장음표시 사용
61쪽
natura ad honiam in communi, quod ipsius obiectum est , necessario serri , ae refugere malum ; motum autem illum, quo oluntas in objectum scrtur, es se amorem. Quandoquidem , si inquiras sedulo : Cur voluntas objectum aliquod amet, id evenire perspicies , quia delectat : Si ulterius ad examen revoci
quare delectat, nihil aliud invenies, nisi quia Lotium est. At bonum, quod amant homines, malum a quo abhorrent, saepissime verum non est , sed tantum apparens. Cujus rei inde ratio petitur, quod voluntas objectum non amet, nisi ab intellectu no- scutur, exhibeaturque veluti bonum. Porro cum intellectus in nobis judex sedeat , ac majori vel minori rerum ignorantia laboret , tam adhibeat propensiones voluntatis ingenitas , ac acquisitas, Oblectamenta Sensuum , cducationis praejudicia , vulgi
opiniones , sit , ut in judicio , ut a junt practico ,
saepe erret, ac Voluntati exhibeat tamquam honum quod in se est malum , et sub mali specie verum bonum. Hinc enascitur libertas, quae ad Voluntatem
quidem pertinet , sed ab intellectus cognitione dependet. Qua pmpter libertas duplex est; nam si intellectus sub unica boni specie objectum percipiat ,
nec in eo mali alicujus speciem deprehendere queat, tunc voluntas sponte , sed necessario in illud veluti suum proprium, ac naturale objectum sertur: haec Iibertas a coactione dicitur , quae in hoc naturae lapsae statu ad meritum , demeritamque liaud susscit. Hoc pacto beatitudinoni naturaliter amamus , ac sancti in coelis Deum vident. Verum si indi 1 rens cognitio sit, atque intellectus boni malique rationes in objecto noscat, indisserens quoque libertas erit, qua in omnibus actibus nostris potimur, EXCOpto felicitatis amore. Ex his sit manifestum ; ideo
in primo casu volutitatem necessario operari , quod
objectum sub sola boni ratione propositum , eam ita attrabat , rapiatque , ut nullam ipsi indisserentiam relinquat ; at in altero intellectus honi malique species voluntati exhibet , ac sicuti a bono movetur , ita a malo repellitur; proindeque manet indisserens, ut possit objectum prout bonum prosequi, Vel aver sari ut malum. Nihilominus , et si voluntas plena indisserentia eligere potest , vel rejicere quod agit . tamen sequitur semper libere , quod magis delectat;
62쪽
nam id , quod operatur , deserere omnino possist , sed deserere non vult, quia illud prae Caeteris amat. Nec quempiam moveat , noes interdum ea operari , quae tristitiam ac maerorem nobis ingenerant: nam tunc temporis in id etiam intendimus, quod magis delectat. Qua ratione mariyres , dum atrocissima tormenta Patiebantur , magis tamen amor Christi , ac aeterna Matitudo delectabat , quam vita ipsa ;mercatorem autem , dum merem in mare projicit , ita magis, quam pecunia delectat. Ex his duo statuere possumus axiomata : primum , quod Voluntas nostra semper id sequitur , quod libratis omnibus actionis adjunctis ac fine praesertim nos magis deles tat : alterum , quod plena , atque indisserentiae libertate , quod magis delectat , prosequitur , unde Augustinus Tract. XXVI. in Joan. n. 4. J ajehat: Poetae licuit dicere t Tria hie sua quemque voluPων , non necessitas sed voluptas, non obligatio sed δεί-ctatio. At enim cum emcax Dei gratia intellectum
illustret , et inspirando sanctam dilectionem s S. CLXII. CLXV. in ossiciat, ut Dei mandata, VirtuteS, Deus ipse delectent ; voluntas honi delectatione semoveri sentit '), ac in illud li te, et cum indi Diserentia fertur ; nam in hono , quod eam delectat, invenit adhuc plures mali apparentis licet rationes, quibus ab ejus prosequutione repellatur : nempe quod snnsuum Voluptates prohibeantur , Virtutes arduae sint , aliaque hujusmodi ; unde fit , ut electiva vis sub quacumque victrici gratia permaneat, in quo lil eri arbitrii natura reponitur ' . Itaque si h mines dum agunt, id sequuntur semper, quod magis delectat , ac in operando sunt liberi ; quis a quus rerum aestimator pronuntiare audebit, homines ipsos divinae gratiae essicacia Deum , ipsiusque mandata diligentes , liberos amplius non esse '
Sanetam hane ac divinitus inspiratam delectationem physice determinare Ii herum hominis arbri trium tenet Cl. Beri 1 Iib. IV. eap. 3. ac plures alii. At deleelationem hane moraliter tantum determinare , sententia est Cl. Ha- heri de gratia Christi cap. VI. s. VII. aliorumque. Hac de re egregie scripsit Auctor oriris Ianaeniani erroris Calumnia a Men. Episc. Palsoa sublata.
