장음표시 사용
121쪽
illi nobilcsque neglexerint Z Uo arbitror, siue gratia impetrata, siue & ca neglecta. Et titulus sane fuit . quia lex in futuras nouas aedes cauebat, structas non diruebat, de fas eas dein sic parare. Quidquid tamen si tisi vulgo aedes omnes septuagenum pedum , iis conspicua ea altitudo: praesertim ubi toeta compluviata,aut testudinata, quod saepe . Nostra haec pectinata, & iii angustum surgentia, aliquid de dignitate minuunt,sed &ca citalcm tollunt. In tali autem illa altitudine, quid minus quam quaterna aut quina caenacula Z quorum frequentiae studebant.
Lib. Vitruvius: In ea autem maiestate urbis, ctar ciuium INFINITA IRE QvENTIA, innumerabiles habitationes opus uit explicare. Ergo clim recipere non post area plana tantum multitudinem ad habitatundum in νrbe, adauxilium ALTI TvDINIs aedificiorum res scoegit deuenire. Itaque pilis tu deis ,fructuris tesareis, parietibuscementiciis , altitudines exstructae, contignationibus crebris coaxatae, in caenaculorum Fummas tilitates perficiunt , er de fecta-itiones. Sed haec de aedificijs nunc non exsequor: & satis da Altitudine liballe C A P. V.
Decor ornastinaedi Piorum. Excerpta aedam , , primo de templo Capitolino exactiis dictum.
AD Decorem transco,qui varius,in mole, in materia, in a tisicio, in symmetria, & siquia aliud clegantia aut peritia amat. In laac quoque parte,quin urbs omnes orbis urbes sup rauerit,nemo dubitet. nam & fidi auctores dicunt, & opes atq; ambitio Romana facile persuadent. nidquid artis cum ins-gniorum Grςcia aut Asia habuit, Romam euocabantur,aut Vltro venieban t: quippe hic pnaemia: & quidam ex ijs,quibus ut
Taciti verba usurpem ingenium audacia erat, etiam quae natura denegauissi, per artem tentare. Sed primus aut praecipuus Dec ris huius auctor Augustus, qui urbem, ut Suetonius ait, nxque pro misite imperis ornata , . inundutioni ου incendii queo o-xiam, excoluit adeo , Ut iure sit gloria us , . Harmoream serelinque
122쪽
ambitione impulsus urbcm incendit, ut nouam melioremqtie repararet. Videbatur enim, ait Tacitus , conderidae urbis muae, cognomento sim appetiandae, gloriam quaerere . Itaque eius iustu, νη- domus, non ut post Galgica incendia, nuta distinctione, vecpa si
DIMENS Is VICORUM ORDINIBUS ET LA
TIs v IARvM SPATIIs, colabita aedificiorum altitudine, acpatefactis areis, additisque PORTICI Bus quae frontem insitiriιm te rerent . EMquepyrticus Nero sua pecuma exstructarumposscitus est.
