장음표시 사용
401쪽
ne milites dei inquentes de cxercitu extrahantur, ab alio Iudi- cc iudicandi quam a proprijs constitutis Tribunis; suo Duci, aut Castrensi Praetori caussam dicant, dent poenas. Ijdem ab exactionibus collectis, seu tributis non modo gaudent exempti , immo quidquid fere a populis exigitur, quae statuuntur pecuniae pensiones, illis exiguntur, ipss statuuntnr. Sed & l ges alias quascunq; ignorat miles, praetcreas, quas militaris ratio tulerit. Ergo nec Ecclesiasticae militiae addictus, leges, Poenas, aut multas alias experietur,quae a suo Ecclesiastico Iudice non processerint.
8 Recepit in D. Petro Romanus Pontifex,quod multis hacte. nus v idimus, Regni Coelestis Claues, ligandi, atq; soluendi omnimodam facultatem: non sit igitur, qui illi prohibeat Cle. ricorum rationabilcm, di iustam Immunitatem sancire; quorem,& pcr nas Ecclesiasticas seruet indemnes: secus quid faciat de acceptis clauibusὸ quid possit, si hoc non Super Oui-
Ie Domini Pastor est constitutus,nonne ut oves tueatur,custodiat,ipse dirigat ita plane Ecquis ille est Opilio,qui commi Dium sibi Gretem, alio patiatur duci, alias subire leges, praetereas, quas ipse voluerit ξ licebitne extraneo alicnam pascuam card cre, mactare, vel oues tondere, & deglabrare poterit quis impune non suas ξ Ita Romanus Pastor, quamuis uniuerso fidelium gregi Praepositus, iuxta quod etiam laicas oves ab iniustis grauaminibus potest redimere, & inhibere, ne quae talia a nefarijs Principibus staritantur; multo potiori iure sacris addictam sui gregis part in quam, si latius aliquid debeat principari, quam in caeteros prophanos, & laicos, secundum Animam , di Corpus dominabitur, spiritualium, & temporalium moderator in eis immediatus, poterit has dessendere oves, ne Iudex, aut Princeps non Ecclesiasticus suis legibus qua voluerit abigat baculo poenarii plectat; vestera substantiae,& opuin
s Neq; vlla mundi Dominis inde infertur iniuria, si authoritate Summus Pontifex vlus sua, Clcricos de eorum dominatu
402쪽
eripiat. Multae ineptiae, & arrogantiae ea querimonia est, sicuti modicae cognitionis sui,quam,& plus nimio pauidorum Pi incipum auribus insusurrauit Marsili iis: Citra laici Tribunalis iniuriam, neminem ab co posse eximi, quod si liceret quadan tenus, nec incongruum csset subditos omnes a temporalibus Dominis auocare, hosq; regno,& potestate quacunq; pedepressim exuere, dum qui centum homines habeat subditos, in eosdem potestatem amittat, statim ac omnibus conueniat Ecclesiasticam assumere disciplinam. Cessarent profecto taliter conqueri, qui recogitarent, non Rempublica propter Recto res esse, sed Rectores propter Rempublicam. Bene pereat Principatus, ubi desinat ratio principandi . His qui adeo charam dominationem,si qui sunt, satagunt custodire; adeoq; a longe illi timent , atq; prospiciunt, quomodo actum esset in statu naturae integrae, in quo certum creditur futuram fuisse incognitam seruitutem ξ Peccatum. n.& legifragium primum Prothoparctum, sicut naturae integritatem euertit,indeq; rationi caro est facta rebellis; ita bidicum directioni,& coactioni corrigendum hominem mancipauit. Conuenerunt Respublicae sibi praeficere Principes , authoritatem in ipsos transfundere,quam ad politicam equam directionem cogendam, iure naturae ipsae habebant a Deo naturae authore: Quocirca quicunq; sceptris ornantur, non nisi a Deo potestatem habere, & per ipsum regnare dicuntur; media tamen,ut ordinario fit,populorum electione. Nihil tamen longius adfuit a mente communitatis sibi Principem eligentis, quam in tam arcta vincula sese conijcere, ne quando possent liberi, atq; nepotes ab ca subiectione, iusti limo religionis titulo, exilire. Quidὸ etiam si pactum fui illat expresse inter uni uersitatem, & Principem, de subditorum numero nullatenus, neq; per mancipationem sacris prae stitam, imminuendo, irri . tum,cassum,& impium huiusmodi staturum infringendum foret; ut pote iniuriosum Deo, humana temeritate Diumae caus-
