장음표시 사용
131쪽
28 Signum sensibile , unde Euchqristia conficitur , panem Esse , ex sacramenti hujus institutione S.CCLVII. ) Iuce meridiana clarius evincitur ; hunc autem ex frumento , vel trilico' confici debere Christi Domini exemplum nos edocet ; atque ex Ecclesiae traditione sit manifestum. Enimvero ex Imperatorum pietate Ecclesiis Lybiae , qua in provincia frumentum haud nascebatur, illud ad Eucharistiam praesertim conficiendam subministratum suisse evincit libellus Ι- schyrionis Diaconi PD. Chalcedonensibus exit ibi ius
quod non minus concilii Florentini sanctione In decreto unionis ) desinitum fuisse novimus.
Scito LION. Abominandum , MPm habebant Gno- stici et Manichaei Eucharistiae conficiendae modum recensent Epiphanius haer. XXVI. n. 4. et 5. et Augustinus haer. XLVI. quibus adjungendi sunt nonnulli Montanistae , de quibus Augustitius haer. XVI. Prava etiam fuit Arto tarum consuetudo , qui cum Pane caseum in sacrificio offerebant. Reprehendendi non minus sunt Iacobitae Syri , qui oleum admiscent pani ; cujus superstitionis imitatores , aut auctores primi suerunt Nestoriani. Vid Benaudotium comment.
ad liturgiam CVticam S. Basilii. Rejicimus quoque Theodori Begae ep. u. ad Titium, et Vossit dis .
AIX de sacris caenae Dominicae Umbolis thesi 7. sententiam , qui ubi triticum non est, posse Luctaristiam confici ex quolibet usitato panis genere , V Iuli loto , palma , Asphodelo , rapis , cucurbilis , an firmat. Non enim ad Sacramentum sufficit, ut ii contendunt , analogia cum essectu spiritali , sed res illa
exigitur , quam Christus instituit f. CCXXVI. ).
Perperam idem Vossius ih. I. affirmat hostiolas in Ecclesia Bomana usitatas patiis loco haberi Don posse. Nam ad panis naturam susscit, ut massa sit ex aqua , et sarina coalescens , et cocta , quod in Pa vis hostiis etiam habetur. Caeterum synodus Toletana XVI. defluente saeculo VII. celebrata decern bat, ut consecrandus panis non sit Grande aliquid, sed modica tantum oblata , ut Ecclesiastica con3ue-
132쪽
t 29ttido recantat: Panes etiam pro Eucharis lia tenues aut uitiis suis e ostendit Cl. Mabillonius Praef. in 3 sare. Benedictinum et dissert 'de azymo et fermentato et imino Iluddaeus exere. hist. de Umbolis Eucharisticis scribit': Salcalor sese usus est Placenta ro-lura ec Prorsus lentii , quales in usum Paschalis consci solebunt.
Altas 'ingeminabant querimonias Graeci Schismati- Sive azy ci adversus Romanam Ecclesiam ob azymi usum , neque in eo Eucharistiam confici posse asserebant '. Attamen spiritu potius partium abrepti , quam rei ducti veritate Latinum morem accusabant. Nata Christum Dominum in agymis Eucharistiam instituisse
mihi inde persuadetur, quod Matthaeus Cap. XXVI. 17. ) cui Μ arcns , et Lucas consonat XIV. 12. XXII. r. ) scribat: Primo autem die azymorum accesseriant diseiptili ad Iestim diem es e Ubi pis paremus tibi comedere Pascha y qui locum constituens, omnibusque Apostolorum opera paratis , Vespere cum iis discumbens Eueharistiam instituit Maith. XXVis. I S. seq. . Porro in Moysis lege mandatum erat , ut septem dictus comederetur azymus', atque primodih in domibus sermentum nullum esse debebat , atque quisquis de eo comedere ausus suisset, anima
ejus de Israel perire debebat Exod. XII. 15. 18.
