장음표시 사용
131쪽
is o r. LIPSI MANU DUCTIONI smonitum Sc exemplum Sapienti est, quid praestet. Faciamus igitur: ego pro copia captuque meo definiam, diuidam singu-
in Ze,. la, & subiiciam ut in tabella. Tῶν - , ait Laertius, ἀγαθα , τα δὲ κακα, τα δε ουόί-r: Eorum quaesiunt, dicunt Stoici alia BONA esse, alia MALA, alia NEVTRA. Satis laxe, Auaestini: restringo ad hanc materiem, id est, quae in Uita & Moti- gh A. bus sunt, aut circa. Quid igitur BONvMὶ Seneca: Fimint hoe asius,atio modo. uidam ita: Bonum est, quod inuitat animos, quod
ad se vocat. HAic statim opponitur: AEuid si inuitat quidem,sed in
pereiciemi Scu quam multa Mati, blandasint. Respondetur. Vcrumo Verisimis inter se disserunt ita. aeuod Bonum est Vero iungitur: non est enim CBonum, nisi Verum est t quod inuitat , algicit ad sfacie Verisimile est: surrepit,solicitat, attrabis. Auidam ita finierunt: Bonum est, quod appetitionem sui mouet: vel, Auod impetum animi ad se tendensis mouet. Et huic idem opponitur. multa enim impetum animi mouent,quae petuntur petentium malo. Melius ilii, qui sic infuerunt . Bonum est, qωod ad se impetum animi, secundum Naturam, D DEri movet. Ckero Varie etiam definit, aut tangit definiri: Bonum,in- h quit, si opus fuisset, desinisse , aut Iuodes et natura appetendum,aut Haprodesset, aut uois iuuaret. Quae prima desinitio cum ultima Senecie in rc consentit: sicut & alia,quam Cato apud eum ii, D. γε prodit. Boni, inquit, definitiones pauliam vivi inter se disserunt,n b, tamen eodem Jectant. Ego assentior' liueni, qui Bonum defiaia.. Z nierit, id quod es et Natura absolutum. At aliae Stoicoru in, cu multimis Ciceronis fere conueniunt: & Laert ij banc habe. Aγαῖν
comminuer quod e: proprie autem, siue ipsum istud ,siue ab Pyrrhon. eo non iuuersum. In quibus verbis Vtile dicunt, ipsam Virtutem: iii ta=.is non diuersam, Humium bonum, aut ramicum. Sed nota igitur de character Boni praecipuus, prodesse. Ita Clemens germanissi-
Ug ς Bonum tur, qua Zonum, nihil aliud quam prodest. Quod in Deo videre cst, summe Bono, &iuuante semper Patre. Et quia igitur Utile, hinc illa: aliae definitiones ab effectu: Euod ad se invitat: diu Vt expetendum, & tales. Alia etiam mox in Laer
.Alter vero . sic desiniunt proprie Bonum, Auod absolutum sit
132쪽
AD sTOICAM PHILOSOPH. LIB. II. I22
secundum Naturam partu Rationalis. Est su perior ipsa Diogen
nisi quod de Tationali additum , rei explicandae aut terminandat. Nam fimpliciter Secundum naturum si dicas: videatur cauillo locus,& in infamibus etiam Bonum esse. Hoc negant. Se neca huc ducendus: Ruid est secundum Naturam ὐ quod contingit ξpist. lx. . - protinus nato,non dico Bonum, sed initium Soni. illa semina,de quibus dictum. Pergit. Atqui non magis insens adhuc Boni capax est, quam arbor, aut mutum aliquod animal. aeuare auωm Tonum in tuis non si quia nec RATI O. Ob hoc in insente quoque non est, nam O huic de est. Est abquod Irrationale animal. est aliquod, nondum Rationale, est Rationale, sed imperfectum. In nulgo horum, Bonum: alio istudsecum adfert. Auid ergo inter ista, quae