De falsa nostri temporis, et vera Christi religione. Libri duo primi, de quatuor, Polonica lingua ante octo & nouem annos conscripti atque editis nunc recens latina lingua donati, & aucti. Martino Cromero authore

141쪽

Ecclesiastidis teneritis enutriti sitit: locu 'pletati. d ad rem redeamus. laeo ipso stim

da merito extriIxit 8c Suencialdius,nem audis . Ostionem,nem Ieritionem verbi Dei cuiqua ne

cessariam ess cum simus omnes μοδι ακῖ , hoe est, docti a Deo,& nescio quae alia dogmata - peuilentia,& a superioribus omnibus lonoe diuersa.His omnibus Muterus cum suis ista,c'amlibet modestis in speciem amiculis, cauis ram pbuit,& classicu γ dicitur cecinit,dum authoritatem Ecclesiae catholicae debilitauit. Quod si enim cum aliquo istoruhaeretiςorum is errexis r disseras,acdiuersum rei corrariu asseras, moxo respl5debit Nocotisaerit4insc-.

inru, de x propia sit,sile in canone: aut sta-

ut no sic eam oportere in uigi. Yt m Uxelli ut ipse. Quod si demonstres miς sam mires, cilia,S cusia ςatiaolu aim lexisse,Nintelli gere: Respodebit, ib os fuissς:pmp comenin hominu non esse nossiis transgredienda pcepta Dei,quasi de verbo

do sit,ac no de intelligetia eius,cotrouersia: identin ta recte,ac rectius etiam scripturam si e cumques, e,quanic aeteros oes homin ,

142쪽

qui unquam fuerunt, sunt, & erunt, Ac quam

uniuersam Ecclesiam.Quod quidem arroga tissime passim iactitant Lutherus, manehthon,Caluinus,Brentius. Hic iam ii gradum sistant oportet:Nec possunt,quamlibet is s sua quoin opinione haereticis repugnare.cum nipsi idem sentiant: Aut certe aliena dogmata teuertendo,sua euerterent: Quod quidem via rivenit Luthero in oppugnandis Anabaptistis, c

hibebit, quo minus in isto ipso fundamento aliquis dogma illud ad quod potissimum S

tanas per illos administros suos colli:mat,exPdificet nimirum Non esse Deum. Habuerit is , ii certe etiam scirepturs sacrae adminiculu. uod si dicas:Insipientis illam Gesie sententiam: Responderit: Paulum optare ut Corinthii susti neant insipieritiam suam, imo velle, ut velut i insipientem se accipiant. Hic tu frustra ad dis stinctionem,uel interpretationem confugia' Suam ille non modo tuae, sed omnium Parru latcp uniuersae Ecclesii interpretationi praetin i iterit. Viden'quale aedificium in istorum lan damento exsdificatum sit c Non nunus est avi. i item in culpa, qui mali causam praebuit, quam . tqui id patrauit. Alip ita no minus isti elegam tiores dc moderatiores, quemadmoduipsi vi

143쪽

deri voluitis ue Lutherans, siue Et angelici ab-miartini,cp illi alii, quos ipsi damnant, quandoquidem in eorum principijs dc fundamentis illi quo' dogmata sita condiderunt. A v L. At utuntur ij quo ν testimoniis & interpretationibus patrum ad stabiliendum ea, quae sentiunt ac docent. ΜO N. Ita sane: Turcaequom Uela seruat: Scilicet quoad ipsis expedit. N a patribus autem isti sensum scripturarum pe' 'tunt nisi forte,cum illorum quispiam proprium suum sensiim, quam Ecclesiae totius con sensum sequi maluit sed suum ad illos asserui,

,eadem videlicet religione in eis,qua in sacris seripturis, Versantes, ut quamuis reluctantes obtorto collo trahant eos in sitam sentetitiam. M pro se facere asNuerent, non pili facientes, etiamsi ipsa rei evidentia, vel falsa, vel calumniae coarguantur. Quin eo prouehuntur a viciarint non vereantur in iis, patribus inqua Sc vetustis scriptoribus Ecclesiasticis, recten' scripta,& quaecauillari,ae in sium sensum de torquere facile nequeunt,mutando aut exp gendo corrumpere. Quod iaciunt maxime in iis libris, quos ex alia lingua in aliam transserunt aut opera Typographorum in lucem edunt. Α VL. Quid ais: MON. Vera loquor. A VI. Profera liquid eiusnodi. M o N. Faciam: r

