De falsa nostri temporis, et vera Christi religione. Libri duo primi, de quatuor, Polonica lingua ante octo & nouem annos conscripti atque editis nunc recens latina lingua donati, & aucti. Martino Cromero authore

발행: 1559년

분량: 326페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

quam alia : Verum si etiam crebro,int diue sis scripturas ut haec uni videatur esse plani--,illa alteri: Interdum non magis haec, quam illa.Et osterunt sese nonunquam una & eadem de re pugnantes in speciem scripturae:Quibusdam etiam de rebus unica extat, dc ea quidem minime plana.Quid igitur hic fiet:Vndepetetur intpretatior Vis ne aut exemplis hare tibi prober Α v L. Imo plurimu te rogo. MO N. En

tibi. Pater maior me est,dicit dias apud Ioane Dan M. nem. Et alibi: Ascendo ad patrem meu,&pa tiran. aοι trem vestrum,Deum meu,5c deum vestru. Est

porro Sc alia scriptura: o 8c patervnum sin rhus:Et apud Paulu:Qui Christus videliceo m. .

cum in forma Dei esset,non rapina arbitratus est,esse se aequale Deo. Hae scripturae dus qui- dem priores congruunt inter se,item p poue- 'Tiores:verum hae cum illis videntur pugnare.

Quona igitur modo alia p aliam explanabiset Has ne duas posteriores h priores, quo idu faciebant Arriani et E 6 anid idem

tes dogma illud seu,qd filius Dei Christus Iosus no sit verus deus aut no squalisne F simi Iis in diuinitate Deo patri: An priores illas pPosteriores,queadmoduAlexander&Atha nasi' Alexandrini Epis: in pretabantur Arrium refellentes In utramlit e parte inclinaue

272쪽

ris,seaeram ex te,quare sic ac no aliter Et cur stas scripturas p ilias exponis, ac no illas potius per istas: Quanqua no esset hoc scriptu avfiam per aliam in pretari,sed unam ad aliam

orquere,cum eae videamur esse in se contra

iae . Quod si dicas, has esse planiores Q illas,

.l a vero cuipiam contra,illae,qua hae, planiO- ies esse videantur,quis inter vos controuersia citrimet Si pro te faciunt Alexander 8c Atha V nasius', pro illo Arrius & Eunomius:Sin hi p. . t te, illi pro illo altero. Ato omnes tamen hi. quamuis do cti Sacerdotes 8c Episcopi homH

nes tamen fuerunt,errare potuerunt: Quod si

, - ac probabilitate confugies, utrae de illis scripturis planiores sint, Arrii quidem iudicio,il Pinefica in la non admodum plana est: Ego Sc pater unurer ς βψ sumus. Potest enim fortassis hoc accipi non siri natura siue essentia, verum de Una Vo'luntate,amore. Sc concordia: sicut alibi itidem

IMn. tr. illa eiusde Christi verba accipiuntur; ubi Dea orat pro discipulis suis & pro ηs, a per eos inserediderint,vi unu sint:Quodnd potest ac cipi de unitate naturs,sed volutatis,de , amonitituo & cocordia. Statim enim ibi subdiu Si cui & nos nempe tu Sc ego) unum sumus: Quibus verbis Arrius 8c Eunomius potissi-

Ilium nitebantur,asseretes, eamcdparationemi unitatis

273쪽

i unitatis hominu ine ipsos cum ea,quaeri,in Deum patre & filiu eius dum Iesum Christum .

eodem modo accipi oportere. Cum aute Vm

tas illa,quam suis ibi petit Christus, no nisi d

Vnitate voluntatis,amoris, concordiae , qui, etiam inter diuersas naturas, velut inter holas

Nangelos,reperire licet, ccipi possit, ne illi quidem quae est inter Deum patre & filiu after accipi debere. Ali ter,no apta nec bona, sit ea comparatio:Non magis quam si quis direat:Homo & aquila.sunt in se similes. Aquil

enim cernendi,homo aut intelligedi acumine praeditus est. Quin aptior etiam haec esse apparet.Etenim visus &intelle stus Vtrui My tamen accidens est,quanquam non eiusdem generis, est tamen inter ea nonnulla similitudo: qualis inter essentiao accides quo in genere est VO- Iunias,amor,& cocordia) esse non potest: De minus unitas. Altera quocpilla scriptura e

Paulo: Qui cum in forma Dei esset &c.no aes modum plana cuiquam videri potest. enim sic accipi: Christum diam in serma Dei fuisse,hoc est,similem Deo intelligentia & sa: sientia : sicut alibi seriptura dicit. hominem creatu esse ad imaginem siue formam S simili: sudinem Dei,nec tame homo est Deus. Spiri- Mius etiam sancitus in specie siue for cqluamia hae

