Tractatus de sanctissima Eucharistia

272쪽

QUAESTIO QUINTA

DE MITU SACRIFICII EUCHARISTICI

PROLOGUS

1. - Ratio huius quaestionis. - Ultimam quaestio

i. P. II. O. IV, D. I. - 2. Multi sunt iique egregie conscripti libri, quibus sacrosancti imissae sacrificii ritus atque aeremoniae ex Ponuntur quos quidem sacerdos quilibet ad manum facile potest habere ad sui et ad ovium sibi creditarum aedificationem. Ex quibus eos potissime eliget, in quibus non nuda aut frigida tantum rituum dilucidati intenditur, sed ad pietatem quoque fovendam, suan auctor ex Proposito confert Perum, Pro ut faciunt, praeter auctores passim recensitos, Dionysius artu8iR-nus, De expositione Missae De Sacramento altaris et missae celebratione Dialogus . PETRUS ERRUN. fac ex orat. Spiegagione letterate, storica e dogmation delle preci e deli Coerimoni della messa, trRd in

273쪽

ae. - Ordo quaestioniS. - Igitur, Paetermissis iis de quibus Ilostrum non Stragere, in particulari Sequentia, duce Angelio Doctore, ordinatim expendemus. Nimirum, in celebratione huius sacramenti, primo Pitus erit coii siderandus generaliter l- ), et Secundo, specialiter quantum ad missa qua privatae appellantur B). Generaliter autem consideratus, praedictus Pitus reSpicit, primo, circumstantia temporis l), loci 23, et habitus B), Secundo ordinem tum dicendorum d-G), tum obse PVκndarum caerimoniarum, et quidem, tum quantum ad ea quae acienda sunt G), tum quantum ad ea quae sunt vitanda Ti. ordo autem dicendorum Pespicit tum Substantiam ipsam rationum ), tum linguam quam ratione illae proferunturris .

RituS sacrificii eucharistici celebrandi considerandus est generaliter, Specialiter, allentis quantum ad

circumstantiis ordines Si temporis Ioci stabitus dieen observan

eonsiderati in saetendo evitando

substantia lingua orationum qua orationes(, proserunturit da D. Antoninaria Dotando, C. N. Veronii, ITIS, t. V P. MARTINCOCHEM. Capueo. SPiegagione dei sunto norificio della Messa. Firenge, Isos, te. Ceterum, qui in hoc dogulatio trusitatu Probe eruditus fuerit, Pr argumentosne instar. Ptimos ne super re libros a minu3 μα-ni3, quο recens forsan peperit uetus disPernere Per se Solet.

274쪽

Igitur, octo in hac quaestion investigabu Iitui . Primo De te inpore celebrationis ac Pisiicii eucharistici. Securico De loco et aliis quae pertinent ad apparatu in huius celebrationiS. TEUtio De Vestibus quas sacerdos in sacro faciendodobet induere. rectris. De his quae in celebratione huius mysterii di

Ouinis. Utrum missa debeat celebrari lingua vulgari. Serulo De his quae circa celebrationem huius sacrificii retunt. S limo De defectibus quibus occurri debeat in celebratione huius mysterii. OClαUO. Utrum missae, quae privatae dicuntur', licites

celebrentur.

ARTICULUS I. - in UMm CORBenienter Silieterminutum ten M Cele Uctitorii litisti SOCrificii.1. - Ratio articuli. In proposita quaestione Piplex dubium clauditur: p Pimum cir ca frequentiam celebrationis ex parte uniuscuiusque SacerdotiS. Secundum, cir casPequentiam celeb Pationis in communi tertium, circa horam diei qua hoc sacrificium celebrari debeat. - POPPO, primo dubio iam aut satisfecimus, cum diximus' sacerdoti, etiam curam animarum non habenti, non omnino licerΘa celebratione cessare; sed illum lege divina teneri ad celebrandum saltem in diebus dominicis et praecipuis festis . Igitur non remanet nisi ut dicamus quali laequentia commemorari debeat hoc mysterium in Ecclesia, et quanam diei parte debeat celebrari.