144쪽

ffore. D. . IMoriae Ecclesiasticς scriptcr Graecus Socrat με er γε tes canonem Ecclassicum di. Ma oportere praevexuntanis sive aut soritatem Romani Episcopi λςlasii canones siue regulas li/sstatui,Vel quod penrinde est concilia celebrari, va olim y rincoinrcinator historiae tripartitae. At Uiis. ωp- 3- gus si Deo placet, interpres Angie sirius' ius vertit & sdidit; No debere e noni dedi cari EcAesias sine cqnsensu Romani episcopi. Quod quam longe diuersum sit a sententia

Scicratis,nemo non videt,qui vel primonibus

labris Graecas literas degustauit. Ac nimium sine Musculus hic tribuit Romano Epissem quiere,quinein Vltimo quide orisn tur Uxl sibi sine eius authoritate cy cra - Ti: interim remsuam agens eve e sib. . iri, Non errore auten & , i psum M. TV tea, quae es pyxcς oxia sequunturi quibys ex

cationii menti0, sed obiter: nimiru mod eiu praetextui syriodus Antiochi'. ix : Y enam qis statim sequuntur, quorum rari'. sericinoisem tum redditur, de synodo

145쪽

Ille de Iulio pontifice memorat,nulla fusta de-

scationis mentisne: Vtar aut ipsi, Musculive inis lati nise Literarum istarum inter semesarum exemplaria Iulius Episcopus Antiochiae congregatis misit scripsit*, primu , molesta iuerit ipsoru epistola, deinde qu)dster canones egerint,quddipsum ad synodun5 ' casser cum cano Ecclesiasticus vetet Ecese 'ms cosecrari sine sententia Romani Episcopi Vides nequa non respodeant vltima primis Expostulat Iulius se non vocatu esse ad syn dum. id autem in eo peccatum est Iulii Maixime, inqui contra canonem Ecclesiasticu ἡ vetat Eeclesias cosecrari si ne sententia RomPHEpistopi .P clare. is est tam stlapidus,4 hic fraudem' interpretis non deprehendat

Athanasio tutum n5 esse.ut in Agypto maius. aet,accersivit eu ad se. Illis aut, Antiochis cauenerint Nam tum iEporis epistola illoru ac ceperat lcripsit, reprehendens eos, v clanculum Nicani concilii dogma alteras i, rester Eeclasis se es ipsum ad synodu n5 voca wn cum Merdotali lege costitutu st, s uri

146쪽

tis haberi debere,quae praeter sententiam Episcopi Romani geruntur. Quid apertius,quam, non de consecrandis Ecclesiis,verum de synodis decretisse synpdorum canonem illum etiaapud Socrate loqui: A v L. Ciir igitur hic M., sculus non deprauauit itidem atin ibis' MO N.

Dicam.Quoniam apertiora sunt verba Soz ' . . meni, quam ut fraus interpretis latve potat: Hut si mauis, quia minus valuit is memoria, quam valere mendacem oportet. Quid illud,

quod nuper in colloquio V Vormatiensi ipsi

columnae Ecclesiae Lutheranae nefarui in suo τευμ in codice reperiri apud Theophilaeiu verba illa, quibus in eucharistia ostenditur fieri μετα Q. ω ιLhoc est,transelemetatio siue transsubstam tiatio panis 5 vini An non extantea Verba in Graecis exemplaribus, quae vulgo circum- . t . feriintur: an non in latinis quo*, ab ipsorum compari Oecolampadio versis c Quam igitur in vertendis & edendis libris, aut ulla omni-

no in re sdemhabebimus istis, qui ita se gerulin iis, quae facile possunt coarguic ΑVLo Vt haec omn a tibi concedam ita esse, certe vel ib. lud mihi vicissim cocedas opόrtet ,ex hac Lu- steri, Melanchionis,& aliorum Euangelicorum doctrina & scriptis nostra memoria Permultum boni extitisse: Certe vel illud mihi

147쪽

' concedas oportet,ex hac Lutheri, Melanchthonis. Sc aliorum Euangelicorum do strina ct scriptis, nostra memoria, permultum bonimctitisse. M O. N.Quidnam A vL.Si nihil aliud; pseudelinigea

illud profecto magnum est, quod i j vobis M. iuistudia bo cerdotibus & monachis de libris sacrae scri-Pturae puluerem Sc situm, quo per multos an ff.2 1 nos obdueti erant, detersere, & sumisionem, ruat. ua vobis oculi ad verbum Dei caligabant,etraxere. Nem enim negare potes, vos in

scholis & monasteriis, non nisi Philosophiam aut sophisticam,vel summas, nescio quas,at doctores eos,quos vocant scholasticos quos ego nominare nescio tractare,at* inde nobis rudi plebecuis concionari, siue, ut verius dieam,fabulari solitos esse, exempla & miracula sabulosa promentes. Christi vero ac verbi eius,hoc est,Euangelii Sc Paulinarum epistolarum raro,aut nunquam mentionem facientes:Newenim in eo versati eratis, donec Lutherus eo vos perpulit. ΜO N.Haec quidem est istorum calumnia: Sed nunquam defuit ver bum Dei in Ecclesia. Leeta est semper sacra scriptura, Sc hene tum intellecta, tum expla- nata. Quanquam non iactata fortassis apud vulgus hominum tanta ostentatione, quanta nunc fit. Adificare tuneph concionatores Ec-

