장음표시 사용
101쪽
intestina seruntur. Et quidem moleculae ehyli, quae pinguibus , & muel laginosis praesertim
elementis constant, tenuissimis lacteorum v Drum osculis suscipiuntur, & praecipuum nutritionis fundamentum constituunt. Post primam chyli absorptionem magna remanet in intestinis excrementorum saburra , quae quia per longum tempus saepe in calido humidoque loco stabulat , & copiosum emittit inflammabilem Vaporem, putridam naturam acquirit, bilisque etiam mixtione ad . alcalescentiam perdueitur. Substantiae intestinates excrementitiae utplurimum dato tempore evacuantur, nullamque n Xam afferunt. In .multis tamen morbi causam
essentialem suppeditant , & di versorum humo
rum originem constituunt. Rursum evacuati Des alvinae criticam naturam assumunt, atque
morbum modo in melius , modo in deterius
Inter varias evaeuationes, quarum salutari . opera morbi vehementiores persecte judicantur, primarium merentur loc*m illae, quae Per al- , vum, & per urinae vias absolvuntur. Sudores enim critici rarius peris stam judicationem, saepius morbi generalis tantummodo remissionem gignunt. Generali itaque naturae instituto primum vigentibus aeutis morbis emunctoria fere omnia silent, vel tenuissimas excernunt, minia meque criticas substaqtias. Hoc tamen pro bono, salutarique s gno habςndum ' nam in febrium ini tio si alvus eum profluvio soluta est, morbus malignus statim extremos experitur labores ,
102쪽
lammam eo oris debilitarem proeurat, erudique humoles smul cum bonis nulla praevia
coetione cum maximo aegrorantium perieulo excernuntur . Ideo dysenteria , aut diarrhoea in acutorum principio corruptelam humorum pro causa agnoscit. Interdom vero oritur a cauissa inflammatoria , qua intestina praeternaturali ter irritantur . Hic autem est praecipuus casus
infammatoriis pectoris affectibus, in quibus pessima est diarrhoea primis diebus apparens
juxta Hippocratis observationem e ait enim inaphorismo IV. euritide , aut Peripneum nia alvi fuxus sive eniens , malum . Verum si morbus pectoris a bilis redundantia , & viatiosa primarum viarum saburra gignitur, dia Thoea in primo septenario eveniens morbum solvit . Hoc autem eum aliqua certe admiratione, atque frequenter in praxi observavimus. Evacuationes, quae critico praesertim tempore, praegressis omnibus coctionis, S .separationis signis accidunt, morbi judicationem absolvunt. Quapropter magnopere interest intelligere te ges , quibus natura utitur dum salutarem diaris Thoeam , aut urinae profluvium excitat, seduloque dignoscendae sunt horum excretorum quam litates in statu sano , atque morboso . In sani itaque , di bene constituto corpore post ciborum digestionem alvus excrementis expurgatur so
Iidiusculis, figuratis , fusco , sive ferrugineo bi- Iis colore conseims , & gravi alca lino volatili odore praeditis. Si evacuatio componitur sv santiis inaequalis conssentiae , di divers e
103쪽
Io loris , tune depravatam esse ciborum digesti nem deprehendimus . Descripta modo evacuaisaionum notitia coctionem perfectam indicat, quia quae ex eernuntur faeceS, ortum ducunt a separatione inter particulas nutritioni dicatas , di substantias crassiores , terreas , magisque inertes, quRe copia,& qualitate sua, si retinentur, maximum oeconomiae animali damnum aD serunt. Oportet tamen pro eoetione, ut alimenta ingesta nullam qualitatem praeternaturalem possideant vel nimis acidam , vel summoperealcati nam, ne scilicet summa acrimonia intestina irritentur. Acerrima alimenta, & quae acidum praesertim copiosum pro basi habent, aliis quo temporis spatio elapso alvi stypticitatem , eo loris desoedationem, summamque nutritionis imminutionem gignunt . Quia acidi vehementioris actione lacteorum absorbentium cana les primo non solum valde coarruntur , sed Ctiam magna parte obli terantur ' secundo loco bilis qualitates juxta hepatis temperiem, di sanguinis constitutionem mutantur . Calor immodicus in plethorico corporis habitu bilem copiosiorem generat, unde non solum ob hanc
