D. Gregorii Nyssae pontificis, magni ... Doctissimus in Hexaemeron commentarius: aliquot tum eiusdem, tum aliorum auctorum orationes pulcherrimae, quarum argumenta in proxima pagina perspicies. Gregorij, rerum admirabilium effectoris, de anima libell

341쪽

os et ' alii 'D PAVPr AMAN Getes. Ac alia quidem uina repudiabimus, altili ut odoriferiura laudabimus, de alio facimdediΩseremus damni mist, nos Dcisse putabimus,nisi ex laudatis peregrinum aliquod inima, quod inter domestiua atque nosti alia quodam iodo

dominetur, adfuerit oportet enim nos delicatos, neque iis, quae fert usus, contentos alit esse, aut certe uideri; hiasii tirpe diicamus, nisi existi meinur semi tum uentris, turn eorum ae subuentre sunt. Cur ha:c lachrius, fratres' cur nos

ite animis aegrotamus sciui sane morbus eo difficilior est corporis morbo, quod hunc quideia nouimus ad inuitos accedere, illum uero uolentes inuadere. Vnum simul cum ipsa uua dissoluitur, alter euita decedentes consequitur. Vnum miseratione, alteriuri odio prosequendum existimant omnes, qui apumi. Cur non opitulamurnat tirae, dum facultas concedi ur cur non tuentur carnis humilitatem, qui caro sumus urin fratrum calamitatibus delicias agimus fabsiit, ut uel diuitiis abundem his in egellate constitutis, uel bona ualetudine fruar, nihiliorum uulneribus opem feram luel uictum ab ride, aut uestitum, aut tectum possideam, niti his di panem frangam, uestimenta pro facultate distribuam, Stectum ad quiescendiam concedam. Omnia nimiru aut reponenda sinat III LSTO , ut ipsum sublata cruce uere e am. mo sequamur in nullo detrahente nos pon

dere letiea mpeditiq; ad superiora volemus.

342쪽

unum 1 CHRIST V M pro rebus omnibus lucremur, per uimilitate sit blimes .per paupertatem diuites efffecti aut certe cum GH RIST O partienda, ut quodam modo id etiam cita odiossidemus, propterea quod eo recte ho nesteq; utamur, e cum iis qui non labent, communicemus, Npietur sanctu iraq; efficiatur Quod si mihi uni seminavem; seminem utique, Cap. νώ. alii comedant. Atqtierit iterum utar uerbis Iob, pro frumento oriatur nathi tribulus, et proli ordeo spina urens uultis auferat,&tollat procella labores meos, ut incassum laborauerim. Etsi horrea construxero ex iis , quae Mammo

nae sint,congregans, etiam a Mammona hac ip

sa nocte reposcar animam, edditurus rationem eortu luae naale paraui condidi. Nonne tandem aliquando resipiscemus Nonne indolentiam, ne dicam contemptum, abiiciemus non quae sunt hominum cogitabimus ξ non in alienis malis nostra bene cona ponein usa nihil enim est in rebus humanis natura stabile nihil aequabile, nihil sufficiens, nillil in eodem statu permanes :sed omnia': adam ueluti rota circumuoluuntur, diuersas saepe diebus singulis atque etiam horas uicissitudines asseretc. ut instabilibus uentis, natiagii mare secantis uestigiis, fallacibus noctis somniis, quorum breuis est ratiai IV 'οι Judiim in axima singunt pruri magis idendum mana praesenti hominum pro