praei udicans. Scilicet, squum sit sacrum prohibere Aris se
403쪽
uitium, ut terrenis securius indefectibile impedatur obsequis. Voluntatem coelitus inspiratam, humana nulla constitutio cohibet: ν hi γριωπι Domini, ιιι ιιιerras. Mimincrint qui nimium suo regno cauci, naturam genuisse neminem di adcivate redimirum; sed coronas, quas fors, aut genus imposuit, nusquam adeo stabiliri, quin eiusdem fortu nae detrahi possim arbitrio. Igitur si iure belli contingit Re'ges alici utrum iuste exui Regno, nescis sit Deo aliquos, vel ctiam omnes Regni alicuius subditos sibi redimereὸ Populo aliquo uniuerso rcligionem vovcnte, nihil deterius contingeret Principi , quam si infeliciori casu amitteret Principatum. Quando terra dchiscens integras Ciuitates absorpsit, quando rcgioncstcrrc motus cuertit, alluens,& superorcdiens unda dem crsit, ignis succendit, agnoucrunt Domini sicuaserunt labilem cile, nec a lucrius I cum tenendum,qui huius arbitrio conccditur Principatus - . 'ro Cum igitur res sit neq; laicis iniuria Dominis,& EccleDasticam admodum coi cccns maicstarciii,& paccm ; Optim Epotui sciat Eccletiar Sanctae Summi Pastores Clericorum immunitat in indicere; indictaq; per solam Apostolicam authoritatam , tot seculis inuet crata, nihilominus esset inuiolabili-tcr custodi cnda; sicuti mandatu esse saepius licentioribus Principibus custodiri, res cst apud Sacros Can. rc statissima c. Gra-
Deccntibus lib. 6.&c. Clericis. De immun .Eccl.in 6.Clement. Plaestiari. Decensib. alibiq; stequc later. Propterea Tridentimam,dum pro hac Immunitate Ecclesiastica loqueretur, maim dans ne violctur, Divinis, atq; Canonicis constituta praeceptis, de Principiam laicorum coscnsu praestito nihil addidit, tanquam is forci impertinens in obligatione, quam volento, no-lantes incuricbant seculi potestates ab Apostolica,siue Diuina praceptione. 11 Sec fiet, ut Imperatoribus, & phs mundi magnatibus im- DE AE L. AE TOCR.
404쪽
Cap.XII. Secularis 'inesion potest in Ecdes Isr
munitatis hoc priuilegium Clerici deberent acceptum: nempe sic visum esset priorum Caesarum obseruantiae erga S. Ecclesiam, hoc pacto circa mancipatos Diuinis obsequijs liberaliter agere, eos absoluendo ab obseruantia laicarum legum, poena. rum subiectione,&pensione tributi: quod tamen nunquam tibi indulgeam;ostensurus mox,iampridem ante Imperatorcs, aliosve, seculi Principes ad fidem catholicam conuersos, Ecclesiasticum forum constitutum fuisse a seculari discretum ad illic nihilo minus nihil liceret modo de huius exemptionis firmitate conuellere irati habenda iam esset pariter, ac si Diuino fuisset, vel Canonico Iure mandata: neq; aliquando Principibus vllis priuilegium huiusmodi fuisset integrum reuocare,
nec supposita Ecclesiae acceptatione, accedente consuetudine usu recepta, semel erogatum repetere . Rem oculis aperte
Aut . n. Principum secularium munificentia haec eximens clerum, transijt sub ratione absolutae donationis, vel sub speciali titulo priuilegij: quodcunq; asseras, est aeque tutum: si enim Ecclesia fuerit hac immunitate donata ; iam eo ipso factum est de iuribus, & possessionibus ipsius, non miniis quam caetera eiusdem sint iura, quod sit a laica dominatione immunis : sed in caeteris iuribus quaecunq; aliunde Ecclesia possidet, nil possunt Principes seculi; ipsorumq; est eadem venerari, &a quavis molestia abstinere; igitur ab acceptata per Ecclesiam donatione, ultra non superest donatoribus ius reposcendi, quod iam est Ecclesiasticis bonis insertim. Sed etia a iacta donatione ex parte donatis parilis obligatio surgit; quadocunq; . n. donatio est a coditionibus absoluta qualis haec immunitatis suisse praesumitur, si modo donatio fuisset , cum non appareat de huiusmodi apposita conditione
