장음표시 사용
121쪽
rito. XXXV. De impedi. quan .est dubium. I o s
aliqua uxor legitima illius : & in conscientia ciuia constet cum ista sui sis verum matrimoniu: per hoc, i talis 'mina dicit illii vir u habuisse, alias non cst credendii illegitimum matrimonium , nec desiuiendum secundum contractu vivente illo viro esse verum, sicq; non fuisse impedimentum . Eodem etiam modo in foro iudiciali. Nam cum Iudici oporteat constare de modo contra laendi neophytorum, non potest iudicare recte verum esse matrimoniti primum, vel non esse, quia foemina dicat Virum, quzm accepit, alias habuisse tuc
Vxore S . Solent. n. uxores nominare il
la S, quae concubinae sunt. Vel quia nos uni acceptae affectu maritali , sicut moris erat . Vel quia ipsae foeminae alios priores habebant viros. Advertat obsecro te stor ad haec. Dubium certe freque ter reddit perplexos ministros. Et fateor aliquando me tenuisic hunc
scrupulum, ut vix possit veritas dissiniri, sed tanquam si detur procesius in infinitum,& non possit deueniri ad legitimum virum, vel legitimam uxore dquissi, sed dicunt accepi istam, & ipsa alium accepit. Tuc quaeram de illo,&aliam accepit prius. Tqnc de illo , de ipsa alium accepit prius . Sicq; non est aliquaudo finis : cho modo ergo potexit in similibus casibus iudicari certum atrimonium non esse hoc Θ quia prius ipsa formina alium habebat virum : Sapse vir aliam prius habebat uxorem :quando iam vir est mortuus:& alia prima uxor. Sine dubio non lotest euides esse,& certum iudicium. Pro quo sit tertia conclusio. 3.conclu. 3.conclusio. In tali casu, quando dii
In dubi j, bium est de priori matrimonio, R de . Pro matri secundo costat: cum in dubi js promonio iii - matrimonio praesumendum s1t, tam indicandu . conscientiae, quam iudiciali, tenedum tanquam matrimonium hoc, du- modo non sit contra aliud matrimonium, de quo constat. Probatur. Extra de testib. in c. Licet in fine. ubi dicitur. Tutius est aliquos contra statuta hominum dimittere copulatos, si legitime coniunctos contra statuta domini
separare. Et sic est in casu, posito dubium este, virlim tale matrimonita colt
tractum inter duos 'h alter habebat legitimum virum, sed ille vir alia priorem tunc habebat uxorem: cum sit dubium uti sin verum fuerit primu , Vel non . Dixi si fit dubium, vir u ille talis primus fuerit vir eius: nam si costaret Co modo quo constare potest, su ille virum : non deberet secundum iudicari matrimonium. ita tunc verum est, quod in prima conclu. dictum est . Et post et probabiliter vitti iudicari priorem, quando cuct notitia illas priores VXOre S, non acceptas suis h , se eundimina. res suos a flectu maritali: sed ut coacubinas , vel si sit notitia , istae tales Deminae alios habebant viros tunc, qui secundum legitimum modum fuerunt conriincti. Sed tamen quia istorum no Notandupotest: haberi notitia, cum maneat pro valde probabile. illum primum nou est. legiti- neophytumum virum, quia prius dicunt habuisse uxorem , iudicandu est in dubio pro isto secundo matrimonio: dummodono fiat iniuria alteri, de quo magi S co fiat. Et cum secudum pendeat ex primo ,etiam virum secundum verum sit, nec ne, iudicare oportet pro matrimonio in utroq; soro. Et illos, quos legitime constat copulatos, n oportet disiungere, existente dubio de priori matrimonio.
Dixi tamen in conclusione, du hoc no a sit contra aliud matrimonium, de quo constat,& nullum est dubiit. Exena pli gratia. Ioannes duxit uxorem Mariam , ipso si iente Mariam habere aliuvirum legitimum , sed ipsi Maria pol mor tem illius primi viri mansit cum illo secundo, 3 post ad aliquos dies coirtrahit cum Petro: venit in iudiciu iste casus, siue in conscientia , siue in foro iudiciali, unde Maria interrogata, Utruquando Ioannem accepit in viri in haberet alium priore, fatetur quod sic , sed dicit ipsum ante habuistb uxo lena . Tunc est dubium , Utilina mata imo nitim tentiit cum Ioanne. Et si csi hiat simul Ioannes & Maria , deberet iudicari pro matrimonio , qtria dubium est , & non sit iniuria alteri matrimonio de quo costat, sed tamen Maria est
122쪽
, 6 Prima Pars Speculi Coniugiorum.
conini; ista Petro , de quo matrimonio conflat, & ntillima est dubium . Tunc non debet iudicari matrimoniti fuisjeverum cum Ioanne : quia fieret iniuria matrimonio contracto cum Petro, de quo constat, nec dubium est , sed in quocunque foro standum matrimonio Iinetri, de quo nullum est dubium. Vnde ionclusio uat in veritate , in dubi j sprasumendum pro matrimonio. Hoc autem, dum non fiat iniuria alteri matrimonso , de quo non est dubium , &magis constat.