275쪽

ae. - Duo in celebratione huius sacrificii attendenda. - οPPo ad huius duplicis dubii solutioilem, necesse est considerare quod Sacrificium missae ad duo est institutum videlicet, primo, ut per ipsum repraeSelitetur dominica passio Secundo, ut fideles huius passionis fructum percipiant. RepraeSentatio autem dominicae passionis iterum potest dupliciter fieri uno modo, in quantum formaliter ordinatui ad commemorandum illa poenas quas Dominus noster in se pertulit alio modo, in quantum adnexos habet illos fructus quos Christus aliendo nobis promeruit. I. - Repraesentatio passionis Christi in seipsa fit Semel in anno. Igitur, repraesentati passionis Christi, primo modo intellecta, ite solet ei' semel tantum in auito, illa videlicet die recurrente, qua Christus evera mortuus est. I) qua epraesentatione ait S. Augustinus :ouotie&ναSchia CelebrαἰMM, Mmquic tolle Ch=riSlM moi et-ltins e tαme ctrinii erSctri UeCONUOli qu&Si, MOH- sentiat quo Olim iactum est, et Sic NOS OCil nisi eri, ἰαmquctne illectinti iri CUMCe encterilem Dominum. Quae cum ita sint, Sermo nunc est proprie, d repraesentatione pasSionis Christi qualis sit in missa ad applicandos Christifidelibus fructus eiusdem passionis. Proquο, Sit

. - PROP. - Convenienter missae sacrificium

quotidie celebratur in EccleSia. Prob. - Conveniens est ut quotidie celebretur in Ecclesia Pitus ille per quem recolitur Christi passio, Secundum quod eius essectus ad deles derivantur. Atqui missae sacrificium est Pitus per quem recolitur passi Christi, SP-cundum quod illius effectus ad deles derivantur. Ergo convenienter missae sacrificium quotidie celebratur in

I. Sup. Ps. XXI, in praefat. ait enarrat. 2 eiusdem Ps. t. IV DoL Is-

276쪽

Ecclesia. - Mctioi patet ex eo quod Puctu dominicae passionis quotidie indigemus propter quotidianos desectus: unde et Dominus nos petere docet : Onem OSirtim tris Uictritim, nobi nocte quod exponens . Augustinus dicit ' Intelliolitii elictm hoc Olce bene, PANEM NOSTRUM QUOTIDIANUM DA NOBIS ODIE, EuchctriStictm tuom, Moli ictrium cibum m='tiri enim ficteles quirecto Uictrit, et Oritim Sibi OCC UUe ctriem quoli ict-ririm huic len Ori neceSSctritim 'G. - celeSia numquam frustrata est beneficio huius sacrificii. - Quod hucusque diximus, respicit Ecclesiam uni Versalem, quam credere POSSU mu numquam, nΘuno quidem die, alicubi sal vilico caruisse sacrisicio, si excipiatur dies illa, in qua passio Domini realiter gesta

anniversaria celebritate ubique terrarum recolitur, id est seria sexta in Parasceve in qua tamen die, ne Ecclesia sine fructu passionis per hoc sacramentum nobis exhibit permaneat, corpus Christi pridie consecratum sumitur a Sacerdote non autem SanguiS, propter periculum, et quia Sanguis specialius est imago dominicae passionis. - quidem particula hostiae consecratae mittitur tunc in calicem attamen verum non St, quod quidam dicunt, per immissionem particulae corporis Christi in Vinum, conVerti Vinum in sanguinem hoc enim aliter feri non potest, quam per consecrationem sub debita

G. - Unusquisque Sacerdos laudabiliter quotidie celebrat Quod vero attinet ad singulos sacePI. Uin XI, 3. - . In homil Symbolum, reccististiε, Sermo LVIII, n b, t. V, ol. 33s of De Serm. Dom in monte l. II, o T, t. 3, Part. 2,οοl. Io. - . , Quaest. LXXXIII, art. 2. - Ad Potest tamen dici nuriam omnino praeterire diem, qua missae sacrifiolum non offeratur, cum ob terrae revolutionem, dum purasceves dies in occidentali haemisphaerio recoIitur, iam im orientali sabatum sanctum elebratur.