is. . Itaque, quum Christus Eueharistiam eo instituerit tempore , quo nullum esse poterat in domibus sermenta turn , dubium non est in pane agymo Eucharistiam eon secisse. Quod si non curato legis praecepto se eulatum panem habuisset' Christus se- Michaes Cerularius constantinopolitanuq Patriarcha in
Romanam Ecclesiam animatus ita litteris ad Ioannem Traneuissem Episcopum ob agymi usum vehementer Latinos increpa hat ; viretis etiam Ephesius , aliique post FIcirentinum conoeilium ad schisma revoluti idem praestabant. Hieremias Con- ostantinopolitan is Antistes in censura adversus conlassionem Augustanam , Eucharisi iam in agymo confici non Posse asserebat. Adversus aZymi usum insurgunt etiam , ex Orientali-hus plures , de quibus BenaudotiuS litiια orient. tom. I. p.
133쪽
cuni , atque in eo Sacramentum Ihoc instituisse , Judas proditor id indubie Sacerdotibus inanifestasset , qui hanc ad ipsum cruci damnandum causam procul
ScuoL ON. Christum Dominum Paselia legale haud
relebrasse Omnium primus existimavit Marcion ab Epiphanio haer. 42. consulatus; tum Joannes Plii- luponus Eutychia i iis, et Tritheitae tu diutilatione de Paschate i eamdem multi Graeci Schismatici seu- te. ii iam adopiaruuli Latinorum nonnulli , et quidein' posterioris aetatis in eundem Scopulum impegeruui,
ut Nicolaus de villa Gagrionis , M. Antonius de Dominis . Grotius in c. XXVI. Matthaei, Arminiani ,
nc. Sociniani. Quam Mutstutiam pluribus communire studuit P. Anticus Lauty in sua Harmouia Evangelica , ac in multis hac de re editis dissertationibus , cui assensu in Praelinere To Deminius , Cainiet, Toi-Nardus , aliique. Cave lamen , ne Credas calliolicos hos Scriptores concedere Graecis , Christum in ser-meni aio Eucharistiam celebrasse ; sed eotium doctrina ost, etsi Chrιstus pascha legale non celebravit, P Ii in servientatum, quum Sacramentum instituit, jam a domibus fuisse . sublatum. At Graecis oppouimus Photium , qui auctoritate Chrysostoini ductus , dum codicem cujusdam anonymi 116. recenset, Chri suim Pascha legato comedisse tenet. )Ne vero Lamyi argumentis fideιn praestemus , nos praeter alia movet Coucilii Tridentini auctori rus Sen. ua. c. I. ubi decer
nitur , quini Christ is celebrato veteri paschate, quod in memoriam exitus de Egypto multitudo siliorum Israel immolabat, tiovum instituit. Varias , quas tenent Theologi praestantissimi sententias de tempore celebrationis paschatis recensent Witasse de Euchan. Berti lib. 33. c. I.
