장음표시 사용
211쪽
OfMubor ilia Mysi, cte. Nihilominus si miraculum dedetur vadimonium, ad propositionem aliquam confirmandam, taurus credas, non posse propositis subcile falsum; cum enim aliquid credis in gratiam oblati miraculi, siccus non crediturus; totus Diuinae Omnipotentiae fisus in ipsam exoneras tuum credcre, a qua unica possimi inlaeta signa procedere, ut canis Psaltes: Erus facit ma abilia magna δε s. Ps. I 3 s. Proinde si decipereris, iure esses ei imputaturus, a quo subsistens, di haerens, per exhibitum signum fuisscs ad credendum inductus. Quam insaniam , immo blasphcmiam vali qui unquam esset dicturus ξ Vt scilicet testimonium Diuinum tale enim miraculum est huc assumptum fallam aucupetur Deo fidom; indeq; non sermo proponatur verus, sed propinctur doli, &falsitatis virus. Sane si homo decipit, Diuino fictus auxilio, Deus ipse est deceptor; constans est siquidem, ut qui per alia
facit, per se ipsum facere vidcatur . l. a. S. I. ff. de administr. ad Civit. pertinentium.
ao Nonne Theologis est familiare, quodcunque malum, b numue illi causis attribuere, per quam dcscendii, ut fieret,vcIstetit, ut non fieret Quod tribus Pueris perpercerit Babylonica fornax, in Diuinam solum refunditur opem, quia generalem suum subducens concursum, quo secundarum caussa, rum operationibus adstat, ignem comburere prohibuerit.
Quid est quod soli homini, & non Deo actio peccaminosa adsciabitur Hoc utique, quia Dcus ad eius entitatem materialem generalem sutim concursum non denegando, per hominutamen stat, quin ea vestiatur bonitate contraria priuationi, in qua sita est malitia; hoc ipso, quod omnis eius actionis productio, vel non productio ab humano pondeat arbitrio. Ratione pari, quia hominis seductio, & praedicatio falsitatis, per exhibitioncm miraculi,a sola procedere queat Diuina voluntate, & omnipotentia, cuius esse miraculum pignus pronunclauit Chry sost homil. i .in Mati. Stetq; in Dei arbitrio miraculum edere,vel minus; ad quod,non naturali generali con- DE REGUM ARISI O R. curo
212쪽
Cap. VII. credatur his Pant.Parisiures. Isest cursu de lege lege ordinaria tenetur;sed speciali supernaturali,& de omnipotentiae suae thesauris extraordinarie deprompto. Iam Deum ipsum primarium mendacij auctorem insimulas, quisquis miraculum ab eo existimas posse obtineri in tostimo . nium falsitatis. i Res procedit ulterius: ut non modo specialem supernaturalem concursium necessarium ad verum miraculum, non exhibeat Deus, si expetatur ad falsae praedicationis adstruendam fidem ; sed ipsum quoque naturalem subtrahat generalem concursum,ordinario debitum actionibus secundarum caussiarum;
si quando falso miraculo, & praestigijs quis illudens, hinc sua,
contra sacram fidem, intendat mendacia comprobare. Nouit ille quidam Brulleus, qui pretio a Caluino accepto, pactus se simulaturum defunctum,ut postea ad imperium,& orationem Haeresiarchae, media in concione resurgeret; oppido non resurrexit, sed in quam sorinam exanimis ficte se composuerat, serio iacuit, diuina secreta ultione enectus; Nec, apprehensa manu, multum inclamans,& excutiens seductor ille potuit, ut pollicitus adstantibus fuerat, ab inferis reuocare, quem ad imferos mi serat; Miseri illius uxore conscia de sacrilega conuentione. Noq; tamen quod iustum Dei iudicium,ne dolus vlli unquam patrocinetur tanto miraculo impij fractum cor concidit ; Nec est ipse conuersus, praeposteri miraculi conscius, qui
alios ficto miraculo moliebatur conuertere, immo peruertere. Sed nec faustiori exitu, in eandem descendit aleam alter ille Cooperarius Sathanae Lutherus, dum aggressus pellere ab Energumeno Daemonem, clamans, inclamans; in multam die adiurans, atque coniurans; tantum abest, ut in quas sperabat angustias redigeret Daemonum; ut potius Daemon eas in angustias Fridericus Staphius oculatus loquitur testis Lutheri
213쪽
Ioo De M ZEmni . Pont. O. s. adstiturus suillet Diabolus, facinori obsequentillimus, quod
in perditae fidei augurirentum a Diabolico poscebatur praedicatore; Drte etiam conuentione cum Daemone interposita, ut ad alterius imperium alter exiret: quippe vix credibile, aliter Lutherum in discrimen venturum fuisse. Diuina tadaen prouidentia non fuit, ut haereticis impolluris sincera fides adstipulante mendacij Patre Diabolo, astruerctur.