causam bilios morbi in plethoricis, & rursum inflammatorii in biliost observantur ' sed etiam qui copiosam generant bilem, febribus putridis,
colicis doloribus, atque evacuationibus haemo rhoidalibus frequentius subjiciuntur. Ut vero evacuationes alvinae , quae magnopere a bilis naturalis stimulo adjuvantur , secundum legesammatis oeconomiae eveniant, requiritur cer
104쪽
Io frem , ae determinatum tempus, ct robur in fibra musculari , quae s peculiari irritabilitate
earet , evacuationes valde irregulares reddit . Quaecumque etenim aegritudines irritabilitatem pervertunt, evacuationum quoque intestinatium perturbant . Sed oportet ut a generat bus ad peculiaria deveniamus. In omnibus morbis , & praesertim aeutis ubi naturae vires constanter operantur , causae morbosae ab humoribus separantur, sedes orga nieas, quas antea occupabant, omnino relinquunt,& tune cruditati proprie dictae coctio , sive
eoneoctio Iuccedit . Antequam vero de bene eoe is faecibus , & de excrementorum opti 'mam eri sim indicantium qualitati hus dissera mus , necesse est de alvi evacuationibus temin re cruditatis , sive de faecibus crudis verba faetere. Raro itaque in principio acutorum eras. 'sae, naturalem figuram , colorem , atque odo rem praeseserentes faeces emittuntur ' imo con tra humores tenues, suboscuri , atque fuliginosi coloris saepe molestissimum, aliquando vix ullum laetorem emittentes evacuantur. Dum haec accidunt, magnam stimuli actionem , atquctsummam humorum alealescentiam in intestinis adesse dignoscimus. Hoe eonfirmatur di arrhoea infantili a lactis alealescentia generata, alvi fluxu scortaticorum , & smilibus . In omnibum etenim hujus naturae evacuationibus humores ad viridem semper colorem vergentes non actidam , sed alca linam indolem ostendunt . In genere squidem humorum . ad extremum prodiis
105쪽
io 2ctae eorruptiones omnino aleatinae sunt. Hanec Drruptae macuationi 1 speciem: observamus in principio malignarum , & pethechialium . se ,hrium, in.variolis sanguineis, di in periculoso erysipelate . Hae deinde putridae evacuationea in chronicis evenientes signum sunt Iethale,
quemadmodum in hydropicis, & phthisicis accidit,
uti etiam observatur in magnis externarum, internarumque partium abscessibus ob puris r sorptionem . Rursum tenues, ac putridae e v
cuationes si in chronicis a peculiari aliquo medicamento excitantur , admodum periculosae sunt, uti est ex. gr. colliquativa hydropicorum diarrhoea inopportuno extracti cicutae usu pron rata. Si descriptae subtilium. substantiarum egestiones, quae in primo septenario acuti mor ibi apparent, neque copia, neque qualitate Pe Cant , simu que nec maximam vitium debilit item , convulsiones, aut petechias afferunt sunt fproeul dubio crudorum , & acriorum humorum evacuationes. Tuae si pulsuunt robur viget, &i nulla respirationis difficultas deprehenditur, cras..ise , foetidae , morbumque judicantes evacua.' riones tempore critico expectandae sunt. In
acutis vero febribus utilior profecto est alvi stypticitas in primo septenario , quandoquidem causae morbi ficae concoctio per regularia Pr .greditur temporis intervalla , nullaque insigni molestia excitata ad crisim pervenit . Contra alvi fluxus coctionem prohibet, si inopportuno tempore apparet; siquidem ob virium defatig tionem morbi evadunt longissimi. Idem dicen. .