ducito C etiam impedimetum incurritur, quando quis de facto iii matrimonitum adulteram
ducit. Et quidem di serentia est, quod quis
Vluet C prima uxore promittat ,α adulteretur, vel φ de facto contrahat cum adultera. .inii contractus potest esse, vel per propriam promistionem , seu Expressionem consennis. Vel potest per hoc, q, alijs loquentibus de matrimonio, iunguntur inter se . Sic enim apud noui Oi his incolas, erat soli una. Item potest esse , s, simul cum tali contraditi sit nolitio interior, & dissensus in mari imonium : licet exterius appareat consensus . Vel potest ecth vsit consensus. Prima conclLsio. Si quis vivente prima,& legitima uxore, de facto con trahat cum secunda : habeat accestasium ad eam, non poterit post morte primae eam habere : si uterq; fuit scies primam viuere. In c. Significasti . Et c. Chi haberet Et c. Si quis vXore. eo. tit. 2. concluso Si quis vivente prima uxore, de facto cotrahit cum alia , si in non cognouit eam usq; ad morte pri-1Dae: poterit illam habere, cum qua desidio contraxit. Nam ad hoc impedimentum incurrendu requiruntur duo. s. De facto contractus matrimonialis,& adu teri u : ut patet in tribus .c proxime allegatis. Si eigo solum adsit contractus,& non adulterium no erit impedimentum. Impedimentum nainq; hoc solum est ex iure positivo : ergo quandiu concurrunt illa, quae explesias a sunt in iure, tandiu erit impedimetum: sed utrunque istorum est expressum. Conclusione hanc sic Palude ex- Palu . d. 3 spresse intelligit. Quam ctiam deter- G ossa.
minat g l. in c. Si quis uxore. eo. titulo Ang. mat. dicens, se de strino contraheres ne ad ut 3 .impe. 9.terio, nullum est impedimentum. Imo 6. I. est expressa determinatio. 3I. q. I. cap. Relatum.
Uxorem iungatur adulterae, sine promissione : & manendo cum illa, parentes, vel alii loquutur de matrimonio , & tamen talis vir non consentit, neq; Ostendit consensum verbis, vel signis: sed code modo manet cum adultera, non incurritur impedimetum, sed potest post mortem propriae uxoris adulteram ducere . Ratio est. Qitia no iu- Ratio. dicabitur matrimonium. Unde nec aliquod impedimetum. Idem dicendu defcemina , quae iungitur alteri viro. . conclusio. Si aliquis habens pro- q. conciti. priam V Xorem, paretibus loquentibus de matrimonio cum alia stati in iungat 1ir adulterae , sicut caeteri iungi solet in matrimonio, licet interius nolit in animo, sed tamen coniunctione, explicet velle , incurritur hoc impedimentum, si secluso timore id faciat. Pro- Ratio. batur. Ecclesia enim, quae posuit impedimetum, iudicat matrimonium , quia talis est modus contrahendi, ut in sexto determinatur, de desponsi impub.c unico, . parentibus, loquetibus pro fit 1js, ipsis non contradicentibus, obligantur. Cum ergo tale iudicat matrimonium verum, oritur impedimentu. Sicut quando verba protulit, sed interius non consensit . Secus tamen si ti- Duran. 4. more coniungatur, vel signis ostendat d. I I. q. 3. dissensum, quia non iudicaretur matri Palu . d. Ismonium , quare nec impediment iam.
Horu ratio potissima est. Quia Eccle-
123쪽
Art. XXXVI. De coniugio cum adultera. Ior
sa de interioribus no iudicat, ut siti pradictum est saepe,& alibi dicetur latius.
s. conclu. s. conclusio . Si qua mulier ignoran S. Anton. ter contraxit cum adultero, putans ubi su p. non haberet uxorem: post, ipsa volente contrahere, poterit esse matrimonium : vel ipsa petente, celebrabiturditi ortium . Haec est expresse determinata ibidem in cap. Propositum. 2Ο.ti. Ita st ea petente celebrabitur diuortium, dicitur ibi. Et a contrario sciasu, ipsa non petente , non celebrabitur diuortium, sed in poenam fraudis copellitur adulter manere in matrimonio,
Sco. d. 3 s. quod potest bene Ecclesia facere in pyq. unica. nam illius peccati. Et ipse tenetur cosentire in eam de nouo. c. conclu. 6. concIusio Pbst contractum matrimonium vivente, ipsa cum qua con- Gerson in trahitur ignorante, ad hoc st polla. p. in co- mortem primae igneat cum secunda ,
pen. The . requiritur nouus consensus , nec sustisupra de cit prior, ut supra dictuin est. Nam consensu . ad verum matrimonium requiritur legitimus consensus inter personas legitimas, nec susticit unus sine altero: sed prius, quia personae non fuerunt legitimae, non habuit consensus effectum :& post, sunt personae legitimae itum ,
ergo requiritur consensus ad matrimonium de nouo: quia nunquam fuit matrimonium ante et ergo si de nouo modo debet esse, necessarium est con-Sco. d. 33 . currat necessaria. f. co sensus inter per
q. unica. sonas legitimas. Istam conclusionem tenet doctor sub t. in . Et est Ricardi. Ricard. d. Est etia expressa determinatio intit. eo. c.Veniens. Vbi dicitur,stpoterit uxor ignorans ducere, quia poterit de Flor. ubi nouo consentire. Ex quo insertur, ς, si
supra. de nouo non consentiat, nomCrit verum matrimonium in virtute primi Corolla. consensus,qui nullius fuit valoris.
Contra hoc posset obi Ri . mia vel obiectio. illud fuit matrimonium quando praecessit contractus,vel non. Si fuit, quomodo ergo poterit celebrari diuortiu ipsa volente ρ Si non suit, quo compellitur vir manere cum adultera λResp. sicut dictum est, q, copellitur in poenam fraudis stare contra tui, &verbis,& promissioni. Et debet omni
no in matrimonium consentire , de nouo ad hoc θ non pecccc commissi en dos e ei. Alio liti semper peccaret . Gersm in omnia videtur facere in virtute primi L. p. incoco senstita, tui nullus fuit, sicut ille qui peti. The ficte protulit verba. 7 .concitisio . Mulier, ignorans Viru I . conclu. adulterum cum quo contraxit ha0Cre propriam uxorein: & postquam sciuit, non reclamans, sed lioere consen- Supple. d.