et a Dubium agitatur clicet ipsa res haud quaquam dubitatione sit digna;) Num vero miraculo quis postet in hunc modum abuti, si nimirum in promissis absol ute habens a Deo, pro stato tempore miraculi alicuius patrationem, an hic deinde', ut erroneum quid praedicatione ingereret, sibi sub signi promissi
vadimonio attentare, seum attentato proficerc sat potis, propter hoc, quod hominem nequam hac potestate miraculoru, inter gratias gratis datas communiter computata, insieniri posse non dubitatur. Vt si Moyses, postquam nouerat constitutum se Dcum Pharaonis, ea fretus auctoritate, qua admiranda supra naturam potis crat producere, mendacium aliquod, aut falsitatem proposuisset, miraculo subinde adhibito, quasi satisdans Deum promissus Dei supernaturalis concursus, fuisset hic suspendendus , nec ne Θ.Non ignobili Doctori visum est quod non: nec aliquibus displicuit Neotericis: quasi videatur, non esse a Deo, prona illis non stare, ina is, quam fulso adstipulari; quin illud magis a Deo esse, quam astud, ex eo videri; quod istud non plusquam indirecte Deum apsum nominet, atque assiciat,tota malitia actus in abutentem Di uino promisIo refusa; ubi Deo a promittis defeetente, quibus absolute pollicitus fuerat homini patrationem miraculi, ipsie Deus videretur infidelitate directo taxandus. a 3 Sed casus iste ut securis illico ad radicem ponatur quo ad uti anque partem omnino est impossibilis: & quod nunquam tale quid sit promissii rus Deus homini, quem nouerit in Diuinae testificationis fidelitatem miraculo ab usurum; unde attentatio omnino remouetur: & quod, data Dei promissione, DE REGUL. AEιSTO R. &ho-
214쪽
Cap. VII. Vt credatur hic Pont. Petrisueces Io I& hominis attentatione, huic non tenetur ullo modo omnipotens stare; & ideo remouetur cffectus.
Tenetur immo non stare, ipsumq; suspendere miraculum, ut inueniatur fidelis, & verax: ut enim modo dicebatur, ille seductor est primarius, & mentitor, qui per alium principaliter decipit, existens ipse in caula,cur fiat dolus. in dato autem casu, quem latet, omnem suadelam ad credendum falsum, refundi in miraculum, & eius auctorem Deum non quidem generaliter , quomodo secundarum causarum effectuum non est auctor; sed illis tantum, ut sinat unanquamq; pro sibi congc-nita virtute, operari, se se accomodat, speciali tamen diuina, ac dedita opera extraordinaria operans . Neque tamen inde dicetur Deus a promissis deflectere, ac subinde directo mendax, & infidelis; etenim negaret, quod nunquam pollicitus fuerat, scilicet ad mendacium cum miraculo condescendere; omnis nanq; Diuina promissio in finem,summet bonitati congruentem, interpretanda est, directo excludens , quidquid fidelem deceat promissorem. Nonne ideo tenetur Deus stare pactis, quod secus infidelis deprehendereturὸ Multo ergo magis habet in promissione cauere, ne aliquid includatur, unde pollit eodem infidelitatis crimine argui ; ut ideo pro compertissimo habedum sit, nullatenus ad tam amplam promissionem deflexurum iri inconsiderate, qua subdole capiendus in verbis, teneatur, velit, nolit, falsum deinde agere teste. a QScilicet, cum non suppetat cuidentior alia ratio, reuelationes fidei credibiliter proponendi, quam per attestationem dati miraculi; hac infirmata per qualencunq; fallibilitatem, eui dentia omnis credibilitatis adimeretur rei, que proponitur ad credendum: unde propositio quantiscunq; signis corroborata supernaturalibus, adhuc esset in scienter proposita: quod in faciem omnium prorsus Theologorum plane diceretur, asse
rentium cum Innoc. cit. c. Cum ex iniuncto. obligari hominem ad credendum fide diuina, quidquid proponitur, simul
atque compererit miraculum de ea diuinum reddere testimo- DE REGUL. ARISTO R. nizm.