106쪽
praesertim deiudore . At si diversimode eot rata excremema , Viridia nempe, nigricantia , di atra bileretincta in principiis evacuantur, morbus modo periculosus, saepissimeque lethalis erit. Alvi fluxus initio multarum aegritudiis num pessimum est signum , uti laepe observatur in puerperis, in quibus diarrhoea cum acuta quidem febre eonjunista periculosissima est; fine febre contra lacti per inferiora silutari ev
cuationi tribuenda est . . Cruditatis tempore elapso , dum humores noxii a sanis separantur , magni momenti mo-Iestiae oriuntur, & tamen perfectam coctionem nobis ostendunt. Tunc omnia emunctoria proprio munere funguntur , di morbosas emittunt
Hsubstantias. Hi no si per alvum morbus iudicari , debet, critiea oritur diarrhoea, tanuesque hu
mores una num erassis substantiis evacuantur , fymptomatum hoc tempore imminutio observatur , adeoque crisis curn tolerantia & eonseis rentia absolvituri. Neque interest , dummodo aegει optimae periss utilitatem animadvertit , num excreta eviorem viridem, aut rusum , vel pessimum odorem habeant. Μinorem vero cauissae malignitarem esse judicamus, si excreta aut mere biliosa , aut eolore naturali , & consueta figura praedita sunt . Ubicumque vero alvus exitice so vitur, biliosasque emittit iubstantias, dum organa supra diaphragma eollocata esse - tiali aliquo morbo laborant, bonum . In primo enim pleuritidis septenario biliosa diarrhoea
107쪽
superveniente morbus cessat. surditas νη aeum febre biliosis apparentibus evacuasionibus evanescit iuxta Hippocratis sente amis In chroinnicis eliquando, ubi pectus aqua ινς grasso gi
tine opprimitur, periculosa diarrhoea Oritur ' te thalam enim in asthmatim , nullisque medic mentis compescendam dysenteriam observavimus. Suspectae . censentur quoque alvi 'Vacuationes , Praesertim illae, quae quam vis. critico tempore accidunt, cum nullo tamen aegri levamine mo4niunt ' sed contra cum universali debilitate ,
delirio . spirandi dissicultate, omniumque sym-Ptomatum incremento conjunguntur,. Tunc me
rito saeees virescentes, & nigrae, atram bilem corruptumque sanguinem reserentes , mortem
in Propinquo esse praenunciant , praesertim lifrigidus iudor adest. In acutis vers. inem seqcundi ,. vel tertii septenarii, si fames: excernuntur . era siae , admodum mucosae , & peculiariterlucidae, pessimum signum est: hisce enim eva Luationibus. supervenientibus, aegxi procul hin. pereunt. Quod i vero pertinet ad alvi sanriguineas evacua tiones, si sangui as te septimum in va olis , malignisque februina , Per MVun excernitur, at issuidissimus , & . subassurus appa et , praesagium it morbi pericles simum est . Sed contra procedente 'secundo se septunario iniomnibus imi ventris morbis, S praesertim in. hepat itide fluxus sanguineus optimam judica..tionem praenunciat, quia biliosis r eyacuationi . bus superve mentibus morbus integre judicatur.
Critica haec sanguinis evacuatio in morbis inali
108쪽
poeratis sententiam, qui dolore hepatis laborant. hi sanguine per alvum egeso salvantur ἱ non vacuato pereunt . Quod quidem frequenter ita nostra regione , atque in morbis hiliosis obser. vatur 4 .Sed reliquas ta alvi evacuationes pertinentia facili negotio ex variis Hippocratis stri.