343쪽

at ille ahat et a DE PAUPER AMAN. 67rea quod non sidunt rebus Lesentibus, rationiabus suis consuliintha futurum. Et propter instabilem incertamq; humanae fclicitatis conditionem, benignitatem, Sc misericordiam, quae nunquam deiicit, complectiliatur ut unum citribus omnino consequantur, ite ut nunquam indigeant, quandoquide Deus haec bona saepe largitur hominibus piis ut cos benignitate ad misericordiam incitet uel ut fiduciam habeant in semetipsis apud Deum, quippe qui non propter improbitatem, sed liendam dispositionis ordinem mala perpessi sint uel denique ut ab iis,quibus res prospera secundaeq; stiuint, tanqua debitam sibi reposcant humanitatem, quam indigentibus praeititeruntapsi, cum in secunda ibriuna uersarentur. Ne glorietur inquit sapiens in sapientia sua, nequc dities in diuitiis suis, neque fortis in fortitudine sua, etiam si ad summum uel sapientiae, uel opum, uel potentia peruenerint: at ille, utcgo addam, quae sequutitur, neque illustiis, S gloriosius in gloria, neque sanus insanitate, neque forinosus in pillati ritudine, neque adolescens in adolescentia meque est paucis omnia complectaro alia ulla in re ex iis, quae hic laudantur, ab ipsa inflatus. Sed in hoc soli glorietur, qui gloriatur, iiod intelligit&

miseratur, insuturum sibi aliquid benignitatis reponit. Caetera enim fluX, &temporaria sunt, Mi ueluti in taxillorii ludo huc illuc

344쪽

D. Rgco Ril Ag A M. transmittantur, ct transferuntiir, cum nihil siti ossidentis tam proprium, lii Od non uel tempore deficiar, uel inclusi a dominiam mutet iraecautem stabilia certaq; sunt, neque recedunt, neque decidunt, neque spes credentium frustran

tur. Mihi quidem S propter hanc causam nihil esse certum S diuturniim uidetur in rebus humanis, illud potissimum, si quid aliud, mi

rabili consilio ac sapientia illa, quae omnem intelligentia insuperat, constitii tum csse, ut ludamur in iis, quae uidentur, quaeq; aluim alias & locum&dOmmum hulenientes stlrsum deorsum feruntur, S commutantur; priusq; discedunt, ait fugiunt, quam capiantur,it incerta earum liolubilitate pei specta omni animi impetu ad ea, quae fi mira sunt contendamus . Quid enim faceremus, si prosi eri rerum successus in eodem flatu nobis persisterent , qui incertis caducisq; tantopere addiciti sinuisa adeoq; rerum praesci tunia tolli plate deceptioneq; delinimur docapi-miir, ut iis nihil melius, nihil sublimius cogitare possimus; praesertim cum ad imaginem Dei Saudiamus credamus nos esse factos, quae ccclesiis est,&nos ad seipsam trahit' Quis sapiens S intelliget haec Quis praetercurrentia Pertransibita Qui permanentibus adhaerebit Quis pro entia an litam abeuntia, qui ea quae sperantur ut permancntia considerabit Nilisca, Quae uera sitiat, ab iis, quae uehi speciem prae tetiginu ta discernet, ut illa seqv atur, haec asper

345쪽

r i l

num habitaculum a ciuitate coelesti Quis hospitium a patrii Quis tenetbras a trices Quis limima pirastandi a terra sancti Quis carnem aspicitia Quis Deum a naticidi priticipe Quis mortis ui libram a uita illa sempiterna separabita Quis emet praesentibus futura ξ Quis fluentibusdiuitas eas, quae non dilibi munii 3 Qui et

iis quae certa tur ea, quae non uidenti irΘ Beatus qui haec diiudicat, usq; acri rationis indagine diuidens ac secans praestantius a deteriore ascensiones in cordessito facis , ut inquit diu inis ille Dauid nassem lacru marum hanc fu mi τι , siens totis uiribus superna quaerit,in mundo

crucifixus cum C HRISTO consi irgit, cum C HI I conscendit, illius uitae, clitae niuaquam deficit, quae nunquam fallit, aditurus haereditatem, ubi serpens capiti suo cauens calcanetina non Obseruat. At nobis reliquis idem David, ut quidam praeco clarissima uoce praeditus , ex alto Iccelebri aliquo loco apposite exclarnasi nos graui corde homineS, dc diligentes mendacium appellans, ne ea, qua Uidentilr, admodum comole tam tir, ne ue aliud quana satietatem cibi potus, qui corrumpuntur, omnem, qllae hinc colligitur, felicitatem existimemus id quod sorte beatus etia Michaeas

cogitans adtiersus eos qui liti nil serpunta boni uidentur, insurgens, Appropinquate, inquit, montibus πω uis; surge in ingredere,