tiens, unpediment tim incurrit: ut mor 3 s. q. l. ar. tua propria uxore viri, non possint ma z. con. I 2. nere simul. H ii ac conclusion em stiperius probauimus . in ana tenet B. An S. Anto. ton. Floren . ubi supra. Tunc . n. perinde est, sicut si a principio sciuili et . Sed tarnen pro hoc impedimento quatum ad hoc si est ignorans alter ipsorum,valde notanda est se trientia Ho Hostiensisti en . ut adducit B. Ant. st intelligitur S. Anto is de muliere inscia, quae habet iusta causam ignorandi , ut quia vir de remotis veniens , asserebat se non habere v xc rem. Extra de spon. Cum in Apostolica. Valde commendanda est ista limitatio. Ex ea enim sequitur , Q, ubi no est iusta causa ignorandi, se licet ignore- Corolla. tur, incurratur impedimentum: ut co- tingit apud noui orbis indigenas, in eadem villa, Rin eodem vico aliqua do . Et tamen vel ipsa , cum qua contrahit de facto, nihil interrogat, vel si interrogat, statim credit simplici verbo dicenti, quod non habet aliam, quae sit vera Uxor,quod tamen falsum est . Et ipsa tunc credit ei, Sc videtur ignorare impedimentum . Attamen secundu ista docto. quia non habet iustam causam ignorandi no videtur excusari. Potest quidem certiorari, cum habitent in eodem oppido. Hoc obsecro notent, qui huic negocto operum impendunt. Nasaepe cout inget casus, in quo facile propter is norantiam iudicabitur po esse impedimetrium. Tamen si altius consideremus .no fuisse iustam causam ignorandi, rursus dicemus fuisse impedimetum . Sed quicquid dicat iste doctor , Mota. quia textus solum dicit, si ignorat non Cotra Hoesse impedimentum, probabiliter cre- stiensem. do verum sic esse, siue ignorantia sit tu .sta, siue non, dummodo ignoret. O ι S. cou-
124쪽
8. con clusio. Ad l3oc, ' hoc oriatur IIT: pediment uin, requiritur st vere vir habeat propriam,& legi tima in uxore,ve iubd uxor habeat proprium,& lcgitimum virum. Hoc iam probatumeli supra ex expres1 a determination C. cap. Signi sic tile. ι . cinctu. conclu. Si quis vitiente propria uxore de facto contraxit cum alia , tamen no habuit accesum,& statim post mortem primae ducit tertiam, qua vivente habet accelsum cum secunda, cum qua contraxit,mortua tertia poterit secundam ducere. Patet. Quia si S. Anto .p. non posset ducere, eo esset, i cum ea I.tit. 1.c.s contraxit,& post habuit accessum , sed non ob hoc . Ad hoc. n. , ista duo impediant,requirit ur θ concurrant,si evn una praecedat aliud , siue sequatur, ., qn Vivit prima uxor. Α t in casu solum concurrit vivente prima contractuS , qui non susticit sine adulteri οὐ Et quado habet tertiam legitima, solum m-teruenit adulterium, quod non sufficit, ergo poterit poli mortem tertiae ducere de nouo secundam . Hoc intelligendum est , si quis vivente legi vim a Vxore promisit, & fidem dedit de
matrimonio licet non commisit adulterium:& post mortem verae uxoris cotraxit cum alia de facto,& durante matrimonio habuit accessum solum cum qua promiserat, poterit mortua legitima uxore eam ducere. Nam cum duxit tertiam, videtur recessisse a promissione , sic m nullum est impedimentu. auia nunquam vivende legitima uxore ista duo concurrunt,& promissio,&adulterium, sed solum alterum Coru, quod non suificit Circa hoc impedimentani dubitari posset de illa, quae putat adulterum veram habere uxorem , & non est. Similiter si adulter existimat. Respon.s non erit impedimentum , cum textus dicat, dummodo sit legitima uxor . Et non sussicit u legitima existimetur, sicut supra tetigimus .
Dubiu 1. Quid dieendum de illa, quae alicui
commiscetur , qui non habet legitima uxorem, ip sa tamen sic putat non legi
timam,& fit ei promissio,.R talis est pamrima Pars Speculi Coniugis tam
rata, φ si esset vera uxor , adulteclum committeret, Vtrum sit impedimentumὸ Respon. in non. Solum enim hoc impedimentum tenet ex iure positiuo . Ubi solum exprimitur esse, qua do habet legitimam uxorem, ut 1 upra
De impedimento, quod dicitur metus , supra sufficienter dictum est in
loquuti sumus de consensu necessario in matrimonio. ar. 8. Vide ibi. Ubi notabis,stando in iure naturae obmn C m2- tum impedimentum esse . Quia liber rima voluntas est requisita , ut notat
Ioan. Arboreus in lib. II .Theosophi q. c. I, De quo late ibi disputatum est. Solutio. De impedimento metus,seu violentia.
ie impedimento ordinis , Equitur de alio impo
rdi- dimento, quod or nis dicitur,quod impedit contrahendui, & dirimit iam con-
Pro cuius declaratione notandum Primuest primo, quod potest esse hoc impedi tabile.
metum, vel de omnibus ordinibus, vel solum de tribus sacris, scilicet, subdiaconatu,diaconatu , presbiteratu .i Notandum a .aliud esse, , ordo im- 2. Nota. pediat tiratrimonium, sic, st post susceptionem ordinis non liceat matrimonium contrahere. Aliud, quod sic impediat,quod etiam uxoratus ante , nopositi ordines fac ros recipere.
Notandum eti. I, Φ hoc impedimetu 3. Nota. potest esse, vel ex iure positivo tin, vel ex iure diuino simul & positivo . His suppositis, ad dubium respon.