piis eruuntur. . . . Inter superfluos, atque excrementitios huis
mores vitae, & sanitati substinendae admodum
necessarios merito , recensetur urina , ε quae
aquosis magna . exa parte , ac deinde sanis ara moniacalibus principiis constat, ac dato caloris gradu in vapores solvitur , neque coagulaturia atque conerescit, nisi lympha vitiosa sit retenta . In hominis statu sano urina donatur colore subluteo, sive paleari, pellucida est, A seret semper multo gaudet sedimento. multam scit ut cet crassam , terream que materiam deponit ..Hujusmodi vero in urina qualitates Obserua tur, cuin ciborum digestio , rectaque. subactio. cimni no absoluta est pos somnum Naturalem , nullisque 'animi , corporisque , exagi rationibus, perturbatur , scuti post evacuatam necessariam insensibilis perspirationis copiam. Deseripta modo urina , quaecetiam in sanissimo homine albam si is uspensamque nubeculam ostendit, quae in pueris aquosior , . imagisque in feminis e sici solet; cocta, naturalis , & colorata dicitur. Α , tamen etiam absque essentiali aliqua morbos corporis perturbatione urina mutatur ' eteni l vel
109쪽
crassa , sedimentoque scatena copiosissimo , vel magnopere rufa , ct colorata evadit in dolorσcapitis a crapula , in depravata digestione, praeis sertim post coenam , in vehementissima corporis exagitatione , & post praeternaturalem suis doris, aut perspirationis m uationem . Quanistitas urinae in homine sano proportionalis e staetati, temperamento , vivendi generi , Utrana spirationi, exercitation ibus di sequitur etiam raotionem tempestatum , & omnium mutationum, quae in atmosphaerae statu eveniunt Pueri sae.
Pissimei; infantesque praesertim iugiter ferem ingunt; carnes enim habent humidiores se mes frequenter iob partium relaxationem sed Parciter urinam emittunt . Qui obes, phleg. maiiei , & ad cachex iam proni, urinam emi Runt abundantem ' contrarium accidit in biliosis, sanguineis , firmissimoque temperamentoe praeditis i. Uictu qui utuntur herbaceo , magis vero qui *lantas Vel aromatisas , vel diuretiis casi, acidasti, vel laxantes inter .cibum adhibent, Quod ter mingunt. Nimirum , quod vulgari motum est experimento, urinae copia , s o quanα ei tax proportionalis est quantitati potus quot diani d , seum quamvis hoc constanti confirma. Eur experientia, attamen multorum hominum , qui quocumque potu abstinuerunt . testimonio probatur , quod urina semper assumptiss cibis. quoad pondus aequalis emittitur, neque interimi nulla in corporis sani adi ionibus perturbati ixe ani Madvertitur. Exercitationum vehemenis
110쪽
tis non rufam modo . sed parcissiman , acerinximamque reddit urinam; quique valido motu exagitati , profusoque sudore madidi mingunt,
urinam foetidissimam emittunt . Anni tempe states, quae vel nimio calore, vel frigore in tenso eminent, cutem modo laxare, modo cohi here valent ' ideo nos per hyemem Plus. , per aestatem minus mingere solemus. Amidentalia denique animi pathemata urinarum copiam veIadaugent , vel imminuunt ., uti in subito Pavore accumulatur, in ira cohibetur,& in moe voreb. Sani hominis urina ex adnotatis perturbari consuevit ' statimque incipiente essentiali ali- quo morbo cruda evadit , aquosa, de quasi
ad album colorem aecedens ' apparet sae
pissime turbida , corrumpitur etiam in acutis non modo, sed frequester etiam in chronicis Febrium acutarum initiis, in omnibus nerv rum affectionibus, in quibus spasmodice contrahuntur mustuli, in paroxysmo hysterico, atquec in hypochondriaco, in capitis doloribus aquos di cruda redditur urina. Ad chronicos Morbos quod attinet , animadvertendum ,, quod si de praecipua ventriculi, intestinorum, latque me senterii laesone agitur , si admodum depravata digestio pro causa agnoscitur , tunc urinae semper pallidae, aquosae , & crudae conspiciuntura, denegata, proh ibi laque crassioris chyli absor- Ptione propter vasorum absorbentium obstructiones. Contra vero si morbus ab hepatis ob- fructione pendet, urinae ruso colore tingunmtur, luteoque saturo colore; quia hilis elamen ritas