장음표시 사용
51쪽
IN HEXAEM. ET materia generantur, animalia essent ualde pulchra Non emini rerum spcciem diuiniis oculus intuetur . Nec quadam coloris, formaeq; praestantia pulchritudo desinitui, sed eo, quod singula, quatenus sunt, naturam perfectam habent. Non enim in coitum cit, ite linis sit, quod bos non sit, aut contra, sed quod in utroque corii se ipsam natura conseruat, propriasq; ad stabilitatem suam obtinet facultateS, nec corrumpendi, sed conseruandi uini habet . Sic etiam elementa, lice aliter inter se labeant, singula tamen ii se valde sunt pukhra Propria enim unumquodque ratibne completii in stpulahritudine Pulchra est terra, quippe quae Non eget aetas interitu, ut tena sit, sed naturali sibi a Deo insita poterit sese conseruans in propriis qualitatibus manet stilaher est aer, non exco, qu3d terra non siit, sed quod ipse est, seq naturae suae uiribus sustentat. Sic inain aqua
est ualde pulatim et ignis ut her est ualde, &propriis iter lite italitatibus absolutus in ea
melisura, qua primum generatus est, diuinae uoltuatatis uirilite perpetuo colaseruatur Terra, inquit in aeternum stat, non imminuitur, non augetur. Aer in propriis seruatur teraninis Qui nam igitur pacto aqua sola ex eorum D enere est, quae consumuntura Praeterea in retus ipsis inter se comparandis videmus eam, quae natura ac Mimianeam obtinet, ni agnitudi
ne longe praestare. Nam illi, qui de rebus sub i
52쪽
mibus philosophantur, solem ipsum multis par
tibus terra maiore esse facile demonstram. Neque enim umbrana terrae longuis in aerem protendi, quod, superante solis magnitudine, radioru accessu in turbinis morem contrahatura coarctetur Milo si totum hoc quod X terrast aqua conficitur, cum ipso latum sole comparatum, tam QNiguima est, ut multis partibus excellat solis magnitudo quandiu taritulum istud humidi tanto igni initrimentus tibministrasset Ἀγtamen omnibus seculis videmus mare paritereXiindans o fluminum cursus isdem finibus, modis contineri. Quo quidem Sperimento nihil humidi consumi probatur,o, illelnadmodum initio non ex humiditatis interim ignis or-rtim habuit, sed ab eadem constitutus est potestate sic, ut nihil humida natura, quo ipse maneat, pei turbet ix in prinio suo statu perpetuo conseruatum iri. At enim, inquis, saepenumero terram imbre madefactam videmus, deinde, sole uehementius calefacientes, eandem axescere, quae paulo ante erat irrigua. Qu9nam igitur, inquis, abiithumiditas illa, si radiorum ardorc non est consumpta. An qua an dolio est aqua, si in sterum dolimia transfunda tur, statimq; Xinaniatur, quod plenum erat; qtita intino aqua non cit, ne in altero quidem cris Hoc siiquis ad clementa retulerit, nihil errabit. Idem enim est, X uno uase in alterum aquam transfundi. humiditatem e terra u-
53쪽
gi maeremq; transportari . Naturaliter enim, quancto superiorii in caliditas ad se attrahit, latimidum iubtilitate partium a terra stirium tollitur . Huiusce rei illud indiciumst, quod crasse foribus e profundo terrae plerun lite sublatis uaporibus caliginosum quoddam corpus d
