장음표시 사용
51쪽
tem beneficio eonditoris . Hoc idem determinatum fuit a Pio V. dc Greg. XIII. contra eos, qui dicebant immo talitatem primi hominis non fuisse gratiae beneficium, sed naturalem eius conditionem . Caetera videantur in Theologia.
Quaeres 6. Auid sentiendum sit de dominia homisis
Respondeo r. Adamum in statu innocentiae habui sse dominium in omnia animalia . Cum enim dixit Moyses hominem esse factum ad imaginem Dei , illico addiadit Gen. cap. Q. Verba Dei ad primos parentes dicentis r Dominamini piscibus maris , volatilibus earli , Omniverss animantibus , qua mouentur super terram .
Dominium illud voluit confirmare Deus postea, animalia adducens ad Adam , ut ipsis nomina impone rei ; per hoc illi tradens sui dominii exactionem : α quasi faciens, Ut animalia ab Adamo accipiendo denominationem, et obedientiam & seruitutem sponderent . Rey. a. Animalia quantumuis naturaliter ferocia
submissa fuisse homini, tum per summam illius solertiam , Per quam penetrauit omnes modos, quibus ferocissima quaeque domari possent, tum per singularem Prouidentiam Dei circa hominem, qua factuna fuit, veanimalia non solam non nocerent homini, sed & ipsi obedirent . 3. In statu naturae corruptae hoc dominium remansisse in hominem super omnia animalia. Quia illud erat naturale & homini debitum propter naturae rationalis excellentiam , quam non Perdidit per Peccatum, sicut nec imaginem Dei, propter quam Praecipuὸ dicitur dominari animalibus t di Proinde reman-st in statu peccatit unde procul a tempore peccati illius Deus dixit Noe & filiis . Gen.9. Terror vester ac trem i
orsi super euncta animalia terra, edi super omneι volucres corii; omnes pisces maris manui vestra traditi sunt .
. espondeo . Post lapsum Adam dominium illud
quantum ad usum , maxime diminutum est . in pra senti enim paucis animalium imperat homo, nec illita sine laboret; Vnde Chrysostomus Hom. 12. in Gen. notat Delini sub dominio hominis iustitia spoliatita tum continuisse illa animalia, quae ad eius Vtilitatem , ornamentum, &, delectationem , inseruire possunt, ut sunt oues, carnes, equi, simiae, psittaci, & similia: act.denotandam hominis infirmitatem & necessitatem, . quae tanta est , ut utilissimis animalibus indigeat.
lQngntum vero ad illa animalia, quae indicant potest
52쪽
tis humanae excellentiam, qualia sunt magna & saeua animalia ; ea non reliquit Deus sub imperio h minis, in punitionem transgressionis illius: quod a quaedam ex ipsis sicurentur aliquando, hoc non fit sine labore improbo , & industria non mediocri. Resp. s. Quod in statu innocentiae homines aliqui imperium habuissent super alio . Quia enim numerose multipli., eatum fuisset genus humanum in illo statu, & homo esset animal sociabile, iucundius illi suisset in societ te degere Vitam , quam in solitudine. Ne autem inin itanta congregatione hominum suboriretur confusio, debuit certe aliquis ordo statui , per quem alii essene superiores , alij inseriores, isti rege ntur, & illi r gerent , non secus ac inter Angelos :,bi constat , quod alia alijs superemineant , licet omites sine beatissimi. Quod si mulier subiecta fuit viro in Punitionem Pecc iridi hoc ideo dicitur, quia post peccatum subiectio mu- . Iteris ad virum cςpit esse inuoluntaria & molest suae iucunda oz voluntaria suisset in statu peccati.