Quod ul. Porro usum a1ymi in Ecclesia Iatina jure merit υ His de' que relineti demonstratur , eo quod hujus initium necnto mi 3-iu --Conciliorum eationibus , nec in SS. Patrum opemribus apparet ; tum quod Leo ΙX. Romanus Ponti
134쪽
Iaae controversia cum Graecis experiissimos, aut adeo
insipientes suisse , ut quod non multo aute incoeperat , a mille , et amplius annis usi intum dicerent , aut adeo temerarios , et mendaces , ut Graecis imponere vellent Τ Usus itaque azymi in Ecclesia Latina antiquissimus , necnon ad Christi exemplum retentus
SCHOLION. Syrmondus in disquisitione de aetymoc. 3. Pliotiani Schismatis tempore a Zyma nondum receptum suisse contendit : at perperam. Alcvinus enim , qui an . 'So. floruit, misi. 69. ait : Panis , qui in corpus Christi consscratur absque fermenso ullius alteritis infectionis debet esse mundissimus subditque eundem ex aqua confici , et farina. Babanus Moguntinus , qui triennio ante Pholium in trusum obiit, lih. I. de recl. ossiciis d. 3 i. haec habet. Ergo panem infermentatum , et Dinum aqua mixtum In Sacramentum corPoris , et sangtimis' Christi san-
et cari oportet. Conser disseriationem Mabillonii de azymo , et fermentato c. IX. nee non , quod de ea tulit Thomassinus judicium. Idem Mabillonius Pra . in III. saec. Benedici. iudicat Apostolos azymum ,
et sermentatum paninri promiscue in usum assumpyisse , tum Latinos ad Christi exemplum a gymo, Grae- eos vero sermErilato usos fuisse. Pro usu perpetuo aχymi 'in Latina Ecclesia stant Cabassatius in not. Eces
saec. II. dissert. i 2. ' Christ ianus Lupus Λugust. iri disgeri. de S. Leonis Ix actis , Clampinus , aliique. Eiusdem sententiae est inter Lui hora nos Buddaeus in Paremis hist. Theol. emere . hist. de symbolis Fu- charistisis. Observatione non minus dignum est, quod Ludolphus comment. In hist. Ambo . scribit : AEthyopes seria V. in coena Domini ad ' Christi imita tionem conficere in adiymis Eu Charistiam , quem morem viguisse aliquando apud Alexandrinos sive Mol-ehitas , sive Iacobitas judicat Le Quieta dissert. n. Damasc. S. 34.
135쪽
ohi,ma. Graeci Schismatici assirmantes aetyma licitum haudii ruin ar- esςe, his argumentis Praecipue innituntur. I. inquiuut, gument . Christus Eucharistiam iusti tueus Panem accepit ωὸ,βενος ; aerit autem idem est, ac Sursum elevatus, quod tantum vi sermenti contingit. II. Christus sacerdos est secundum ordinem Melchisedech , qui Abrahae ,s iisque ejus sermentatum panem dedit. III. Concilium Trullanum vetat, ne Christiani Iudaeorum a isma comedant, atque jam Ebionitae hanc ob eausam damnati suerunt. Quamobrem azymi usus invalidus est.
Enoilan. A t toto tramite Scbismatici a veritate aberrant. Qua tur. doquidem vero similius est vocem δε .e derivari ab iam, Sigui sicante προ νέρω , quod idem est , ac assero , ero , adhibeo , quo Sensu accipitur etiam ab
IIo inero In Iliade V. 26 . ). Ρotest non minus ab δεω deduci , uti sit ἄρτος cibus corpori congruus. Sed
invictum pro nobis momentum est, quod o. Iulerpretes sermentatum non minus , quam azymum Pa uis
Domine donant Exod. XXIX. a. Iudi VI. 2 o. et
Videm νως ἄρτως τῶι προθέσεως Panes Propositionis, qui absque sermento ex legis praescripto erant Lev. II. 4. 5. comedisse narret. Accedit his , Theodoretum In cap. X. Danielis inscitiae eos redarguere , qui azymum panis nomine haud nuncupandum volunt. Quem autem panem Abrahae obtulerit Melchisedech , Don poterunt ad veraarii facile demonstrare rscimus hebraice i di, haberi , quae vox promiscue Pro azymo ac sermentato accipitur. Caeterum simili inludinis ratio inter Christi et Melchisedech sacerdotium in eo tota consistit , quod sicut iste in pane, et vino , ita et Christus in utroque novae Iegis sacrificium debebat itistituere. Paris sutilitatis est , quod ex concilio Trullano depromptum suit. Nam, etsi horum
Patrum magna haud habenda sit ratio S. CXXIV. ,
tamen ii solum vetant. , ue quis victum , ac familiaritatem cum Iudaeis habeat , neve a ma ab iis suscipiat. Sed quid haeo adversus usum agymi in Eucharistia Z Ebiouitae vero damnati suerunt , eo quod Diuiligoo by Corale
136쪽
Evangelieam Iegem absque legalibus ritibus haud suffeere ad salutem opinabantur ; immo Epiphanius de iis sermonem instituens Baer XXX. inquit:
wsteria pero Persiciunt ex imitatione Sanctorum quotannis in aumis 3 alteram Mero Panem in aqtia
ΗΟLION. Graeci prudentiores usum azymi in ri-elesia Latina non reprobant. Immo Theophylactus orat. ad Nicolaum Diaconum eos , qui Intemperanti zelo plures Latinae Ecclesiae ritus , azymorumque rρο- Probabant usum , redarguit. Theorianus Philosophus in Epistola , quam Leo Allatius scriptam dicit ad Saeerdotes in montibus degentes , azymum apud nos Vigentem egregie defendit. Barlaamus Hieracensis Episcopus Epist. ad Graecos , Latinos vocat prudentiores , eo quod fermentati apud Graecos usum venerantur. Gregorius Protosyncellus in amI. Moensus Epistolam Marci Ephesii vel in aynaeo, Vel sermentato pane Eucharistiam conficere asserit. Ar-cudium prae ereo , et Allatium , qui morem Latinorum strenue ProPugnarunt.
