장음표시 사용
301쪽
ergo illud est matrimonium. Istam mutuam iobligationem ponit Paulus. 1. Corinth. fMulier potestatem sui corporis non haset, isedui similiter&uir potestatem sui corpo iris non habet, sed mulier, &α let 49 QIAE Rr Tvit', de causa huius uinculi, Cosensis utrum ad hoc uinculum causandum requi- ' ratur & sufficiat consensus/ Respon. qiiod i
Erita. coniensius requiratur eli omnino necessa - crius & su ciens causa matrimonii: & in hoc Lomnes doctores conueniunt. Sed dices, ne- lino erit certus de matrimonio, quia nemo i potest esse certus de consensu alterius con- Ugis. Respon. quod non requiritur quod ha tbeamus certitudinem euidentiae, aut fidei de consensu alterius, sed sufficit certitudo moralis ad securitatem conscientiarum. ἐS ED quid si unus coniugum habeat ce ' i Dubitans taS coniecturas quod alter coniux non con- . de consen sensit, ut quando quiscontraxit cum puella, quae omnino respuebat tale coningium, ta--- ἐ2,. ' men uicta fuit a parentibus, an talis possit hexigere & reddere debitum ζ Scotus. 3. d. .. f&alii doctores dicunt, quod quando non constat quod fuit timor cades in uirum cons ii I. stantem, & quod ex tali metu consensit, si it . fila dixit quod accipiebat eum in uirum, de- , Ponenda est conscientia,&licitum est red- t' dere dil exigere debitum: de non est dubii i de hoc.
302쪽
De Matrimonio appde hoc. Si autem non possit conscientiam deponere , qilia uidit maximam resisten iam puellae, & modo dicit se non consensisse, dico quod hac conscientia durante, nec potest petere, nec reddere. Imo dico quod in tali casu esto illa petat, non potest uir reddere debitum, nec peccat per hoc , sed dςbet illi dicere quod consentiat m do. Et si consentit, bene quidem. Si autem dicat quod nec tunc uuit consentire , no potest exigere , nec reddere: non est dubium . Si autem sit dubium pro utraque parte, deponat conscientiam,& petat et reddat. Modsi non potuerit conscientiam deponere, non poterit petere , nec reddat debitum.Si uero habuerit formidinem quod illa non consensit, dico quod sufficiet probabilitas pro altera parte & agat contra illam formidinem.Et si in tali casu dicat quod non consensit, non credat ei: nam si crediderit, non poterit ad eam accedere. Et si ibia petierit debitum, faciat eam prius con sentire, & postea reddat. VAERI TVR, quid faciendum quando aliquis contraxit cum aliqua secrete, & Postea ille negat matrimonium S contrali it publice cum alia,an illa pri' relicta posse it contrahere cum alioλRespon quod si illa habeat apparentias quod ille non consen:ie secum . a in m.
303쪽
di s De Matrimonib. in matrimonio . ut puta quia erat magnam requalitas inter illos. quia ille erat nobilis, ipse filia agricolae,& ipse iurat se non coniensisse cum ea, tunc apparentia sufficiens est quod non consensit:& sic illa poterit transire ad matrimonium aliud. Si tamen illa non potest omnino credere nisi quod coset, . sit, dico quod cum illa conscientia non potest accedere ad aliud matrimonium. VAERI T vR, an requiratur quod con-Fosolsus se sus interior exprimatur exterius ad hoc sterior Π matrimonium Lespondeo secundum debet eri Omnes quod sic. Patet apud Sanct. Thom. s
prium dus ibi q. i.&Scotus. q.unica. Et glossa cap. tuae fraternitatis. extra de sponsalibus. Maatrimonium enim est sacramentum, at infa-cra meto oportet quod litterueniat aliquod signum sensibile. Et in cap. cum apud desponsalibus .dicitur,quod requiritur explensio exterior, non solum ad hoc quod cogito . scatur, sed etiam ad hoc ut sit matrimonium Item probatur , quia nunquam homihes se conrraxisse putant donec proserantur uerba , quantuncunque cognoscant iiivicem consensus interiores.Sufficiunt autem signa exprimentia hunc consensum e & illa uocati xur in proposito uerba. Et etiam si paterioco puellae dicat quod sic illa prae uerecundia
304쪽
De Matrimonio a79 tacente: hoc sufficit, non est dubium.Si uero alius a patre exprimeret conseiasum puellae, ipsa tacente & consentiente, sufficiet in foro conscientiae. Sed irte in foro contentio so damnaretur & non admitteretur. SED utrum ad matrimonium sufficiat consensus & uerba de futuro'Respon. quod non, sed requiritur quod consensus & uerba sint de praesenti. Vt expresse habetur in .c.tuae fraternitati desponsalibus, Accipio te in meam in crastinum & deinceps, non ςst uiatrimonium . Si autem dixerit aliqua uerba ambigua, quae possunt habere duplicem sensum, standum est in foro conscien-vae intentioni cum qua illa protulit ι an scilicet dixerit ea anim' contrahendi, an non. In foro autem exteriori standum est coniecturis. QI A E RIT v R, de illo qui contraxit cum aliqua proferens exterius uerba & interius non habes consensum, an sit matrimonium' Respondeo, quod non . inita deficit consensus interior. Ideo caueant sibi fatuae puellae. Sed utrum saltem talis teneatur eam ducere in uxorem' Scotus. . distin. 3 o. quaest. t. dicit omnino quod sic: quia secit illi iniuriam in illo contractu exteriori non consentiendo . Idem dicit Adrianus, & patu . Ideo
futuro nosufficiunt ad matriamonium.
