장음표시 사용
161쪽
perspkere neque enim illi parum deest, u post
horam nonain parasteu tempus consideres, qua quidem hora Doti uniis patris manibus spiritum commendauit) paulisper attende, & fortasse, quod quaeris, inuenies. Quo nam inquies iacto Diuinae potentiae magnitudinem consi-P dera, , quod scire cupis, intelliges. Record P re, quid de se Dominus pronuntiarit, Meam ipsius esse uirtutem cognosces, Ut uoluntate,
non autem naturae necessiitate animam a corpore disiimgat. Nemo enim, inquit, tollit anima et meam a me, sed ego pono illam a me ipso. Po . o. pae testatem enim habeo ponendi eam, S potesta- tem habeo iterum aflumendi . Hoc nobis ita constituto perspicue patebit id, quod'ilaesim est. Qui enim potestate sua cuncta disponit, noe proditione sibi im pendentem necessitatem. non Iudaeonina quasi praedonum impetum, non iniquam Pilati sententiam eXpestat, ut eorum malitia sit communis hominiun salutis principitiin causa, sed consilio suo anteuertit,4 arcano facrificii genere, quod ab hominibus cerni non poterat, seipsum pro nobis ho stiam offert. uictimam immolar, sacerdos si-j mul existens, Magnus Dei, ille, qm mundi peccatum tollit quando id praestitit cum cor Io. io. pus suum discipulis congregatis edendum , sanguinem bibendum praebuit, tunc aperte clarauit, agni sacrificium iam esse perfectum. Nam victini corpus non est ad edendum ido-
162쪽
neum , si animatum sit. Quare cum corpus edendum , sanguinem bibendum discipuli, exhibuit, iam arcana, non aspectabili ratione corpus erat immolatum, ut ipsius mysteriit in Peragentis potestati collibii erat. Et anima nil. lis erat, in quibus eadem ipsa potestas illam de posuit, simulq; cum diuina uirtute, quaecumissa erat coniuncta, in ea regione cordis uersata est. Itaque si quis inde tempus incipiat dimetirictim sacrificium Deo factum est a Magno illobrincipe sacerdotum, qui ratione, qllae nec uerbis explicari, nec oculis perspici potuit, se ipsum pro communi hominum salute tanquam agnum obtulit, non recedet a ueritate arat enim uespera, cuni facrunt illud corpus comederunt quam quidem uesperam nOX, quae parascevem antecedit, Xcepit Huic successit Drascetiae dies, quae nocte illa propter solis obscuratione interiecta in dies duos Vnoctem unam diuisa est. Nam, si Deus noctem tenebras a'pellauit, tribus autem horis tenebrae facta sunt super uniuersam terram , spatium illud in diei medio constitutum no fuit, quae sino ulis illius ex utraque parte sectionibus binos dies desiiliuit, unu quidem ab orni solis usque ad sexta horam, alteru autem ab hora nona usque ad uesperam. Atque ita duas iam noctes habemus, totidem dies . Hinc fabbati nox est subsecu. ta, Ssabbati dies E quibus tres dies,& noctes itidem tres coniiciuntur. Reliqtium est, ut
163쪽
aea IN CHRISTI ES R. 77 Resurrectionis horam inquiramus qua quideinventa, ueritas X tabit. Quando igitur surrexit Dominiis Vespere sabbatorii tibi Matthaeus clara uoce denuntiat. Haec est Res irrestionis Gub.:3. hora perspicue in Evangelio descripta Hic terminiis fuit cona orationis Domini in corde terrae. Vespere enim iam prostanda, quae quideiri uespera noctis, quam una sabbatorum dic consequitur, pi incipium crat, terraemollis factus est. Tunc Angelus in ueitiinentis fulgens reuoluit lapide in monumenti . Mulieres autem mane surgentes, clun diei an tu appareret, Sorientis selis splendor cerneretur, resurreXisse Dominum intelleXerunt qua autem hora res illa admiranda contigisset, non acceperunt. Angelus enim surroni eritii leni Dominum nuntiauit; quando autelnsurreXerit, non patefecit. At agnus Matthaeus soluse omnibus Euangelistis tempus accit rate descripsit, dicens Restirrectionis horam filisse fabbati uesperam. ire cum ita se habeant, constit nobis praefinitum tridui spatium, post quintam uesperam ad uesperam fabbati lepus ita dimetientibiis, ut interiecta no X, qtiemadmodum dicitim est, con- numeretur , quae parascevem in dies duos,o noctem unam partinir Decebat enim, ut in eius imperio , qui seculis dominaturi, noua ratione spatia temporis accommodarentur ad
rerum utilitatem, non autein res necessario statutis temporis terminis extenderentur, diui-
164쪽
na potentia celerius bona nobis ad exitum per.
