장음표시 사용
281쪽
L I B. II. C A P. I V. 239 Probis Bononiae apud heredes Pisauit impressae anno MDCXCII. in Φ' Idem quoque legitur in tomo quincto pag. I 2 I9. Bibliothecae Patrum postremae editionis Lugdunensis anni MDCLxxv1I. apud Anis. sonios, sed cum vitio, cujus Henricum Stephanum Barthius insimulaverat. Johannes Platearius Probae Virgiliocentones edidit Coloniae apud Iohannem Gymnicum anno MDxCII. in 8.' Sed omnium utique diligentiam & studium vicit Iulius Roscius, qui locis Virgilianis in utroque margine signatis celeberrimae civis suae opus ab innumeris mendis restituit, ad plures codices MSS. quorum unus erat
Hortanus, accurate emendavit 6c vulgandum tradidit Damiano Granae Veronensi, qui Romae id praestitit anno MDLxxxVIII. in I σ' ex typographia Sanctii ad calcem opusculi Antonii Massae de Origine Si rebus Faliscorum, quum ceteroquin idem Roscius Probae Centonem non sine commentariis edere decrevisset, ut Grana testatur in epistola ad Vincentium Laurum Cardinalem, Centoni praefixa . In tomo quarto Spicilegii Dacheriani pag.q8 s. dicuntur exstitisse Versus Probae in bibliotheca monasterii sancti Richarii anno Christi DcccLxHI.& in Catalogo bibliothecae Vedastinae Atrebatensis, quem ab hinc trecentos & amplius annos exa ratum protulit Antonius Sanderus in sua Biblioth ca librorum MSS. Belgii parte prima pag. 6 I. signatur liber Probae per versus. In Bibliotheca Vati
282쪽
24o DE. ANTIQUITATIBUS. HORTAE cana idem Cento legitur in tribus codicibus MSS.
membraneis, nempe num. I 86. pag. 8 q. absque principio, num. I 666 . cum hac inscriptione : inc
pit praefatio Probae, Gentilium carmina ad obsequium fidei retorquentis . Ad calcem vero leguntur haec verba: explicit Uirgiliocentona Probae, cujus Homerocentonam non babet Latinitas, fleui Virgiliocentonam eius non babet Graecia . Studuit enim utranque gentem ad fidem Catholicam inmitare priorum documentis auctorum. In coridice vero I 667. nomen Flatoniae Occiae Probae hucusque inauditum comparet, quod ex Falsonia Anteia Proba depromptum suspicor audacia amanuensium, qui ab Anicia illa Faltonia Proba poetriam distinguere nescierunt. Ad extremos autem versus haec notula scripta est in marginet Proba vates hunc dominum nostrum sesum Cbria sitim a Fidelibus cultum , ut Omnes colant
adorent, bortatur, em Aliptum Adelphium
scribi debuerat) virum id facere monet. III. In bibliotheca etiam Padolironensis ru nasterii in fine cujusdam antiqui codicis prostant Probae Falconiae carmina et in fine autem ibidem sic legitur et Proba uxor Ade bii, mater Oli- Dii em Allepsi cum Constantini Imperatoris bellum adiersus Magnentium conserist et , conis scripsit em bunc librum : quod adnotavit Beria, nardus Montiauconlps vir clarissimus in Diario
283쪽
L I B. IL C A P. IV. 24 IItalico pag. 3 6 Sed haec postrema utique adjecta sunt ab inepto scriba ex eorum genere, qui jam aevo Boccatii Probam poctriam,nominis alterius Probae similitudine decepti , domo Romanam ex conjectura dictitabant. Nugatur vero ejus glossematis auctor. etenim Anicia Faltonia Proba mater fuit
non Alypii , sed Anicii Probi, Anicii Probini, de Anicii Hermogeniani Olybrii, qui alius est a
Clodio Hermogeniano Olybrior fuitque uxor Sexti Anicii Petronii Probi , non vero Ade bii: neque Constantinus bellum suscepit adversus Magnentium, sed Constantius. Quod Probus, Pro-binus 5e Olybrius exstiterint filii ejusdem Aniciae Faltoniae Probae patet ex duplici inscriptione
rum prima basim statuae Aniciae Faltoniae Probae Anteius Probinus V. C. Consul ordinarius Anicius Probus V. C. quaestor candidatus filii de-
ωincti maternis meritis dedicaverunt . In altera vero monumentum Anicius Hermogeni antis O*brius V. C. Consul ordinarius ,-Anicia fuliana C. F. ejus devotissimi filii dedicaverunt. Ιidem lectissimi proceres Anicius Probinus, Anicius Pro bus , dc Anicius Hermogenianus Olybrius Sexto Petronio Probo parenti suo bina monumenta dedicaverunt apud Gruterum pag.CCCCL. num. 2.& 3.& apud Baronium anno eodem num. III. ubi
284쪽
141 DE. ANTIQUITATIBUS. HORTAE
praeterea & apud Gruterum loco citato num. q. Sextus Petronius Probus in suo & Probae conjugis epitaphio dicitur eidem suae conjugi ad superos praeivisse.