donantem exuit omni dominio rei, quae per donationem fit cliena; eatenus,ut non magis liceat ipsa m,quam quod uis aliud non donatum , sed prorsus de alterius bonis, repetere. Et fa- ne talis donatio oporteret fuisset concessio immunitatis, si a
405쪽
seculi Principibus proccsscet; Videtur nanq; communi sensu acceptum, quod clarςitio quaelibct sacta superiori ab inferiori, rationcm potius induat donationis ii reuocabilis, quam reuocabilis priviles ij; cx eo quod reuocabilitas quoddam sitiurisdictionis indicium, non nisi apud superiorem sistens. Neq; credam suturos qui nc gent, Sacrosanctam Ecclesiam maiestati laicar Oii libet supcrstarc mentcna munerantium Principum extitisse, reuercntiae ergo Deo praestitae, atq; Diuinis, liberalitate cxcmptionis Ecclisiasticos proscqui potius, quam sit ditos munificare. Sive . n. Ecclcsiae collectim sumptae, uniuersali, facta conccssio fuerit; siue eius capiti Romano Pontifici; utrobiq, supcrior maiestas affulget, seculari homini re
Quid etiam si ante concessam exemptionem contendas Ecclcsiasticam Gcntem,vel Summum Pontificcni subfuisse laicorum Principum notestati ; ac proinde indultum sub forma priuilegi j processisse, presse senapti, tanquam a superiori,& reum cabiliter . Excmptione tamen exhibita, nonne cernis quomodo , siue Ecclesia collectim, siue Pontifcx Max. siue Clerici sigillatim liberi euasissciat apotcstate,& rurisdictione emancipantium Principum; qui propterea iuri cuicunq; suoccssilcnt, iurisdici ioncm supcrioritatis non rct incntes, quae ad reuocam bilitatem indulti necess tria existimatur Dicas, si Principibus dominium sui siet aliquod super Ecclcsiasticos viros ante datam libertatem, hac tamen secuta, eo prorsus pacto illud de- per ijste, sicuti domi natus no remanet in manumissos libertos., Quod si malis naturi insistere Privilegij non improprie dicit, quod reuocabilitatem importat; talemq; vendi s Principibus sccularibus facultatem reuocandi excinptionem , quam in pri ui lcgij forma indulserint, conaris in irritum, nec aliquid magis cum cis; quandoquidem Privilegium quodlibet inter priuilegiati recensetur propria bona, statim ac fuerit acquisi- tuin,& ad eius incorporea, ut loquuntur, pertinet iura; in quae, tanteis ex caussa possit aliquis ius assii cre, nec minus priui-L E M GVL. AR ISTOC R. le-
406쪽
Cap. XII. Secularis Prkc. non potest in Eccles sys
legium auscrre,quam ex bonis alicunde,in bonis tamen partis Ecclesiae non item; sed ab omni dominio, & iurisdictione statim alienorum vindicatur quidquid, siue priuilegiis, siue aliud ad Ecclcsar transierit possessionem. Per am, quod nullum priuilegium sit reuocabile iusia, nisi iusta, rationali q. de causa; puta si usus eius, de se sit illicitus;
vel talis tandem euadat, corruptela temporum abutente, vel
Reipublicae bono aliter postulante; vel deniq; demerentis priuilegiati ad poenam. Esset igitur, ut velis, Ecclesia de manu Principum laicorum immunitatem indepta titulo reuocabilis priuilegii : iam vero quam mihi rationabilem assignaturus es caussam i euocationis factae, vel faciendi aliquando Scilicet
de seculari Republica Ecclesiastica pietas perdia, & pernox in