Vides ibi quaedain praeclara S optanda in urbe, ordines Vicorum,Latitudinci viarum, Porticus protegentes. Vt non temere idem Tacitus TANTAM PULCHRI Tu DINEM K
miretur, & scripto consignet. od tunc quidem publice,
sed&priuatim in omni inccndio factum Seneca adnotauit: Timagenes, felicitati uris inimicus aiebat, Romae sibi incendia obloc unum dolori esse, quodHret meliora resurreolura quam arsissent. Et sane ita fuit, praesertim ad Traianum usque; cum ab illo, S: a Deo, culmen fullse videtur pulchritudini urbanae . AvD. Ain, tu, a Traiano λ Constantino hanc laudem Nagarius tri huit, in Oratione ad ipsum : 6eleberrim quaeque V bis nouis operibus enitefiunt, nec obsoleta moaeo per Netustatem rediuiuo cultu insigniuntur, sed i ai a quae ANTEHAC MAGNIFICENTISSIMA NUNC AvRI LUCE ulgentia, INDECORAM MAIORvM PARCIMO mirus prodiderunt. Vides quanto an- tesserat haec noua, aut nouata, Omnibus antiquis. L I Ps. Ita,
sed nempe apud Constantinum. Fidem autem laudationibus istis qui fideliter constare putat, ignarus est oratori j moris. Sicil-xisse de instaurasse quaedam illum Principem, lubens credo;
quod ad veterem artem aut splendorem ,da veniam, hodie non credam. Sed nos iecorem nostrii in videamus, quem Plinius communiter sic dilaudat: od urbis nostrae miracuti tra recon- Lib., iri. uenit, si V sic quoque TERRARvM ORBEM VICTu M ostendere. quod accidit e toties ne, quot referentur miracula, apparebit. Vniuersitate vero aceruat em in quemdam unum cumulum codecta, non odia MAGNIT DO exsurget, qua M' P avs ALI vs QUIDAM in uno loco nainretur. Notentur ea S ad Decorem, dc ad Magnitudinem malὸ controuersam. Sed & Cassiodorus vero & in gno ore,de istac urbe: Brint pristi secubi GTratores, fabricarum Lib. . . l. septem
123쪽
septem ira sum terris attributa miracula. Ephesilianae templum; re gis Mosesi pulcherrimum monumentum . M oae Solis aeneum signum, quod colosius vocatum, Din Olympici simulacrum, quo Phidia or mauit; ori medorum regis domum , quam emnon fabricauit; Babyloniae muros , quos Semiramis construxit ; Pyramides in pto. Sed quis inmiteriuspraecipua putabit,cam in via urbe tot δε- penda con pexerit3 Habuerunt honores,quiapraecesserunt tempore: in rudi Acido quidquid emersisset nouum, per ora hominum Lure fere batur eximium. Nunc autem potest esse veridicum,si NIVERs AROMA dicatur esse MIRACvLvM. Ecce consona utriusque iudicia, sed & voces: & Romam totam,ac per partes, iraculum esse, & inter prima mundi spectacula, iure censent. Vis autem paullo distinctius membra pulcherrimi huius corporis vide must Au D. Te hoc quaerere non volq, sed aveo, sed ardeo, ut
vero verbo dicam. LIPS: Atqui ne nimis ardesce. nam ego non
flumine te perfundam, sed leuiter aliquid aspergam e summi aquis. Tu te ingurgitabis, si voles, postea di viam designabo M praeibo. Ego autem Z an ducem potius alium quaeram ex ipsae antiquitate, qui ostendat ξ Esto Ammianus,qui Constantij ingressum in urbein Romam describens, ipsum intuentem dc