Sed periisse Probum meritis pro talibus, absit
Credas, Roma, tuum. Vivit in astra tenet. Virtutis, fidei, piuatis, bonoris amicus, Parcus opum nulli, largus at ipse fuit. Solamen tanti conjux tamen optima luctus Hoc Proba fortita est, jungat ut urna pares. Felix, beta nimium felix, dum vita maneret,
Digno functa viro, digna simul ttimulat
His tabulis refellitur Barthii sententia, qui sub initio Commentarii ad Claudianum ait, Probam, illam Romanam, de qua doctor maximus loquitur in epistola ad Demetriadem, fuisse Probi matrem, aliam Probini in Olybrii: qua de caussa liberorum, non filiorum nomine usus est prudentissimus senex; liberorum enim designatio tam ad nepotes, quam filios pertinet , auctoribus jureconsultis. Verba Hieronymi haec sunt: Proba illa omnium dignitatum cunctae nobilitatis in urbe Romanomen tiaustrius, cujus sanctitas in in unimersos assisa bonitas etiam apud Tarbaros venerabilis fuit: quam trium liberorum Probi, Probini, OI brii non fatigarunt ordinarii consulatus. immensa enim pecuniae vis effundebatur in capessendis Consulatuum ordinariorum insigniis et quam Dom
285쪽
L I B. II. C A P. IU. 243 sportulam confularem appellabant, ut animadvertit Alexander Wilthemius, in capite quarto Commentarii ad Diptychon Leodiense. Eosdem tamen sumptus semel, iterum, de tertium Anicia Faltonia Proba liberalissime fecit pro tribus filiis, sine pro, prio incommodo, & pecuniis in usus pauperum erogandis neutiquam inde imminutis: qui quidem sumptus ipsi incumbebant, mortuo jam conjuge Sexto Petronio Probo, quemadmodum ex epitaphio memorato didicimus. Eadem Faltonia Proba, cujus liberalitatem miris laudibus extollit etiam saniactus Johannes Chrysostomus in epistola CLxHII. ad illam scripta, extremum diem obiit diu ante an
num vulgarem CCCCXXXIL nam tomo secundo Conia
ciliorum col. I 629. Coelestinus I. in epistola xv. ad Theodosium juniorem, quae data est Idibus Martii Flatio Aetis halerio re. CC. Cos. nempe anno eodem CCCCxxxv. dicitur illustris in sanctae recordationis Proba possessiones in Asia
constitutas longa a majoribus vetustate reliquiste, ut major summa redituum clericis, pauperibus Mmonasteriis erogaretur: quarum tamen dominio violato , Pontifex rogat Imperatorem ., ut secuinritati bonorum ecclesiae consulat . A sancto Fulgentio in epistola secunda ad Gallam de Statu viduarum capite decimo sexto mire laudatur altera Proba virgo Romana, virginitatis-bu- militatis exemplar , avis atavisque nata consu-
286쪽
14 DE. ANTIQUITATIBUS. HORTAElibus. Quare non una, aut duae, sed tres Probae
IU. Nondum finio, quin de nostrae poetriae Virgiliocentone quaedam expendo. Ausonius in epistola, quam suo Centoni ad Paullum praefixit, esse ait solae memoriae negotium pro folius αρκωκὼς sparsa colligere in integrare lacerata et quod ridere magis, quam laudare possis. Ab Ausonio dissentit Henricus Stephanus in Centonum N Parodiarum exemplis pag. Go. quippe qui contendit summo ingenii acumine opus esse, ut eorum , quae memoria collegerit, habeatur is qui requiritur, delectus. Idem Stephanus pag. 8. Ausonium reprehendit quod scripserit, Virgilianiearminis dignitatem Centonibus esse debonestatam: quod jure & merito Ausonius de suis dicere debuisset, quum ibi nonnullos Φersus ad obscoenissimum sensum detorqueat. Sed quos Proba Falconia edidit, tantum abest, ut boe nomine nobis displicere , ut contra placere debeant quod Vimgilianos magis augustos er velut facros ex profanis reddiderit. Subinde Stephanus variis in locis Centonem Falconianum emaculat, dolens, sibi passim in mendis tanquam in salebris haerendum,
itaut plura Centonum exempla excipere non potuerit , nonnulla esse videns, in quibus veteris codicis auxilium desiderabatur; quum alioquin periculum esset, ne ubique eam, quae apud Uirgilium
287쪽
L I B. II. C A P. IV. 24sest, lectionem reponeret; quaedam aliter scriberet, quam ipsamet eorundem Centonum concinia natrix scripserat, sive uia Uirgiliano exemplari, diversam a nostris lectionem habente, sive memoria lapsa : aliquot enim loca Stephano melius apud Probam legi videntur, quam apud ipsum Virgilium, licet eidem credibile sit, nonnulla etiam reperiri, in quibus sua Probam memoria fefellerit , id est falsa sit, quod nimium memoriae suae
fideret. Caspar Barthius Adversariorum libro &capite decimoquinto Henrici Stephani correctionibus explosis alias substituit, animadvertens, in carminibus Probae corrigendis immane quantum sibi recentiorum editiones permisisse, & quidem, ut ait, ambitiosum aliarum rerum censorem Stephanum. Lectionibus subinde, quas ipse confirmat eruditas explicationes subjungit. His inter se collatis, Julii Roscii editionem reliquis anteferendam jure quisque arbitrabitur.