retuli, aestat' Numquam erit Ponum in eo, quod Irrationale est: in eo, quod nondum Rationale est,tunc esse Bonum nonZotest: in imperfecto , iampotest esse Bonum sed non est. Vis breuiter haec me complectiὶ In Irrationali, ut Bruto, inquam Bonum est: in nondum Rationab, ut Puero, iam non est: in Imperfecto, ut adulto, sed indocto, iam potest , ' csse,sed non est. quareὶ quia literum Senecaὶ hominis Bonum non ibid.es in homine , nisi cum in ilis RATIO PERFECΤA es. Anteisatis diximus de consummara & εAbsoluta Ratione: quae sola dux ad Bonum, id est Virtutem. Et iam ex istis vides,cur in Definitione additum, partis Rationalis. Atque hic subsisto: pergo, an refraeno gressum, & regredior Z Ostendunt enim se & offerunt Diuisiones aut ii mones: quae pro Stoico quidem sensu, n scio an pro tuo sint: tenuia quaedam aut subtilia, ut verum fatear : non tamen sutilia aut inutilia , siquis rectum pedem aut mentem ad illa profert. Age, ponamus obiter & lustremus: cligamus etiam, siquid ad nostrum illum Senecam scis me dicere) aut priscos auctores, qui hodie in manibus, facit. Multiplex & intricata Diuisio est Stoicorum propria haec acumina:)sed ego disponam & seiungam, quae tenebras aut confusionem habeant mixta. Videsis, & patienter, si non libenter, haec au
133쪽
I. LIPSI MANV DvCTI NIs r. A quo Vtibias. ut est Virtus. Graece est B o N v M trifariam dicunt: runt: - ού συμέαινει- atque hoc, ta prima causia. II. Per quod Hibias: υ, ω συμέωνει ut itcrum Virtus, dc amplius , secundum
Vides quae Tona, & quo sensu graduque dicantur: ex quibus Virtus omnia permeat: permeat imo & contactu suo omnia facit. Nam illa Ozi et γα εχει μωσrfontis Pem habet rab ea riui& aquae, & quidquid irrigat humectat, & a se atque ex se fricundat. Haec istae Stobaranis colliges, & Sex. Empirico: lic M Zenone bat & ex Laertio, nisi mutila in eo legerentur. Verba eius: Aυ-
ωουδα μετρο α τῆς rhsam Virtutem oe quod eius particia pat, trifariam dicunt. Vt, Bmum a quo contingit η η sicut Actionen secundum Virtutem. Per quod. uti Virum bonum confortem Vim tutis. Itane trigarium' atqui bifaria tua est diuiso nec ultra. Ipsae exempla peccant: & ubi notulas posui, scito defectus esic, facit e iam dictis explendos. Altera Diuisio dim. In Animo. ut Hirtutes, Boni habitus,l llaudabiles Actiones. II. Extra ci . Ut Amici, Discipuli, & similia.
III. Neutra. Vt Viri se virtutes
Haec quoque Diuisio ex Stobaro, & Sexto: itemque exempla. In istis variare aliquid Laertius videtur, praesertim in cxtremor an explicare Tu eum vide. Tcrtia Divisio, siue Sub-diuisio: B o N o R v M s i. Assectiones esse. Vt mrtutes omnes. AB O N o R V Malia
MO, alia Habitus, non affectiones: ut Studia.
l m. Neutra. ut Actiones secundum Viri
134쪽
Haec in Stobgo: iterum Laertius aliter, & in ordine aliquid turbat. Tm inquit, et ψυχν ἀγαθ--am, τα δὲ ἡ misi τα
Habitus, alia ossectiones c siue quis mauult, fonstitutioneso aia
Neutrum. Constitutione Hrtutes, Habitus,Stuaea. Neutru Actio-
Finalia, Graece τελαα: Vt Gaudium , Fiducia, oe m Virtute
HI. Utrumque. ut virtutes omnes.