mirantem praecipua operum facit, atque ait: Proinde 'mmam i gressus, imperii Nu tutumque omnium larem , ci- Penisset ad RomsTRA, perjectistimum pristaepotentiae FoRvM obstupuit: perque omne titus,quose oculi contuli eut , MIRAC LORUM DENSITΑΤΕ praestrictus,asiocutus nobilitatem in C v R I A,pop umque o tribunali , in P A L ΑΤ Iv M receptus suore mi lipuri, Lima siuebatur optata. ieinde mi septem montium cud ita peractauitatesplum. ciemque posita bis membra consuetans, suburbana; quidquid erat primu ideminere inter alia cunctas'erabat O v I s TARPEII delubra, quantum terrena Huinis praecetant L Av ΑCR A in modu- prouinciarum ex Bructa AMPHITHEATRI molem solidatam L pidis Dburtini compage; PANTHEON velut regionem teretem l eisia celsitudine fornicatam; elatosque evertice scansili suGGEsΤvs. confiuium, edi priorum Principum imitamenta portantes, o URBIS templum, FORUM in P AC POMPEII THEATRUM, in ODAEVM, sΤADTu a, anque inter haec DECORA bis aeter
nae. En habes,qui digitum intendat,& ducat: tu sequere, & a daem
124쪽
dorein ita loquebaris restingue. AvD. Iam risui & ioco me habes palam. LIPs. EOncὶ AvD.Tit,tu,S: si noctua sim Apius
cantem. Nam nomenclatorem mihi das locorum ,& paucorum quidem: ubi designator,enarrator,interpresἶLi Ps.Adest:
ego pro copia &scientia aliquid dicam , sed iacc ordine quiadem Ammiani. Nam etsi praecipua ille tetigit ; non placet tamen ordiri a Foro aut Rostru ed potius a Temptu. Diuina,a quibus rerum hominumque ortus, praeeant . & totum hoc pulchritudinis agmen ipsa ducant. Nominat ille quattuor templa, Iouu Tarpei , Pantheon, Vrbis. Pacis. Quam pauca e multis: nam primum hoc moneo , quadringenta. Nigintiquattuor tempti
Romae fuisse , quod in Notitia imperij proditum leges. Noli ambigere, quin pleraque ex his magnifica, & aliter atque aliter structa, vel instructa: sed Ammianus satis habuit, dignitate vel opere prima eorum dare. Itaque a exorsus est;
siue Capitolino: non quia pulcherrimum sociasse, sed quia primarium , & Dci principis; itemque quia multa substructi num mole ,& opibus ac tempore pleraque praeibat. Alioqui Plinius , ubi magnifica operum recenset, hoc omittit: imo idem quasi irridet veteres,qubd oggeris vastums alium, , 6apitol8 insanas substructiones mirabantur. Sed id non ea mente dictum, qua videri possit, non, inquam, deminuit aut abiicit Capitolij ipsum opus; sed substructiones tangit, quas L. μquinius Priscus magnas , & insatis ipse loquitur, circum collem secit: dum praeriapta eius adaequat, ab imo solo ingentibus lapidibus muro educto suffulcit, complanat denique in vertice, & sundamentis parat. Haec Plinius tangit, & Dionysius clareexsequitu luem vide. Alioqui ipsum opus de aedificium non miratur mirabile visum : qui id possit 3 cum semper inter eximia fuerit, & urbis prima. Praeter Ammianum in tibis dictis, etiam Cassiodorus sic attollit: sapitolia celsa comscendere, hoc ess INGEMA HvMANA svPERΑΤΑ-Et res sine dicit&facies, quam etsi tenuiter, lineis aliquot adumbrabo. Mons Saturnius primo dictus fuit, in quo haec aedes, tum Tarpeius , de mox sapitianus , a capite hominis cui vivo Toli nomen suisse Arnobius tradidit inuento,dum fundamenta
moliuntur. Sed haec nota,non vulgo nimis illud, duplex sapia
125쪽
ni Victor & Notitia Imperi j locata istud in Regione octaua Fori
Romam. Valerius illud intellexit certo, cum inter sacerrima MLib. i iii. vetustillima loca, adiurans nominat: Per Romuli casam , perque vETERis 6apitolis humita tecta,'aeternos Vestae ignes. Ait Vimius,ael thumib tecto e quod ultimum nullo inodo in Nouum de
sublime illud conuenire potest. Puto & Martialem haec distin guere, cum in hominem ludit plurifariam habitantem: quiliis d mus est, domus es tibi co e TDianae,
Et tua Patricius culmina vicus habet.