ducente, termini temporis ita contraherentur ut non pauciores tamen, quanarres dies, ct m. iidem noctes continerent, hunc enim nume.
rum mystici arcana ratio postulabat Inec solita dierum noctium spatia celerem diuinae
uirtutis actionem retardarent. Qui enim &po. nendaeo rursum sumendae animae ctim uellet, habebat potestatem, poterat etiam, tamluam seculorum auctor officere, ut actionibus sui, tempus inseruiret, non autem actiones tempori. sed rerum maximarum caput nondum alti. gimus. Illud enim a studiosis oportuit inuesti. gari, quo modo uno eodemq; tempore Dominus se tribus his dederit, cordi terrae, paradiso cu latrone, patrisq; manibus. Nam ad Plia. Μαι--ra risaeos quidem, quein admodum, inquit, Ionas filii initentre ceti tribus diebus, & tribus nocti. bus: Adlatronem autem Hodie mecum eris in Paradiso: Ad patre uero, In manus tuas commendo spiritum meum. Nemo enim aut paradisum apud inferos esse dixerit, aut inferos in Paradiso, ut eodem tempore utrobique fuerit, aut his patris manus indicari. At haec pie consideratibus ne quaestione quidem fortasse uideantur digna. Qui enim diuina potentia sua ubique est, is S rebus adest omnibus, & nullo excluditur loco Verum ego fationem aliam praemrea memini me didicisse, quam uobis, si placet,
bmitte explicabo. Quando spiritus sanctus in
165쪽
IN ARIS I Ras VR 3 iurginem uenit, eiq; Altissimi uirilis obum rubrauit, ut homo nouus in ipsa gigneretur, qui propterea uocatus est notuis, quis la Deo praeter hominum cosmenidinem creatus est, ut Dei esset domicilium no manufactum, neque enim in manufactis, hoc est, hominuta opera comstructis Altissimus habitat, tunc sapientia sibi uet
domum exaedificante, obumbratione tanquam signi forina intus aedificio constituto , duabus illis partibus, e quibus litimana constat nanira, animum Scorpus intelligo potentia di-itina coniuncta est sese utrique pariter commiscens oportebat enim, ut, cum utraque pars propter peccatum supplicio mortis esset obnoxia, si quidem asini a uita seiunctio uere mors est, corporis autem mors est ipsa corruptio ditatutio , oportebat, inquam , ut uitae coniunctio ab iitraque parte mortem eXpelleret. Itaque Diuinitate utrique hominis parti copulata, perspicua excellentis naturae indicia patuer t. Corpus enim attactii suo morbos curans Diuinitatem prae se ferebat. Animus autem potenti illa uoluntate diuinam uirilitem indicabat. Quemadmodum enim tangendi sensus est corporis proprius, sic aitimi proprius est uoluntatis motus Accedit leprosus corpore iam dissolutiis atque confectus . Qui modo curam a Maii 3. Domino inlisi is uult,corpus attingit Viroque modo ex pestitur morbus statim enim, ut scriptum est, discessit ab eo lepra. Rursum, .