Ita Stob us : & cum eo Cato apud Ciceronem. Sequitur ilia ἀ- Ut Dissio, ut Bonorum alia sint adisiud Vltimum pertinentia Ic enim appetis, quae 'Miκα dicuntur) adia autem Urientia, quae Graeci πο-ικα. alia Utrumque. me Pertinentibus, nihil es Bonum, praeter octiones hone fias de E cientibus, nihil praeter Amicum sed σ Pertinen-ιem ω Ucientem , Sapientiam molunt esse. Nam quia Sapientia est conueniens octio, ex ilia Feramentigenere est . quod autem honesiuAmones assert efficit, ideo Vtiens dici ρotest. Discrimen aliquod in exemplis vides: pGsertim ultimo. sed nem8e Sapientia Virtus est, & contra. Rationem etiam illam Tullianam ex Stobeo licet illustrare : AιMonta πασαι ψ ammικά otis ἀγαθὰ, se τε-
τα : Virtutes omnes sunt Escientia , Pertinentia Sona. E cientia, quia gignunt saxi-tque Felicitatem , Pernumtia, quia eam implent, cum partes eius sint. In Laertio Laec ipsa: sed iterum cum defectu, qui apparet inquirenti. In ultimis est sui compendi faciam
γι; in , τηλικη : Ucientia o Finalia esse Bona. η Auatenus enim permciunt Felicitatem, me entia esse: Patenus complent eam, i ,πι par res, Finalia. Inserenda vox: ἀγαθὰ, ἀρετ sit Virtutes. Senecae etiam locus est, qui huc faciat: Sed ut remoneas an, quae aut Summa bo- Epist.
sunt,aut sim morum Ucientia: de in isto genere Virtutes habet. Ex hac igitur diuisione lucem istis demus, & simul discamus,
135쪽
ri4 2. L I P s I MANV DUCTIONI sprimo & vere Bona non nisi Virtutes esse, alia ex communione. Ita Iustitia Bonum est, non quia Virtutem habet: ipsa est enim Virtus: αλλα - ἀυτπω M- Clementis verba ψ δε -τmἀ - μνου : sed qHodi a per se, in ex se bona est. Dein dc secundario, Iustum cile, Bonum ; quia ex ea manat participatque. el: Ideo ridere libeat quaestiunculam in Seneca: Mn merumsit,quod Stoicis placet, Sapientiam Bonum esse. Sapere , 'Eonum non esse. Et ratiunculas dat, quas piget reponere. Quin tu &illi serio loquimini, Bonum esse,quia adfine & consors illius Boni 3 Prima diuisio nostrarem conficiet: pro meo quidem sensu. Satis de BONI s: etiam MALI s. quia eadem ista in uerte, & qu drant omnia , Definitiones, liuisiones, Exempla.
aeuae Maaphora, siue Neutra' qua in iis Froducta, stre Reiectae aliaque tenuiter inquisita. TR A N s εο ad aertium membrum, quod NEUTRA . continebat: id est, neque Bona, neque .mala. Hoc illud quo confligunt dc gradum conserunt Academici ac Peripatetici cum Stoicis: qui istat pia BONA appellant, sed modificantes , Bona corporis, aut Externa : nostri pernegant, nec nisi Neistra, Ha, Interiecti, creberrime Indi ferentia ea dicunt. Diligentissime hanc partem percoluerunt : tum ob dictam pugnam, tum quia Aristo Chius, Pyrrho & adsectae aliam o- .e , Inae ferentiam, inducebant: qui ita in sola Virtute & Vitio
Ciem I r. omnia ponebant,ut rerum dilectu sublato,cetera pro nihilo habe-αώθ. rent: stu inter optime Vagere, σνgraias e A rotare, nihil'osus dicerent interese. Idem in Pauperie, opibus, aliisque externis: quorum nihil esset alteri prae aut post-Doncndum. Fatua,& ta Ιhi , men pervicax sententia: contra quam cisi Ciceromat iampridem
desitum esse disputari: tamen post illum psosectis vixit, imo fi ruit,& Sexti Empirici subtiles libri super ea exstant. Quid quod Favorinus Gallus philosophus, Hadriani aevo,in hac ccta fuit
isti ia' qui Vs lueed Epochen produxit, ut negaret vel istud intellictu com .
prebendi, Solem Use. Ob hos igitux & tales, Stoici Adaphora cu
136쪽
AD STOICAM PHILOSOPH. LIB. II. ustiose & subtiliter examinarunt: & varias Diuisiones ac Discrimina dederunt. Iterum te conuenio, indulge, & patienter, vel de Senecae causia, haec audi. Primo notant, A DIAPHORA
r. Auae nec Bona, nec mala sunt: neque ad Felicitatem aut laselicitatem conducunt.
