장음표시 사용
241쪽
psRr. HRISTIANI FORMA cre non possemus. Ne litis igitur uim in natura mutationibus aptam S idonea cernens doleat, aut conqueratur, sed sese continenter in inelais promouens, S de gloria in gloriam transferens quotidianis incre:Πentis ita uertatur iit in dies melior S perfectior fiar, nec unquam se ad perfectionis metam peruenisse sibi persuadeat. Ea enim uere perfeci io est, ut qui aug tur in melius, nunquam cossistat, neque terminis ullis perfectionem existimet esse
242쪽
PONTIFICIM ORATIO, V Adocet, non isse dolendum ob eo. rum obitum, qui inside dormierunt. V necessarium naturae nostiae ordinem in iis, qui e uita discedunt, calamitate existimant,4 eos, qui ex hoc mundo migrant ad coelestem patriam, dolore, laclymis prosequuntur non uidentur mihi huiusce uitae conditionem considerasse, sed ita affecti sth, ut plerique eitulgo, qui consuetudine quadam homine indigna, quaecunque illis adsunt, ut bona diligunt, qualiaciliaque sint. qtio tamen ut ratione cogitationeq, caeteris animantibus praestantes ad ea tantum propensos esse oporteret, quae rationis iudicium honesta expetendaq; proponeret, nec illa prors is appetere, citiae consuetudine, inconsiderata quadam affectione iucunda, ac suauia uiderentur . Quamobrem operaepretium
mihi uideor esse facturus, si operam dabo, ut eos liberem ab hoc opinionis errore, quo soliti sunt perturbari . ad meliorem homineq; digniorem cogitationem pro uiribus traducam.
243쪽
Quod quidem si erimus assecuti, temerarium illud dolendi moerendiq; studuim , quo multi tenetur,e hominu uita depelletur. Recte aute a que, ordine quod proposuimus, persequentur, si primum, quid uere sit bonum , exquiremus: deinde propriam uitae, quam in corpore agi-nuis, conditionem considerabimus postremores praesenteSconferemus cutis, quas per spem nobis reconditas eXpectamus. Sic enim disputatio sinem propositum assequettir, ut multorum animi ab opinione uulgari ad recta de uero bonosententiam tradiicantur. Nam cum omnibus hominibus insita sit naturalis quaedam ad bonum propensito, ad illudq; consequendum semper omni stiadio contendant, sit, illeXUeri boni ignorantia omnia fere peccata committant. Quod si cuncti tierum bonum perspectum& cognitum haberent, nunqua abeo, in quo natura felicitatem sitam esse scirent, ab e rantes, malis, quae falsam boni specten praeseserunt, X periendo ultro sese implicarent. In primis igitii rhac oratione, quid uere bonum sit, explicemus, ne illius inscitia malum unqtiam pro bono complectamur. Oportet enim illius, quod quaerimus, definitionem quandam proponi, cuius tanquam indicio tuta ueri boni sit nobis inuestigatio. Ecquod autem erit indiciuueri boni fili id nimirum mea quidem sententia, ut quod non ad unam tantiam aliquam rein utile, neque quod alio tempore commodum,
244쪽
alio incommodum, nequcinii od ita cispiam prosit, ut alii obsit, sed quod per se ac propria natura sua, omnibus, semper bonumst, id sine ulla dubitatione uerum bonum essehidicemus. Quod enim nec omnibus, nec semper, nec per se sine ulla externa alterius ad itinctione bonum est, propriam boni naturam nohabet. Quamobrem multi minus considerate res eXplorantes, in elemetis niundi bonum esse falso sunt suspicati. Si quis enim diligenter consideret, niillum eorum nec per se, nec semper, nec omnibus bonum inueniet. Nam quod in imoquoque eorum utile est, cotrarium aliquid admistum habet. Vt aqua falutaris quidem est animantibus in ipsa degentibus, perniciosa autem mediterraneis, si demergantur. Acr contra in ipso natura uiuentibus prodest, aquatilibus autem in eoeX positis Nitium assert. Sic etiam ignis aliquem nobis usum prebet, sed longe plura inuehit detrimenta. Q iis quod ne ipse quidem sol utetibus, ubique aut semper, aut in omnibus prodest, quippe qui nimio noninm- quam ardore uehementer noceat qua sibi obiecta sunt, immoderatius Niccet, morborum persaepe causa sit, 'ippientibus, atque culis imbecillioribus oti iat,4 cx humidorii incorruptione damna, molestiasq; iuuentibiis importet. Proinde, quemadmodum diximus, id solum ex omnibus bonum oportet existimare quod semper Somnibus aeque extubet natii
245쪽