Prima coclusio. Nullus ordo ex mi I. conci R. noribus quatuor, nec prima tonsura, impedit matrimonium contrahenda, S. Anton. neque dirimit coli actum,nec post co- 3 p. tit. tractum impedit usum matrimoni j. c. 8. Haec determinatio .in 6HE cler.coniugatis.c.Vnico. Si enim non sint i les re
ssiosi proseisi tacite , vel expressio, autu
125쪽
εArtis. XXXVII. De in Uedi. ordinis. Iost
nulli dubium est , quin possint ducere
conclu. 2. conclusio. Initiatus sacris, siue sit Castro in cita contri, vel subdiaconus, siue pre S bifum .de hq ter, nullo modo potest contrahere naare. lib. 1ῖ. trimonium. Et si de facto contrahat, ver b. sacer ditio luitur. Haec eli etiam determinado. t a. d. 32. Si quis eoiu. Et c. Erubelcat.
Echius co ag conclusio omni u catholicor v. tra Luth. inod nolbium cst verum de clerico C. I9. Occidentali, sed cita de orietati, ut ait Virue. in Io. Andr. in nouella, & plures alij, Scphili. i 9. Ricard. in . Et idem P. de Palude. MAI Oa. Andr. io .in q. dis .r 4. Et Albertus Pighius c6trouersia. I s. Io. Arbore. lib. S. Theosophiae .c 7. Robertus Arboricent. In tracta.de sacerdoti j coelibatu . 3. conclu. R. conclusiss. Ordinatus aliquo triu. facrorum ordinum si matrimoniu contrahat, non ibium est nullum, sed excoMaior . d. municatus,& irregularis. Quod sit exa . q. 2I. communicatus, patet. In Clena. de con& d 17. fan. Sc a filia. Est etiam irregularis. Sic do de Palude in A. Et c. I.& 2. mi cle
dus. De quibus Ioan. Ber. de Lugo in
sua praxi. q. conclu. q. conclusio. Uxoratus, apud Latinos si ordinet, vere suscipit ordines . Si tamen fiat sine consensu uxoris, non
Palud. d. recipit exequutionem, lino est irreguSI. q. I. ' laris. Probatur. Qesia non est aliquod impedimetu quominus coitigatus possit ad altiorem gradum ascendere , &ordinari In nullo enim repugnat, cum talis possit continere . sic est usus apud Graecos, uxorati ordinCntur. In c. Quae Nullus tamen ordinatus ducit uxositum . de rem, sed bene uxoratur ordinatur. Uepse. & re- re tales sunt facerdotes. Et hoc nonniissio. aliunde nobis constat, quam ex hoc ,
Catha. co Q non est iure di ii ino prohibitum. Intra Caiet. Ecclesia autem primitiua ut nos sta-
Couar. in tim dicemus ) fuit iste usus. Sed Φ si
a. p. epi. c. fiat propria uxore contradicent C, e Xzo. g. 3. quutionem non recipiat, patet. Nam cum matrimonium verum fuit, non
potest mulier priuari iure utendi ma- ruo ipsa inuita: sed priuaretur, si ha
beret ordinatus exequutionem ordinis . Tunc enim non posset uti marito
suo quando. exequeretur . Et quod sit irregularis, patet in caetrauag. An -
tia. Prima pars ia probata est. Secuda di. 12. q. Ideo patet, i nihil impedit ordinis exequutione, nisi redditio debiti propriae uxori: sed qli fit de eius consensu ipsa non potest exigere , neq; ipse tenetur
reddere , ergo vere habet ordinis exequili lonem. Ista conclusio etiam est omnium catholicorum ui c. Coniuga. Theolo. . tus. de conuers .colatu . Ibi Abbas. d. 3 7 . 6. conclusio. Uxoratus initiatus sacris apud Giaecos , licite habet usum 6. coactu. matrimoni j ante contracti extra horam ministeri j: apud Latinos autem interdictus est usus . Na sic moras est apud Graecos, ut uxorati accedant ad Palud. d. ordines fac ros, etia uxoribus volenti- 37. q. I. cobus, & in nullo defraudentur actu ma clu. q. Immoniali, nisi tempore ministeri j. Etho c non aliunde probari potest, quam ex fanistorii patrum determinatione. d. 3 I. c. Quoniam . ubi in calce videtur concedere sacerdotibus Graecis usum
matrimoni j, nisi tempore ministeri j. Et alijs interdicit usum ibi dei . c. N1 caena. Qilae decreta diligens lector po
terit vulere, ex quibus nostram colliget concitisionem quam etiam ponit
S. Tho Sc Ricar. & caeteri omnes Theo S. Tho. d. logi. Dixi. apud Latinos usum interdi- 37.ctum: nam si fiat cum licentia uxoris , Ricar. neque exigere, neque reddere. Quod si fiat sine licentia, nullo modo dubet exigere, licet debeat reddere. 7. conclusio. Quod sacer ordo im- 7. conclu.pediat coia trahendunti, Sc contractum Altis q. p. dirimat,sbium est ex tui opo fit tuo hu- tra c. 9. q. mano. Probatur, utari obat doct. ubi. Sco. d. 37.
in . vel est impedimentum Iure hu- q. 2.mano postituo, vel D1 uino : sed non , . Tho. di. luino, ergo positivo. Prob4tur. Quia 37. in Ecclesia pri initiva non erat tale
impedimentum . Hanc se sit ei aliam tenet S. Thom. Ricar. Archiep. Floren . Scomnes Theologi , excepto Maiore, qui dicit impedimentum iure Diuino. dc Clictho. At quia eoru argumenta n Cuprobati
126쪽
prima pars Speculi fori iugioru=n .