fit l, tantaq; sit rapo ita in coagmentatu'. doculis peti picue cernatur Alias aute tenrito qua dam uaporis fit eXhalatio, quae ad aeris tenuit tem proXime accedit, nec prius oculis percipi potest, quam inter se coacta , atque concrera coagmentatione sua nubem esilaiat, Tenues igitur . atque humidi uapores illi leuitate sua in aere butant. Quod sit maior humidi copia in unum confluens grauitatem acqHirat, tunc Naere guttatim cadit. Itaque quod eX terra caliditas attrahit,4 extollit, id ab ea non consumitur, sed nubes evadit qua quidem compressa, imber efficitur. Hoc autem rursu interrzecΟmmi Xto, uapor constirgit qui redacius innii bem, pluviam, imbrem parit. Vnde uaporeSiterum coci Dit terra, qui in nubes coaginentati defluunt. Qtiod autem defluXit, rursu in perii: Pores cogitur, tutae ita orbis quid an sit, qui in se ipsum redit, iisdem testigiis assidue uertitur, ac circumuoluitur. Quini 1 Platitas, ac Sermina obieceris respondebo, omisia in or-Dem itidem commeare. Hunior enim Pu plantas, aut semina in germina confli iit. Tum, quod terrenum est, coi sequitur quibus admissis, res
54쪽
enutrita crescit, &augetur. At ubi eXaruerit, ita dis luitur, ut singulae partes ad clementum sui simile reuertantur. Etenim cum in particulis suis aer sit rarus, tenuibusq; aporiam partibus longe tenuior, quidquid in ipso est, ad cognatum sibi elementum per ipsum transit. Sic enim Spuluis, licet diu in aere diffusa iactetur,
tandem redditii terrae: Luna or non perit, sed aliquid omnino sibi coniunctum, ac simile inuenit, cili admiXtus, ilictiisq; partium similium accessione, rursum in nubem concrescit, atque haper pitui lae guttas in natiiram suam restitui. tur. EX quo sit, ut mundi partes, quae ordine
coiistitii in uniuersitate reriana uidentur uir.
dem modum mensuram, quam opificis soPientia cuique ad mundi pukhritudinem initio praescripsit otque conseruent. Illud obiici possis non ignoro , saepenumero in naαimis caloribus nubes per aerem disiectas ferri, aquas si diutius aliquis aciem oculoriun intenderit, redarguet quodam modo rationem eorum, qui asserunt, naturae humidae nihil consumi. Nam turbulentae nubis sectiones, ita multum aeris spatium occupant, primunt quidem ni inia ardoris ui accensae magnitudinem contra hunt, deinde incclidio Xiccatae penitus aboleistiir, adeo, tit, humore ab aestu consumpto,n, hi omnino relinquatur . Quo quidem argu mento uaporum ratio refellitur. Nubes enim in superiore turbulenti uentosiq; huius aeris par
55쪽
IN HgXAE M. Σ3 te conititillae nihil graillorum Vaporum in natui, suae tenuitatem admittunt, Cum omne uapoti ' res, Sexhalationes crassiorem illam aeris pam
i cui, quae terram propius ambit, naturai Gi nitam habeant, nec ulteritis progredi possitiat. Nam tenuis atque aetheria illa regio nihil craΩ
i stim admittit Ouidam, se montium ah ssimo-
liam animalia, quo limi deminasint, inae
H ἐφ C re uitam agere ut perspicuum sit, essequendam in aere terminum constitillum, quem cras si oribus terrae Xhalationibus transilire, ut ad sit periora conscendant, non liceat Quamobrem in montium cacuminibus ad aestatem usque per ista: naanent nives, nec liquefiunt, quod humorum 'pinea parte concretio assidue refrigerat aerem. Quin etiam igneos tractiis,quos prosilientes stel las quidam uocant, e eadem causa fieri docent sapientes, qui res eiusmodi profitentii r Ventorum enim ui crassiores quasdam, ac densiores acris parres in regionem aetheriam compelli,
quo simul atque peruenerint, incedi, flamamq; est a. ob insitum uenti impetum fluentem ferii, quo in teso quidem deficiente flammam quoque clam Uen- ossiua to simul eXrinyii Quamobrem cum dici non b. a possint uapores, cxtincta nube, rursum cosiste Nilbe tre, uti illis, quemadmodum in inferioribus
usat: ieri videmus, relicti humidi reditus sperari
56쪽