. Qiigres 7. Σ' re annos durauerit mundus a sup ere tione ad hunc praesentem annum Christi nati millesimum sexcentesmum septuagesimum nonum . Tot & tam variateaistunt chron cilogistarum supputationes circa mundi durationem , ut dissicillimum sit dicere posit luὶα certo , quot annos durauerit mundus . GaIterus cum multis vult mundum usque ad natiuitatem Christi durasit se spatio annorum oar. iuxta Pererium in Danielem quast. s. Et qui hanc opinionem sequuntur,
talem annorum numerum sic colligunt ; ve ab orbe s 'condito ad diluuium fluxerint mille sexcenti:& qui quaginta sex anni. A diluuio ad AEgyptiacum exitum octingenti viginti septem . Ab illo exitu ad templum conditum quadringenti octoginta. A templo condito ad captiuitatem Babylonicam quadringenti triginta
cum vno , quos omnes Praecedentes annos ex lacris
literis certo solligunt. Iam vero a captiuitate Babylo- nica ad Christum usque n/tum numerantur sexcenti
viginti &octo anni . Qui omnes anni simul collecti fiunt quater mille viginti duo .mibus si addas mille
sexcentum septuaginta nouem annos, qui elapsi. sunt anatiuitate Christi, omnes erunt usque ad tempus Prae sens, quinque millia septuaginti & unus anni. GaItrincbius inter recentiores annorum mundi numerum redigit ab ipsius creatione ad natiuitatem Christi anno . ' C 3 runt
53쪽
igne sunt absumenda , ut liquet ex Scripturis. Si in praecedentem responsionem obiiciatur, quoaea quae habent initium , debeant habere fineni, α quod proinde mundus , qui accepit existentiam , debeat illam deperdere. Huius argumenti conseque tia negari debet ; quia nimirum ad destructionem re annihilationem alicuius entis Potentia infinita exigitur , quandoquidem est distantiainfinita inter ensae nihilium , Ut probatum est , agendo de creatione , cq. decoκβε Vnde , quia non constat ex ra . tione , aut ex Scriptura , quod Deus sit mundum annihilaturus secundlim omnes sui partes, ideo pos sumus dicere , quod mundus sit duraturus in aeter. num. Dicer. Compositio ex contrariis est principium interitus ; sed mundus ex contrariis componitur :ςrgo mundus potest interire . Resp. distinguendo miniorem , compositio ex eontrariis est principium interitus , quantum ad destructionem formet substantialis, quae reuerti destruitur per pugnam contrariorum νconcedo et per totalem'annitidationem subiecti, nego talis enim actio est opus infinitae potentiae, sicut de creatio . Diras. Ex Psal. roi. Caeli peribunt, tu autem permaner. Et Matth. 2 . Curium ci terra transibunt . Resp. Haec non debere ita intelligi , quod coelum reterra debeant transire , quantlim ea entitatem subis stantialem i bene autem quoad qualitates nobiliores, quas coelum , astra , de elementa accipient post vitiis nium diem iudicii , iuxta id quod habetur apud Esaiam , Erit lux luna sicut luxolis, O lux solis eris septempliciter. An autem Praecedens textus , coelum Oterra transibunt, debeat intelligi pro celo quantum ad motum caelestem qui post iudicium finale cessat rus sir : hoc assirmant Complutenses, & negant alii dicendo scilicet, quod nulla sit ratio, cur sol potius Unam partem terrae illuminet, quini aliam, sed de hoc nullus certo respondere Potest.