346쪽

D GRI GD Ri NAZA mniam non est tibit pec requies. Quae sane oratio Nait. 26, uerbis illiis propemodum congruit milibus Dominus&seruator noster cohortatur, Surgite, inquiens, abeamus hinc, non undecim illos tantuini uno illo loco abducens, ut posset liquis eXistimare,sed semper, et omnes discipulos suos a terra terrenisq; rebiis ad coeli uri coelestiaq; inuitans dotrahens. Rati γnemigini aliquando sequamur quaeramus requiem illam praesentem opulentiam abiiciamus, siquid tamen in ea boni est, id tanquam lucrum sumamus, uidelicet ut eleemosynis luciemur animas nostras . Communicemus hzec bona pauperibus, ut illa consequamur Da partem etiam animae, ne carni tantum: da partem etiam Deo, ne mundo solum.

subtrahe aliquid uentri, quod pii lavi sacres. Eripe aliqiiid ab igne, repone patitulum aliquida

depascente flamma . Erip tvranno, Screde h. 44 min . Da partes septem hae huic. octo ei, quae post hanc nos est eXceptura . a paululum illi, a quo multum habes .immo da quicquid habes ei, qui cuncta largitus est nunquam Dei munificentia uinces, etiam si unitiersa profuderis, praeterea te ipsum adiunxeris id enim ess accipere, quod Deo donas . Quantulacunque intuleris, plui semper relinquetur,4 nihil proprium dabis; quoniam a Deo sunt omnia. Acquemadmodum umbram nostram superarcnobis non datur, quippe quae tantum praest, quaneum progreditariar,&aequa portione semper

347쪽

per antecedit neque supras put esse potest corporis magnitudo, cum illud semper supra corpus positium siti silc neque Deum largi edo iiiii- cereio nus Neque enim quippiam largimur, quod illius non fit, aut magnificentia S liberalitatem eius antecedat. Considera, undefit

tibDdipsum, quod es, quod spiras, quod sapis,

id litod maXimum est, qu0d Delim cognostis, quod speras regia uni coelorum, a qtlateiri An elis dignitatem, perfecta puramq; glori , cuia inc in speculis S aenigmatibus cernis, cotemplationem quod filius es filius Dei cohaeres CHRI ST aiidacter diua &Deus ipse. Vnde tibi haec omnia. a quo ues, ut

Parua in quae oculis ceInuntur , persequar ciuis tibi concessit, tradere pulchritudinem coeli, Solis cursum, cuculum uitae, milicitudine 1ωllarum, qui in iis omnibus, tanquam suauit- sumus quidam in lyra concentus ordoq; seruatur, uis horarum uarietates, temporum m-cissitudines, circuitus annorum, aequalem diei noctisq; partitionem, fructus ter Heris an phtudinem, maris accedentis recedentisq,ix T litates, status uentorum Quis imbres, agriculturam, alimenta, artes, domicilia, lege rerum blicarum admini iti atione , mansiueis tam uiuendi societatem hominum inter se unde tibi animalia partim ad usus uitae mansueta-cta partu ad uescendum concessa Q s

348쪽

iterra quis denique, ne singula enum rena, omnia, quibus homo caetei s antecellit largitus est moniae hic, qui nunc ante omnia'&pro omnibus abs te petit, ut sis benignus ut misericors, ut humetimus ξ deinde non erubescimus, si, cina ab ipso tam multa&acceperimus cc Xpectemus, ne unum quidem hoc Deo humanitatis ueluti triblitum pendamus 3 ille nos a feras seiunxit, Sc ex omnibus animantibus otiae sunt stiper terram, solos ratione decorauit; ipsi autem nos esserabimus adcolae deliciis corru- Pti sumus aut insanimus, aut quo modo id dicam, no habeo ut, simulac panem asperum&cibarium, Cumq; fortassectiam maligne stippeditaverimus, continuo nos illis natura quoque