Clicthoue probat,quod deberent probare,omit us de cqli timus, . Et hoc esse verum satis appa-hatu cle- ret ex hoc, i fertur aliquando Papamri.c. I 3. dispensasse, i sacerdos ducat uxorem, quod non potuisset facere , si de iure diuino esset . In quo V1gucrius videtur defecisse, qui dicit esse de iure Diuino , dc naturali , licet etiam dicat esse de iure humano. ' Et quidem cuhanc nostra tertiam reditionem pararemus , venit ad manus liberi editus Viguerius ob eruditissimo viro Michaele de Me- c. I 6. 6.7. dina , cui titulus est de Caelibatu saver. crorum hominum, qui profunde & diligentissime tractat argumentum,quo pacto castitas adnexa , quidem est ministris Deti sed tamen non sic iure Di uino , quin silmnius Pontifex dispensare possit, maxime haec in ii. s. probat, qui ergo omnia in hoc argumento legere desiderat, ibi inueniet.
Sed pro maiori intelligentia huius conclusionis liber in praesentiaru paucis ostendere, quando hoc incepit impedimentum. Primum inuenio in concilio Auriacensi. c. 22.9, coniugati non
Coci. Au- ordinentur diacones, nisi qui prius ria. Vide conuersionis proposito professi fue-
Hiero .cO- rint castitatem. Item,& in concilio Sy-tra Iovi n. nodorum Graecarum. c. 39. idem sereli. I. c. I9. determinatur .Et quidem ex istis con-28. d. c. dia cilijs antiquissimis colligere licet, &coni. Et d. st continentia clericorum res sit anti-3α. & 8 . qua, & quod non sit ex iure Diuino.Qu od patet clarius in concilio Ancyrano. c. IO. Habetur enim, st diaconus
si qua do ordinatur,& ,pfit urse vente habere uxorem, & non posse continere, ut post si ad nuptias venerit,maneat in ministerio. Certu est,st si esset de iure Diuiuo, st talis non admitteretur ad ordines, qui dicit seno posse viguerius 'continere, quin uxorem ducat. De huc c. I s. q. p. optime Uiguerius in suis theologicis ver. 9. institutionibus. Et Ioan. Arboreus lib. Ioa. Arbo. q. Theosophiae. Item in Concilio Neoli. s. Theo caesariesi. c. I. dicitur. Presbyter si uxos . c. 7. rem duxerit, ab ordine illum deponi debere. Et in Canonibus Apostolorum .c.6.9, Ep scopus non abi jciat propriam uxorem sub obtentu religionis. Et as .permittitur uxores ducere. Et quidana non poenitendus autor dicit probabile, φ circa Apostolorum tem pora cunctis sacerdotibus uxoru usus fuit interdictus, quan uis mos fuerit postea corruptus.Tandem ne prolixi- Registr. in late videar limites transgredi, & me- epistola. tas materiae praesentis, videtur a tem - Grego. poro. B. Glegor ij sitis e continentiam praeceptam subdiaconibus . Et tenentur ordinati ad continentiam siue si e
ex voto expresso, vel interpretatiuo .
Quare sequitur manifeste, cum sit ius humanum , Papam posse dispensare
cum sater dot ut contrahar. Idem aia firmat Panor. in c. Cum olim. de cler.
coniug Sc dicit, q, bene faceret Eccle- Panor. sia, si permitteret coniugatos ordinari. Ueruntamen hoc abhorrent Christianae aures. Plurima fiunt siquidem mala, fateor, sed plura alia enormiacuenirent, si omnibus id esset concessum. ' Quod doctissime probat.F.Michael de Medina in suo illo praeclaro opere de Caelibatu lib.f. reprobando rationes illoru qui dicebant nuptias
debere concedi,in c. IIo. & 7.rationibus in c. 1 1 1.& sequentibus firmans penitus Dei ministros a coniugio amouendos. Vide ibi.
De impotentia. EQFITVR de alio
impedimento, quod di I. Nota .citur impote tia,quod quidem impedit contrahendum, & dirimit
elucidatione notandum, st hoc impedimentum est impotentia, non quaecunque sed solum impotentia coeundi siue hoc sit ex parte viri tin, siue ex parte Deminae, siue ex parte utriusque quocunq; quis habeat impedimettim, quo non possit alteri carna liter comis misceri, impotentia dicitur. Secundo notandum, st huius impo- 2. Nota. tentiae
127쪽
-LXXXVIII. De impedi. impoten. II
tentiae duae sunt species, quaeda est naturali S, prouenies ex causa intrinseca,
De hoc ut est frigiditas in viro, & si in iliter ni- impedi. vi mi a caliditas, & aristatio in muliere, de Altisio qua stante , nullo modo povunt addore. q. p. actum generationis commisceri. Et idetracta 9. c. est naturalis ex desectu aetatis in utroque ut est ante pubertatem. Alia est S. Tho. I. accidentalis, ex causa extrinseca, Vt
arti . q. Deus aliqua do daemones ista operari, propter peccata hominum, ut suo maleficio tantum valeat, ut qui naturaliter possent iungi ad acttim generatio
3. Nota. Notandum tertio, 9, impotentia , quae est naturalis, potest esse vel ad tempus, Vel perpetua . Item . Potest esse, vel cum una muliere, vel cum
. Nota. Notandum quarto,st ista naturalis impotentia potest esse, i praecedat
matrimonio, vel 9, sequntur. Item. Si praecedat, poteli esse scita a contrahe tibus, vel ignorata. Et malo ficium po-o test esse temporale, aut perpetuum. I. conclu. Prima conclu. Impotetia ad acti imgenerationis, siue ex parte viri, siue ex parte foeminae, si praecedat matrimonium , impedit contrahendum , &dirimit contractum . Hanc conclusio-S. Tho. d. num probat S. Tlao. Ricardus,& caeteri 3 q. Theologi. Matrimonium enim est quidam cotractiis, quo a siquis obligatur Ricar. ad debitum carnale soluendum: non tenet contractus, ubi aliquis se obligat S. Anto. ad reddendum quod non potest : ergo
tum ut supponimus ergo sequitur
Viguer. in q, non valet contractus , neque tenet suis instit. matrimonium . Conclusio h .ec deter-Τheolo. c. minata est, Extra de frigidis,& male fc. 36. g. r. c. Accepisti.&c. Q lod sede. & c. Ex li-Ver. 9. teris. iam ocS 1 heologi tractant in q. Dixi m conclusione. Impotentici adactum: quia & si sit impotentia ad effeDoctb. in ciu generationis, potest esse matrimoq. d. Sq. niu, dum tamen sit potentia ad actum. Vnde senes contrahere post uiri , licet no pollini generare, dummodo pollini actum illum, exercere. Similiter steriles aptae sunt ad matrimonium , licetellectum generationis non habeant, habentes tamen actum. Et similiter si sit sterilitas ex parte viri, no impeditquq minus matrimonium sit. Dixi si praecedat. De quo sit secunda conclu.2. conclusio. Impotentia ad actu in a. conclus. generationis, siue sit ex parte viri, vel ex parte foeminae, vel utriusque dum- Patet exi modo sequatur post matrimonium de re g. in s. praesenti nnllo modo impedit, nec iam Et Cardi.