Verum tametsi pro inveterato a mi usu pugnent Latini , nihilominus sermentato pane licite Graecos
uti posse consensu unanimi amrmant. Quandoquidem Salvator Eucharistiam instituens accepit panem , qui sive azymus, sive fermentatus sit, Panis naturam non amitti . Nec magna caret verosimilitudine, Ap stolos ipsos pro datis circumstantiis nuno uno , nune altero modo Eucharistiam celebrasse; quo fit, ut Ecclesia utraque Apostolorum exemplo edocta morem suum servare Valeat I unde etiam Pius V., et Benedictus XIV. Graecos, et Latinos proprio ritu Eucharisticum panem consecrare iubent. Scis ION. Usus tamen agymi videtur magis eo Veniens ob insigniorem exempli Dominici commemorationem ; tum quia Apostolus I. ad Corinth. V. R. scribit: Raque mulemur non in fermento Pristri. . . .
sed in azymis sinceritatis , et peritatis. Vid. Wala-
137쪽
Euchari. stiae res alis era est vi
Didum Strabonem de rebus Eccl. Ivonem Carnulen- scio Serna. de conpensendia peteris et nori Sacrisicit.
Alteram Eueharistiae conficiendae partem esse vi- num , ex ejusdem institutione manifestum est. Nam quod in calice consecravit Christus , illud genimen pilis a Matthaeo vocatur XXVI. 29. 3. Hinc est, quod Patres , ac concilia de Eucharistiae sensibili signo instituentes sermonem cum Pane Vinum comm morant ; quod etiam evehologici Latinorum , Gra corum , et orientalium libri praescribunt. Quamobrem errasSe ConVincuntur , quotquot vel vino liquorem alium substitueruiit, veI substitui posse assirmarunt. ScnoLION. Ebionitae in aqua consecrabant S.CCLXIV. , tum Tatianus ei ex eo orti Encratitae, Deo non M*nichaei , qui vinum veIuti daemonis donum execrabantur. Acla S. Wol angi narrant quosdam fuisse Sacerdotes ob vini penuriam in aqua vel aliis liquorum generibus celebrantes , quorum SaCri-lagam mysteriorum profanationem amare deflebat , Vetavitque S. Episcopus. Vide Martene de antiquis Ecclesiae rutatis lib. I. c. 3. art. 7. AEthyoPes , ut narrat Alvarea , ex uvis sere siccis diebus decem in aqua infusis , succo inde expresso , quod Plus aquae continere videtur calicem consecrant. Ex Acatholicis autem vinum haud esse necessariam hujus Sacramenti partem perperam arbitrati sunt Vossius disp. XXII. de sacris Dominicae Umbolis th. 3. Theodorus Beza , Melanchion , Calvinus ipse, ut scribit citatus Beza Dist. 25.