54쪽
I analyticus ordo postulet, quod in pertractandis scientiis, descendatur de genere ad species , debemus reuera ad praecedentem disputationem , quq est de mundo in commmuni, subiungere istam;quae agit in Particulari de mundo cs testimo quod mundus in se sit genus ad mundum c Iest em & elementarem, quandoquidem probauimus antea mundum non esie totum aliquod ensentiale:sed tantummodo per aggregationem, quatenus. illius partes reciprocum ad se ordinem dicunt:sed quod cetium S elementa sint principales & nobiliores partes mund propterea Post sermonem habitum de mundo in comuni,disserere conuenit nunc de coel eu de mundo caelestimore solito , huic disputationi dabimus tria capita, primum scilicet de natura ccli,secundum desideribus αastrifcqloinxis,tertium vero de influetiis cstorum: Vis dentes tamen , quod pretier intentionem prima pars no strae physicae in prolixiores abierit materias omnes ta men tactu necessarias, ideo has disputationes secundae partis debuimus comprimere , ne i dis assicerentur scholares in ipsis legendis & ob hoc per simplices re solutiones explicabimus omnia quae pertinent ad hanc disputationem , sicut fecimus Praeeedenti i nulla tamen obmittentes eorum,quq utilia Videntur. Dico r. hic explicari debere quatuor, quot nimirum
tum adprimum , nomen coeli aliquando sumitur Pro aere Psal.8. lucres corti; liquando Vsurpatur pro solo Empyres, quod per antomasiam denominatur simpliciter e lum: interdum sumitur metaphorice, pro sta tu Ecclesiae militantis, ite est rcgnum extorum homini regι,patrifami. Far,fagena missa tu mare,erc.Propriὶ v e ro, & ad institutunostrui,sub nomine eqli intelliguntur omnes orbes cῆle
sita, vel potius quidquii, corporu inclusiue existit supra
55쪽
nocentiae perseuerasset, Procreati suissent homines per naturalem generationem ἰ quidquid dicant Nysienus , Chrysostomus, ct quidam alii, putantes homines fuisse 'multiplicandos sicut Angelos coeli, & nullam in statu innocentiae suturam fuisse distinctionem sexuiim ;Deumque formando mulierem habuisse respectum ad Peccatum Adami futurum, quod praeuidebat. Ratio nostrς responsionis est, quod homo in statu εnnocenti et fuisset animal vivens ; sed naturalissimum ποι viventium est generare sibi simile: ergo in illo satu homo fuisset generativus, Deus secisset masculum , di laminam ut generarent, tot natae fuissent mu iteres quot Viri, ex quolibet partu processissent unus filius, &vna filia, omnesque iuncti fuissent in matri monium , quod fuisset Unius tantum cum Vna, ad imitationem Primi coniugii Adami, & Euae . Ad id quod afferunt praealleg ti Patres in contrarium, de turpitudine actus generationis; qui non decuisset st tui innocentiae r 'spondendum est quod libidinis ardor actum generationis turpificans non fuisset in statu innocentiae, in quo pars inferior fuisset ita subdita rationi, & Voluntati, ut qua facilitate ac moderatione movemus nunc Pedes aut Iabia ad ambulandum vel Ioquendum : Pari moderatione, & sine perturbationerationis aut libidinis ardore, aut foeditate ulla, moturi essent homines ea membra quς generationi inseruiunt. Plura videri possitiat de formulione hominis 2n Τheologia nostra maiori, ubi asitur de creatione Mundi.
Fx impositione nominum , quae Adamus dedit an mantibus terrς, & volatilibus coeli, non immerito consecludunt Doctores persectionem scientiae illi hominum Primo collatae . Quomodo autem cuiuscumque speciei animalium duo indiuidua adducta suerint Adamo, ut nomen ab illo acciperent; dictum habetur praeallaxato loco Theologiae nostrae, ad quem reccurendum est. Vt appareat autem, quanta fuerit Adami scientia ,.quatitor responsiones afferemus . Re p. r. Omnemo scientiam rerum naturalium inditam fuisse Adamo in sua creatione. Sicut enim Deus ipsum eorpore pers
m. m effecit, sic,&illi animam donauit omni scientia ornatam; alias si absque scientia fuisset conditus, il
lamque sibi paulatim comparare debuisset, scientia re
56쪽
rum suisset molestissiina homini sciendi cupidissimo:
vitae ne propter earum ignorantiam essiceretur tristitia