63쪽
SenoLION. Ad libertatem non tantum requiritur libertas a coactione , sed etiam a necessitate S. XLVIII. ), quae libertas indisserentiae, vel arbitrii dieitur. Indisserentia vero duplex est , alia suspensionis , et otii , qua quis incertus cst, quid agere debeat; altera autem iacultas est utium prae multis eligendi r prior ad liberum arbitrium haud est necessaria ; nam liberrimus est Deus , nec tamen in agendo incertus, animique pendens. Advertas etiam necessarium haud esse ad libertatem persectum virium aequilibrium , liberi enim in iis etiam sumus ad quae vehementer inclinamur , immo illud rej cerunt in acceptatione Bulliae Unigenitus, centum Galliarum Episcopi corys de doctrine. Vid. etiam
traiig de P equilibre i ar. iii 4. Nec juvat quod
adversarii nostri asserunt, voluntatem nostram gratia efficaci suffultam ab opere bono numquam forucessaturam , ae proinde cie arbitrii libertate actum esse. Nam Gratia Christi medicinalis est, nostram-
quo sanat infirmitatem S. CLIX. J. Quamobrem
sicuti homo quilibet veram habet consciscendae sibi mortis potestatem, quod tamen Sanus mente essiciet numquam ex eo quod amor vitae in eo praevalet ;ita sub quacumque potentissima gratia potestatem habet homo faciendi malum , ad quod seipso s-cit ; id tamen minime praestabit , dum gratia Dei illuminatus suavitate allicitur , trahiturque ad I,
t sim Perperam liberi hostes arbitrii Augustinum pa-4 μ trocinari sibi gloriantur i perperam Acatholicorum
non pauci S. Doctorem eam alunt tribuisse gratiae energiam, ut a recto deflexerit tramite negando h minis libertatem. Quandoquidem ipse non iis tantum in libris, quos feliciter adversus Manichaeos conscripsit , Iiberum arbitrium in homine persistere solide demonstraVit : verum etiam, ubi vigentem Pelagianorum haeresim confodit , essicacisque gratiae pr Pugnavit necessitatem. Enimvero pelagio opponenti , eum cum Manichaeis libertatem evertere, reponit et
Non ita est ut loqueris , quicumque ista disisti et non est ita , mustum falleris , vel fallere messitaris , non liberum negamus acturium c Lib. II. MDissilires by si
64쪽
tria nos eondissit Deus , nec ad virtutem , nec auultla necessitate trahimur, alioquin uM nec corona est De nat. et grat. cap. 65. ): atque lib. des strat. et lib. arbit. pluribus Scripturarum testimoniis eandem rem conficiat; manifestum M , Sanct. Doctorem liberi arbitria non hostem fuisse , sed strenuum defensorem. ScnoDON. Ex his haud multum dissicile erit tis Currere, quae ex Sanct. Doctore adversus liberum arbitrium producunt Calvinistae supralapsarii. damquam dieit in Enchiridio ad Laurentium t Libero arbitrio male utens yramus homo , et Se Pe ιit , et ipsum ; ita intelligendus est , quod libertas perierit a miseria , et a Peccato, non autem IPSa Phrierit agendi , et non agendi facultas , quamvis tamen haec ad exercendam Virtutem non adeo Peri cta nobis adsit , et plena, quemadmodum erat ante hominis primi peccatum. Quamobrem AugustIni menserat adversus Pelagii errores existentiam originalis peccati , ejusdem effectus , et gratiae necessitatem Ostenderet at libertatem nobis adesse libenter dabat Pelagianis . Genuinam insuper ut percipias