Dominici Cyrilli ... Tractatus de pulsibus. Editio prima

71쪽

olore distinguuntur .... Post Veseanti.m partibus dolentibus applicationem , incipiente praeser tam secundo septenario in morbis pectoris . si pussus ampliores fiunt, peculiarem, quam possidebant duritiem amittunt, arque post secundam, aut tertiam pulsationem iAum undosum.& molliusculum assumunt, certissima coctionis,& suppurationis fgna piaebent. periculosissima quaedam accidentia , quae a cordis , aut magna m arteriarum. peculiari aliquo vitio pendent,apulsus peculiaris characteres Ostendunt. Et quidem si cor quoad molem genera tem , & quoad eavitarum ambitum praeterna. turaliter augetur, pulsus pectoralis, essentialiterim latur. Dextera enim arteria parva, & irrutata semper inaequalis reperitur' sinistra in

parte anteriori eum magna vehementia vibra

rat micationes ablatuit inaequalitates , quae

hoc tempore observantur, non sunt magni mo menti, neque intermittentiae frequenter occuris eunt, quia morbus essentialis non substantiae

pulmonali, sed cordi primo inhaerer , neque an thsracis eavitate adest ulla praeternaturalis lymphae collectio. si In a neu smate multa quoad pulsum perieuliari animad versione digna reperiuntur ' nam

non semper hic morbus cum estpstanti arteri charactere conjungitur.' Neque pulsus duri. tiem , magnitudinem . atque uniformem . vehementiam habet, quemadmodum Vulgares inrudiei existimant. Differt itaque aneurysmatico-

72쪽

inis arteriosae 7 serendo iuxta tempus , a quo

homo primum aegrotare coepit , ac tertio sercundum vicinarum partium secundarias , sive per consensum evenientes aegritudines . Deseriptio pulsus in aneurysmate arcus stortae, cujus rysm

exempla reliquis frequentiora sunt, ita proiecto 'se habet Incredibilis in regione cordis Pul aortae. satio animadvertitur cum dolore, qui usque ad scapulam ejusdem lateris extendi rur' tussieula adest vel sicca , vel cum expectoratione lymphatica sanguinolenta conjuncta . Decubitus in latus sanum difficillimus est' aliquando magna pulsatio cum notabili rumore inter claviculam, & costas varas elevata observatur , & tunc arteriae dilatatio reperitur statim ac arteria ecorde egreditur, magnumque ibi saecum efforismat . Pulsus sinister superior est, admodum

inaequalia. & durus, deficit, & absconditur in

parte anteriori . Omnes pulsationes cum notabili tremore perficiuntur, atque micationes tre.

moribus chordae digitis pulsatae similes omnino videntur . Arteria brae hii dexteri est plerumque dura, superior, vibrans, & quasi nodosa

cum parvis inaequalitatibus. Uerumtamen dum . morbus augetur, atque non solum ob corporis summam debilitatem pedes oedemate tument,

& brachium parti affectae respondens inflatur, sed ob sacet aneurysmatici immensam dilatationem cordis regulares , & uniformes pulsationes Perturbantur .: Imo ob retardatum sanguia is ci euitum per vasa pulmona Ita pulsus redduntur Parux, magnopere tamen frequentes, di inae.

73쪽

passim numerari possint. Arteria hoe in eviso simi Ilima est ς hord e quae ob ueheme tisimam. pulsatiquem brevissimis , & diuturnia Olcillationibus agitatur. Vidimus ob saccum ιquo complectebatur deSpera clavicula , unde rumor integrum e0lli latus ωccupabat , pulsa riones primo parvas, Sc Dequemissimas , i dein de admodum. obscuras sieri. Hoc tempore a neuinrysmatici. in imminenti vitae periculo versan-Me. Rursum si saecus aneurysmatieus cum puletarionibus communicat, pullus evadunt pulmona Ies , inxerni , ac inaequale , & tumoris ruptu.

1a accidit cum lethali copiosissimo sanguinis sputo . Atque ne ab arteriarum supra diaphraginnia dilatationibus discedamus, animadvertendum, quod in brachii aneut yi male varie so . cujus peculiarem descriptionem in No logia Μetho. dica evulgavimus, pulsus brachii assechi si valde obseu tus, ingrivalis , neque Minodum tre mulus in ear po, contra vero si Ioeo inmuniscati is vitiosae in er arteriam, di venam di giti admo Fentur, in uis tremor . sive potius tibilus sanguinis ab arteria in venam imme. diare transeuntis manifeste persentitur . . : Dilatationes orperiarum . quaa infra dia. Phragma Oxcurrunt, summata gignunt tu pulsibus disserentiam , nam seleres sunt . N aIi. quando etiam frequentissimi , sed valde inae quales parvi, neque insignem resistentiam digitis opponunt: saepissime veru conflaras cum remore agitantur. Oinam deinde ini, popli tea