274쪽

bae post baptismum Christi apparuimet c

men is columba fuit.Quod si maxime per sorimam illam diuinitatem accipi oporteret, id quod reuera verbis illis Non rapinam arbitratus est, esse se aequalem Deo significatur,

aliquis tamen alius arripiens ea verba, quae astatim sequuntur: Sed semetipsum exinanivit, formam serui accipiens:diceret Christum se ieepta serui, hoc est, hominis forma, Dei AD ,

mam amisisse, aut unam naturam siue Essenti. iam ex humanitate at diuinitate commixtam. Eu retita et confusam extitisse.Quod quidem Eutyches errori haereticus videtur secutus esse. Vides ut neu . liquam planae & faciles intellectu sint hae a. pturae Sic item aliae, quas Ecclesia pro se ba hebat aduersus haereticos .Planiores esse vidc'. bantur Arrio & Eunomio illae, quibus se tuebantur. Quid enim,inquiunt,planius dici potuit illos Pater maior me est. Non potest pro secto ea maioritas ut sic dicam secundum staturam intelligi. Statura enim in corpore est, Deus autem corpore caret. Atq3 ita necessario intelligendum est , secundum essentiam, aut

certe secundum eas proprietates, quae incor a Poream essentiam consequuntur: quales sunt, Virtus,potestas,auctoritas,sapientia,bonitas,

- & cart. Quae in diuinitate non sunt diuersa ab

275쪽

essentiasta sent ipsa Dei essentia.Id verὁ si an .

si es,ademeris filio dei diu in itatem.Nec mi nus aperta ipsis videbatiir est. Ac altera illa: qendo ad patrem meum, & patrem vestru, ibis. 'Deum meum & Deum vestrum. Quibus ver ijs videtur Christus ad Apostolos homine. . 's se diungere, & a Deo disiungere, appellaita rami cum ex sciuo ipsis patrem ac deum suum. Cum autem nos filii Dei, nec tamen natura dηsmiis, ident de Christo domino haereticus intelliget. Confirmabit , opinionem suam sequentibus illis verbis:Deum meum, & Deum v strui i. Deus enim supra se alium Deum n5 habet,nec potest habere: quandoquidem Dei mine id venit, quod est omnium summum,

ιδ quo res omnes caeters existunt,conseruam tur,& gubernantur. Quod si dicat quis,illud:

Pater maior me est:secundum humanam naturam a Christo dictum esse: item p illud, Deum

meum,& Deum vestrum: Hoc iam non fuerit scripturam per scripturam interpretari. Nihil . enim eiusmodi extat ne* in hac utra*,nem in illa alia scriptura: In contrarium autem est il- lud, quod Christus exinanivit semetipsI, for- mam serui accipiens. Viden quo te adducet istiusmodi scripturae per scripturam interpre- tatio,Vt vel grauiter erres,vel certe in dubita- k tionem

276쪽

thterpretationein viserere necesse habeas E. cutiamus autem & iiiasEc ibit Paulus ad rinthios: Caro & sanguis righum Dei ii possidebunt. Christus auteni apud Lucami cit : Et e go Vobis dispono locunt,ut edatis nbibatis super mensani meam in regno' in. utram ex his per alteiam inter elabeins

si posterio rem fer prioreia, ilico Vmimili

duodecim articillis fidei hemperde e corporu a morte abieeeris hiti illam per hanc ,in alium non minus grauehi errorem iii

eideris, quod in regno C i a e coelesti e iii stiari ae bibituri simus, & alij, volui fatib A

corporis fruituri. Tametsi videhiiii ': scripturae inter se esse contrariae, Ut neutra is Per alteram redie exponere queas. Possent Plures eiusmodi scripturae id medium asse quas per alias scripturas interpretari non I ccat, aut si interpretere,vix errorem effiate

Quale est de stirpe N senealostia CHRISTI

diuerse a Matthaeo 8c Luca delcripta: Aut ubi Euangelisis fratrum domini ment onem laesi unt:aut quod is fuit primogenitus matris sus . A v L. Iam Nego ipse animaduerto,ita sereni habere. Cum igitur ne huinanis interpret

tionibus, neque sis, quis per alias scriptura,

277쪽

fidei e nos oporteat, a Mevia utri . certum sensum scripturs petemusrscripumeM NO N.Inde unde scripturam ipsam habemus; r ως ρος- Deo nimirum,cuius inspirati e euangeli c caeteri apostoli scripserunt,quemadmo- eum testificatur Petrus. David sane ita canit: Reuela oculos meos, & consulerabo mirabi ah de sege tua.Et iteru*:seruus tuus ego sum intelleebini, ut aiam testtimonia tua. ut alibi: Beatus quem tu erudieris domine,*UM. docueris eum. Lucas verὰ scribit . a

se apost 'lis: ne aperuit illis sensum nimi tum Christus dominus verit. De is & hόmis, iuda, agnus,qui habet claue'