Vino tamen aquae paululum admiscere , elsi nullum adsit a Christo latum praeceptum , Ecclesia tamen jam a vetustis temporibus jubente leti mur. Euim-
vero Iustinus Martyr inquit Apol. ΙΙ. : Panis
tionum Apostolicarunt Lib. VII l. ) : similitor et
calicem ex pino et aq&α. Cyprianus in rem nostram
138쪽
sonant Augustinus Tract. rao. in Ioan . n. I. ) , Concilium Chartaginense III., Trullanum , Aurelianense IV. , Tridentinum oecumenicum Sem. XXII. c. n. ). Accedit omnium Ecclesiarum consuetudo , si Armenos tantum excipias Vid. Renavdotivm tom. I. litum. Orient. commmat. ad litumiam Cnρlicam
S. Basilii p. 19 . ). Quo sit , . ut iudicem halinei.
natos fuisse Anselmum Haveisbergensem , Magistrum sententiarum , nonnullosque alios Scholasticos arbitratos , Graecis in usu minime esse aquam vino in 'enia lice miseere ; nisi ii sortasse Graecorum nomine , solos Armenos intellexeri ut.
SCHOLION. Lutherus in scripto contra Henricum Regem Angliae affirmat perperam , tutius esse, aquam non miscere vino; sed Chemnitius , et Buddacus lib. s. c. I. S. I . rem eme, quam pro lubitu quis retinere vel Praetermittere possit, contendant. Calvinus aquae mixtionem in Eucharistico calice nunquam praescribit ; immo Richerius CaIvitiis a hanc admixtionem vocat impudenter haeresim . Turretinus loc. 19. quaest. 22. f. 6. insinuat Christum vinum solum adhibuisse i tamen usum hunc esse Prorsus indifferentem ; increpat tamen Ecclesiam CathoIicam , quod sub gravi culpa admixtionem hanc praescribat. At ipsemet erroris convincitur. Quandoquidem , quid Christus egerit a primitivae Ecclesiae Patribus magis , quam a Turretino discere possumus ; tum Ecclesiae praeceptum antiquitatis usu comprobatum Contemni Posse , quis prudens dicet unquam Τ An hona esset Reipublicae forma , in qua subditi pro arbitrio suo promulgatas leges spernere possent Z
Salvatorem ipsum verba Proserendo : Hoc est comyus metim ; hic est franguis metis Matth. XXVI. at . seq. ) , Patae in vinumque consecrasse communis fere est Theologorum doctrina , quam vel a priscis Ecclesiae saeculis vignisse apparot ex Tertulliario scribente Lib. 4. contra Murcionem c. 4o. .' - - pit Christus auem et diffributum disci tilis cor in Pus suram illiani fecit, Hoc est cori'us meum an endo. Cui concinunt Ambrosius de Mybi. clip 9. u.
139쪽
ro quum verba Sacramentalia vim oblineant omnem
ex Divina institutione i S. CCXXVI. ) , atque Christus ipse Apostolis in mandatis dederit , ut quod ipse gessit, hoc ii sacerent in suam commemorationem
his Eucharistiam conficiendam esse , prudens nemo dubitaverit. Maguum, accedit argumento robur ex Ecclesiae consuetudine. Quandoquidem Latina pronuntiatis iis verbis Christum Domitium sidelibus adorandum proponit. Graeci ei iam Presbyteri , et Diaconi prolatis Domini Verbis ter adorant ; ac adstans populus Amen respondere solet, quod ab Nebraeis . de- Sumptum adverbium sonat , pere ita est In liturgia S. D. Chrysost. p. 77. adi sis etiam Goarium in notis p. 138. ). Quo sit , ut licet Greci magnam etiam vim Spiritus sancti invocationi tribuant , nihilominus existiment ii , verbis Dominicis seri consecrationem Eadem mens est S. Irenaei Lib. V. c. II. n. 3. ),
Gregorii Nysseni Orat. Catech. ) , Chrysostomis Hom. de prodit. Iudae. ) , Concilii Florentini In decreto tinionis ) , et Tridentini Sess. XlII. c. i. ).
