장음표시 사용
221쪽
risti scripturas. Et alibi: Nonne ideo erratis r. ne*ientes scripturas: Μ O N. Ad quosneturi autem haec locutus est et Certe non ad APq- solos . aut eos, qui iam in se crediderant et Verum ad Iudaeos, improbe se tentantes, doctrinae. suae aduersantes. A v L. Quindiscipulos. quoque ad scripturas remisit r
Nec modo duos . illos Emauntem euntes , vertimetiam omnes Pariter congregatos ,
cum eis post tesurrectionem suam apparuit, sicut scribit Lucas : 8c aperuit illis sensum, ut eas intelligerent. MON. Bene mo- Adfuserinis ines et Remisit: Sed dubitantes ae incredu-dos itidem, ut erant Iudaei. Ad quas vero scri- ρ inuras virosΦ remittebate Non ad eas certς, ' 'quas Euangelisis &ipsimet Apostoli constria Pserunt,ms nec dum extabant: verum ad stri EPturas veteris testamui lege videlicet Moysi, Irophetas,o Psalmos. Cur aute remittebat Vt inde form m do strinae seae condiscerentet Minime. Sed ut crederent, Iudaei quidem, se esse promissum Messiam , 8c Prophetam illum magnum, nouae legis latorem siue do-criorem, ac filium Dei: Apostoli vero, im pleta esse omnia,quae in scripturis de se prael dicti ruerint,quo viri Ῥ scripturarum illarum
222쪽
authotitate,quae simma apud eos erat, addo' e i.do strinam sitam diuinam esse crederent, Zesusciperent, Apostoli vero etia propagarent. Certe vel ratio ipsa id indicat, si quis persita dere quid cuipiam refraganti,vel dubitanti,&in suam sententiam adducere eum velit, eo id facere eum oportere,quod apud illum pondus habeat Quales erant apud Hebraeos scripturae sacrae, summam at* diuinam authoritatem Gal. 3. obtinentes. Ac Propterea Paulus quoin paedagogum legem appellat,quia per eam Iudaei ad Christum, perinde ac pueri ad magistrum. adduci debuere, a quo demum salutarem do et, inam perdisceret.Itacpmox adiicit: At ubi venit fides,iam no stimus sub paedagogo, hoc
De seripiu=st lege. A VL.Iam ergo nos Christiani ve-uetres testa, teris testamenti scripturas ampleisti non debe. menti qrid mus Cur igitur eae leguntur, ac in scribendos atque disputando, Sc in concionibus subinde multa inde promunturr MON. Cum eae sint Esdae 4.. verbum domini, quod insata teste manet in ' aeternu,& mandata domini, quae fidelia sunt, Psi. 33ο. quemadmodum canit Psittes, confirmata in seculum seculi, faeta in veritate & aequitate,' contineant, sedulo eas ample 'i debemus:V rum non aliter, am Deus ipse author earum
id fieri vult: AvL. Quo pactor MON. Vt secundum
223쪽
eundum responsum diuinum non minor maniori seruiat,sed maior minori, Hoc est, ut vetus testamentu ad nouu,no nouu ad Verias adaptemus.Sic.n.Paulus scripturam illam inter' Rom. s. pretatur. New enim propterea deus dedit Ver Rom.1.er .
tus testamentum,utper id quisquam iustificaretur 5c seruaretur. . Quin statim post trans- Gila. gressionem & peccatum primorum parentum nostrorum promisit is non Hebraeis, qui nec FI si pro dum ulli in rerum natura erant, verum Post ritati illorum ipsorum primorum hominum, hoc est,uniuerso generi humano seruatorem, Gen. 8c necatorem serpentis, hoc est, diaboli ,s Reenus humanum deceperat,& in potestatem sitam redegerat. Itidem 5c Abraae promisit tamen, in quo benedici debebant omnes tribus er as. terrae: Item , Isaac &Iacobo aliquot seculis , , ante legem datam. Ad eundem modum Sc Hebraeis omnibus, cum eis legem dabat B MOy--, ssen, promisit, suscitaturum se esse prophetam . de fratribus ipsorum,S in ore eius positurum verbum suum:Addita interminatione:Si quis Verba eius non audierit,se ultorem fore. Post
datam quoin legem itidem p Prophetas promisit non solis Hebraeis, verum cuneiis popinlis Messiam,doetorem iustitiae sacerdotem ®em sempiternum, qui iram Dei aduersus
224쪽
. 'eos praeatui',&nouamlegem'riore Tooata,conditurus, pereampipsos in sempiriternum gubernaturusn beaturus esset: od prolixum esset enumerare. AVL. Cur igitii se di in que usum prior illa lax Hebriis data est, mando aliam eos expectare oportebat MON.