Augustini mentem , adverte , Sanct. Doctorem , dum necessitate nos peccare assirmat , vel de originis me cato loqui , vel de peccato in ampliori siguificati ne accepto, vel de necessitate hypothetica, et consequente , secumque serente ad evitandum malum dissicultatem. Quod si absque flexibili libertate laudem , justitiam , Veramque virtutem nos comParrere assirmat O nat. et Vat. cap. 46. OP. l . Ith. V. n. 6. , de ea tantum Sermonem habet , quae circa finem versatur , non circa media , quorum si non habeamus electionem, liberum arbitrium haud pe Sistere , nec haberi meritum noci ram S. Doctor aI-
Ex asserta ab Augustino , ejusque discipulis gratiae emeacia liberum arbitrium tolli criminabaatur Pelagiani , tum Massilienses Semipelagiam , uti ex VIII. objectione Gallorum apud Prosperum e Incitur, quorum recoxerunt crambem Acatholici non pauci,
65쪽
--t aeui ' Di Vinae lal gitatis beneficio non eam solum reeipi
d. t in.Me.k φμβ g tk' , quRo a Fe essicax est , atque hona o-εealia eui ii rix λn nobis Producit ; verum etiam obtinemus herum arbitri R iam , quae inessicax dicitur, cui libertatis nostraeum resistit. arbitrio resistitur. Praeclarum habemus hujus veritati s argumentum in verbis Christi Domini t Matth. XI. ai. ) : Vae tibi Corazain, mae tibi Misaida , quia, si in Tyro , et Sidone factae essent viriu-tes , quae factae sunt in vobis, olim in cineres et cilicio monitontiam egissent. Signa haec , et vi tutes ab interiori gratia sejuncta non fuisse dicetidum cst , quum iis Visis Corazaitae , et Belsaltae credidissent , suorumque delictorum egissent poenitentiam. Sed quid in rem nostram clarius verbis Stephani pervicaciam Judaeorum increpantis y Dum Cervice, et incircumcisis cordibus vos semper Spiriatuι Saucto D sistitis 3 sicut et Patres vestri, ita Et vos Act. VII. 5 i. Cons. Prov. I. i8. Ιs. V. 4. Matth. XXIII. 37. ). Augustinus vero, etsi in Sui Sadversus Pelagianos libris gratiam emeacem , quam ipsi ibant inlicias saepe propugnet, iuessicacem etiam admisisse indubium est. Enimvero de puero bapti2ato , Si ad adultam aetatem perveniat, asscrit habe-
Te Cou Viscentiam, cum qua Pugnet, eamque adjμωant2 Deo Smerct, si non in vacuum gratiam Uus susceperit s Lib. I. de Pecc. msrit. n. 69. Vid. in R. 124. D. 2. de corrui. et grat. n. 34. ). Immo Conversionis suae tempore ob inveteratam pravam Consuetudinem se Divinae gratiae restitisse humiliter , ct si iacere fatetur S. CLXVII. ). Quamobrem
Proscripta merito fuit hacu Jansentana propositio :Inturiori gratiae in statu naturae lapsae nun quum
66쪽
M-LION. Ad praecavendos , ac una profligandos
adversariorum errores adveriendum est, aliam esse
intcntiam , quae cum ipso actu conjungitur , alteram , qua sit , ut homo in actum prodire possit ;ista constituit voluntatem expeditam, ut ajunt, ab omni impedimento i olentiae , quod gratiae inem ficacis munus est ; illa voluntatem constituit expeditam ab omni impedimento nolentiae, eamque habemus , quum efficaci gratia sumus exornati. Quapropter assii mans Augustinus de gr. et lib. ata. c. I. eum , qui gratiam non hes,et emearem haud posse Dei mandata observare, de Potentia cum aci conjuncta intelligi debet.