queat, necesse est, corum sententiam approba. re, qui humidum eXuta, Sin nihilum redigi tradunt. Ego uero, ut iraporum humorem ab CXupcrante incendio consum concedam stillati enim ac pertinacis hominis iudico, rebus e spicuis aduersari tamen, quoniam undique ueritatem indagantes fatigari non decet, assero, naturae humidpe metasuram nihil imminutam conseruari , ,quod cosumptum est, rependi protsus, atque restititi Q iod autem in hac me sen. tentia confirmat, hoc est ignis, ut e actione ipsius hic apud nos eXperimit r. non omneS materiae, quam corripit , qualitates depascitur. Exempli gratia, in olei materia humiditas, p0.steaquam aqualitate frigida seiuncta est, facile ab ignis calidi ate attrahitur, inflammatur. Sed non solum in flammam oleum conuerti. tur, uerum etiam post ignem e olei humiditate ortum aridus cinis enicitur . id quod ape, te perspicitii e lucernae fuligine, qua ea, Ut supra flammam si a sunt, nigrescunt. Quod siduitius fiat, ipsi loco e lucernae fuligine infecto moles quaedam accrescit, atque adhaeret. Ex quo planum sit, oleum per ignem eXicca tum in miniitissimas S aspectum nostrum es igientcs partaculas comm Utata, atque ita aerem petere, indeq; desiliens in terram, considere. Mis uitissimarum autem fuliginis pallicri l. iril min aere fieri effusionem, Meo potest intellinquod nares hunc ipsum aerum attrahen: iussis a tria
57쪽
nigrae fiunt. Quin etiam id, quod e pectore respirantes emistunt nigrum esse conspicitur, yy propterea quod fuliginis colore per aeris attral H-a ctioilem accedente sit infectum. Ex his constat dii: ti humiditatem olei sic in siccitatem commutari, ut materiae magnitudo per tenuissimas particu- :,ὸ uas, quae aciem oculorum estUgiunt, In aeret utilia disiecta non deleatur . Si quis igitur, ut hoc olei liti ea humidum duntaXat in sicctim conuertitur, non lin acti autem tota materia penitus aboletur, sic de uni altilia uerso humido cogitauerit, non errabit Manil radita festum enim est, totum e partibus conflare. est: lauus d autem de parte discimus, idem de toto docemur . nam autem genere humiditate in i ἐ-lse, nemo, ne pertinacissimus quidem, nega- bit. Atqui humiditas ab igne combusta tenuis
puluis fui itur omne humidum , dum est
hit in igne particillarum qualitatem ex humidita- l. ii thc: te in siccitatem conuertit, non autem penitus
deletur , atque cinisumitur. Quoniam igitur inel, ita seu inciesnihil aliud est, nisi uapori im
coactio, atque concretio uapor autem est te- nuissenna humidi eXhalatio necesse est, cum ar dore nil ibes Xaruerit, minutissim in illud, inditii litum uaporis corpuictiliam, quamuis omnino disperdi, Maboleta Quatuor enim humidam qualitatem non servet, non tamen
adueisantur eati ipsiuis Xuperantis abolen-φ' in apore considerantur, humiditas, frigiditas, y rauitas.&quantitas. EX his quae naturae igni
58쪽
tur. Qifamobrem nec humidum, nec frigidiim in igne sua, manent eiusmodi. Quantitas uero ab ignis natura non discrepat, quando. quidem ignis in quanto cosideratur. cum quanto flii anthas non tranat. Itaque uapori
quas ita ab humidi frigidi qualitate seiun