Verba proferens consensus, sine con sensu interio ri, uere cotrahita
305쪽
De Matrimonis haec scelera patrare. S. Tho. d. et r. q. I.arti. x quaestiuncula. . dicit quod in foro conscie tiae non impune agit qui sic deludit puellam: non tamen dicit quod tenetur eam ducere. . Nec qui dicunt quod tenetur eam ducere,, sifficienter probant.'Timeo tamen quod eli sicut illi dicunt, de est uerisimile, 3c uel-
. lem esset uerum. ar VAERIT vR ,' utrum quieontraxit ma-
Matrimo trina onium, possit ad religionem transire , ἡό'' ' matrimonium senti ante consummatum, non potest. Et ita tenent copula po omnes doctores. Et est determinatio eccle religio sae. Probat. S. Tho. quia nullus potest dare ne igxς in alienum, sed consummato matrimonio, neuter coniugum est sui iuris , iuxta illud Pauli, uir sui corporis potestate non habet sed uxor, ergo. Et de hoc sunt multa iura in. tirulo de conuersione coniugatorum.Sed ab is,hra regula generali sunt exceptiones. Prima summitu quado unus coniugum commifit adulteriu, quispossit alter potest transire ad religionem libere: ut . habetur expresse ca. Agathosae. a .q. 2.Secunda exceptio emi uterq; coniugum uolueris profiteri religionem,tunc licebit ambobus ingredi eam. Est tamen notandum quod delicentia unius coniugis alter potest tran-
sire ad religionem: dummodo ille qui dae' licenciam ingrediatur etiam relisionem, uel
306쪽
Matrimonio νnes sit in aetate senili in qua non sit ei periculuin continentiae. Nam si tale periculum et immineret, illa licentia nihil valeret,& professio alterius nulla esset. Si autem sit in aetate tam senili, quod iudicio praelatorum non fidei periculum de castitate,tunc potest dare licentiam, etiam si alter coniux maneat, in seculo. De istis sunt multa loca in iure, uideatis uos illa. Dicit etiam Palu.'. d. 27. q. 3 quod quotiescunque licet uiro transire ad Teligionem, licet etiam ei transire ad sacros ordines in seculo. In nullo doctore lioc inueni,& credo quod dicit uerum, quia tunc nullum est impedimetum. Vnde si uxor corrimisit adulterium, maritus potest pro inoueri ad sacros ordines, etiam si non intret in religionem . Et idem dicendum est si uxor sit extra periculum incontinentiae, & dederit
uiro licentiam. - AERI TVR, utrum post matrimonium ratum non consummatum liceat intrare religionem ζ Respon. ex tententia omnium,& ex consuetudine & determinatione eccle-sae,quod sic: etia altero coniuge reclamate. Hoc habetur in. c. uerum.& in .c. ex publico. de conuersione coniugatorum. Et facta professione alter coniux qui remanet in seculo, potest transire ad seciua das nuptias. Hiero
ny dicit & babetur in. c. scribit. χ7. q. λ. de
montu ratum &nocosummatum altero religione prostenta alter po
307쪽
. . de Macrario quod post apparatum nuptiarum transiit ad eremum. Et in prologo euan' gelii Ioannis , dicit quod Christus assium, psit Ioannem a nuptiis . Idem dicitur de beato Alexio filio Euphemiam.
et QE AERI TvR, si sponsus ut consumma- sponso vi uit matrimonium , an possit illa transire ad religionem eo inuito φ Videtur quod non, summate, qRia iam matrimonium est consummatum.