74쪽

. 73 arteria evenientes dilatationes etiam in primcipiis nequeunt pulsu aneurysmatico superius descripto distingui . Pulius liquidem admodum sunt parvi , obscuri , tardi , & rari sine ut duritie , aut inaequalitate. Ful Iatio contra in parte a me a insignis peculiari duritie dissimguitur , atque arteria in diastole summopere obtusa est . Si in acriae descendentis trunco infra diaphragma existit a neurysma , pulsus semper inferiores , parvi absque ulla duritie

observantur e imo progrediente morbo , ari riste in brae hiis omnino fere evaneseunt. Fal Pitationes deinde enormes , quae in abdomine mulierum praesertim eveniunt , dilatati Mem a neurysmatinorum ment untur . Sed tum tum modo a vicinarum par iam obstructione o tum ducunt, Μmperque pullum reddunt inscri em , Par Vm, rarum, & tardum. In hoc casu carotidum etiam pulsatio iam pere auste

tur. Cordix ffectiones ves propriae sive idi pathicae , vel per consensum evenientes sive Φympathiche sont. Cor ruisum primario afficituraneurysmates, palpitatione, & fyncope. De purusbus in pssima aegritudine satis in superiorisbus dispotauimus ' sunt etenim magni , vehe mentes , vibrantes , di raro is igni inaequaliatate distinguuntur. Tunc de in egra, attamen proportionali mnium cavitatum , quibus eorcomponitur, dilatatione agitur. Pulsus in hoc casu raro obscurantur, & deprimuntur , quam vis saepe multa aqua in in raeis ea vitate eot . igitur . Pulsus vero magni , di vehementes

75쪽

cum assidua duxit Ie'cordis paIpitationem a pes monum congestionibu pendentem manifestaeo flandunt . Cordis palpitatio diuturna , qua: si hil aliud est , nisi perennis in rythmo artesiarum irregularitas, atque ab ipso utplurimum pendet, pulsum gignit durissimum , valde viahratum , & acutum , imo quod caput rei est,

pars anterior arteriae sinistrae , quae pulsum .cordis declarat, praecipuas , di inordinatas, nempe irregulariter evenientes inaequalitates habet. Ictus minores , & profundi unicis, aut d. plici. . vehementiori elevata, & dura puIsatione excipiuntur . Post insignem , ac diu, persistentem cordis palpitationem semper inveni pulsum si Distrum magnopere inaequalem . & sere interis mittentem ' oppostus vero magdus, diuturnuiaque est. Attamen semper ae , h supra innuiamus, frequentes Observantur inaequalitates, hae dependent potius ab affectione, partium cordi .proximarum , quam ab ipsius: evrdis essentiali aegritudine in s in .' se. In syncope , a quacumqu* ςauis oriatur . semper pulsus aut omnino evanescunt, aut valde profundi, & capillares redduotur, natuxalis quoque irequentia magnopere nim minuitur . Hinc post syncopem pulsum primo ν languentem, AParVum tardum, ac rarum aegrotantes habenti

statim deinde acceleratur. . uti accidit in sanis etiam hominibus post somnum naturalem . U Tum p lpitationes cordis symphaticae quotidie a vermibus intestinorum , obstructionibus imi

Ventris , .uterique statu conyulsivo ortum d

is cunt. Diui ipso by Gorale

76쪽

eunt. Primo itaque in seeundariis eo 3Is morbis pulsus sunt inferiores, si causa in ea vitate abdominis collocatur. Inaequalitates itaque, Rintermittentiae cum arteria parva , & languida copulantur' neque ulla peculiaris durities animadvertitur . Si eordis p lpitationes vehemen, tiores, & per intervalla eveniεntes pulsum enficiunt inferiorem , attamen inaequalem , &praesertim intermittentem, tunc procul dubita: intestina vermibus replentur. Utplurimum e dis palpitationes modo descriptae eum dolori bus intestinalibus conjunctae , s intermittentias quoque gignunt, certissime de taenia agitur ' quemadmodum numerosissimae observati nes declarant. Pulsus itaque in hoe easu sunt inferiores ' in omnibus tamen ictibus distincta accidit irregularitas, atque post secundam, auς tertiam inaequalem micationem valde ma nifesta, & admodum protracta intermittentia - observatur . Haec tamen conditio , nempe intermittentia potius in dextera, quam in sinu

stra arteria occurrit. Non modo nostris, Ve'

rum etiam aliorum observationibus haec disserentia pulsuum in palpitatione cordis sympa thica penitus confirmatur.

i . . . t

77쪽

- De Pulsibus orianorum , infra

Diuphraoma continentur. O Mnes. qui infra diapbragma existime mora

hi, & modo vi lcerum ae iones , modo hum Num oeconomiam perturbant. Peculiari ratione Pulivum aut regularitatem , aut reliquas condiisti nes peruereunt . Ut ordioe peeuliari nostra progrediatur oratio , 'imum de pulsu ventriinculi , de reliquis deinceps rambimus .i '