277쪽

ilotos, licet hi nulla divina vel ecclesiastica lege per Se . teneantur quotidie celebrare' id tamen laudabilitet om nin praeStant. In quo quidem quaedam diversitas invenitur, secundum temporum diversitatem. Nam antiquitus quidem pluribus in locis sacerdotes quotidie celebrare consueverunt, ut docemur ex historia passionis . Andreae, qui legitur dixisse suo omnici O UNO... mmctCMictitrarictorium similiter ex S. Cypriano qui scribit: in Sctcρν- cole Dei, Otii OCritici Detitio lici Celebi O mi S, OStictSDeo et Clim OS Γαρναν =NMS. Pariter . Ugia Stinus, cum commemorasset loca in quibus dominico tantum die sacrificium offerebatur, addit i Alibi ritilli S cie BFcteler- millitu , quo norim ei OlMM et ' : Nonne Molici no ix Chius iris immo tulMMU Similiter . Gregorius Magnus ait ' :

licictrict COUrii eiti et OnoMini hostist immoloi e qui refert quod Cassi Narniensi episcopo, quotidianas Deo hostias offerenti divinitus dictum est Acte quo miS,

Porro laudabilis haec consuetudo quotidie celebrandi, cum media aetate obsolevisset, ultimis temporibus adeo Con Valuit, ut vix sacerdotem Peperire sit, qui de salutis hostia, pro se et mundi salute, quotidie mactanda, sollicitus non sit. IIue tacit quod de quotidiana communione SUPPriu ScripSimus ' praecipue cum munus sacrificandi non sit privatum, sed publicum, nec soli sacrificanti prο- si sacrificium, sed toti Ecclesiae. ct Ce= UOS non lecti timei. Dicimus ser se num potest esse quod saoerdos ob liquam ausum, verbi gratia, ratione benetioli, ad quotidie elebrandum teneatur. 2. Vide supra. Quaest. Ii, art. 2 n. II, p. 66. - . EP. LVII, P. 253, Oxonii I oo, alias LIV. - Epistola LIV n. 2, alias XVIII. - i3. Enarrat in P R. LXXV, D. I S, t. IU, col. Sol. - . Dialog. l. IU, PaP. LVIII. Opp., Pari', Tob, t. II, ol. T2. - . Ibid. Pup. LVI, Ol. d68. - . Tr. de S. mn Eucharistia. Quaest. LXXX art. l . . di6.

278쪽

T. - Sacerdos Semel tantum in die Celebrare potest.

miSSαm Solummoc Cele Ucti' necessitas autΘm, desqua sit hic mentio Ecclesiae praescripto regulanda St'. H. - Cur sacerdo in nativitate Domini tres missa Celebret. - Quare autem mos invaluerit ut sacerdos,

in die nativitatis Domini, tres miSsas celebret egregie xponit Angeliciis Doctor nimirum, hoc est propter triplicem Christi nativitatem recolendam. Quarum una StaetΘrna, quae, quantum ad nOS, Si occulta, et ideo una missa cantatui in nocte, in cuius introitu dicitur Domi-ntis,imi Oct me Filiti metis Si tu Ocie eritii te alia autem est temporalis, Sed spiritualis, quia scilicet Christus oritur, tamquam lucifer in cordibus nostris ' et propter hoc cantatur missa in aurora in cuius introitu

I. Citatus a GABRIELE, Iesit 8 in Cnnonem. - . De On Seorat. Dist. I, ei p. g. - . Extra de Celebr missae, cap. CONSMltiisti. - . Ad um. - . In theologia morali aeeurate statuitur, quisudonani et sub quibus conditionibus, liceat sacerdoti duas in die missas elebrare 6 2 Pet. I. I 3.