Hinc viduae Cybeles, illincsacraria Vestae, Dde NovuM , v ETEREM prospicis inde Iovem. Cerni ab eo utrumque Capitolium vult: Vetus e colle Auentiano siue Dianς, Nouum ex Esquiliis & Vico patricio. Etsi sortasse Nouumsuem Domitianum suum vocat, eiusque Palatium intellegit. Sed Varro de utroque apertitis: Gipitolium Vetus, quod ibi Sacesi Iouis,Junonis,Mineruae .c ridantiquit quam aedu q
in civitolio acta. Ecce, dicit illud Vetus, aeuo prius esse quam hoc Nouum, &ostendit in alio item locosuisse. Sed dices , si
prius, si alibi: unde sopitobum ἶ nam vox ca non conueni cuin nec mons tunc nome istud habuerit,nec ipsum illud temptuiri in monte. Respondeo, Varronem hoc occii palle&sblutile lectori vigilanti. Nam ideo, inquit, apitotam non auctor aut conditor, sed posteritas dixit; quia ut in nouo& nobili illo Capitolio , trcs illi dij Praesides item colebantur. A similitudine igitur de hoc sopitolium est dictum, sed cum discrimine,
et eius. Quaeras amplius, quis autem condidit Z & hoc dicam, suggerente Cassio loro . Nam ille in Climico, Numae rebus: apitolium quoque a fundamentis con Duxit. Ignaro lectori tela brae sint.& falsi Cassiodorum arguat .quis enim umquam pro didit Numam auctorem Capitolij3 Et sane distinguere debebat, & addere, Ita enim est: ille auctor illius, undeuia de hoc hauserit Cassiodorus. sicut Noui, Tarquinius Priscus. Is complanato, ut dixi, monte, strucre coepit, ex voto quod Vo-Lih xxx uerat bello Sabino: idq; opido Apiolis capto, ut Plinius ex Antiate refert,o manubijs & praeda. Ad fato prinentus, absoluendum nepoti L Tarquinio Superbo reliquit,regum ultimo: etsi
126쪽
Seruium quoque Tullium aliquid addidisse, sociorum si idio
adiutum,d citus sed Qtus,opinor dixit. Praecmuus tamen auctor operis Superbus. qui,ut Liuius inquit, metiat . I OLsu Opta, diuendi&praeda , cum quadraginta talenta argentι aurique recepissis,concepit animo eam AMPL ITvDI templi,quae dι-gna deum hominumque rege,quaeRomano imperi quae ipsius etiam loci maiestate esset Scri t. qitaraginta talenta: quae nobis xx I III . millia Philippararum cnent: sed an non quadringenta rescribendum,ali litis ex Dionysio iure contr-ertatZ Nam ille, Ut in re non dubia: tantum dae,mqtlit,repperi Vt quinque minae argenti obueiserint singulis militibus, decimae autem dis sacratae fuerint non minus ' quadringenta talenta. Ea estent, ducenta quadraginta missa' m PD- Philippaeorum: pecunila, haud nego, satis grandis, praesertim ma adjm.
e solis decimis: sed res Italiae & Latij tunc uberes & florentes. quod & alibi videre esti hoc persuadent; tum 5 ipsum opusca amplitudine institutum, quam Liuius depraedicat,& quam
exigua summa nemo fabricetur. Nec tamen vel Tarquinius supremam manum imposuit: &gloria opem ait Tacitus in .Hist. tali reseruatu. Fulsis regibus doratius Pulvisius ut dedicauit, ea MAGNIFICENTIA, quam immensae to Da populi Romani opes ornarentpotius,quam augerent. Vides & a Tacito laudari, & consuli μ
ntum hoc opus Pusuillo adscribi. Quid igitur est, iti l in Li- multis annis post lego, in Tribunotum militarium imperio3 urbs cresceret , fa-pitolium quoquesaxo quadratosubstructum est, opus VEL IN HAC
MAGNIFICENTIA URBIS CONSPICIENDUM .Hoc narrat,post
Romam a Gallis captam, & cum ea inflaurata a ciuibus fuit. Ergone timc deniq; Capitolium saxmuadrato structuin ξ ne- . o de ipso aditificio,fiteor de monte. Itaque attende δὴ ructum dicit, non exstructum. Esst illud ipsum opus, de quo praedixi, L.Tarquini j quod tamen rudi lapide factum,nunc mutariant, α secto quadratoque splendidius confecerunt. Igitur Pliniana illa , de quibus item antea, magis fuerit ad hoc posterius opus referri: & istae sunt insime ilia substructiones, o quarum ruinis vastos lapides erutos patrum etiam aetas vidit. Sed ipsum Tarquini j Capitolium quale fuit3 Describit his sere verbis Dion Psius: estum est in alta crepidin habetque is ambitu octo iugerarsic Ni
127쪽
tig DE MAGNITUD. ROMANAtitera singula ducentorum fere pedum sint,exigua tititudinu longia tuaenu Asserentia, nisi quod ibilissim vincit vix pedib. quindenis.
