De falsa nostri temporis, et vera Christi religione. Libri duo primi, de quatuor, Polonica lingua ante octo & nouem annos conscripti atque editis nunc recens latina lingua donati, & aucti. Martino Cromero authore

발행: 1559년

분량: 326페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

nobis demonstrauit, siue, ut Paulino verbo

utar,initiauit: Apostoli uero ac caeteri disci-Hως. φ. puli eius, cum ab ipso eruditi, tum a Spiritu. sancto illustrati, eius iussa per uniuersum orrbem terrarum propagarunt Inseuerat quidem initio Deus in natura hominis a se conditi nonnullam sui cognitionem,per quam is non ignoraret suum & caeterarum omnium rerum conditorem at 3 moderatorem,et quid ei pla

ceret,quid displiceret: quo actiones suas vi omnem ea quasi certissima quadam regula ad bene beate. uiuendum dirigeret. Verum ea cognitio, post uitiatam peccato naturam,obscurata, sensim obliterata est prope modum. Hinc postea talis religsones ab ho

minibus excogitatae extiterunt, quibus modo uerus rerum omnium opifex, Deus se

cus quam par esset,& quam ipse uellet, veru- etiam naturae quaedam longe infra diuinitatem positae, Sc ad extremum imagines Sc statuae mortuorum hominum, alcy daemonum humanis manibus fabricatae pro diis coleremtur.Non est tame passus Deus Opti.Max. genus humanum in iis tenebris penitus conse nescere et interire.Non desuere primis illis *culis, qui parentum &maiorum suorum tra- .ditione & nioribus informati, ac diuinitus . v etiam

172쪽

etiam illustrati, reiste solum verum Deum co- Ierent. atrales fuere post diluuium Abraham; Melchisedech,Loth, Isaac, Iacob, Iob,

Nam ante diluuium retentus est tamen pubi ce unius veri Dei cultus. Ad extremum vnia

sibi delegit populum Deus de posteritate Ab L 2η V 4- β talis,cui per Mosen seruum suum legem tulix,

temporarios quosdam colendi sui ritus & vi ub s i. tae degendae praecepta continentem, donec

instauraret omnia in Christo Filio suo,quemadmodum ab arterno praefiniuerat, veram ac sempiternam religione iam non Vni popi Io, sed v niuerso generi humano per eum Pr deret: cuius quasi seminarium quoddam lex

illa continebat. Neque eo contentus,per

' phetas etiam subinde excitatos, mandati i suis instruetos eum ipsum populum, ctuin , ad impietatem prolabentem ad Om'cium reuocabat, & pedetentim a temporari illius legis umbris ad promissam ac tenuitsretiam tum deliniatam verae religio is luc christ traducebat:Quae tandem suo tempore V pq η p - mitio , Doctore Iustitiae per Prophs Hil tam quendam olim promisso, ae certissimo Θc fidelissimo Diuinae voluntatis intraPNU, vi te ipso DE I verbo, verooe DEO, cum certa totius generis humani lalute prolata i

173쪽

lata est 3c explicata. Hine recte Petrus cum caeteris Apostolis ab eo sibi discedendum est ι .se negauit, quod eum verba vitae aeternae habere diceret. Quae verba Cyrillus 'Episco- oclis Iovii. pus ac Doctor eximius explicans, ita scribit: Hinc etiam discimus, unum solummodo Christum sequendum esse lingistrum, illi se si inhaerendum, qui ad vitam aeternam dedu- eere potest . Sic enim in primogenitorum feclesiam ingressi, ultima beatitudine pedi fruemur. Hoc igitur est verbum DEI, quotios, qui a CHRISTO Christiani dicimur,incolendo DEO, &vita ac beatitudi- die aeterna adipiscenda potissimum niti opo 4et. Quod vocatur etiamEuangelium, hoc g-μ- est, bonus nuncius, quia per id reconcilia tio DEI & salus generis humano nunci turi Dicitur 6c lex Euangelica ab eo ipso Lexta mota Euangelio : Sc Christiana a C HRISTO euo chri, authore: eis quod continet praecepta, quibus

ad propositam per CHRISTUM DEI

tetratiam & salutem peruenitur. Quomodo autem ea nobis lex atque doctrina, ido

E V ANGELI UM ET VER- ι B V M DEI proditum est c Principio in coWeta est, CHRISTUM ipsum Sm

174쪽

doctrinam nos

ce tradit die.

uatorem ac magistrum nostrum, ante milIequingentos annos in mundo inter homines communem uitam degentem, licet Propter omnium totius mundi,et omnium *culorum hominum salutem uenisset, tamen in una tantum orbis terrarum portiuncula, nempe

in Iudaea siue Palestina, solos fere gentiles sinos Iudaeos paulo plus tribus annis uiua uoce R exemplo suo docuisse: scriptis uero nihil mandasse. Semel duntaxat legimus eum scripsisse, id in terra ac in puluere: quod ilico uentus difflauit,uel homines pedibus deIeruti