Gratia haec inessicax, quae tamen essectum aliquem Divisio grati- bonum producit semper, sanctam scilicet illustrati ae inemeacem, Dum mentis, ac aliquam boni cupiditatem licet im- et sussicientem. Perfectam , a Scholasticis Theologis dici consuevit sussciens; cui tamen voci candem vim, ac PotcStatem Omnes minime attribuunt. Qui Molinae sequu tur Vestigia , eam Vocant su cientem , quae Pocultentiam ita elevat , perficitque , ut quis ultoriori gratia ad opus salutare peragendum non indigeat. Nonnemo est , qui iis assentitur , si de nonnullis facilioribus actibus , et de oratione ad uberiorem gratiam Ohtinendam Sit sermo : nam quantum ad caeteros pietatis actus gratiam a se ossicacem timet admittunt necessariam. Alii vero, quorum amplectimur doetrinam , sufficientis gratiae munus esse dicunt , ut tribuat posse bene operari , quamVis , ut reapse num operetur , efficax requiratur gratiae Divitiae adjutorium. Atque hoc sensa recte dividi gratiam in escarem , et si latentem iacile est demonstrare. Datur gratia, cujus virtute non tantum bonum Operari possumus, sed etiam cum Pa SemPer
operantur , atque haec escat est S. CXCI. seq. 3:ulia insuper datur , quae licet ipsam non tribuat operationem , dat tamen Posse bene operari s S. Praec. ). Recte itaque in flaucem , ct s scietissem dividitur gratia. SCHODON. Paschalis in suis mis Olis Provincialiabus EP. a. sussicientum hauu gratiam pluribus de-Diuitiam by Go le
67쪽
ridet. At perperam: Etsi enim haec vox sussicien atribus saeculis primo in scholis invaluerit ; tamen ad designandam gratiam , quae potentiam Veram tribuit , non autem actum , merito admittitur. Sic enim passio Christi pro omnium salute sussciens dicitur , etsi , ut quis revera salutem consequatur', ejus fructus nobis sit per Sacramenta , exactamque legis observantiam applicandus. Quid plura ' Non est de vocibus lis instituenda , cum de mente Constat r nos vero gratiam sussicientem non in sensu grammaticali, secundum quem id dicitur sussiciens, Praeter quod ad effectum ipsum producendum nil aliud requiritur ; sed vestigia sequentes Cardinalis de Laurea op. 3. c. I 8. aliorumque doctissim rum Theologorum in sensu tamen theolreico admittim ει S. CCN. Gratia sussi- Porro sussicientem , quam descripsimus , gratiam
i h. bRud mutinere ex parte Dei totum id quod ad be-
Dhi totum ia' ne verandum requiritur , inde evincitur luculen- quod neees,a ti i me , quod , si vera esset adversariorum opinio,
rium est ad omnes ii, qui gratia sussicienti instructi sunt ha-οPerandum. bent autem, ut ii contendunt singuli ), Deum, ut auxilio gratiae suae eos sussulciret , haud exorare tenerentur ; ii namque ex parte Dei haberent i tum , quod ad credendum , bene operandum , in accepta justitia perseverandum opus habent. Quis autem , nisi irrisorie petat, quod jam in sua habet
potestateὶ Sed consequeretur etiam; necessariam haud ' se ad bene operandum incacem gratiam. Nam quae sussiciens dicitur, a se sola ad omnia opera b Da ossicienda satis esset, absque eo, quod ex parte Dei cujus est essicacem conferre gratiam, aliud exigeret uia Aut certe hominis voluntas per suum coni sensum absque uberiori auxilio essiceret , ut gratias ciens redderetur emcax. Verum has ipsas opini
nes solide jam S. CXCI. CLXXXIX. in resutavimus. Quo fit, ut argumenta omnia , quibus Molinistarum, et Congruistarum sγstema oppugnaVimus , ea quoque Ostendant , gratiam hanc non continere ex
parte Dei totum id , quod ad betae operandum rem quiritur.