cta seruatur . Quae autem X grauitate qualitas uapor naturalite 4nest, una cum magnitudii conseruatur pariter enim humida, frigi da grauem naturam habent. EX hac rem serie mens nullo labore cognoscet, quo modo aqua stat terra, commutataq; uaporis qualitate naturam simi Iem asse iliattir siccum enim, r,ue qualitaris, quae terrae inest, propria sunt, in eaq; uapor Xustus conuertitur . Ac mihi quidem non faciendum uidetur ut principium hoc assecuti, consequentem ordinein, ad quem consideratio ipsa nos per uerisimilia ad uerit tem ducens progreditur, omittamus. Vide. tur enim ob hanc causam & mare semper inpropriis terminis permanere . Quoniam accessio illa, quam e confluentibias aquis assidue paulatim acquirit,eXhauriti ii, consumitura caliditate, quae chiciirbitulae instar tenues litimidae naturae uapore attrahit. Verum, quia mediterranea loca, c cluae magis ad Aquilonem vergunt, huic ratio iii uidentur aduersari, propterea quod, cum in his partibus ob aeris ambientis frigiditatem mare non admodum calefiat uaporum coniectio torpeat, cam duppli
59쪽
N HI X ME M. sciter confirmabimus. Primum igitur dicimus, licet innumerabilia inaria uideantur, Unum t men, continuum esse niare in sese per orbem liniuersum commeans, nec ullo pacto a coniunctione sua diuulsum , atque seiunctum: quamobrem, si perpetua caliditatis praesentia, quod australe est, succendatur, in illis item partibus diminutionem sentiri, qui sponte sua deorsum naturaliter confluentibus ad eXplem dum id quod exhaustum exinanitum est. Deinde, cum totum mare, e quavis aqua confectum, sit salsum, parem fieri uaporum digestionem comprobari. Salsorum enim naturalis est siccitas. tiare si qualitas haec per totum mare pariter disti is a est, pariter etiam agit in omnibus illius partibus. Id eniim cuiusque natimiae propritim est , ut elui sua agat. Nam ut igni accen iit, ni refiigerat, mel dulcia reddit, ita sal Xiccat. Quocirca cum passim per Omnia maria falis exiccatio natura sit distributa sic ad facilem uaporum digestionem prospiciente diuina sapientiaci omnes enim partes aquae tenues sal quodammodo Xcludit, atque cX pellit e mari, quippe quod dominetur humido propter insitam naturae siccitatem non absurdum est existimare, aequabiliter undique humiditatem consumi, mare per uapores CX hauriente aere. Qil'da item omnis aereus humor
in nubibus fiat, atque inde pluuiae in terram decidant,d nos superiti, ostendimus, ct propheta
60쪽
tia opus chisia i Dco tribuens docet his uerbis, pes uocat aqua maris . fusadit eam super facie irrieri . Et crina alia multa, tum nubes a superiore calid tale accenui, fenitus cXiccari re ipsa didicimus Quare non est praeteretinita quaestio, quae nobis N iis, quae dicta sunt, ordine occiirrit. Sic enim aliqui obiiciar. X commemorat olei cXemplo intelleXimus, materiam subie iam etiam post combustionem non aboleri sed in aerem secedere, atque ignis ui in terram redigi eo cosumpto, quod eius qualitatat contrarium erat. Quamobrem qui potest humida natura semper imminuta, atque integra permanere , cum Vaporum humorem, ut declaratum est ubique caliditas arefaciat, di in siccam qualitatem cointertat ξ Cur, cum humi lima eXhaletur,o calido tam sit obnoxium, utantenuia, atque indiuidua corpuscula per uapores disiectum, in aridam qualitatem ab co necesse sit commutari , non ea uerior isti mettiropinio, itiae asserit elle quandam aquarum copiam , qua semper instati retur, sufficiatur id, quod ab igne consum ptuni, ac deperditu in est
Praesertim crina script ilia' testimonio confirmari possit, quae tradit apertas fuisse cataractas codili cum aquis altissimis omnes montium uertices superantibus submergi terram oporteret. Hoc eSo scripturae testimonium dicam alio eiusdem scriptura tostimonio refelli polse . Solet enim diuina scriptura a propria uerborum si-