Praestatiores existimenuis atque ut fuisse olim quoddam gigantum genus ex fabulis audimus quod relici in hominibus praecelleret: sic nos item inter liosi inaes plusquam a omines eramus' ut Nemrod ille,ii et genus Enacli,quod olim exclusit Israelem , aut illi, propter quos e terrameXpurgauit Ille clim sit Delis&Dominus uocati pater Iasi erubescit: nos genere nobis couinctos abnegabimus 3 neutiquam, Gaivici fratres mei; ne simus mali dispensatores eorum, qua nobis commissa sint ne ueaudiamus Petrum dicentem incit bescite, qui nemo em Pauper parandis tuendiso diruitiis laboremus, ctim alii premantur

lbr ρ: i

349쪽

i di,

DE PAVP g. MANU ITI invehatur in nos,&accibius comminetur tum

Aurius Amos his uerbis Age nunc qui dicitis aliquando transibit mensis , venundabi-ini seciam sabbatis, horrea ac cellas aperiemus. quae sequitiatur propter quae contra eos qui magnam' paruam lateram habent, ira Dei concitatur: tu in beatus Michaeas eandeipsam fortasse litoriam insectatis, tanquam cX satietate contumelia nascatur delicias ac mollitiem corum qui in lectulis eburneis d Wunt seq.emii is unguentis oblectant , d teneris uitulis e armentisinsedisq; cX gregibus sumptis impinguantur, ad organom uocem plau cpraeterea stabile quidquam ex his este firmum arbitrantur . ea n tam grauia putat quam quod ipsis delicus uersantes nulla Ioseph calamitatis commiserationetan untur id enim ad luxuriae reprehensito neniadi mi Qu'd ne contingat nobis, ne imus

adeo delici ac uoluptatibus addicti, ut nani

contemnamus humanitatem lenitatemq; Dei, oui uehementeritSindigiaarilr,ella sit no natim,

Aque simulac flamiu admissum cit, iram cXer- am&ptimam legem D qui phii super iii-ti facit qui animantibus S terrenis Xpandit di

φ. 3. In Michoid non tuae uenitur,sed in Amos cap. o. quare arbitror codice rae.

cum corru

ptum esse.

350쪽

subiecit: Unlcriptas, nullis ternunis desanitas, sed tum communes, tum proprias, Scopiosas, ac nulla Praeterea re deficientes ut aequalem naturae honorem a qualitate muneris honestaret, &b Dignitatis suae diuitias ostenderet. At homines auro, argento, pretiosiori ac minus necessaria

ueste, lapillis i splendidioribus defossis, belli seditionum praecipuaeq; dominationis insidii, bus, tolliint supercilium, pauperibus si natura coniunctis ita audunt misericordiae forestitiis neeXreb tis quidem superfluentibus acredundantibus uelint necessaria subministrare 1hiltitiani, di inperitia hominum qui ne illud quidem cogitent paupertatem, opulentiam, quam libertatem uocanatis, seruitutem. alia ad genus nomina non fuisse principio sed postea simul cum malitia, cuius inuenta sunt ad homines tanquam pestes quasdam peruenis se initio enim, ut scriptura eslatii , non fuislic, sed qui ab initio formauit hominem si bertim, suiq; iuris S diuitem unica tantum indicta praecepti lege in Paradisi deliciis dimisit eo conlisio, ut onmes deinceps poster eodem bertatis munere fruerentur. Itaque libertas

diuiti solatilius madati pendebant obseruania ut uexa paupereas ct uitus ab eiusdem trans ressione e quo inuidia, nites, Holoptatis alliciens, adi tersiis imbecilliores concii si ila