contractrina tollit, siue fuerit consum- extra dematum, siue non. Costat enim ex scri- con. S assi. pthira fac ra Matth. 9. Quos Deus co- c. De infi- Iungit, homo non separet .sed quando deli. isti duo conii enerunt in unum , DeuS Marc. IO. coniungit eos, & verum fuit matri- Mat. I9. monium inter cos , cu essent personae Io. Arbo. habiles ad contrahendum , ergo homo lib. I I. thenon potest separare , separaret autem so. c. I 6. homo, si solum ex determinatione alicuius doctoris id fieret. quod dissoluatur per ingressum religionis. Hoc equide aliunde videtur habere vim , quam ex iure posititio humano, quia ex iure Diuino deductum, eo quod Ioannem
Secundo. Si pro eter frigiditatem ,
vel arctationem superuenientem matrimonio legitimae contracto, post et matrimonium d Issolui: sequeretur letiam pari formiter per quamcunque aliam infirmitatem, si propterea virno pollet allum actum carnalem CX et-cere. Vt si morbo graui iaceret in lecto: nec esset alli qua spes sanitatis, vel aliquo alio modo. Hoc vero est falsum, & nulla ratione firmatum. Tertio. Quando contractus ille matrimonii precelsit inter personas legitima S , Vcre suit traditio corporum ad inuicem: & nullum impedimentum fuit in illa dat lone: ergo quicquid superueniat, non aiantillat contractum
legitime factum : alioqui redderetur Sco. dmatrimoniti vinculum so ibile . Haec 'est ratio dorio subii. in q. Aliqui ta- lat. 19men ausi sunt assii mare, quod matrimonium consummatum distbluatur 'per impotentiam supertienientem, is videtur esse impium, & male sentire de tanto vinculo, & de eius indistblubilita Ie
128쪽
j 1 o Trima Pars Speculi coni orum
iam bilitate. Et dicere,' saltim ratum nonnullos ex consummatum dillo luitur per talem
Theologis impotentiam sic tit aliqui ex Theo- Panor. logis audent dicere ) existimo falsum
Tur. cre. esse, nec bene probari,aut defendi pos-33. q. I. se. Satis, est hoc concedamus voto so-Falta. d. 27 lenni, quod maius vinculum est. Con- q. 3. clusionem hanc etiam tenet Panor. in Ricar. dis. c. Ex literis. de frigi.& male. Idem Io-3q. q. 2. an. de Tur. crema. c Quod autem. in
Cela. d. 34 solutione ad 3.Idem do. Palu .in q. Ri- q. I. car. in quo deceptus est Celaya , qui tribuit Ricardo, quod impedimentusti perueniens dirimat matrimonium. Ant. Flor. Et contra contrarium affirmantes 3. p ti. I. c. adhuc argumentatur, corroborando I 2. 6. 3. conclusionem. Si impedimentum su-Pal. d . 17. perueniens , matrimonium legitime contrarium solueret, sequeretur, i siquis post matrimoniu castraretur esse sol nius a matrimonio, sed hoc non ut bene. B. Anto.& est determinatum. 32.
q.7. Hi qui matrimonium P Sic deteria minat Palu . & do. de Tuta crema. Vbi supra. Quare manet, ista conclusio in veritate, quod quomodocunque impedimentum contingat post matrimonium legitime contractum per verba depraesenti, siue sit post consummationem, sine ante, nunquam dis lui-Mat. 17. tur matrimoniu . Nam quod legitime
prius factum est,no potest dissolui per
Obicct. 1. Contra hanc conclusionem viae tur esse ic . in titulo allegat. cap. Ex literis . ubi dicitur in textu, quod cum quidam vir quadam duceret muliere , Scu ei debitum reddere viro sit facta inutilis. &c. Respondet ibi summus Ponti sex , quod si xiti si illud a natura
contraxit, neque ope medicorum poterit adiuuari, viro aliam accipiendi liberam tribuas facultatem. Ex isto textu videtur opinio aliorum dicen- . I tium contrarium, roborari. Hic enim dicitur, quod post matrimonium gratrem contraxit infirmitatem, ita ut inutilis facta sit viro: S nihilominus sumus Pontifex dicic dis luendum matrimonium. Solutio. Respon . st non est textus contra coesu. sed pro ea. Nam si bene intelligatur expresse ibi dicitur, quod vir non
potuit cognoscere eam,& quod grauccontraxit infirmitatem. Ex quo apparet, quod imp dimentum impotentiae actus carnalis, Praecessit matrimoniur& quod quandiu simul fuerunt magis apparuit per infirmitatem ,& morbus ubsequutum : sicque solum ditsolui tur quando impedimentum praeceia sit. Et ibidem in text. gloss. sic decla- Glossa. rat quod intelligatur de impedimeto praecedenti. Quia si de sequenti, nomdissolii eretur. Et absque dubio in omnibus capit. in titulo citat semper fit mentio, quando agitur ad dissolutionem de impedimento quod praecessit. Secsido potest etiam opponi deter- 2. obiei'. minatio expressa Gregorij iunioris. 2. l. . c. Qubd proposuisti. ubi determinat Gregorius,quod propter infirmitatem superuenientem in foemina, si non potest reddere debitum , poterit vir aliam ducete.