SCHOLION. Innocentius III. in operibus ante adeptum Pontificatum conseriptis, Christum Ob Summum, quam habebat potestatem , et excellentiam , Eucharis iam nullis prolatis verbis consecrasse asserit, quam tamen sententiam opinando tantum propugnasse Scribit S. Thomas 3. p. q. 18. art. I. ad I. Innocentio adhaeserunt Catharinus , ac nonnulli alii Scholastici. Quae Graecorum sit, et orientalium de consecratione Eucharistiae sententia. varium est eruditorum judicium. Sunt, qui arbitrantur Cabasilam , Marcum Ephesium , nonnullosque alios Graecos Schismalicos verbis Domini nullam consecrandi vim dedisse , sed solis precibus , ac praesertim invocationi Spiritus Sancti ; ejusdemque sententiae esse orientales putat Ri- Chardus Simonius in notis ad Gubrielem Philadeia Phiensem , cumque a Fausto Natronio excerpta quaedam orientalium liturgiarum , in quibus Christi verba deerant, accepisset, rem esse certissimam judica- DipitiZ Corale
140쪽
vit.'Verumtamen liturgias illas Amanuensium incuria vitiatas esse persua Sum habeo , cum omnes latinae , ac graecae liturgiae , sex Coplitarum , duodecim Aelliyopum , Nestorianorum tres, Syrorum plus quam triginta Cluisti verba'constantissime retineant. Neque Verum est , memoratos Graecos arbitratos fuisse, verborum Christi nullam habendam esse rationem , ut manifestum est ex expositione liturgiae facta per Ca- basilam , et ex opusculo Marci Ephesii, cui titulum fecit : Non solis oerbis Dominicis Eucharis iam consecrari. Atque oppositae omnino sententiae sunt Gregorius Prot yncellus in mitome Mysteriorum , ejusque Magister Coressius. Vid. Renaudotium tom. II. Liliare. Orient. obsero. in liturgias Syriacas p. 63. de Graecorum sententia , Le Quieti anust. aci Cv. σ3. lib. IV. D. Damasceni , Bona lib. II. cIP. 13. lituita. Martene lib. I. caP. 4. art. de iant. Ecel. rit. Le Brun to m. IV. e l. Missae, Murat ri diu. de reb. liliam. o. uo. Dessarionem , Arzudiuiu , Attalium , Rena udotium comment. ad liturgiam CVtieam S. Basilii , quo cum tamen conseiaras , quae tom. I 8. Conc. Labbaei curante Coleto
Ieguntur p. 539. Ex his palam sit reprobandas esse diversas hetero
doxorum sententias. Bucerus in cap. 26. Matth. verba haud esse necessaria contendit. Calvinus lib. 4. instit. E. 17. verba Christi vult quidem pronuntianda , sed ad fidem tantum in auditoribus excitandam. Turrelinus de sacra coena Cap. 23. asserit veram symbolorum consecrationem fieri per benedictionem distinctam a verbis Sacramentalibus. Vossius de sacris coenae Dom. Umbolis dis . 2 o. th. u. contendit consecrationem Don solis verbis Dominicis sieri , sed etiam precibus , atque adeo actione tota , quatenus tum a ministro , tum a communicantibus fit se- eundum institutiovem Christi. Consecrationem tamen Sensu vero noti accipiunt Calvi iani , sod eam intes-ligunt, per quam symbola ab usu prosano transferuntur ad sacrum. Lutherani , ut testatur Buddaeus de baμ. et sacra coena lib. V. cap. 1. 3. 13. non eiusdem mentis sunt, alii preces adjungendas censent Verbis Consecrationis , nonnulli consecrationem in ipsis veι bis institutionis constituunt, ita ut tamen ad effe-Diuitiam by Gooste