Aua partes ns eius meridiem Jectat,triplici columnarum ord e circumcingitur ab aliis lateribus,2uplici. In ipse sunt ins cella, ex or me, a titerius communione parietum Huse. Medias suis, utrimque altera Iunonis, altera ineruae , sub eodem laqueari eodemque te Ita Dionis itis: & verba, si placet, examinemus. Octo iugerum
ambitu fuisse dicit: id est pedum o tingentorum: sed sic ut quadrum esset, imo paene quadratum,niliqudd longitudo quid e tedibus superaret. Fuit egregia capacitas, si consideras, Mapta proportione. Ait, frontem ad meriae stetisse: id est F rum Romanum & Palatium versus, frequentillimam urbis partem. Ergo ab ea quoque parte centum gradus, quibus sut T citus,atque alij superbe adibatur. Quos tamen continuos suis se non arbitror, & retrachiones suas liabuisse, ut Vitruvius appellat: id est, areolas , ubi felli pedem figerent, & respirarent. quas post singulos septem aut nouem graduum ordines solere interponi, architecti notarunt. Gradus autem isti haud dubie ad maiestateiri: eoque & in aliis templis, etsi pauciores, soliti
usurpari. Sed ibi ratio, hic necellitas & locus editior voluerunt. Adait columnarum triplicem oraenem : quas L. Sullam Athenis
aduexisse, e templo Iouis Olympij, Plinius nos docet. At meas Dionysij tempore ipsas exstitisse, facile arbitror: post δcendium, a Vespasiano mutatas, verbum Plinij dat suspicari. Quam multae eae sucrini,haud dixerim: quia varia propo tio in collocandis, de qua Uitruvius videndus. An tamen eiusdem locus non huc facitἶ Lib. III .cap. III. Format Tycnostylos, Syllos, Dia dilos, EA O los, fustylos aedium species : iis enim
Graecis vocibus utuntur : &in Araeostyli inquit, nec marmoreis
nec lapideis epistyliis uti datur , sedimponendae sunt trabes de muria perpetuae: ipsarum aedium θeci sunt bar caesa cephalae, humiles , Liae, ornaritque signis fictilbus, aut aereis inauratis fastigia e rum , Tuscanico more. νtis adfrcum maximum cieremis, O Hemculis , Pompeiani item sapitolii. Sane Pompeianum Capitolium
nemo legit, opinor ; nec ipse Pompeius manum admouit, aut
potuit : nisi quis accipit de Capitolio , quod Pompeiis suerit Campaniae ido. Nam&coloniae, uti scimus, Capitolia sua
128쪽
habebant. sed tamen,quia utitur hic Romanis exemplis svide alia : non displiceat distingui, Hercidiis Pompeiani tem Capitolii. Itaque Capitolium sucrit inter ia est raris columnis
distincta. Pergit Dionysius res in ipse ce esse, siue ut ipse ap
pellat 'μως. Ea res nota est, & versus Ausoni j, Trina in Tuquio fulgent consortia templo. Q d imitabantur item in coloniis: eoque Arnobius scripsit: Nonne e des in f apitoliis omnibus virginales esse steries otineruarum' duos alios deos ibi omittit. An autem non alij dij in Capitolio Z non quidem in isto templo; excipio Iuventutem , dc