Discipulis quo* suis Sc Apostolis, hoe est,

legatis, quos in uniuersum orbem terrarum dimittebat,non praecepit is,ut aliquid scriborent,sed ut itidem docerent, quemadmodum testificatur Matthaeus in Evangelio suo scribens, quod Dominus Iesus cum reserrexisset ex mortuis, alaendens ad Deum Patrem, sic eis praeceperit: Euntes ergo docete omnes et xes, baptizantes eos in nomine Patris, Rilii, & Spiritus Sancti, docentes eos seruare Omnia,quaecuriin mandaui uobis. Etsi autem non vernis modo, sed etiam signis at* seri plura, sicut iam dixi, docemur, tamen ad sedimonematin praedicationem Christum id re tulisse potissimum, e Marco discimus: qui eiusdem.

175쪽

eiusdem praecepti mentionem faciens ,his veri . his utitur: Euntes in mundu uniuersiis, praedicate Euangelium omni creaturae. Intelligebat nimirum doetor orbis terrarum sipientis

simus,at adeo ipsa Dei virtus,ac Dei sapientia id,quod ne humanarum quidem rerum vel mediocriter periti ignorant: Nullam artem ne dum eam,quae sit omnium praestantissima ac dissicilinia,colendi,inquam,Deum,ac re ste vivendi, Sc ad summam beatitudinem peruontendi, qualis est uniuersa Christi do strina literis sine praeceptore,ut scribit quidam,& . cictis isne aliqua exercitatione percipi posse. Ac prininde non scribendo, verum docendo ac prae dicando eam ipsam siue artem, siue doctrinam

omni Creaturae,hoc est,omnibus totius mundi hominibus a paucis illis, quos ad hoc delegerat,ac itidem non scribendo, sed docendo, tum verbis,tum exemplis suis instituerat, tra

di voluit : Et quo id reditus illi & expeditius

secere possent, omnium totius mundi non luterarum, sed 'linguarum peritiam ccelitus per

spiritum sinetiim ipsis insudit. Hoc est Euan gelium,quod illi & successores eorum Episco pi Sc presbyteri uniuerse mundo & omnibus seculis qtia si per manus tradiderunt, dominqvitulante siue cooperante & sermonem eorsi mri ιε.

176쪽

innis confirmante, sicut scribit Mareus, i&Paulus d Hebraeos, semen* illud doctrinaeae verbi sui diuini gratia sita fouente, ut iti

cordibus hominum radices ageret, cresceret, fructum y proferret, sicut per Hieremo am Prophetam pridem promiserat. Ecce

dies venteqt dicit dominus,& seriam domisi Israel,& domus iudaicedus nouum: Et panto post:post' lips. illos, dicit dominus, dabo

legem Aeta in visceribus eorum, & in cor de eorum scribam eam. Quae verba Paulus repetit,&ad eandem rem accommodat. Hoc

est verbum dei vivum 8c efficax, & penetram rius quouis gl dio ancipiti, quem didid scribit ide Paulus, quo solo Ecclesia Christi administrata est aliquamdiu nullum scriptum Euangelium, ne vlla aliam scripturam,pranter vetere Hebrsorum legem habens. Hoc ellillud Euangeliu,de quo Paulus scribit Corinthiis:Per Euangeliu ego vos genui.Item 1imotheo:Secundu Euangeliu meu. No inriput sine Paulus ullum Euangelium:Ne epistolami quidem ad Corinthios prius ullam scripserat: Ad Timotheu scripserat adem, sed in ea est eiulaiodi,od soc Ioco commemorat a te in, Euan elio suo iraditu fuisse. Ne id de Lucae

177쪽

quasi Lucas id ex traditioeat do strina Pauli conscripserit.Ipsemet enim Lucas testatur, se Luc in pro id eoscripsisse ex traditione eorum,s ab initio ipsi viderunt:Hoc est, eum Christo vixerunt: Inter quos Paulus no fitit:quod ex adiis Ap stolorum ab eodem Luca eoscriptis planu est. ' 'De hoc ipso Euagelio Galatis quo* ide Pau: Gai. Jus scribit:Miror quod sic tam cito trasserinis ni ab eo,s,vel qd,Vos vocavit in gratii Chrse. si,in aliud Euangestu,quod non est aliud: nisi

sunt aliqui,qui vos conturbant,& volunt co- inertere Euangeliu Christi Et mox:Si os vobis Euangelizaverit,pter id,quod accepistis,an istema sit. Hoc Euangeliu cum 'sis etia Apostolorum temporibus pseudapbstori quidam

et haeretici,quales fuerunt Hymensus, Alexis-der, i5,Cerinthus,& nosnulli alii adulterarecspissent,no tam vereris testamenti scripturis, , , quibus ipsi plerun* nitebantur, quam authoe, uale alcy traditione eorum,qui Christu pense nouerant & audierat, vel cosenstreorum,