Visanitas, opes, Gloria, & similia.
II. Auae nec e petitum, nec Declinationem
lmρμentc Graeci significanter, iam ὁρμῶ
h pillos habere, aut imparen Ita Laertius,& Stobaeus. At Sextus,tri iam vult diuidi:& pK- ter duos modos dictos , hunc inserit: odiaphorum, ad qωod quiadem fertur Appetitio ,sidnon magis ad hoc quam iduot, inruchmis duabus positis charactere oe nitore paribuae, cum alteram oporteat eligere in Nelim, non magis ad hanc quam ad iliam feror. Parui hoc est: illud moneo, Senecam discrimina duo dicta tangere, atque ipsum inibi exemplum. Est stre horum,quae appelgamus Mediagran- Spist. de discrimen. Non enim sic Mors Indi ferens est, quomodo Utrum ta 'pisios pares habeas : Mors inter ilia est, quae Mala quidem non sunt, tumen habent Mali θeciem. Moneo amplius, de solo priore gene' re sermonem nobis esse: id eli, de iis, quae Felicitatem, ain con
tra, tangunt: quaeque Graeci dicunt, τἀμ-ξυ-ἀγαΘ ἄν se, sis... : mteriecta oe media inter Sona Matiq-. Ad sines enim alterutrius veniunt, & speciem eorum habent: re autem ipsa, ουνε αἰ-L-ςπ neque iuuant, neque laedunt: ergo Vere sunt Neutra.
De his igitur videamus, iterumque diuidamus. Sunt enim
I. Secundum Naturam. Vt Sanitas, Robur, Sensium integritas. A DIAPHORA ri. Praeter Naturam. vi Morbus. , ImbeciLLalia tris, Mutilatio. III. Neutra.Vt Imaginatio talis,aut Visium. Iterumque: Secundum aut Praeter Naturam L In Animo : ut Ingenium. A DIAPHOR A A ii. In corpore : Vt Sanit,. alia . Vii. Extra: ut Liberi.
137쪽
I 26 I. LIPsI MANvtvCTIONI sEx his, Animi semper praeserenda corporis: & haec iis, quae. tia. Iterum autem, de praecipui usus Divisio: . . 1. Producta, quae AE stimationem habent. vi
Ingenium, Sanitas. A DIAPHOR Asir. Reiecta,quae Deaestimationem. Vt Stupor,
alia sunt i Morbus.l m. Neutra, quae non hanc non iliam. ut Diat motuae.
Haec sunt illa olim celebrata se Afra N: -- Zcnonis. Has enim voces primus ille huic rei procudit & apposuit: ut Disserentiam inter ipsa Indisserentia aperiret. ini id enim ZMors α Vita eadem, aut aestimatione eadem 3 opes & Inopia φ Valetudo & Morbuia Igitur Stoico more diuitii subtilius: & quodam Προπι ρα .dixit, Latine Cicero Producta siue Promota, ad verbum; ad sensum. Praeposita siue Praecipua. quia eminent,& in cligendo aliis anteponuntur. Aduersa autem istis dixit μανο quae idem Cicero pro sensu,non pro voce)Reiecta. Caussa horum nominum, ex ipso Zenone, haec est. Vt, aiebat, nemo Cie. ibi t. dicit in regia Regem ipsum qu productum esse ad dignitatem id enim est α; εο γ)sed eos qui in aliquo honore sint, quorum ordo proximo accedit ad regium Principatum: sic in vita, non ea quae primario loco fiunt, sed quae secundo mis μία nominentur. In Stobaeo ipsa, nisi fallor, Zenonis verba : Οὐμο αγM- ἀν- ἄπονοένον , Us --
i .. haec σελπι , -λ ν 3 τ'αυτ ον πλέ- : Nusia Bonorum inter Producta ese. habent enim maximam dignitatem. Mi Productum secundum locum stre Agnationem obtinet, ein quadamtenus Bonorum natura ac-ccaeit. Nam nec in Aula Regem produci aut Promoueri dicimus , sed . e m cyμι proximum ab eo locum habet. Quae igitur sunt i sta Pro u-