Respondebit tibi pro me Paulus: Ad confix mandasOmissiones Patrum:&propter trans brin. gressionem:Hoe estiad eo one prsfra mR -- F -contumactu Hebrsorum,et ad omne vitio rum genus, maxime vero ad idolom cultum Fcliuiu, donec veniret suo tempore Seruator, Messias Minissus. AvL. Quis igitur nobis gη μὴ η' eius legis usus est, posteaΦ Messias ille pro christis' Venit.'salutare distrinam nobis trae didit: Mo N:Permagnus,quemadmodu testistri catur Paulus ad Roma:ita scribens: iscun enim scripta sunt intellige in lege,de ea nan
ibi astio ad nostram doctrina scripta unt,Vr irpatientia et consolatione scripturaru spem habeamusLicet.αChristus Usis inmortali cori reseo omne serelegem impleuerit,tamestant adhue mesta cu in eo ipsosed adimmors talitate 8c claritate dei trafformato, tu in m
stico ei' corpore, qd est ecclesia, dc in nobis di
225쪽
Onusis scriptura cliuntius ius,irata utilis est Dad docendum,ad arguendu d corripienduin, ita erudiendu in iustitia: ut perfectus sithoi Dei,ad omne opus bonu instruetus. od qisiactius vis nine ea comoda, scire te opin xesim lex in se eotineat. Ne vero erres,legeni
ra santiorum virorumne scripturam veteris Testameti censenturi : - Hac lege,siue scriptura sacra,continent nos tum praecepta et interdicta Dei,sed etiam rerustaurarum iuxta ac praeteritaru, siue ad omne
genufluimanu, siue ad vos populum Ista Ueum quem Deus sibi pectiliariter deteger t. pertinentium , diuinae reuelationes: Earum hem, quae quibus* temporibus , in illo ipse . Populo pra sertim, diuinitus humanitusipperebantur. 8c bonorum iuxta ac malorum luccessuum certa DEI prouidentia euenientium certae descriptiones : Ad. hare Psih mi , laudationes, & inuocationes D E I; quae quoquo modo ad excolendam liu manam pietatem 5c sapientiam pertinent , Haec omnia conscripta fiant praecipuὸ pro
226쪽
erga se prae oculis haberet,sua. vitia nossent: Ea recognoscendo,praeceptis Dei spe praemiorum,ac poenarum metu, de bonorum at malorum exemplis in ossicio continerentur: voluntati Dei conuenienter vivendo, ab ipso opem,praesidium,& omnia bona expete rent: Et quoniam, Vitiata peccato natura,ad
malum procliues, voluntati & praeceptis Dei non usquequa. obtemperabant, & erat sempiterno exitio obnoxij,coelitus promissam. lutem, silutis authorem certa spe expecta rent. Deinde etiam propter nos,quemadm dum scribit Paulus,hoc est,propter confirmMtionem nostram, Christianorum videliceis scripta sunt,quo certius ac firmius credamus
dominum Iesum Christum, esse Dei coeli aeterrae conditoris filium,& filium hominis:se uatorem & magistrum totius mundi: illum, qui in lege illa fuit promissus, sacrificiis & ri tibus variis repraesentatus, a sandiis patribu & Prpphetis expediatus 5c pnunci s: His fidem 5c spem nostram confirmem' uemadmodum haec impleta sint, ita procul dubio caetera quo ,quae iisdem scripturis continentur,sive ab ipso Christo domino vel Apostolis eius praedicta 8c promissa sunt, impletum iri: At y haec meditando,Dei erga nos claris mentiam
227쪽
inentiam &'beneficia nobiscum reputando, ardentius eum diligamus δε bonitatem ae sam ctitatem eius imitemur,prscepti eius parea mus, & quemadmodum Zacharias Ioannis baptistae pater cecinit, ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi, In sanctitate & iustitia coram ipso omnibus diebus nostris. Huc nimirum pertinet illud, i.
quod dixit Christus: Scrutamini scripturas. statim subdit: Et illae sunt quae testimoniuperhibent de me. Α VL. Hoc, ut mihi quidem videtur, de Prophetiis tantum δή promissis intelligendum est. MO N. Quid igitur dices ad Paulinum illud, od dudu recitaui r Quaecu scripta sunt,ad nostra doctrinam scripta sunt. Vides hie nihil excipi A v L Agitur 5c circumineidi,& sacrificia boum,hircorum,arietu,Ouiu, i Vitulorum & auium osterre,8c omnes alias cs temonias ac pcepta legalia implere nos opor
tet et Uerum pugnaret id cum doctrina Pauli,
ae decreto Apostoloru,cuius paulo ante mentionem fecisti. MON. Obseruandum hic tibi
est praeceptorum discrimen,si non vis errare. Sicut enim ea non unius modi sunt,ita & usus eorum varius est. Α VL. Expone hoc planius. praereptον-M O Faciam.Sunt quaedam praecepta ad in- legalium dissormandos hominum mores ac voluntates
228쪽
Moralia. pertinentia, quomodo vi icet homo quili', het erga deum Sc proximum se gerere, δέ quid vitare.debeat. Haec non sunt propria legis Mosaicae, verum iam inde ab initio conditi humani generis in animis omnium insita sunt a Deo. De quibus illud Paulinu accipi opor Rρ tet,quod scribit adRomanos: Cum enim gemtes,quae legem subaudi scripta non habent.