Procul remouenda a iucundo statu innocentiq; omnem debuit habere scientiam: cum productus fuerit ut posterorum esset doctor, & rector per instructionem, sicue per generationem carnalem erat illorum sator,& parens Tantam fuisse Adami scientiam, Ut in ea omnes mortales, excepto Christo Domino, longe superauerit; status enim innocentiae erat Persectior statu naturae lapsae: ergo scientia in illo statu concessa primo
parenti excellentior erat scientia concessa hominibus existentibus in natura corrupta. Licet autem perfectissima fuerit scientia Adami, non tamen futura comi gentia cognoscebat, nec secreta cordium , nec omnia indiuidua cuiuslibet syeciei. hoc enim non exigebat persectio intellectus, nec status innocentiς excellentia; unde his tribus crescere poterat scientia Adami. 7 Adamum scientiam rerum supernaturalium habuisse, aereatus enim erat Principalias in ordine ad finem supernaturalem, quam ad finem naturalem: er go si ad comparanaum sibi sinem naturalem ornatus erat scientia rerum naturalium, debuit etiam recipere cognitionem supernaturalium , ad finem adipiscendum supernaturalem ; quoniam Paulus ad Heb. tr. docet
Quantum ad obiecta supernaturalia quae cognouit Adamus, sussicienter exponuntur loco praecitato Theologiae maioris- Res . Quod sicut posteri Adae non suissent nati in qtate Perfecta, nec in Perfecta corporis magnitudine; sic nec nati suissent cum scientia persecta , sicut illorum pater cum illa conditus est. Naturale enirn est homini scientiam acquirere per sensus, ct experimenta a nde licet in hoc statu Adae posteri non habuisesent ignorantiam Sositivam, quae estPinna peccati; habuissent tamen naturaliter ignorantiam negatiuam, seu nescientiam rabiectorum , quorum cognitionem
adepti fuissent Per studium . Licet tamen silii Adae scientiam innatam non habuissent, facile tamen , de breuiter sibi comparassent .scientias; quoniam in illis esset funima docilitas , & aptitudo ad discendum, ob ingenij, & memoriae e cellentiam, re ardorem cognoeendi verum: esset deinde in illis omnium sensiliuninternorum, & externorum, Pr stantia, quorum bene
57쪽
doctorum ad docendum alios accommodatissimorum iesset denique vitae longitudo, Valetudo corporis, omnium passionum moderatio, & singularis erga omnes homines Dei cura, quae mirum in modum adiuvasset homines in discendo. Quaeres 3. di id Alcendum sit de rUitia originali prisnetis parentibus concessa . ResP. F. gratiam originalem
esse diuersiim habitum a gratia sanctificante, ut innuit Scotus iu 2. GR. et '. quaest. 1. Iusti enim homines h hent gratiam sanctificamem, non Vero gratiam originalem di Angeli similiter in sua creatione habuerunt naturalem rectitudinem, quM Vocari poterat iustitia originalis ; qui tamen sanctificantem gratiam non ii Buere . In multis differunt iustitia originalis , & gratia sanctificans, sed praesertim in hoc, quod iustitia origi- malis perficiat hominem in Ordine ad finem natura Iem , gratia vero perficit in ordine ad finem supernat ratem: unde prilis agitur a nobis de iustitia originaliquam de gratia sanctificante, de qua loquemur in quaest. seqq. & de utraque longe Plura babentur in Theologia
i θ. i. Iustitiam originalem non posse explicari definitione simplici, quia non erat unus, & simplex ha Litus: sed plurium habituum complexio , in diuersis facultatibus residentium : potest tamen sic deser ibi, Collectio quadam habituum , quibus homo fecundum ommes facultat s Dat rectui e cubatur , ct idoneus ad
perfecte omnes actiones naturae sua conue nientes exeserindas . Quia iustitia originalis est complexio diuers sum habituum, ideb in diuersis potentiis residebat: ita qub Adamus per eam in intellectu speculativo haheret scientias speculatiuas; in practico admirabilem in agendo Prudentiam , in Voluntate erat habitus, quo Deo cultum, honorem , ct ῆniorem reddebat , tau quam sito supremo principio, ct fini naturali ; in appetitu concupiscibili habuit Ad mus temperantiam, rein irascibili sertitudinem. Quia tamen praecipuus finis iustitiae originalis erat facere hominem remim,Proinde Scotus asserit, iustitiam originalem principaliter subiectari in voluntate ; quia rectitudo Precipue ad volun