Terminum: qui cedere scilicet noluerunt exaugurantibus. que eorum arae ait alibi Dionysius continenturiempsi ambitu atque una in ve*bulo cella Guneruae est,altera in ipsa cesta iuxta puluinat . od igitur in Tertulliano ledtur: Capitobum omnium c onum templum 63. itemque in P. Victore: 6apitobum, ubi omnium leorum simulacra celebrantur. in Cicerone: Deorum domicilium: ea inquam omnia,de ipso monte capienda sunt, qui passim & pque totus deorum aris, statuis, templis insessus: quod facile tibi inter legendum observitare. Sed dixerat etiam Dionysius , cellas Uus a lateribis communi pariete clauses. Quid hoc est3 ut nullum discrimen aut interpositio parietum fuerit Z imo opinor fuisse, aut certe columnarum,&sacelli atque aediculae speciem singulas habuisse. Nam ita ipse Dionysius, in vc bis , quae iam vertio viatibulum aedis Mineruae , & ut sic dicam protemplum. Ita& Liuius : aeuadrigae inauratae tositae in f apitolio, in ce&Jouissuprassimum aediculae. Plinius vero & Delubrum dixit: Praserpinae tabida fuit in bapitolio,in Minerus delubro supra aedScia Iuventutis. Distinctio igitur: sed mens Dionysij, tres jpsas tamen cellas communi totius templi pariete csausas. Nisi quis etiam censet, AEdiculas istas fuisse non nisi caua quaedam in ipse pariete, ad statuas illocandas : quod in Pantheo videmus r u ibus non accedam. Ista ex Dionysio: an & a me aliquid ad- olfaciam, si prius distinxero inter Capitolia, quae quattuor in hoc ipso loco ex ordine, uere. Nam primum illud Tarquiniorum , bello ciuili Sullano P incendio petiit, neglegentia cust dum. Alterum ipse Sulla instruxit. seὰ no dedicauit: quod unum
Felicitatisius Hosse,ipse apud Plinium fatetur,& Tacitus adno-
129쪽
tauit. Lutatii CSatuli ninnen, ait Tacitus, inter tanta 6aesarum opera usiq; ad Vitelsum mansit. Etsi Dio tamen scribit,Caesari Iulio,inter alia honorum,decretum a Scnatu : ut nomen euu sopitolio imscriberetur,deleto diatu . . eum admisisse. Sed Tacitias tertio fi mior, mihi quidem, fideliorq;. Tertium fuit a Vespasiano. nam illud Catuli arsit ciuili iterum liallo Vitelliano: atque iste reparauit iisdem vestigiis, sed &dedicauit. Dedicauit inquam,&Plutarcho scribenti hoc accredo. magis quam Victori,qui Dimitiano tribuit: Multa, inquit, opera inchoatuerpatrem,ve a tris studio,atque inprimu 6ipitolium,absoluit. No vinces hoc,o Victor. Vespasianus absoluit,dedicauit: sed a morte eius,subTito, statim arsit suet a ius, & Dio in Tito: in atq; ita quartum Domitianus instaurauit. Habes igitur quaterna Capitolia, sed in . codem loco reposita semper,& innovata.Tacitus & Dionysius quoque,id notarunt sed verba illius: Isdem rursus vestigiis situm est,postquam interiecto C C C C xxv. norusiario, L Scipio , 5. i ham se . Hsrauerat.Hoc de Sullano: de Vespasiani,idem: sim iniectae fundamentis argenti auriq; stipes,mmetasiorum primitiaenultas fornacibus victae. Praedixere barustices, ne temerametur opus L. Maurolle in aliud destinato. AL U DO aedibus adiecta. id soLvxtrehis annuere, ω prioris templi magnificentiae defuse creaetum, quo tanta vis hominum retinenda erat. Noto obiter religionem Romanorum , qui liberaliter contulerunt ad opus faciendum, stipi bus coniectis. Ille enim sinis. sicut & in Cicerone scriptum de illo Sullano: id capitonum publice coactis