Etsi nullam mutarionis rationem, sive ex plicationem pulsus siliomapalis adhuc reddere Possimus , tamen eertissimis observationibus evincitur pulsum in carpo arteriae dexterae es.sentialiter mutari, dum aut in Ventriculo, aut versus pylorum causa morbola sedem habet. Parvus etenim di inferior est pulsus ' dexter , uti in omnibus abdominis laesonibus; in parte media parvam irritationem, & elevationem habet ' abiconditur vero, ac profundus est eirinea articulationem carpi , & verius cubitum . . Num,

78쪽

Numquam duram iIIam, & vehementem, suae

in arcum elevatam eminentiam habet , neque vibrarus est , ut in morbis pulmonum . Quo major modo descripta elevatio e B, Eeotrieulua copiosiori turget viscida lympha, quae frequen Hr nauseam, oris amarorem, album linguae tar rarum , saepissimeque vomitum spontaneum gignit . Haec pulsus ventriculi conditio confise matur in administratione medicamentollum ememticorum ; etenim natim ac nausea excitatur αarteria dextera in parte media attollitur, ne que suam amittit praeternaturalem elevationem , nisi post integram ventriculi evacuatio nem . In cardialgia , vehementissimo scilicet vanrricu Ii dolore , primum pulsus inferiare valde parvi , & infigni spasmo eoarctati rep-νiuntur . Sed dum vomitus spontaneus accidit, arcus modo descriptus in arteria dextera nascitur: pulsus vero in hae aegritudine freque xissimus , . atque celerrimus est . Non raro ob tumorem ventriculi , dc magis ob duritiem is aut callositatem in pyloro efformatam pere δ' cissimus omnium. quae ingeruntur, substantia eum vomitus oritur eum pulsu sthomachi coiis junctu si tune de peculiari hujus organi laesi ne minime dubitamus . Solet etiam per con sensum ven Mevli affectio excitari; nam ab hepatis , splenis , aut omenti obstructione, dii mole valde adaucta stomachus comprimitur, de

nausea eum vomitu spontaneo accidit. In morbo nigro Hippocratis , dum uberrimo vomitu singuineo aegri corripiuntur , alatina pullan

79쪽

ventriculi apparet, Sc inaequalibus sive potius

die hrotis imbus componitur. Tunc etiam atri sanguinis dejectiones per inferiora eveniunt ,& plerumque aegri hae ratione a gravissimo morbo sublevantur . Fortasse constans illa , &Perennis elevatio arteriae dexterae , quae in mulieribus uterum gravidum esse procul dubio siqn ificat, a praeternaturali ventriculi natu , Sc. assidua vomendi necessitase ortum ducit. Ue nena propinata, praesertim vegetabilia, Corr sua , & stupefacientia, uti cicuta aquatica , &Veratrum , atque cathartica vehementiora primum arteriam dexteram pervertunt , nem paepulsum ventriculi maxime irritatum , parvum,& inaequalem efficiunt, ac postea cum adnot Ea superius elevatione vomitum gignunt. Idem

accidit fungis suspectis , atque veneno subli. mati corrosivi; gravissimi enim sequuntur venistriculi affectus , qui a parvitate , & irri-

ratione pulsus dexteri dignoscuntur . Tumo res , qui circa talorum efformantur , atque Pe Tennem vomitum excitant, saepenumero ab in considerata sublimati corrosivi administratione oriuntur. Pulsus dexter in hoc casu parvus e Irritatus , & eminens in parte media ' imopuIsationes vehementiores frequenter insurgunt, atque suppurationis indicium praebent, uti super innuimus . In magnis quoque hepatis obstructionibus pulsus ventriculi est semper tarisdus , parvus , ac rσrus , quia hepar vicinum ventriculum comprimit , dc ideo perennem inauseam, as vom1tum gignis . . 'b. .

80쪽

Pulfus Intestinatis.

Ventriculo adnectitur Iongissimus, ac diaversimode complicatus tubus intestinatis, quo

alimenta continentur, ulterioribusque mutatio, Mibus obnoxia evadunt, ac deinde partim sanis suini communicantur pro nutritione , partim excrementorum forma per secessum evacuantur.

δntestina incredibili irritabilitate, ae sensibili- rate praedita facile vel ipsis diversarum su

nantiarum tenuissimis vaporibus, vel crassoribus vitiosis moleculis asciuntur . Μorbum v xo intestinis haerere ceste adfirmabimus , cum arteria sinistra versus cubitum adeo deprimitur, atque obscuratur , ut fere observari nequeat . o liquando in medio elevatur, aliquando etiam Irregulariter deprimitur& profunda est. Et Vatur , dum in acutis; mothis vitiosissima sive corrupta bile intestina turgent , atque haee mutatio. deprehenditur ante coctionem . Depriis mitur vero in diuturna alvi styptieitate ta &Iraesertim obscuratur versu* cubitum. In h ituali diari hoea, aut in dysenteria diuturna arteria sinistra semper pςculiarem irritationem, di parvam elevationem in parte media ostendit , saepissimeque cum pulsu intermittenti conjungitur . Parvitas itaque , atque depressio arteriae sinistrae versus cubitum certissimorum morborum intestinatium characterem constituit.

Quod si a causa yelicineptissima intestinorum