Nesp. 3. Iustitiam originalem fuisse donum supernaturale,uti determinarunt Pius V. dc Gregorius XIII. damnantes, ut hareticam, opinion m ςorum, qui assere-
58쪽
hant integritatem primae conditionis fuisse naturalemr eius conditionem Cum enim homo esset compositus' ex spiritu & carne, dc per spiritum haberet propensios nem ad bonum spirituale, per carnem vero inclinare tur ad bonum sensibile; ex his duabus contrarsis pro- Pensionibus , consurgebat in homine pugna quaedam' naturalis, quae non Potuit Pacificari, nisi per aliquoas donum supernaturale ; iustitiam scilicet originalemi quae impediebat,na pars inferior superiori reluctaretur i Per iustitiam originalem potuisse hominem non peccare,quia faciebat hominem rectum:& no fuisset re- ctus, nisi Potui sise t Vitare peccatum,& in bono Perseuei rare:neutrum tame potuisset sine auxilio speciali gratiae excitantis & adiuuantis. Quia iustitia originalis per
i l iebat tantsim naturam,& hominem ordinabae ad Delit tanquam ad finem situm naturalemo Vnde requirebatur: auxilium supernaturale gratiae actualis ἰ Vt homo elei uaretur ad opera supernaturalia meritoria vitae aeternae.
aues . aeuid distendum sit de gratia fanctificantei primi hρminis. Resp. r. Gratiam sanctificantem fuisse a Deo collatam in primaeva sui constitutione . ridie enim Deus cuncta qua fecerat, O valde erant bona: sed Deus reliqua condidit persecta secundum capacitatem naturae cuiuslibet: ergo non debuit hominem relinquere Vacuum gratia, cuius erat capax. Deinde factus late homo ad imaginem Dei, propter potentias spirituales, quas communes habebat cum Deo ; & ad eius similis' tudinem, propter gratiam & virtutes, quae ilIi inditae sun , sed talis similitudo fuit Adamo impressa ab origine i frgo & gratia, quς est iundamentum illius simia litudini s. Tandem , principalius Adam est creatus Propter finem supernaturalem , quam proPter nati ralem ; sed ab instanti creationis habuit necessaria ad finem naturalem, nempe originalem iustitiam et ergo ab eodem instanti debuit habere gratiam, quae ad sine
supernaturalem necessaria erat .
R p. z. Quod si Perseuerasset Adamus in statu in nocentiae , posteri eius suissent in gratia geniti ; conmtra quosdam sentientes iustitiam originalem suisse quidem propagandam a patre in filios ; non verb gratiam. Hoc determinatum suit in Conc. Arauc cast. S. α in Trid.fm s. de Pereat. orix. Adamum scilicet
Peccando sanctitatem & iustitiam perdidisse, non sibi tantum, sed di Posteris I at per sanctitatem intelligitur PhitUC P.Sum T.ILPhasPara v. C gr
59쪽
gratia, quae Vocatur sanctificans: ergo Adamus, si non peccasset, communicasset gratiam posteris , qui Proin de in illa fuissent geniti; sicut illis transfudit peccatum. Psp. 3. Et si Adaiariis non peccasset , non propterea
xius posteri suissent ingratia confirmati. Hoc tamen nota est ita certum ἱ quin aliqui Doctores contrarium dixerint cum Anselmo lib. i. Cur Deus homo cap. 18.
Alii restringunt propositionem Anselmi , dicendo ,
quod si Adamus primam remotionem vicisset, in gratia fuisset confirmatus; ac pariter omnes posteri eius,si cum adulti fiunt, primam tentationem superassent, Probabilior i men sententia est nostra, propter ra tiones quas attulimus in raeologia . & quibus stiper sedeo , caiisa brenitatis r ita: quod verisimilius sit , quod sicut pater cecidie, in iustitia & gratia existens, sic labi potuissent &filii: rarius tamen protunc Peccas sent , quam nunc ; quia in tali statu homines fuissent recti, nec in rationem impetum fecisset concupiscentia. ' θ. . Problematicos videri authores , alistatus innocentie potuerit secum compati Peccatum veniale. Alens senim D. Bonau. &D. Thomas existi mant Peccatum Veniale non potuisse reperiri in statu innocentiae et quia accidit ex subreptione sensualitatis, et ex motu rationis indeliberato ; vel poenam mere tvr , cum dolore deleri debet; quae omnia repugnan
statui innocentiae. Scotus Vero in a. dip. o. quas. a. ait , quod nil repugnez, quin Veniale peccatum Potue
xit fiexi in statu innocentiae a non illud , quod procedit ex sensualitate, aut in deliberato motu rationis; talia ς'im non adfuissent; sed illud , quod ex genere suo
esset Veniale, ut Verbum otiosum, Vel iocosum mendacium .