abris, operisque imperitu,G R ATI s ex ficatum atq; effectim esse,ita ut ex aerario nihil a rent. Quod equidem miror satis,sed quinto in Verrem ita scripsit. AvD. Relin'sum saeculum,prae nostro. sed quae aut quanta illa multitudo hominum est, quam Tacitus retineri vult'Lips Haud difficilis collectit.Si enim latera pedum ducentorum, reddentur fientque in area pedes quadraginta millia. Da singulis insistentibus pedes quaternos csufficiunt, cum militi ita acie locato & armato Polybius det non nisi fenosὶ da inqui ama quate nos: nonne vides decem mistia potuisse retineriὶSed tolle aliquid, si vis,in columnas & alium apparatum: largiter tame supererit pro octo millibus. AvD. Hem l magna capacitas,dc rara talia nostra templa. LIPs.Semel omitte de nostris: vincimurisi compa
130쪽
LIBER TERTIUS. I Iramur. Et tamen de mole aut magnitudine,tale aliquid esse potest,aut & excedere: de vi materie,ornatu qui potestΘ Sed T citus Altitianem adiectam, super priorem, diserte scribit: quae fuit/ haud diuino: pro symmetria latitudinis oportet ingentem fuisse. Et Silius ita indicat, apud quem Iupiter praedicit de illo Domitumi: Murea Tarpeia ponet ipitolia rupe,
Et iunget nostro templorum C vLMIN A CAELO. In caelum educit: sicut & Tertullianus,Apologetico: Nam etsi a Numa concepta religio est, nondum tamen aut simulacris aut tempus res via Romanos constabat: m nun C PITOLIA CAELO CERTA N TI Ased temeraria de cespite altaria, oevas adhuc Samia,
o leus ipsi siquam. AvD. Et tu haec recitas Lipsi' Lips. Quidni recitem ZAvD. Et attendis)LIΡs. QuidniΘ AvD. Atqui euem tunt paulloante a te dicta,de Capitolio Numae. Nam quom do illud sit,& cum tribus suis diis;si tunc nulla templa,si nullae statuae 3 Lips. Bene obseruasti, & de industria plura illa verba vide quam fallere voluerim adduxi. Adduxi, ut expedirem: S: ecce. Non negat ulla Capitolia fuisse, sed illa alta & caelo certarum: nostra humilia cur destruat' Nam ut dem statuas nondum fuisse quod alibi de Varro tradidit: θ tamen de templis idem dicere anceps sit, de Liuius, Dionysius, Plutarchus refellant. qui deserte Termino, Fidei, Vestae templa a Numa posita adfirmant. Et vero si priuatae domus, si curbae publicae; cur non &ea diis essent 3 ratio videtur velle, pr sertim apud hominos cultui deorum sic addictos. Sed de altitudine certiora non habeo: quae minima esse potuit, fuit pedum ducentorum : sicut in Panalneo Agrippae, par item latitudo & altitudo. AvD. Heus tu,in loco Taciti etiam me tenuit,quὁd ait altitudine adiectum: dc d buisse,quo tanta vis hominum retineretur. Quid ergo altitudo facit ad laxandum locum' non intellego, nisi si porticus aut inaedificationes superiores aliquae, ut hodie in quibus da templis. LIPs. Apage, nillil difforme in uniformi isto operer sed Taciti mens,iuuist e & decuis altitudinem ubi multitudo, ut aer i xior ac liberior, ad res tandum, ad refrigerandum. Alioqui, ubi arctatio & compressio, scimus quam subitὁ animo malo
fiat. RUod tamen ad Porticus, non in ipso templo, sed circi R i fuisse,