v. naturaliter ea quae legis sent faciunt,eiusmodi legem non habentes ipsi sibi sunt lex,qui in dunt opus legis scriptu in cordibus suis. Ve,
Tum enimuero corrupta per peccatum naturax humana, cum ea praecepta obscurata ac penit:
deleta fuissenti ex animis hominiim .imus dimittens caeteraes gentestin praetra itis R. nerationibus ingredi vias sitas, uni populo Aa , . Hebraeo per Mosen ea renouauit. Hare omnibus populis ac seculis apta sent:Cuius generis sunt dece illa, in duabus tabulis lapideis Mosa Deo tradita,& alia eiusde generis, quae m- norata a. Vocantur: Ea* omnia dilemone Dei &ceptoru sis. Proximi continentur,quemadmodum testius
m Cr in L Icatur Paulus ad Romanos Sc ad Galatas scri R ' bens,&Christus ipse apud Matthaeu. Adhul M. tb. i. iusmodi Praecepta seruanda nos quo Chris .Io n. . stiani adstringimiir, quemadmodum cc Ioas f ne i ostendio citaei seribens : Et aio: man
229쪽
tum liabemus a Deo, ut qui diIisit Deum, diligat & fratrem suum. Et Christus ipse: Si '.
vis ad vitam ingredi, serua mandata rea , mox enumerat. A talibus igitur praeceptis Paulus i& alii Apostoli nos immunes no reddiderui. Tametsi illud simul indicat,quamuis renouatisimus per baptismum,non posse tamen Per ea. quantum in ipsis est, refrenari cogitationes & iconcupiscentias nostras voluntati Dei repu- R-.τ.gnantes. Α VL. Quam igitur utilitatem nobis asserunt,quandoquidem prauas cogitationesti concupiscentias non refrenam ΜO N. Voluntate dei nobis declarant, & imbecillitatem nostram coarguut, i maiori desiderio auatiliuqusramus: quod nobis Propheis adem ac cν
remonis legis tectius,Euangelium vero ac do ctrina Christi apertius commonstrat. Ea veris est stratia de per tam nostru Iesum Christum uster effuse. Obis parta: quae non tantum delet quicquid aduersus praecepta Dei comisimus,sed voluntate etiam nostra corrigit,alacritatem & Vi- res nobis ad obteperandum voluntati dei sup-Peditat, ut in praeceptis eius ambulemus :
Denique quod per humanam infirmitatem minus exaehe prsstare possumus, id ea ipsa 'tia merito CHRISTI supplet in nobis, imperfectioni nosti s clementer indul
230쪽
te est verus bonus, & Christianus moralissit huiusnabdi praeceptorum usus. Etenim finis lagis est Christus ad iustitiam omni credenti. Φm quemadmodu idem Paulus Romanis scribit.
Habes de primo genere praeceptorum. AVL. Quodnam est alterum . MO N. Alia sunt pretes cepta ad externum cultum diuinum peronem caeremonulla tia: Qualia sunt circumcisio, sacrificia. expia,
pr ς pt tiones,dies festi, vestitus sacerdotalis, Vasa, es omne instrumentum cultuis tabernaculi,an malium ad escam delectus, & multa eiusdem modi alia: Quae a Deo instituta sunt propte ordinem publicum , decorem ae di nitatenicultus diuini,&propter suum cuiuG hostii 'nis decorum conseruandum, andas super stitiones aliarum gentium, quas Hebraei interi, R i , i daemonum ac idolorum cultorem imbiberanti
- 2 Haec praecepta vocantur caeremonialia,soli Israelitis seruiebant, nec iis tamen omnibus nec ubi*,nein semper: sed ab ipso Deo certis locis,temporibus, personis, &alijs circusta, ths,adstricta fuere sine quibus non obligabat A VL.Edhlexe ista planius. MO N. Age: Circis πια iet. cisio Abras soli cum posteris ipsius,&ierui cirς- Ἀ- id , maribus tantum praecepta fuit. Ita alias