215쪽
nium . Secus immerito Iudaeos Saluator carpsssiet dicens: si
opera non fecissem in eis, qua nemo atiusseris,peccatum non ha
berenν. Ioan . I S. Immerito a creditulis Iudaeis magnum quid, miracula, tanquam locupletes testes, quaesita fuissent illis verbis: Eoa gnum senatis nobis, qu/a hae facias P IO an. a. Vol mus 2 ιι signum videre. Mati. I a. Qtii fuit causa ur CHRIsτvs ipsis exprobraueri tr Nisi signa, ct prodigia videraris, non credriditis P Ioann. . Frustra pariter distredentibus conuertendis
fuissent signa saepius per Prophetas in veteri lege exhibita;
cuiusmodi legitur: Seactnunc re, o videre rem sampandem , quam Iactarus es Dominus ιο conspcctu vestro. NAnquid non messis aritici eE hodie P Inuocabo Dominum , se dabit vobis piamini; ossetis, se videbitis. quia grande malum feeritis vo. his in conspectu Domini , petences super vos Regem. I. Reg. I 2.
Pete ribi signum a Domino Deo tuo. Icti. 7. alijsq; in scripturielocis sexcentis ; quippe nil adderent certitudinis inspecta miracula, nisi moralem probabilitatem quandam de operantis,&proponentis integritate; Vt quod plerunq; sancti sint, qui talia perpetrant: nostret adhuc relicto fidei humanae,credere pr
dicatorem non abuti miraculo, tanquam virum probum, atq; fidelem: quam tamen existimationem de ipso habentem citra miraculum, quid vetat de consequio fidere de eo viro ob suam integritatem, fore ut non sit contra fas, & verum loquuturus Tantum etiam abest, ut per miraculum, tanquam per assumptum infallibile euidens, de obiecto, quod proponitur, ineuidenter infallibili, certus fiam, ut potius pro una, duplicem praestare fidem opus habeam, rem scilicet credens veram esse, quae proponitur, ipsumq; miraculum deceptiuum non esse. Siq; semel hoc haereat animis, posse miraculum; & si raro; aliquando tamen, praeter Diuinum institutum, astumi ab operario fraudulento,in finem malum, disseminandi errores; scmper formidine merita haesitabo, num ita sit, quod hoc, vel illud miraculum veram habeat applicationem cx mente diuina, ut veritatem propositi dogmatis testilicetur. DE RE L. ARISTOCR. Di-
216쪽
Dicamus tandem, quod non modo nobis hinc adimeretur certissima ratio credibilitatis de quacunq; re, sed& Deo ipsi, cum serio vellet, aliquod proponendi, & obligandi ad indubitanter credendum, semel admisso, quod verum miraculum sit fallibile testimonium; eo quod nunqnam satis demente di .
uina constare queat; sit ne Deus ipse proponens; aut vere in hunc testificandi finem ediderit rem miram,quae cernitur.
Is Dico verum miraculum; Non inscius posse, praestigijs magicis multipliciter sensibus nostris illudi ι re'; admirandas,
aut vere, aut apparenter produci; ut praestiteret venefici Pharaonis, & Cacodaemon est potis ostendere: ut si cadaueri assistens, vitales functiones ficte simulans, resurrectionem mortui conaretur insinuare: quibus utique miraculis non esset impendeda fides, tanquam Dei testimonio non fallenti, cui mendacium subesse non possit, cum reuera a Deo non sint. Cautiones propterea praescribuntur complures, quibus maiori, quae naturaliter haberi valeat euidentia, demiraculi exhibitiveritate certificemur.
2 6 Si contueamur primodum in miraculis diuturnitatem effectus,& perseuerantiam: quippe no ita facile est diu, sicut paululum, & transeunter, illudere sensibus: fictilia nanque, di apparentia solent celeriter evanescere, nec ad omne diligentius examen consistere; siq; uni ludificauerint sensui, ab omnibus tamen collectim, qualia sint, nullo negotio deprehendentur. Sane resurrectionem Larari verum miraculum quis denegasset lam enim humatus quatriduo, vitales est reuersus ad audias; quibus postea frui est datum tam diu, ut nulla potuisset inficiari perfidia, eam non fuisse verissimam mortem, quae δε-
Ics quatuor iam abstulerat vitae: aut resurrectionem extitisse fictitiam, quae animales rursum operationes restitutas, multa conuersatione deinceps ostendit . Essectus dehinc secundum obtinent locum,inter miraculum astruentia: si nempe eius generis sint, qui nequeant,nisi stupe naturaliter exhiberi ir quales sunt operationes vitae, p0st ani-
217쪽
mam seiunctam a corpore; illuminatio Cici,de qua stupebant
Iudaei: AIaculo non est auditum, is aperueris quis oculos caecinari. Ioann. 9.Frequentia tertio, & multitudo consimilium admirand rum operum, ab eadem persona prodeuntium, apprime comprobat miraculi veritatem; si modo nullum desit ex indicijs,& signis, quibus eorundem operum essentias veras internoscere consuevimus: qua enim euidentia potiori constare potest hoc de racemis uuarum expressum, esse.verum Vinum,quae non itidem habita sit in vino, in quod Sal vator ad Chananeas Nuptias lympham conuertit Adde non vulgarem modum, quo huiusnodi signa monstrentur,ut si imperative: Sol co ιυ Gabaon ne mouearis. IOLIO. Addi cens sui duo surge. Luc. 7. Si per orationem, ut in Lazari resiliscitatione. Si quod praeclarissimum est coniungendo opus aliquod proprium solius Dei, puta manifestationem alienarum cogitationum, quod familiare fuit Cu Risro Domino.