- αν. Producta, quae aestimationem habent: Reiecta, qua Deanima' si ς λωπ-αRιmationemniaque opponuntur. Cicero decla raolt, in persona Catonis: Indisserentium alia AD 'imabita esse,al ontra, aua Neutrum. a aestimanda, eorum in abis satis αν ω μ' em quiseusidam Anteponerentur: ut in valeturine integritate
138쪽
sensivum, Nacuitate doloris, diuitiis,gloria : alia autem, non esse ei mo- δ.Itemque eorum, quae Nulta aestimatione digna essent, partim satis habere causse quamobrem Reticerentur : mi dolorem, morbum, sensuum amissionem : partim Non. Atque hinc exortum esse EDd, quia Zeno Προηυδνοr, contraque quod Anominauit. Diuisio est cla
bent, ala pauxiliam. Similiter iees ubilium, alia multam non- ἀ- gnationem,alia pauxidam. aeus multam AEnimationem, Productu ἀ- ci : qu multam leotimationem, Reiecta. Plane haec cum Cicerone consentiunt: an Cicero ipse alibi secum t Nam scribis, item ex Zenonis scito: AEue nec Bona nec alasunt, ex iis qugdum Se- M-4ςN cundum naturam ducebat . alia natu ontraria,alia Media siue Ne tra. Aue Secundum natura ea Summia, stu quadam AESstimatione
dignaniu dicebat: contraque, Contraria. Neutra autem, in medio re
linquebat, in quibus nihilponebat momenti. aeue essent Sumenda, ex iis alia Pluris esse AEnimunda, ala Minoris. quae Pluris, ea P posita appelgabat: misi autem, Ps Minoris. In his verbis ultimis p iam Reiecta cca sunt Aψοπροηγι- ου ponit inter ea quae Secunὰum Naturam, Sumenda, dc ASuimanda, etsi Minoris. Ego parum haec capio, & sunt ex diametro prioribus aduersa: tu viae. Fateor aliquid in Se to pro hac mente videri, ut Latina quidem versio est. nam Graeca vidi mamquam. Ibi ista et Stoici exindis p, ferentibus alia aiunt προηγνδρα, Promota siue Praeposita: alia Σπιπρο
γ o Remota siue Reiecta. Et ilia esse,quae si cientem habent dignitatem ; ut Sanitatem Diuitias. Im, Reiecta) quae non habent sufficientem dignitarem: ut Paupertatem, Morbum. Neutra autem, Nis. Extendere digitum aut contrahere. Ita ibi quidem Sextus: an s iis considerate, aut vere ZNam si illa Reiecta, quae uxiliam, ut Stobatus, dignationem habent: quo nitinero Sexto est Dolor, Mombuae : quid gitur quae Nomdignationem habentὶ quae illa,aut quo loco, quo titulo erunt λ Nam Dolor dc orburcetae sunt ista, de confra naturam, & Reiicienda. Itaquc aliter, & verius alibi idem Sextus: Precipua esse, quς satis habent dignitatis: Reiecta, quae satis A iurgi digestarii. Et vix amoigo,in priore eius loco inGr cis ita fuisse μ' - '
139쪽
rone igitur, ne aliis, ne sibi, ne vero pugnet, Videndum,an non& is locus vitiosus aut potius mutilus,&ad hanc sententiam resormandus. Ego opinor. Sed quae est hic Aξis, vel Arrim Z Laertius dupliciter desinit: & posterior nobis apta. Asis ZIPH -
esse mediam quandam facultatem in usum, conferentem ain conu mentem ad vitam secundum naturam. Et Dearitimatio igitur,contra. Vcrti AEstimationem, & ita, ut notare potuisti, Cicero: at Se neca noster Pretium hoc dicit. Ita cnim alibi: Indisserentia habere in se aliquid Pretii, ω esse aba aliis potiora. Iterum' ,: Corpora bona, in totum non sunt Bona.his Pretium quidem aliquia erit,ceterum Dignitas non erat. Non ecce vertere voluerunt lignitatem, etsi poterant: quam propriam vere Bonorum, id est Virtutis, asseruerunt. Sunt autem haecipsa Producta & Reiecta, quae aliter commoda& Incommoda Latini dixerunt: Graeci & δυο γ ταScncca: Alia vi ciommodorum conditio, alia Bonorum. Commodum