68쪽
ScisoLION. Iure meritoque ab Alexandro VIII. pr scripta suit haec propositio: gratia susciens statui nostro non tam utilis , quam Perniciosa est; sic uePerinde possimus Petere i is gratia susscienti liberanos Domine. Enimvero gratia haec mentem illuminat, ardorem concupiscentiae imminuit, peragendi rue boni operis Potestatem largitur. A Deo insuperatur , ut uberiores gratias impetret , si propriam ' homo agnoscetis infirmitatem, ad gratiam converta tur juvantem , et oret; quod si implicitus superbia ,
id sacere renuat, propriae culpae adscribat, si somtiore adjutorio non sussulciatur. In Systemate etiam desectationis restati- ωictricis gratia considerata , prout inessicax est , ab ossicaci distinguitur : et quam-Vis gratia , quae in uno inessicax est , in alio possit ob minorem obdurationem , et Concupiscentiam ossicax esse ; nihilominus sola gratia essicax ex parte Dei continet totum id , quod ad bene agendum exigitur ; cum ex ipsius sola voluntate descendat, ut tantum largiatur gratiam , quae contrarium Conc Piscentiam frangat, Vincatque.
Quum omnis hona voluntas, pium omno desid- mee iustisvium Praevenientis gratiae donum sit S. CLXXVI.); olentibus, et atque nisus, conatusque justorum , quo Divina pra Cepta observare Volunt, procul dubio sit bonus, coci- sequitur , justos divina Matia, qua mandatis o temperare valeant , exornatos esse. Quod si voluntas , quam jam illi: habent bonam , adhuc parva sit, potentiam tamen largitur ad deprecandum Deum Iroxime expeditam , qui. uberiorem exoratus et va-diorem gratiam subministrare Paratus est. Nam ,
rut ait Augustinus De nat. et gr. e. 43. r Non igitur Deus impossibilia jubet , sed jubendo admonet et facere quod Possis, et petere quod non P sis. Haberii etiam justi caritatem habitualem , quae ad mandata custodienda , bonumque Peragendum inclinat s S. CLXXXI. Schol. ὶ , atque tanta est Dei beneficentia , ut deserat neminem , nisi prius deseratar. Quod insinuoverat Apostolus Paulus ad Corinthios I. Epist. X. I 3. ὶ scribens: Fidelis Deus est, qui non Patietur vos tentari supra id , quod Polestia, sed aciet etiam cum tentatione pro-
69쪽
Adversari . um Rrgumen. ta dispelluntur
ventum , ut Ponitis sustinere : cumque mandatum, quod nobis proponitur, non sit supra nos, et procul positum Deut. XXX. ii. , et Christi jugum suave sit , et Onus levo Matth. XI. 3o. 7, apparet
damnatam merito fuisse primam Jansenti propositionem di Aliqua Dei Praecepta hominibus justis volentibus et conantibus , et secundum Praesentes , quas habent viros , sunt impossibilia ; aerat quoque patia , qua possibilia sant. ScitoLION. Ad cludendam vim argumenti ex Paulo deprompti , inquiunt adversarii , eum de electis fuisse locutum. Non ibo inficias nonnullos Patres Pauli textum ad praedestinatos modo quodam pecu liari retulisse; at eum non minus de iustis reliquis intellererunt; et quidem merito : quum v. I a. t gumus t Qui se existimat stare , videat ne cadat. Hinc Tridentini Patres sess. XXIV. can. IX. veluti catholicum dogma proposuerunt , Deum non pati , nos supra id , quoa possumus , tentari. Atque jam fers. VI. c. XI. adversus Lutherum, et Calvinum dusinivorunt , Deum impossibilia nota jubere. S. CCVI.