Tandem ex fine de patrato opere est dijudicare qui si bonus euidenter apparcat, caeteris non deficientibus requisitis, maximam adstruet miraculo fidem; secus omnium consensu, si euidenter malus, aut dubius dignoscatur .a 7 Porro aliae ad idem cum non desint ab extrinseco coniecturae, subsistas, & diligentius rem perpendas oportet, quandOcunq; praedicationes,pro quibus datur miraculum, Orthodoxi fidei contrariare videantur. Fraudem enim latere quis nescit in eo, quod mirabiliter exhibetur, si doctrina, in cuius attestationem illud exhibetur, Divinae repugnet fidei Neque enim secum mei diuina veritas pugnat, ut per Vcrum miraculum velit insinuare contrarium ijs, quae ipse antea reuelarit. Huc facit illud Paulinum: Licet Angelus de Caelo euangeliet et vobis Araςer id quod Diagella uimas vobis,anathemas. Galat. I. Quod si fidei dogmatibus id, cui adstipulatur miraculum, non aduersetur adhuc tamen perpendas oportet an aliunde si DE REGUL. ARM CR. re.
218쪽
Cap. VII. stat cν datur his Ant. Petri succes a os
reprehensibile; ita ut nequeat cum Apostolo appellari: ἶ erbum fansm, ct irreprehensibiti. Tit. a. erit enim falsum pariter prq stigium, quod ad huius corroborationem doctrinae apparet miraculum: pro eo quod incongruit erronea dogmata praedem habere Deum. 28 Attendendum ergo, quod fidei obiectum, etsi in tuae cssentiae veritate, qua tale, ineuidens, sudicienter tamen proponatur ; nimirum cum euidentia credibilitatis, quae per apertas Diuinas Scripturas fieri consueuit ; tutissime vero per miracula, in dicti comprobationem signanter exhibita, quae euidenter ostendant rem,de qua testificantur, esse credibilem; ut pote reuelatam a Deo,siquidem huc resoluendum est formale obiectum, seu motivum fidei, nimirum in Deum rcuelantem; etenim, ui credit in Filium Dei, habet tectimonium Dei in se. I.Ioann. . Vtiq; per ipsius reuelationem: sicut de Euangelio satur Apostolus: Accepi iis 1llud, non ut verbum hominum,sedor vere es verbum Dei. I . ad Thess. a.
29 Sed ne formale obiectum fidei cum ei uidem fidei habitu
confundamus, ut nonnulli laciunt asserentes obiectum formale fidei non constitui tale, nisi quatenus subest habituali ipsi lumini fidei, a quo illustratio ,&reuelatio necessaria pro- . cedat; praeaccipiendum est de reuelatione,seu illustratione diuina, hanc esse duplicem: D. Th.docente, I. p. q. IO6. artic. I. Alteram,qua illustratur obiectum; alteram,qua lumen infunditur ipsi potentiar. Hoc posterius reuelatio quidem nuncu-t patur, sed magis proprie dicitur habitus fidei,de quo stribitur: Nos i cur reuelata frae gloriam Domin peculantes. a. Cor. 3. Huiusmodi, cum suam speciem ab obiecto formali traducat, . fieri nequit, quin ipsum praesupponat, minime autem constituat. Altera vero magis proprie reuelatio est obiectiva, potentiae extrinseca, per quam nobis proponitur Deus, ut saarum veritatum testis: de hac Apostolus loquitur: Iumtia Dei in re nempe Euangelio, quod fidei est obiectum reuelasar ex fide in f, m. Rom.3. & alibi de eodem: Neque enim ego ab PVERONIS THOId. a. ha-
219쪽
homine accepi istud, neq; ridici, se per reuelationem Iesu Chri .