est,quodplus ous habet, quam molestae : Sonum est sincera m ab omni parte innoxium. Nota dc v, dc ad Graecam illam vocem adspectum. Cicero Caussam nominis paullo aliam suggerit: Res quas nos Academici Aonas dicimus,Zeti concessit, ut haberentur apta,habiles, stes ad naturam accommodatae: sterique carpit s- pienti COMMODI vs esse,siea quoque habeat.Seneca de iisdem it rum : commoda sunt in ilia in Incommoda, Araque extra nos. Quid ais Z extra nos i ergo illa Corporis, Commoda non sunt Stini liercle. sed extra nos, id est Animum, primam & paene totam nostri partem. Itertimque idem : 'Eona ilia sunt vera, qua
Eatio dat: cetera, opinione Bona sunt. Itaque commoda vocentur, in vi nonra lingua loquar, Producta. Vides palam ,eadem cum Pr ductis esse. Ciceronem adde: Commod-Incommoda. ita enim in Aorim 30τα anesio. Et quare ea sic Zeno Z quia Θώαν, Vsum; non Militatem, habent. Plutarchus Zen nios irridens : Amia ψ οὐκ ουμτὰ, οἰκῶα ce οὐκ ἀγαθα, Θ οὐ possinu, α - δεε: Sumenda, non Expeten a j ita naturae, non zona, Inum lia,tamen Commoda.Vbi amplius obterues Stoicorum in vocibus cautionem aut dilectum : & Sumi Indisserentia, non Expetir
quod c9: Virtutis. Cicero: Auae illi Academicio Bona dicerent,
140쪽
AD sTOICAM PHILOSOPH. LIB. II. I 29 Praeposita esse, non 'Eona: ω Sumenda potius,quam Expetenda. Iterum : tuo nobis opera pro Ῥno Simri rebquerunt, ut alia Sumamus, Ibid. alia Appetamus. Iterumque : Ualetudinem bonam Expetendam ne- Ibid.
gant esse, Eligendam dicunt. Seneca ex hac formula locutus: Sum curum me,si detur Electio, Samitatem ω Vires. Non locutus ali- i: commoda tamen ilia esse, m Expetenda, non negamus. Minime vero Expetenda: & Stoici tui culpent. Cicero planisti me: Itaque ilia sCommoda non dico me tapeter sed Legere: nec Opta'
re , sed Sumere a contraria autem, non Fugere, sed quasi Secernere. ei: A Stobaro etiam hic aliqua lux. qui uniuerse prosert, πάπα. - φυσιν, MEE πα- τα- ια Γα Omnia Indifferentia quae secundum naturam, Summila esse: quae contra, non Sumenda. siue ut
Cicero , Reiicienda. Ita enim de iisdem Stoicis : Exsilium oe publicationem bonorum, Reiicienda esse, non Fugienda. Supra dixit, S cernenda. Zeno ipse, apud Athenarum, την μυ σων cita legen- LALVi. dum,non vis sera ν e φυγN ἀπῶm: Optationem aut Fugam istorum abdicat: quid ergo ---π--μως sic item leges) ποιῶ ,
ti istis cum iudicio σν antecedente notitia iubet, oe metus aut aimirnionis expertem animum erga talia habere. Plura hec possim: sed dic ore libero, an iam nunc non fastidis 3 non, inquam, te- nuta hare aut & ' tibi visaὶ A v D. Si verum amas, Visa. Et 5 graues illos Zenonas & Cleanthas , per haec dumeta incedere,& in his verborum, ut sic dicam,praestigiis haerere Z Quid enim aliud, quam nominum quaedam proelia, ne dicam illudia, ista sunt 3 Non Sora, sed Fredulia: non mala, sed Reiectanea. In re igitur consentis Z eodem loco & pretio,quo alij,habes Verba versas &dissimulas, sed aegre expedis, & flexu ad eamdem metam venis. Cicero saepe hoc iis obiicit: & noster etiam Augustinus : qui haec omnia 'verborum aertamini, non re- rrum examini, censet deputanda. Meo animo, ista si non fidem, grauitatem sectae detrahunt, & vellem abstinuisse.