Respon. Hoc dictum esse falsum, & Solutio
non tenendum , quia contra doctrina Euangelicam. Et Gratianus sic dicit Gratian'. ibidem . Si autem obijciatur, quod omnia dicta Grego. iunioris sunt approbata per Leonem quartum. 2O. d. c.
De libellis. Dicendum approbata esse illa , in quibus bene dixit. At quia in
hoc aperte male loquutus est, reprobatur ab omnibus. ' Vel melius si sol-namus stinamum Pontificem locutum de impotentia perpetua quae praeces sit,s egregie declarat Michael de Medina in suo de Caelibatu lib. s. c. 93.3. concluso.Si impotentia adacttim 3. conclu. carnale no sic perpetua , sed ad lepus,
di talis,quae artificio medicoru curari . potest, nullo modo impedit matrimo- nium. . Expresse ex.c. Laudabilem. ubi Sco. d. 34. determinatur, quod per triennium maneant coniuncti, Vsque dum videatur, si impedimentum est perpetuum. Sequitur si non est perpetuum, non dissolui. Et probatur. Quia si per hoc I. Ratio. dissolueretur, quod ad tempus est impedimentum,sequeretur, quod etIam si impotens esset ad actium carnalem
propter alia infirmitatem , posset disia solui, & talis infirmos, uon posse; ma
129쪽
trimoniti contrahere, quod est falsum.
2. Ratio. Item . Probatur ex expressa deteris minatione in c/Fraternitat 1 S tuae . eod.
titu. ubi dicitur , quod si fuerit matrimonium dissolutum propter hoc, quod Hi dicatum est esse impotentiam perpetuam : q, si post, contrarium appareat, debet matrimonuim reintegrari. Quia Ecclesia fuit decepta , iudi-
. . Lai S pcrpetuum , quod vore non orat perpetuum. Sequitur ergo,q,isi temporale scis et, nullo modo ditio lueret. Doc. theo Istam conclusionem tam de impoten-lo. dist. 34. tia, quam de maleficio, ten Cnt commuq.senten. niter doctores Theologi Et Iilrlscon-sulti eodena titulo . 'q. conclu. q. conclusio. Si qtiis contraxit cum
muliere arcta, cui subueniri potest per incisionem sine periculos tenet matri. INonium :- neqile ipsa volante potest solui. Probatur ex praecedenti. QtlOtiescunq; enim impedimentum est teporale , non impedit , sed tale est cui per incisionem sine periculo subueni- Palud. d. repote ist ., Sic Palude , & communi-3q. q. a. doct. Dico, sine periculo . Quia si
esset cum periculo suo, iaci t neret matrimoniti iri, ipsa reclamate, Iudicaretur enim perpetuum . Haec conclusio videtur' expresse determinata in c. Ex . t literis. supra allegato. s.conclu. conclusio. Mulier iuncta viro matrimonialiter, a quo cognosci non potest per opus medicorum, nec per Usum proprium, si celebrato diuortio ab alio cognoscatur, cum qUO contra Xit matrimonium, non debet reddi
primo, sed stabit cum secundo . Haec I. Ratio. probatur. Quia impotentia si est perpetua, cum quocunque sit perpetua , impedit, neque matrimonium tenet, sed tunc talis est perpetua , quando aettim suum non potest quis mulieri carnaliter commisceri, vel alti i ficio medicorum. Palud. d. Praeterea . Matrimonium primum Sq. non tenuit,& secundum fuit validum,
quandoquidem cestauit talis impote-lla : ergo sequiturq, si validum fuit, Sylve. in non potest dissolui quod fuerit vali- ver b. di dum,cum nullum interfuerit impediu Or. S. I9. mentum. Sic expresse Palude in q. l. sit ori dicta . Idem tenet sylvester , & s. Ant. 3. p. dicit cise de mente. . S. Tho m. quod tit. I. c. I 2. credo ita esse. Idem Archiepiscop.
Sed contra istam conclusione nr vi- Obiectio.