Vt intelligerentscriptur. . A v L. Ate' in Christus pridem in coelum ascendit,nec inde nobiscum neque per angelos. 't visa .8c: ψmhia nobis voluntatem suam et

sesum scripturarimi aperit. Nisi forte alitet hi sentis cum Suenckidis. Mo N. Absit. A VL pq li etia a quibus veram interpretarit

inem eariam,atin adeo traditiones quo vius voci .et in mysterio, in scripturis non extam tes,de quibus dudu locutus es,haurire nos O portebat,pride e vivis excesserui. MON. Vera

sunt qus dicis:sed no habet tamen deus dereli-μvi popaeum situ quem sibi delegit Hebrsis. E a tempo

278쪽

emporariam, em dederat,scripturam. ω qui eos iusserat,sicut audisti,& tamen dii em erat eis hae in parte prospexit,si quid dissicile

N ambiguum occurreret, de quo nihil extaret In scriptura, aut quod inde explicari non poL' set. Indicauit enim, unde id petendum esseri iubens,ut sacerdotes praesidentes loco, quem ipse elegerit,de eo consulerent, qui indicatu'ri ipsis essent iudici j veritatem: Eorum , sem. . . tentiam omnino sequi eos voluit, non decib. nantes ad dexteram,nec ad sinistram Si in v

teri testamento Deus Hebraeis,quibus solis Utempus id dabat tam diligeyter prospexit, lo-ge minus eristimandum est,in novo,quod fua Voce traditum, cunctis populis at seculis seruire debebat, nos in hac parte ab eo negle ctos esse. Α v L .Ergo ne nos quoin Christianos in omnibus obedire sacerdotibus,& quicquid ipsis visum fuerit, pro verbo DEI recipere rapin tet MO N.Non propterea modo scriptiseram illam produxi: sed ut intelligeres dunt Xat,Deum,sicut prospexerat Hebrsis,quid querentur, si quid in scriptura expressitan non esset, siue de sensu scripture controuersia existeret,ita nein Christianos in eo posthabuisse. y Olim quidem Christus in estum ascendita Sed .scendens ait : Non vos. inquam orphanoM

279쪽

Et:Ecce ego vobiscum sem omnibus diebus, Dein esse pruid est,non modo Apostoloriam tempore, aut

Per centum,ducentos, trecentos ue annos d inceps, verum omni tempore usip ad consise ,

mationem seculi.De spiritu quocp umeto pro sit:Ille vos docebit omnem veritatem. At ut intelligas, promissum hoc non ad solos Apostolos qui pridem vita defuncti sunt, ne que ad Montani, aut Lutheri, & nostra haec , .i . nonouissima tempora, sed ad omnes omnium ς' temporum Christianos pertinere,subdidit: Et

manebit vobiscum in aeternum.Deum Patrem Iovimu ret.

etiam rogauit non pro Apostolis tantum, sed pro Omnibus, qui per verbum ipsorum in sex dituri essent, ut eos sanctificaret 8c confise maret in veritate. Vnde apparet,promissa illa petitionem Christi ad uniuerses Christia a 'trios ab initio ad finem vis seculi, ac non ad certos homines hos aut illos,ptinere. Alioqui nihil certi in religione haberemus.Etenim dis .ficile est homini nosse, quis a Deo ae spiritulandio salutarem doctrinam verum scriptin v sacre sensu habeat,ss no habeat. Minus etia certu est cuiuspia de se ipso testimonium.Ass seuerabat Montanus habere se spiritum sanctu, nec aliter de ipso sentiebant plurimi mortales Montiau

ab eo seducti et ini adeo ipsum esse spiritum

280쪽

arit ut cr debat este virtutem Dei, AM. - quae V'caye ur magna, quemadmodu Lucis memoriR Mandauit, nec seli Samaritani, se

mani & aiij populi, sicut scribit C; in . - D. s 4 cipulus & successor Petri Apostoli.

tamen is non erat, sed dementabat homines, nee habui, partem in hoc verbo, quemadmonNe κυν. um Petrus pronunciauit.Menander ite eius

epis , st. dem Simonis discipulus affirmabat se proptqv hominu a Deo missum esse. hec mς verum id fuit. Quin Virtute Christi s. a. prauis dogmatibus sitis extinetusust. ut scia bit Epiphanivs Scripsi N iactauit Ludierit

nihil esse in sacra siriptura, quod ipses ν et: istrinam suam n5 esse se m sed inlii in ρ spiritus saneu: De Philippo aute

'itatutuu Prae suo testimoniu redderet.

si dicere,cum P. Lutherq diceret.Et tamen nu. ohe I hem sententia priori, erpretatione perstitit, &a Zuinglianis no-

- latur serm

SEARCH

MENU NAVIGATION