qui fecundum Apostolos Ecclesiis praeerant, vel deniq; Apostolicoru virorum miraculis I, refellebantiar. At ea demum erat veni Chimi do strina,verum Euangeliu,qu.d vel ii

alli mu', vel eorum, a pereo, Eceleius

178쪽

εα ais

dentia W humanam virtutem superantia miracula approbasset, siue id veteris testamenti scripturis confirmaretur, siue non. Hinc laeta est, ut Pauliis, quamuis Christum: coelitus sibi

loquentem audiuisset, tamen ad Ananiam discipulum ab eo mitteretur,ut inde disceret. Ose facere oporteret: Ac ne dubitaret id esse ve hum Dei, miraculo curatf coecitatis eius, illi

Deus fidem astruxit. Idem* Paulus licet in

Paradisbae tertio coelo audisset arcana verba, tamen,sicut ipse scribit, secundum reuelationEascendit Hierosolymam, & contulit cum illis Apostolis videlicet,ac caeteris qui Christum audierant Euangelium,ne forte in uanu curreret,aut cucurristet.Iam cum quidam desceri dentes de Iudaea docerent gentes, quod nisi circumciderentur secundum morem Mosis, non possent saluari, Sc Paulus cum Barnaba ipsis aduersaretur, statutum est, ut ea de re ad. Apostolos de presbyteros in Hierusalem roferretur. Et quod ii communi consensu decro uerunt sine ullis scripturarum testimoni is, a

ceptum est a Christianis, perinde ac si Chiisti

Adria 3. esset doctrina. Porro cum Sergium Paulum proconsulem a Paulo & Barnaba audientem verbum dei Clymas magus a fide auertere conaretur, iraculo Paulus doctrinam suam c

179쪽

probavit,eum eum caecitate percussisset. Qua ratione Petrus quoi,diuersum docete Simo ne mago,non semel, nec uno in loco usus est,

teste discipulo eius Clemente Romano. Ide. ori uta.

Petrus Iudaeis ad fidem couersis,& zelo quo- recognit.

dam verbi Dei ac legis Mosaics secum disce

plantibus, ut est in adiis Apostolorum, non actu. iram visi 8c praecepti diuini expositione,quam consecuti in domo Cornelii miraculi enarratione satisfecit,ac verbum esse Dei, quamuis non e Christi doctrina, ne I e scripturis legis diuins petitum,ut gentiles quoP in consorti um Euangelii reciperetur, comprobauit. Hse igitur tunc erant documenta vers Christi domina: & verbi Dei, quod non in chartis vel membranis.vel aereis lapideisue tabulis,sed in auribus Sc cordibus hominum Dei digito per Apostolos & Apostolicos viros scribebatur. Nempe testimonium Apostolicum,prssidum Ecclesiae cosensus,& miracula. A V L. At Apo- .stoli Sc Apostolici viri iampridem dormie

rut:miracula* cessarunt. ΜO N.In pseudeuan gelicis tuis non iniuria requiras miracula,sicut heri dixi, qui se doctrinam a multis secin Histi. . lis Ignoratam nunc demum e tenebris profer re gloriantur: Nos vero qui una cum maioribus nostris intra gremium Ecclesiae satholicae X nos

180쪽

xio continemus,idipsum Euangesium,S em ipsam doctrina retinemus, quae ab Apostolis 3c Apostolicis viris tradita, dc innumerabili hus ac stupendis miraculis,consensus, perpotuo Christianoru populoru atin concilioru in spiritu sancto congregatoru coprobata,PcOtinuatam ad nos v scp succedentium sibi inuis . em artatum dc Sacerdotum traditione in E clesia Christi conseruaturi Hoc igit Euangelio ae verbo Dei nos sine ullis nouis miraculis re- Seripturae so cte nitimur. Α VL. Inanem igitur scribendi i cra aeritati. bore sumpserunt Euangelisis ac caeteri Ap

stoliet Aut no videsur tibi eoru scripta habeda esse M verbo dei Mo N. Apage.Mihi vero ide' , kidetur,qd tibi, & oibus vere Christianis : ea' 'r' hem esie germana & falsi expertem veritatem, i i R ipsissimum verbum Dei, per eosdem Apostolos ae distipulos Christi spiritu Dei colati-ptu.Sed dulsu no est; id aliquato post cum I re iam Viva voce opagata esset religio Clis stiana,iactu esse,& no in hoc factu, ut 's sempturis omnis Christi doctrina & vera religio

v lia corineretur Sc nobis proderetur. Aeli iliae-do conscripta us adem post octauu et,ut at 3 volvt,duodecimvivet,ut Irensus,dceum secutus Eusebius, νς - 3- post Vicesimu demu a Christi ascensione annuin Ghiopia ituriis mimus pinniu Eqangelia elata a. Hebraicae

SEARCH

MENU NAVIGATION