Quaeres s. βuid dicendum sit de primorum parentum im ortalis te . Pelagiani affirmabant hominem suisse moriturum, etiamsi non peccasset. Alij ex opposito hominem fuisse quidenhmoriturum adueniente Pecca in i in poenam scilicet Pectati; sed immortalitatem in statu innocentiae fuisse illi naturalem. Pro mente Ca
tholica, RUFO Momnis, in statu innocentiae Adamum
potuisse dici immortalem & mortalem . Erat, inquam , i immor alis , prout immortale significat negationem iactus moriendi , & idem importat ,ac non moriturumss enim praecepto D. obtemperasset Adamus, nunquam
mortuus suisset : sed post elapsa quaedam tem Pora
60쪽
trans Iatus suisset in coelum: quia autem peccauit, ideo mortuus est in executionem sententiae diuinae, in quaiscumque dis comederis morte morieris, id est subiacebis nece ineati moriendi Si autem immortale significet moriendi impotentiam , Adam non poterat dici immortari in statu innocentiae, sed mortalis erat ; quo niam corpus il Ilus erat compactum ex quatuor elementis , quae corruptionem inducunt. Nostra responsio est conformis doctrinae D. Aug. 7. de Gen. ad titi. cap. 2s.
M aliis Patribus , qui dicunt, Primum homi nem in itatu innocentiς filisse mortalem ex sua natura, ct ij rtalam ex beneficio Dei. . 'senio a. Adamum in statu innocentiae non laiΩΩ moriturum. Quia mors non potest aduenire, nisi Per vim extern*m, vi per famem, aut sitim, vel ex Dumorum intemperie, aut perturbatione passioniam, et denique ex tabescente senio ; sed Primus homo , ut
pote sapientissimus , haec Oinnia vitare Poterat I .erga non fuisset moriturus in statu .innocentiae. Prinid non
poterat illi mors inferri per rim externam, quia omniλcognoscendo quae sibi erant noxia , illorum actionein impedire poterat. a. Non poterat mori per famem auestim, quia Deus illi prouiderat fructus salubres paradian, aptos ad sedandam famem, & sitim ext ingliendam, quotiescumque prudentia naturalis illi dictaret , sibi opus esse fructibus, quos ei dederae Deus in usum Gen. s. omni leno paradisi comede . I. Non poterat mors procedere ab humorum intemperie, aut per urbatione Passionum; quia iustitia originalis corpus animae sub xjciebat, & qualitates contrarias retinebM ini statu Pa cificor dc proinde inordinatos impedieb t Passionii in motus Pro est a moridi causa, 'spmdest 3 . Quod in statu innocentiae non tuisset homo mori , ex rabes cente senio ;lquia ne Virtus nutritia debi sitaretur redeficeret in statu innocentiae, statuerat Deus illam eoo roborare per Usum ligni vitae , cuius fructus reparasset perfecte deperditionem humidi radicalis : sic hominem a senio & a morte per senectuxem Prouen ventep raeseruasse tet ut perbelle habet Aug. llegarui in Theo logia extilib. 2 . cap. Resp. 4, i In mor alit temconcessam Adamo in statu in noce aliae, non 'isist na .:urale, sed supernaturale donum, Ut prae cae xoris Patri bus habet Aug. lib. de Gen. ad liti cap. *s Mortali erat ex cεvit1ρne cerporis animatis , imm τε δ WAM