148쪽

elesiam Dei stu libam, non peritiam scΗptii , inum, aut .bscurorum dogmatum scientiam ostentare: Cumis apud Christianos audito res,& salutari de lide in Christum do*ina uni ut's concionari se non ignorarent, Pauli aq- uterorum Apostolomam exemplo, mores minum potissimum a uitiis reuocando,& Pietatem culium Re ac caeteras virtutes N'ssicia uitae excitando informab nt. ει cum animaduerterent, exemplis maxime ducitis mines, ea cum E sicra scriptura & Eccleειφitas historiis petita, tu a se fortassis uel ab alii pio quodam studio excogitata, & ad id,quod agesanx, acςomodata, in primis inculcabant Pissicilioribus aut quaestionibus,quaru pie ausi piri aparc non erat, bstinebant: receptam Basilii Orig. in Eoa mru muf.Uatrum doctrios', limi chiel. om. 3. ipsius Diti ac Magistri nostri,S Aposto io' oritas Eusebio, exemplum iecuti a' here vi

psilvi , o bantur eae sebtilius inter doctos,sacris i Dp Dion ius ad Eris adhibitis. Quoniam aut sunt ea nonnuno, ili xuiores,dc pugnare inter se uidentur,pli s

149쪽

Inoniis citandis :*pterea nemini esset dv-hiu eos recte sensiste,et probὰ scripturas sacras intellexisse & interpretatos esse. Attingebant tamen eriam cocionatores nonun* obscurio

νά qiisdam,alius alio moderatius,ues sa stanti tis.. Pieriin autem aliena authyritate niti; mam noui aliqd de sitorserae malebant,et stimassore,qua tunc est inuenta ariea --λlitica librord penuria, in copendus 6c sumis usdam,quas viri, pietatis alis doctrine opinione 'orentes, ante se c5scripserant se coἡ viescebant,securi,recite eas,Christi et Apό stolorum doctrinae & Ecclesiasticae traditioni ho lenienter conscriptas esse. Avi'. Atqvi

noscholastici dodiores, operosis&inisilibus . maestionibus dediti, eam doctrina, quae uere si alutaris est,neglexerunt. Mo N. ' '

Eslataee pei ivlgata noui astitis Euanheli j ad- assis ueri Curisti Ecelesiam et iuniora: stipe libribus salaesis uera in ea s nota fuisse,prosi ea non modo inutilet et equar ne Veruetia fassis quasdam & uerbo. rarii cotrarias opi5es peruagatas esse: inpote, oistrina de fid. negle fili, dc penὰ obliterata: liu mediato Iesu '-s agni Irin Beneficia eius meritis bcuao- M s

150쪽

rum operum,satisfactionibus indulgentijs,8 orando pro defunctis obscurata:gloriae Dei, sinctorum inuocatione-meritis, itemse veneratione imaginum & cultibus, sine verbo Dei institutis,plurimum detractum: instituta Christi Euangelica traditionibus humanis commutata: libertatem Christianam dierum obseruatione &ali js Iudaicis caeremoniis im minutam 8c oppressam propemodum:consti entias hominum excarnificatas,& ad desper -- tionem misericordiae Dei adductas: dentin to tam ferme religionem Christianam partim Iudaismo,partim idololatria, velint ipsis ma-. gis libet loqui Sc scribere, idolomampa coni

minatam fuisse. A v L. Sic est:hee illi scholasti cis doctoribus & vobis impingunt. ΜO N. Sed impudenter quod pace tua dictum sit) perfrictis frontibus mentiuntur: Qui quidem vel praecipuus est fructus istius Euangelii, unde

Plane quiuis agnoscat, quem id authorem habeat:Nempe eum, de quo ait veritas in Eua gelio suo:Mendax est,& pater eius.Calumnisas autem eas esse facile quiuis deprehedet, qui

. scripta eorum recentiorum inquam.& schola sticorum Theologorum, semota malevolen-

tia, legerit: Et est id perspicue demonstratum camab alijsrecte sentientibus nostri temporis