166쪽
Matib. ι othominum millia apud se considerent in soli. tudine, noluit eos ieiunos dimittere Manibus
igitur panes fregit. Vides, quo modo Diuin
eas utrique parti conitincta per tranque decla. Tatur, climo corpus agat, animus uelit 3 V rum non est necesse, ut res omnes admirandat
eodem pacto perfectas recesseamus . Sunt enim omnibus notae . Quamobrem ad id, cuius
gratia haec commemorauimus, rellertamur.
Qii' modo eodem tempore: apud inferos, in Paradiso Dominus fuerit, quaeritur. Cuius quidem quaesitionis una solutio est, ut dicamus, nihil auium aut inaccessum esse Deo, in quo omnia consistunt. Altera solutio est illa, ad
quam nunc oratio nostra spectabat: nempe Deum, qui totum hominem per suam cumit. lo coniunctionem in naturam diuinam nutaturat, mortis tempore a neutra illius, quem semes assiimpserat, parte recessisse. Nunquam etaim illum suorum munerum poenitet . Diuinitas ergo uoluntate quidem animum a corporedibiunXit, sed in utroque tamen se manere demonstrauit. Nam per corpus, in quo corrupti nem exmorte prouenientem non admisit, uertit eum , qui habebat mortis imperium sper imum autem latroni patefecit aditum inparadisum . Viriliaque autem eodem tempore pei sectum est, Divinitate per utranque hominis partem haec bona praestante, ut per corporis incorruptionem . mortem ipsam dissolueret
167쪽
im cHRISTI RESUR. In per animi uero in sede propria constitutionem hominibus aditum in Paradisum aperiret. Qu'-niam igitur duplex est hominis concretio, simplex autem atque una Diuinitatis natura, cum homo dirimitur atque distrahitur , Diuinitas ipsa, quae indiuidua est, non separatur, sed contra potius propter unitatem nariirae diuinae, quae utrique hominis parti exaequo inest, quae seiun 'cta , separataq; erant, rursum coeunt, coniniunguntiir. Atque ita eX partium coitinctarum, diuisione mors sequitur, e diuiserum alitem,eaconitinctiione resurrectio QN'd si quaeris, quo P modo in Paradiso se patris manibus comendata rit, tibi sublimis Enias respondebit de coelesti Hierusalem, quam nihil aliud, nisi Paradisum
esse credimus, ex Dei personaci descripsi inuis ros, inquiens, tuos in manibus meis. Quare si μεν - , et Hierusalem, hoc est, Paradisus, in manibus pat, tris descripta est, constat eum, qui in Paradiso . sit, in patris manibus, in quibus descriptionem habet diuina ciuitas, commorari . Ac de his quidem hactenus . Verum quia Iudaei uel,
menter instituitam nostrii in accusant, non alienum erit, ut quae nobis obiiciunt, breuiter, Sellainiis. Dicunt igitur in Paschate celebrando sic a Mose quartum lecimum lunae cursus cir Euο is. Intum in lege praescriptum esse, ut septem disbus pane sine fermento herbis amaris pro obsonio uescerentur. Qua propter, si quartum ii decimum , in linunt, diem obseruatis . simul
168쪽
enam hos cibos comedite. Sin illos resperii cur in die obseruando studium ponitis Z Neque erum dicendum est, quae ab eodem legislatore sunt constituta, partim esse tanquam iuita atquι animis utilia comprobanda, partim ut hilustia
1mitilia repudianda . His argumentis conclu.dunt, aut omnia, qtiae in paschate celebrando iussa sunt, aut nihil obseruare nos portere. Quid autem nos ad laares Meminerimus nobileste mandatum, ne hominu maledictis, Scon. Maii, τ tumeliis succumbamus. Nouimus utilem pasnis sine fermento confecti obseruationem, nec earum herbarum lucrum, aut diei quarta deo. Neb lo. mae usum ignoramus. LeX, ut paucis rationen hanc eXplicemus, futurorum bonorum ulmbram cotinens, unum illud propositum habet, ut uariis madatis homo ab immiκta naturae samalitia purgetiir. Huc spectat circunciso aut sabbati, huc ciborum, huc variae animalium inmolationis, huc omnium denique legis cerimoniarum institutorum obseruatio Longula autem esset, ea, quae te per aenigmata praescri