Multa congerunt adversarii argumenta, ut deesse justis gratiam , atque haud possibilia ipsis esse mandata evincant. Nonnulla proferamus t Augustinus,
ut noverimus , quid ab illo Petere debeamus t et S. Ioan . Chrysostomus t Hom. XXXI. in Epist. ad Hebraeos in ait : Nogatio Petri non tam erat soco uiae , et ringligentiae , quam ex eo , quod Deus eum. seruerat ut sciret, quod absque Deo nihil potest feri. Petrum vero justum fuisse Omnes norunt. Quibus reponimus , Augustini mentem suisse adversus Pelagianos operatiotiis gratiam defendere , atque quum alia sit potentia, quae cumactu conjungitur , altera ab actu sejuncta S. CCII. chol. ) ; de Prima S. Doctor objecto in loco sermonem instituit ; altera haud exclusa , quam nitide et clare ipsemet praedicavit S. CCH. J. Quantum attinet ad S. D. Chrysostomum , asseruit merito, non socordiae, et nestisentiae lapsum Petri
70쪽
adscribendum esse, cum ipsius Potius superbiae a tribui debeat ; quippe , qui solis naturae viribus se constantem , et intrepidum permanere P me judicabat. Quam ob causam desertus suit Petrus a Deo , sed postquam superbi tumidus ipse Deum deseru rat , ac orare Doglexerat, ut uberiorem obtineret gratiam , qua reapse Christo Domino sidelis perm neret. Sapienter Augustinus De unit. EccI. c. IX. Vid. et de grat. ct lib. arb. n. 3I. et 33. ): δε- ιrus si voluisset, ter Domistam non nega*G; nam cum Sc Perculsum sensit , deponere Potuit montis tumorem , et Dro cum Propheta dicere : Adjutor
meus esto, ne d relinquas mct.
S ODON. Antonius Arnaldus plurium operum editione notissimus, tum ob susceptum Jansuuii P lx inium , tum hujus propositionis causa : Sre Pium, et Patres nobis in B. Petro exhibent hominem
Datum , cui patia , sine qua nihil Possumus, d fuit , in ea occasione, in qua dici non Pot St, cum
non Peccasse et male apud multos audiit , ac Pari scnsis Facultas, Doctoribus tamen non paucis repugnantibus , memoratam propositionem damnavit veluti temerariam, impiam , blasphemam, anathemate damnatam, et haereticam: quandoquidem judia .cabant in ea latere primam Iansenti propositionem
S. CCV. refutatam J. Sunt tameta , qui aliud de eo judicium proserunt, eo quod praef. ad dissori.
de gnat. E. ita justis volentibus, et Conantibus gratius excitatites sensu Thomistico se admittere fatetur. Videri etiam possunt, quae protulit in Dissent. theol. quadrimi tua.
Tanta suit Christi Domini beneficentia, ut sicuti Deus pro si universa Adae posteritas in peccatum incidit; ita et gulis media sa-Pro omnibus Pretium dare , mortemque subire vo- iut s a' titu t, luerit ; hinc singulos iu Via, qua ad Salutem PR uuari venire queant , posuit : omnibus jus dedit ad riclem iuri iti . .,isiam accedendi , remedia in Sacramentorum Virtute nemini gra- instituit , omuibusque Paravit, ac Propitiationem tiam denegat. per fidem in sanguinem ipsius proposuit omnibus :immo quantum in se est, nemini denegat gratiam ;sed ad instar medici est , qui salvare Venit aegr