279쪽

tiativitas temporalis et corporalis, secundum quam Visibilis nobis processit ex utero virginali, carne indutu et ob hoc cantatur tertia missa in clara luce in cuius introitu dicitur: iter rictiuS Si nobiSe licet e converso possit dici quod nativitas aeterna secundum se est in plena luco et ob hoc in Evangelio tertiae missae sit menii de nativitate aeterna. Secundum autem nativitatΘm corpo Palem, ad litteram natus est de nocte, in signia in quod veniebat ad tenebras infirmitatis nostrae unde et in missa nocturna dicitur Evangelium de corporali Christi nativitato Quae omnia antiquis hisce ei Sibu Signi sicata continentia P Tres in uictis, heril miSScte Celeorctiri Ouctrum Mim SαCUαm ChriSi Sio icti steriitMMOm Alter Bentirari UeSistricti octuci Chiusti: Terti ium OUltim otio lem Ore ct rct OMUcti A. D. - Quanam diei parte sit sacrificium eucharisti-Cum Celebrandum. - Quod autem attinet ad partem diei, qua sacrisicium eucharisticum celebrari dΘbet primo, advertendum est, cum . Thomari, quod regulariter loquendo, missa celebrari debet in die et non in noctΘ, quia ipSP. me Christus est praesens in hoc sacramento, qui dicit :Me vorte verctri ver eiti qui miSi me conecties HSi Benil Oae, MOrico nemo OlUS OPUMO MOmiliti iri tincto Sum, Mae Stim murici ita tamen, quod Pincipium diei accipiatur non a media nocte, nec etiam ab ortu solis, idest quando substantia solis apparet Super terram, Sed quando incipit apparere aurora tum enim quodammodo dicitur sol ortus, in quantum claritas Padiorum eius apparet unde et dicitur, quod rili Ue Ue

280쪽

Nec tamen qualibet diei parte celebrari licet hoc sacrificium: sed sunt tempora ab Ecclesia statuta, tum quoadmi SSam privatam tum quoad missam cominuenitatis. Et quidem, quoad missam privatam, secundum PaeSentem et generalem disciplinam, citra dispensationem aut necessitatem ' missa dici nequit Sive ante auro I am, Si VΘpost meridiem ante auroram enim homines communitΘPnon sunt satis dispositi ad devote pePcipiendum fructum di Vinorum 3ste Piorum post meridiem e P graVius foret pro sacerdote celebrante ieiunium et mentis Pecollectio disti cilior. Quoad missam vero communitatis, valent aquae habet S. Docto P illam scilicet celebrari, diebus festis in ferita, quando Christus crucifixus est linguis iudaeorum' et quando Spiritus Sanctus descendit super di-Scipulos diebus vero profestis in sexta, quando cruci sil-xus est manibus militum D denique diebus ieiuniorum in

nona, quando Voce magna clamans emisit spiritum . 1 O. - Scholion. - Specialite Priamen missa celebratur, in nocte natalis Domini, propter hoc quod Dominus in nocte natus est similiter etiam in Sabbato sancto, celebratur circa noctis principium, propter hoc quod Dominus nocte esui'Pexit, id est, cum adhuc tenebra PSSent, ante manifestum ortum solis . - csetero, EmpΘΓ ObSPU-vanda est consuetudo Ecclesiae, secundum anonum Statuta quandoquidem, a Spiritu Sancto docta, a SempBrordinare novit, quae magis ad Dei laudem ac animarum salutem pertinent.

I. MARV XVI, 1. - . o. XX, I S. THOMAS, ad litt. loco Cit. S. Vide casus apud moralistas et iuris canonici doctorcs. d. Ad 3ni. S. MARC. XV. - . IO. XIX. - T. MATTH. XXVII. - . Ad d D. Antiqua haec consuetudo, quae in Ecclesia latina iamdudum sublata est in Ecclesiis orientalibus adhue observatur.