detur textus expressiis in iure, titulo eo de in .c. Fraternitatis. ubi dicitur,u,
celebrato diuortio propter i inpediit, e tum mulieris, si post fuerit cognita ab alio viro, debet reddi primo, etiamsi cnna secundo contraxit. Quia E c- Solutis.cles a suit decepta , iudicans impedimentum esse peri e tuum , quod non erat Respondetur, q, si bene Duelligat tir textus, non est contra conclusionem. Quia textu Sintelligitur,quando de facto ita est, quia potuit cognosci a primo viro, licet id fuerit successu te poris. Tunc enim verum est, quia primum fuit validiim, eo, Q, impedimetitum non fuit perpetuum . Et tamen si nullo modo ab eo possit cognosci peractum proprium, est perpetia una ina pedimentum . Quod au te iste sit sensus, apparet ex eo , quod in litera dicitur. Dia sententia per errorem licet probab1lem nouimus esse latam. Sequitur ergo ex istis verbis, quod eo iubet; Ireddi primo quia existimauit impedimentum perpetuum , sed inuentum cst cotrarium . Sic ergo per proprium vim semper est perpetuum, intelligitur O non dabitur primo, quia nunquam fuit matrimonium cum primo , sed bene cum secundo. Et probatur ex glo. super eadem verba dicente. Intel- Glo. lige q, error iste euenit in aspectu corporis , in quo matronae deceptae sue runt, quia manus , & oculus obstetricum sepe fallitur. De probationibus causam matriinoni j. Et 27. quaestio. prima. Nec aliqua. Glos . ibidem . Sicq; tenendum tanquam Verum, Psi impotentia cil circa omne S, Impotens est inhabilis ad contrahendum. Si tamen impotentia sit circa una personam tantum , erit talis inhabilis ad 1llam persi, nam,sed habilis ad alias, siue hoc sit ex parte viri, siue ex parte sce minae , siue cx parte utriusque. Nam ad paria quantum ad hoc iudicantur. . is conclusio . Vir, sitre sit spado, siue O. conclu. P sene Xa
130쪽
1 14 Prima pars Speculissemugiorum .
senex, qui potest actum exercere carnalem,& seminare,licet invalide ad geviguerius ne rationem,contrahere potest: non tain suis in- men si semen nullo modo emittere posti. theolo. test. Conclusio haec praetendit, quod c. I s. g. 7. dato aliqui sint impotentes propter ver. s. hoc, D non mittunt semen validum ad Doeto. d. generationem, sed tamen seminant, &36. actum carnalem exercet, sunt apti ad matrimonium. Si tamen nullo modo seminare possint, vel dato possint, non tamen in vase naturali , tales sunt impotentes, & non possunt matrimonio coniungi. Probatur quantu Ratio I .p. ad primam partem. Quia tales possunt matrimonium cotrahere, qui possunt talem actum exercere, ad quem obligantur per matrimonium, nutu simodi
autem qui seminare possunt,licet debiliter, actum illum exercere possunt'. Ratio a. p. Secuda pars alij qui non possunt emittere seme,sint inhabiles,patet 32. q. 7. Eo enim talis est impotens ad contrahendum , qui non potest actum reddere,ad quem obligatur: sed qui nullo modo seminare potest: niar potest reddere actum ad que obligatur, quia Palu .d. 27 non potest e flacere actum generativae& 3 . virtutis. Haec Palud. in Ioco supra al-Sco. d. 34. legato. Vnde non contrahitur per hos
Ricar. con amnitas.Hanc etiam sententiam tenet tra Panor. ScotuS, Ricar.q. I.arti. a.du modo nullo ingenio,vel arte mederi possit ut habeat copulam. Quanuis Panor. teneat contrariu quia putat esse accidentale. . concis. 7. conclusio.Impotentes scienter coCotra Pa trahentes,vel etia quando alter est imiud. 36 q. potens solu, sed tamen scienter, si sinta. concl. 3. Impotetes perpetua impotetia, nulloti contra modo cotrahunt,& separari possunt. Celaia. d. Haec coclusio videtur habere dissicul-34. q. I.& tatem, sed eam probo cotra asserentes alios doc. contrarium: ex iure positivo iundato in iure naturali & Diuino. Impotetes sunt personae inhabiles ad contrahe dum, ergo siue ignoranter, siue scienter contrahant inter se, non est validus contractus, & matrimonium non tenet. Consequentia est bona,& antecedens est verum, erso & consequens. Cofirma. Et confirmatur. Si esset hoc ver um,st inter eos esset matrimoniu, sequeretur, quod si duo c6sanguitiei in gradu prohibito scienter contraherent, teneret matrimonium, cum no sit po tior ratio de uno , quam de alio: consequens autem est falsum, ergo & antecedens. Nam siue scienter, siue ignoranter personae inhabiles contrahant , non tenet contractus. Et si in istis impotentibus esset validu quia scienter,&in alijs similiter. Hanc opinionem videtur sequi expresse. Ricardus in A. Ricard. d.
Idem tenet Innocentius in eodem ti- 3 .art. 1.tulo, qui dicit, quod si cum alio con- q. 2. trahat,tenet matrimonium.Sequitur Innoceu.
ergo quod primum non suit validum. Item. Quia hoc impedimentum ut infra nos dicemus non est solu ex'tu repositiuo,sed ex Diuino,& naturali. Quare siue scienter, siue ignoranter
tales impotentes contrahant , non est Verum matrimonium.
Sed tamen contra istam conclusione videtur esse expresse determinatio obiectio. summi Pontificis in c. Consultationi
eodem titulo. ubi habet uris, tales impotentes contraxerunt, & petierunt . . diuortium. De terminatum est, i non
fiat diuortium, sed se quam no potest
habere ut uxorem ,habeat ut serorem.
Ex quo sic arguitur aperte. Quandoquide non est celebratum diuortium , Mat. I'. seqititur φ fuit vinculum in dissolubile contractum, quod non est nisi per
Respon. Quod in illo textu dicitur,st sint velut sbrores,non tamen decla- Solutio .rat esse matrimonium , sed loquitur consultiue, Sc non praeceptive. Quia ibi dicitur,quod incredibile est matrimonium esse inter tales impotentes. Nihilominus autem Ecclesia Romanain talibus conis euit iudicare , idest , consueuit,ut tales se habeant sicut Q- Riear. ubi
ror, 8c frater. Ex verbis laxius aperte supra.
declaratur, s sit cosilium,& non prae- Glossa. ceptum, sicut intelligit Ricardus in loco allegato.Idem glos. in dicto capitulo. Alij respondent ad textum ut intelligatur st sit ibi, ubi est impotentia,& matrimonium initiatiuum , sed non consummativum. Quod est dicere, in aevit vi soror di frater. Et quidem mihi