NON ESSE DOLEN IN EOR. I. 8boni, nec pro ratione eorum, cPae cXtrinsectis obiicilitatur, immutatur. Nam quae praua quadam consuetudine iidennii hominibus bona, iliquae ad corpus, ad res externas, ad robur ad pulchritudinem, ad splendorem, ad opes, ad potentiam S gloriam pertinent, alia eiusdegeneris, cum per se perspicua sint sidentio piaetereunda censeo, ne tot rebus e se claris enumerandis frustra laborem insumam Quis enim ignorat, quam celeriter formae dignitas deflorescat' quam breui corporis robur c Xtinguatur Z quam facile principatus dona immuteta quae caducus fragilis sit gloriae splendor quam stulltim ac uantun hominum in cumulanda pecunia biduim qui ob inanem quandam, raramq; speciem in tam abiectis rebus bonuinesse positu in arbitrentur Mis ita constitutis co-sderandum uidetur, an praesens haec vita. Illam in carne degimus talis sit, ilici nota boni conueniat, an contra . Quod enim de ipsa disputando teperietur, considerantium animos crudiet, quomodo in cortini discositi, qui ex illam, grant, affici oporteat. Est igitur nostri corporis uita repletio, atque Xinanitio, quae quid eiri dupliciter fiunt tum per cibum, fotum, tum
per aeris attractionem, emissionem. Sic enim natura comparatim est, ut sine his uiuerem queanuis . Nam tunc hominem uita deserit, quando horum contrariorum successito natu- Iam non mouet. Talis enim actio cessat uniuer-
246쪽
C, cii nihil extrinsecus indesiunctis nec influat,
necesilitat: cucs; singulae cadaueris Partes in co gnata sibi elemeta recedant ac dissolliantur, natura deinceps coquiescit, sua cuique eleniento cognatas ac similes partes restituens, terrae, quod terrenu esst; quod exeum, aer, aquae, quod ex
aqua costat digni, quod illius est proprium.
Etenim cum illa corporis moles, quae per uim ex diuersis generibus coacta concretaq; erat, noamplius cosistat, sed omnes illius partes ad suas quaeque sedes reuersae sint, natura, quae ex illa conflabat, uiolentamq; diuersorum generum coniunctionem continebat, sinem habet. Siqius aut post illa, qtiae dicta sunt, huic generi uitae somnii, S uigiliam adiunXerit non aberrabit. Nam his quoque natiira laborat, assidueq; in cotraria distrahitur, dum uel somno soluitiir, uel uigilia rursum confirmatur. Hac enim uicissitudine ad exinanienduna replenduinq; di ponitii . Quamobrem si uitae nostrae propriudhid est, ut a repletione 'Ainanitioneq; pendear, non alienum erit, ut boni notam Sindi-chim cum his, quae istius uitae propria sunt, conferamus, dispiciam usq; utrum ipsa sint uerum bonum, nec ne Quod auteni ipsa per se repletio boni naturaeoora quadret, omnibus uel exactione illi contraria perspicinina fit, Xinanitionem dico, quam aeque bonam arbitrantur.
Nam boni ratio definitio talis est, ut duobus
247쪽
quadret ut bono, ab altero tanquam malo pror sus abhorreat . Hic autem in utroque natura suam utilitatem habet. Quare boni definitione nec repletio suscipit, nec eXinanitio 'u' circa
aliud quiddam, quam ipsum bonum sit, est ip
sa repletio, cum nec ubique, nec semper, nec Ri in omnibus omne genus ipsius a cunctis expe tendu iudicetur. Non solii in enim noxiis cibis expleti perniciosiuna est, sed quotidianis etiam ac bonis mediocritatis usum transilire, plerunque periculum, damnu affert. Qu9d si, cum corpus repletaim est, leuariq; desiderat, alio adhuc oneretur cibo, tin uero contracto ma- lorum cumulo in morbos incidit desperatos insanabiles. Itaque nec semper , nec plane bo- rii num est repletio, sed ad aliquid taliquando M a sui est in in quantitate, qualitatin consistitrita eius utilitas. Eodem pacto contrariam huic ni 7 . exinanitionem reperies periculosam iis, qui a
i moderato eius usu recesserint, non inutilemi men, si prti denter adhibeatur,4 catenus fiat, aquatenus ratio quantitatis, 'ualitatis, tem
fatali potis postulabit Constat igitur e iis, quae di-
ua sunt, cum boni nota non congruere uitamitum, quam uiuimus e quo sequitur, disces- fri sum ab ea, non esse seiunctionem ab ullo bono. tra Nam id, quod uere dc proprie. primo bo- et num dicimus, nec repletio cit , nec inanitio,
quas aliquando. ad aliquid, in quibusdam
in Galatum utiles demonstrauimus. Quamobrem
248쪽
cim ere bonum ei, quod non est verebon ulia contiarium sit, ut ii illam inter ea medium detur, consentῖnelim est, eos, cliti a non uero discedunt bono, ad uertim illi id bonum accedere, quod semper, Sc omnibus, omnino sit bonum, nec pro tempore, Ut aliqua e parte, aut in quibusdam , aut propter aliquid, feci semper, R in eisdem, hodem modo sese habeat. Ad hoc igitur animus a uita corpore proficiscitur Sapraesenti diuersiim uitae statum asse.