288쪽
146 DE. ANTIQUITATIBUS. HORTAE
SYNOPSISI. Centones unde dicti. II. Homeroeentonet a veteribur memorati. III. Varia Centonum genera. Potismi fuerunt in re militari. IV. rid Centonarii O Den-drophori in inscriptionibus antiquis. U. Patricii Homerocentones Eudocia Imperatrix perfecit. VI. Idem Patricius a Pelagio viro Patricio diversus. Zonarrata Cedrenus in concordiam redacti.
AM vero consequens est , ut etiam de Homerocentonibus verba faciamus, quoniam eosdem Probae Falconiae ab at quibus attributos supra Observavimus. Illos Greci O η-
ροκεντρωνες , & O ηροκεντροι appellaverunt: κεν r. νοι enim Graece, & Latine centones a verbo κεν μειν, quod
inferere est , proprie vocabant diversicolores pannos I metaphorice vero poematis genus ad similitudinem Centonis ex diversis carminibus alieni operis hinc atque inde decerptis consarcinatum :unde Aldus senior in praefatione ad Probae Centonem jure miratur Nicolaum Perottum in Commentariis Martialis, quos Cornucopiae appellavit, Centones a centum deduci existimasse. Erant Ho
289쪽
L I B. II. C A P. U. 243 merocentones digesti ex integris vel dimidiis Homeri carminibus hinc inde selectis, ac novo proprioque ordine ita concinnatis atque consutis, ut ad alterius rei longe etiam diversae descriptionem accommodarentur ; unde alius sensus, Sc novum poema exsurgebat , quemadmodum in Virgili centonibus ex Maroniana poesi compositis factum ostendimus . Suidas in verbo te Eustathius Iliados . pag. Issas. assirmant ab eodem vocabulo τρωνες non solum Centones ex multis frustis consutos, sed scripta etiam ex diversis locis consarcinata de unam sententiam absolventia nomen traxisse : quod quidem nomen Latini usurpaverunt abiecta litera ρ, dum pro κεντρων , Cento dixerunt. Ab his diversa non sentit Henricus Stephanus in Centonum 5c Parodiarum exemplis pag. 3. 6c in
Thesauro linguae Graecae tomo altero col. I 293.
ubi rejicit Erasimum Roterodamum, qui in Chiliadis secundae Centuria quarta Adagio LvIII. ait Graecos addidisse literam, quam abjecerant Latini, quum tamen literam illam Graeci minime addiderint , sed Latini detraxerint, sicut a ναετρω metior, Scab ἀρθρον artus fecerunt, quomodo notat Gerardus Iohannes Vossius in Elymologico linguae Latinae verbo Cento. Porro vetustissima Homerocentonum specimina indicat vir clarissimus Iohannes Albertus Fabricius in Bibliotheca Graeca Hamburgi novissime excusa, libro secundo capite septimo num.HI.
290쪽
1 8 DE. ANTIQUITATIBUS. HORTAE II. Verum ad Homerocentones ut propius deveniam, illi qui exstant, ubi bona pars historiae Evangelicae continetur Homeri versibus in unum compacta , a plerisque tribuuntur Eudoxiae, seu rectius Eudociae Augustae uxori Theodosi junioris , quae bac in re Probam Falconiam imitari Coluerit , id est ad eum usum Homericos mersus
convertere, ad quem illa converterat Virgilianos, ut ait Stephanus in loco superius memorator licet si ibinde pag.xI. hanc sententiam non ita amplectatur, quin putet in mentem utriusque seminae eandem rem cadere potuisse. Immo disertim dubitat, an re vera sint Eudociae, quum alioquin sine auctoris nomine interdum editi fuerint. Sane Tertullianus in capite undequadragesimo de Praescriptionibus memorat Homerocentones, qui de earminibus Homeri propria opera more centonario ex multis
bine inde compositis, in unum farciuntur corpus: item Hieronymus in epistola centesima tertia ad Paullinum, & Isidorus in Originibus libro primo capite undequadragesimo scribit: Centones apud Grammaticos vocari solent qui de arminibus Homeri mel Virgilii ad propria vera more centonario ex multis hine inde compositis in unum farciuntur corpus ad facultatem cujusque materiae. Vinius in Elymologico pro Centenario, ut vulgo legitur, Centonario restituit; & optime quidem, Centonarii enim occurrunt in literatis lapidibus, Min