bit munditiam animi significantia, sigilla iniri censere. Quemadmoduin igitur per circunci sionem, quae spiritu peramur, natura cupiit
tales abiicit, uitam carni obnoXiam amputans, circuncidens: per fabbatum autem institui mur, ut quiescentes a peccatis abstineamus: Sanimaliti in mactatio nos docet, ut perturbatio nes S uitia macteinus: ciborum minilla: C
169쪽
IN HRlSTI RESUR. 8o: dorum interdictio nos monet, ut ab impura ., immundaq; uita recedamus: sic haec celebritas illam indicat celebritatem, ad quam animus Per Zyma praeparatur, dum septem diebus afermento iubet abstinere . Septem enit die-
rtura numerus Praetereuntem hunc temporis
cursum significat, qui per hebdomadas circun-patiioluitur Diligenter entia quotidie cauendum t est: ne dies initans ullas hesternae malitiae reli- quias conseruet, ne quid acerbitatis, aut am ritudinis hodierno fermento ueteris improbitat; sis miXtio pariat Sol ne occidat super iraculi; p . diam uestram, inquit Apostolus, qui praecipit, ut diem festum celebremus, non in fermento ueteri, nec fermeto malitiae, nequitiae, sed in azymis synceritatis ieritatis . Qu9d autem cis .f. de uno malitiae genere didicimus, id simili ratione de reliquis malitia generibus dici una existimemus Amaritudo enim e uita torporem, Signauiam expellit, Missi is loco fortem, duram,o asperam uiuendi rationem introducit. si quidem omnis disciplina principio uidetur non laetitiam, sed molestiam afferre. Quare Ruitiitae totius hebdo inadem nulla ueteri malitia commistam, sed ab ipsius sermento liberam transigit, temperantia in inuictu tanquam obsensum adhibens, is ab omni tenebricos amiXtio-ae se ipsum auocat. Hoc nim quarne decimae lunae cursus significat. Nam cum tota in ipsius
cursum nouemo uiginti dies cum dimidio coti
170쪽
siciant, quoqitidem spatio lunatum crescendo circulium perficit, tum decrescendo minuitur
ut omni prorsiis luce deiiciat, fit, ut horum die. rum diinidium numeri quatuordecim dies stpaulo amplius contineat. Cum igitur proprio citri progrediens nocturno spatio sic orbetistitim liace completieris, ut diei splendorinito. rem adiungat situm, sequitia lineque uespe. ri, neque mane tenebras ullas sinat interponi quibus continua lucis series interrumpatur, cuin clementis perpetua luminis successio a. neat. Priusquam enim solis occidentis radii plane dcficiant, e regione cernitur luna, quae luce sua nuindum illustrat. Et rursum antequam hinc cursu confecto luna discedat, lucis eius re.
liquiis diei splendor adiungitur Atque ita exilla nocte, qua luna plena est, tenebrae penitus eXcluduntiar, tittia solis&lunae tum uesperi, tum mane successione. Quod igitur luci sensi. bus eXpositae quartadecima die cotingit, ut per totam noctem atque diem nullam tenebratum miXtionem admittat, id spiritalis ex uult esse
documentum, Ut per totam uitae hebdomadam
praeclartim unum Paschao a tenebris remotissimum celebrantes omne temporis spatium jaluce transigamus. Haec est celebrandi Paschatis apud Christianos instinitio, atque obseruatio. Icctico tiartamdecima lianc diem attendi milhute hac luce, quae sensu percipitur, in ina teria sita est lucem a materia seiunctam,d quasola