luitur: luem nos, qui cum carne coniuncti sumtis, plane intueri non possit nata re comparatione tamen istius iitae coniectiara quaedam l. lius fieri potest . Neque milia crit concreta aliqua corpolis crassitudo, nec ulla contrariorum concurrens aequalitas clementorum, quorum aequalis ac nititu pugna costitutionem nostra, Valetudinemq; conservat Nani si corum aliquod uel redundet, uel deficiat, natura perturebatur, ac morbis afficitur. Illa autem uita nec inedia laborat, nec cruditate, nec frigora, calorcyrae, alit alias acris initimas sentit, ct illic agitur, ubi ab omnibus istis laboribus necessariis liberi erimus. Neque enim aut agro colendo, aut naui stando defati 2 ab inarar non mercatura, non ullo quaesti coinquinabimii , sed ab aediti candi, reXendi, Omni J, sordidarum artium, Tim. i. miseria, acui tranquillam, ut Paulus ait, ac quietam agemus uitam non terra, non naari pugna' bimus' non equitatu , non peditatu dimit in si ei ep
249쪽
an lli NON ISSE DOLEN IN EOR. 3. o consei emus: in apparatibus bellicis non occupabimur non migemus tributa non fossa, non muro nos in Uniemus, sed ab omnibus eiusmodi laboribus4 molestiis remotissimi, nec habebimus ullum ipsi negotiit, nec exhibebimus alteri Illic enim nec seruitus , nec dominatus; nec paupertas, nec diuitiae; nec genesis splendor, aut obscuritas nec priuatorima humilitas, nec dignitas magistratuum, nec ulla talis fortunae conditionis, di ordinis disserentia locum habet. Etenim omnium eiusmodi rerum necessitatem excludit illa uita, quae materiae eXpers nulla re eget in qua naturam animi non ex sicco, humidoq; constare, sed eidiuinae naturae cognitione, huiusce spiritus aerii loco, uero ibio sanctoq; spiritu frui non ambigimus . utiae quidem bona non immutantur ad similitudine eorum, quae sunt in hac uita, dum catellassequimur, uel amittimus, duiu mi inius, uel eti-cimus, sed nunquam Xplent, nunquam satiat. Animi nanque deliciete no stini graues, nec fruentiti in desiiderio ullam unquam asserunt satietatem. Ideoq; beata est illa uita, atque immortali , quippe quae sensu in libidine non fallituria bonis diiudicandis Mujd igitur est in ipsa re
mali, quamobrem amicorum 4am diari u laiobidii doleamus,nisi qui dolendum eXistimat, quod ad uitam pertilinationum, ac miseriarum expertem proficiscuntur, in qua plagarum do-l0res non metuunt non ignis minas , no i ferri
250쪽
nilnera, non terraemotus, aut naufragii, aut seruitutis calamitates, non immanium ferarum impetuS, non Uenenatos ac pestiferos serpentiunt aculeos, morsuSq; reformidant. In qua nemo inflatur superbia nemo laxi militate deprinaitur, nemo efferatur audacia, nam timore concutitur, nemo nec iracundia aestuans, insaniemeXcandescit, nec superantis impetum sustinere non italens metu coiremiscit . In qua nulla sollicitudo est , quales sint Regum mores, a quo'nam ferantur leges, quibus ue magistratus committantur, quae decreta fiant, quae quotannis imponantur tributa, aut ne immoderata imbrium multitudo fata deptimat, grandove laborum susceptorum spem auferat, aut siccitate, quae nata sunt,eXarescant. Aliorum item malorum, quae hic sunt, apud eos nullus est timor. Neque enim aut orbitatis tristitia aut uiduitatis molestia perem bantur. Illic e tam multis morborum generibus, quibus corpora nostrati Xantur, nulliis adest. Illic nec felicibus inuidetur, nec despiciuntur calamitosi omnes hae denique, id genus aliae miseriae absunt ab illa uita quam longissime. Contra uero iuris&legum aequabilitas cum summa libertate S pace in eo animo iii in populo uersatur , cum illud
quisque i, beat, quod cuiusque uoluntas eX- optat Q iod si quis ob inopiam consilii, ac stultitiam suam pio bono malum amplexus sit, nullam eius res mors culpam sustineat, cum liberum salpora a