an sponsa In contrarium est quia ille fecit iniuriam, possit in- ergo uidetur quod talis iniuria debeat reparari .& cum ipsa ante iniuriam possit ingredi poterit etiam post acceptam contu meliam. De hoc nihil uidi in iure determina tum. Ideo probabilis est utraque pars. Et . ita putat Da ran. licet ei magis probabile uideatur quod non potest ingredi religionem, quia iam est ibi uinculum carnale &non tantum spirituale. Et licet uir male fecerit, non tamen debet hac poena puniri. Caueret ipsa sibi, uel intraret antea religionem. Patu. reputat magis probabile quod possit transire. utraque opinio uidetur mihi probabilis. Tamen hoc est unum certum, quod licet illa intret religionem matrimonium non dirimetur, nec ille poterit transire ad secundas nuptias ipsa uiuente : qui quid dicat DuranduS.
s s QE A E RIT v R, diximus supra, scilicet quod
308쪽
tia De Sponsalibus quod ante consummationem matrimonii li Ante eoacet ingredi religionem, intelligendum est
de religionem qua ni uotum lolenne.Vnde li- ad ipsas beatas quae uocantur tertii ordini S, cet intrare quas puto solu facere uotu simplex, no pote religione irit transire. Quia ob tale uotum non posset dirimi matrimoniu ac proinde nec nubere ille qui manebat in taculo. Imo si illae beatae nuberent, licet peccarent, teneret matrimonium.
scullois Povs ALIA sunt promississes as futurarum nuptiarii quae ia sponsalia in Hispania sere non fiunt, sed cotra c. Matri. de praesenti. Sunt igitur sponsalia , mutua promissio futuraru nuptiarum. Nec sufficeret dicere, ego propono te habere in uxorem, nolo tamen me obligare. Talia non sunt sponsalia. ut male putat Palu. .distinct di .sed requiritur stipulatio,& obligatio. Fiunt autem dupliciter,ud ait Sanct. Thom . q. distinct. 27. q. 2. articu . I. Vno modo sine conditione quacunque, &talia statim sunt sponsalia. Alio modo fiunt cum conditione: ut si dicam ducam te si de-tiris mihi mille auteos,uel si pater tuus consen serit.
309쪽
28 De sponsalibus ε . . senserit. Nos simul tractabimus de conditionibus appositis sponsalibus, & de appositis matrimonio.Qv AERI TvR , utrum si sponsalia consponsalia trahantur inter personas illegitimas, animo S matri contrahendi sub hac conditione, si papa di-eεdi bub spensaverit: an adueniente conditione sinta sileniete uera sponsaliat & si fuerunt uerba de praesen
oditione, tu, an sit matrimonium conditione aduenienno buxἶςr, Et augeatur dubium, ponamus quod istilia tui in postquam uenit dispensatio, habeant eam trimonisi. ratam. In Flandria fuit mihi magna controuersia cum aliquibus iuristis super isto casu. Sed respondeo, quod non est matrimonium&oppositum est error intolerabilis. Ratio, est, quia ante dispensationem haec non erae uxor istius igitur nec post. Quia papa noni potest dare uxorem , sed solum dat facultatem ducendi illam. Et si talis transiret ad
secundas nuptias , non compelleretur sumere primam consanguineam . Allegabat
mihi multa capita iuris, sed nihil omnino
faciebant. Secundo dico quod talis contractus non solum non est matrimonium, sed nec est sponsalia ullo modo etiam adueniente' dispensatio ite: sed quicquid factum est. totum est irritum ,& contractus est nullus Est lex. inter stipulantem. ff. de uerbo. oblim
Parrapho. sacram rem . ubi est casus quod
310쪽
non est commercium, de qua non poterat fieri sine consensu principis, stipulatio est nulla , & non redit obligatio adueniente consensu principis . Adeo est reprobatus il- Ie contractus, ut sit super eo excommunicatio. Sic igitur dico in proposito, quod praedictus contractus est nullus, etiam si iurarem: & peccarem iurando, quia est contra bonos mores . Sed quid si personae legitimae contrahant sub conditione honesta, ut si pater tuus consenserit, utrum adueniente conditione sit matrimoniumζPanormita.& canonistae dicunt quod sic, & Palu. uidetur eos sequi. Sed Adrianus, & communis lsententia doctorum dicunt quod non,sed so tum sunt sponsalia. S. Tho. . distin. et . dicit 'quod si conditio sit de futuro, etiam si uerba sint de praesenti, idem est iudicium sicut di consensu defuturo, qui exprimitur per luerba de futuro, ac proinde adueniente concitione manent sponsalia. Et dato quod er-- rore putans tale contractum esse matrim nium , consummet illud, non est adhuc matrimonium, quia ex errore processit. Itaq; regula generalis est, si in isto instanti non est matrimonium , quicquid postea superueniat,non erit matrimonium: nisi de nouo &