Haec reuelatio ex parte obiecti manifestat veritatem eius; seu verius assentiendi motivum firmissimum praebet: quo ferme pacto Praeceptor audientes, & superior Angelus inseriore illuminat, nihil in potentia luminis producendo; obiectum tantummodo depurando, & enucleando. Non aliter obi istum fidei resoluitur in Deum reuelatorem, prout illud manifestando, addit eidem lumen, ut vere dicatur: Omne quod manifeBatur umen es. Ephes. s. Simili ratione dicuntur ill minati Prophetae, & mundus a Custis ro Domino, qui: Lux
venis in mundam, o dulexerunt homines magis rencbras, quam Iacem Ioann.ῖ.so De priori vero reuelatione, seu illustratione,quae fit ex parte potentiae, estq; ipse fidei habitus, nolumus omnino cum esse, non modo totalem rationem sorinalem obiecti fidei, sed neque partiale complementum: Contra nonnullos, comminiscentes reuelationem obiectivam inchoare quidem rationsi formalem obiecti fidei, nihilominus eam non complere,quod ex se huiusmodi reuelatio indifferens sit ut aiunt ad acquisitam non minus, quam ad infusam fidem, ut videre est, subdentes, in Haereticante, quoad unum articulum fidei, in caeteris autem consentiente propter reuelationem Diuinam nobiscum; non tamen, sicut nos, infusa fide, sed verius acquisita; qui proinde non tenet integrum obiectum fidei; cum desit illi complementum, quod est habitus fidei, desupcr inditus. 3, Cona entitia prorsus assertio : praeter propter quod diximus, ea quae se tenent ex parte principij,esse impertinentia ad constitutionem obicisti, quam praesupponunt; etiam quia falso dicitur, Haeretici fidem acquisitam, qua in quibuslam articulis nobiscum consentit, esse ex communi motiuo Dei reuelantis: Qui enim id esse potest , cum ea non resoluatur in t stimonium Diuinum, sed mage testimonium Diuinum in ea subiaceat beneplacito hominis, sic iudicantis, & opinantis DE REGUL. ARISTOCR. Quid
220쪽
Cap. VII.et teredatur bis mim. Petrisucces ast
Quid est quod Catholicus incipiens praeuaricari circa articu- Ium aliquem, de hoc tantum inissem, & acquisitam deperdit
fidem, circa alios vero, quos non dissitetur,acquisitam retinet,
facta solum de infusa iactura ξ hoc profecto, quia alia, & alia
inuenitur serinalis ratio in utriusq; fidei obiecto; nam si Diuina auctoritas esset ratio Grinalis acquisitae fidei, sicut infusae, par utique Diiset in obiecto connexio ad acquisitam, ac ad infusam fidem; nulla siquidem potior apparet ratio, cur haec depereat, illa permaneat, recedente assensu, quoad aliquid ex
credendis. Et tamen altera deperit, altera permanet; non alia ratione,
nisi quia inius a fides motivum Hrmale unum, idemq; habet
invariabile; Diuinam scilicet reuelationem ; qua aut tota negatur, aut tota recipitur: nusquam humano iudicio eo variabilis, quod in hoc uno auctoritatem non sertita, in caeteris tamen fidem faciat.
Dissimili ratione humanitus parta fides, sicuti multiplex,
illudq; alterabile habere potcst motivum,pari sorte, ac alteratione nunc huic adhaerere potest, cuius non amittit motivum; nunc eidem reluctari, cuius iatn imbibithim, modo respuit humanum assentiendi madum. Nisi desipiendo dixeris, rationem , cur amittatur fides insula omnis, & retineatur acquisita quoad caetcros articulos, uno negato , csse, quia in fide infusa amittatur habitus, inclinans ad Omnia. Hoc . n. quis unquam non agnouerit praeposterum ; cum habitus, eo quod se teneat ex parte principi), sequatur sic inper formale, quod praesupponit, obiectum si Ipsi magis tota aberrant via,qui Diuinam reuelationem nil pertinere, aiunt, ad fidei obici tuin sermale, ex quo ea sit aliquid, huic extrinsece aduentilium: cum tamen formalem cuiuscunq; ratio nem obiecti, aliquid ponere realis in ipso, nolint reuocari in dubium: quali in alijs humanis actibus se quentissimh no inspicerent, potissimam virtutem ad atactum,
assensumve, tum a voluntate, tum ab intellectu ciendum, to- PUERONIO TOM. a. tam