precibus, tam male meretur, ut debeat in poenam priuilegio spoliari: aut nunc incipiet esse Principis aut horitati iniurium, vel aerario detrimentosum, quod olim, dum concederetur, maxime pium, neutiquam in ossiciosum alicui est reputatum. Crimen non video, ex quo valeat ab Ecclesia priuilegium immunitatis auferri, nisi ipsum auferentium crimen, aut avaritiae
hiantis etiam de templi gazophilacio aeruscare, aut irreligiosi fastus omnia sibi subi j re moliretis,etiam si iam utatum pro fiteantur diuinum . Sed aliquando Ecclesiasticos caussaris huiusmodi priuilegio abusos in secularis maiestatis iniuriam, quod frequentius extimescens, bonum censes, si priuilegium, quod cst scand alo, penitus aboleatur. Nequaquam huiusmodi priuilegium Ecclesiae inc6muni, non Ecclesiasticis tantum particularibus viris fuit qu situm; sed & poenas dent,qui delinquunt suo Iudici supremo Potifici Maximo: ipse scandalis prospiciat lubnascetibus; huc deseratur, si quid querelae habuerint Principes aduersus Ecclesiasticos Praesules iura immunitatis assumetes ultra fas in politici pro iudicium regni. Sane neque tractenus de Apostolico tribunali scelus euasit impune; neq; timendu in posteria, ne indide foueatur iniuria in dilectos filios quales sele ostedent laici Principes,ibi sua caulsa dicetes. PUERONIS TO M. a. Huc
407쪽
Is Hucusq; prolapsi sumus, eorum placitum insectantes, qui a temporalibus Dominis contenderent ita tantini Ecclesiae immunitatem; ut non propterea tam ancte teneret, quin pereo ciem Principes violari posset. Vidimus quousq. talia opinantes queant euadere; in ultimas coniecimus angustias. C terum illud principio acriter negandum, quod Caesarei fuerit doni haec summa Ecclesiasticorum exemptior Siquidem ante conuel sum ad fidem Constantinum Sylvestri Papae temporibus, Imperatores constat praecellisse; aut acerrimos Christi fidelium impugnatores;aut sane non beneficos muneratores: &nihilominus pluriu Sylvestri praedecessorum Canones sacros de Ecclesiastica immunitate loquentes, recitat Gratianus I I. q. I. Et quod ex parte Ecclesiae fuit, nunquam est haec immunitas ex toto dissimulata, quamuis sub Imperatoribus Ethnicis palam usus eius non potuerit introduci,donec fide Apostolica iidem illustrati, EccIesiastico iuri de Immunitate substriberent; tanta contentione eius obseruantiam mandantes, ut
aliquibus visi sint eam nouiter propria sententia excitasse. I Imo per antiqua Ecclesiae secula ascendentes, eam semper comperiemus de Ecclesiastica exemptione succcssiue demandatam traditionem, quae non resoluatur, nec desinat, nisi in ipsorum Apostolorum testimonium. Qualem hinc usque ad Sylvestrum, & Constantinum habuerit usum, sanctiones, &comprobationes, laboris inanis est nec facilis, recensere. Abinde autem, & super habemus Caium, & Marcellinum incit.
Iurib. Decreti: alterum circa 28 p.: alicrum circa 295. annum.
Telesphorum assequimur a D. Petro Octauum,cpist. ad omncs fideles scribentem: Discreta esse debet vita Cimων um, . iarcorum cenuersatione ; ct IDAEt Diri ior secutires homines no vi res
imp Mationibus Dis. Alexander a D. Petro Scxtus, epist. &ipse ad omnes orthodoxos, de eadem Iinmunitate statuit, testatus usq; ab Apostolicis temporibus inoletam. Anactetus Invenitur Summorum Pontificum ordine Quartus,scripsi sic in DE REG=L. ARISTO R. c ni st
408쪽
epist .ad Episcopos Italiae,& resertur can. Accusatio, in primo.
pilum ecuti mei. Nihil aptius ad Ecclesiasticam dici poterat Immunitatem. Rem habes sacris, prophani'; firmatam exe-plis, de Eclo secularis Domini in seruos , & Saluatoris in S, cerdotes irreligiosos: Insuper propheticum Zach. vaticinium protertur a vi ostendatur ab humanis, laicis scilicet, censendos non esse Episcopos, in quos sola iudicat Diuina, nempe Ecclesiastica authoritas.1 Sed nec obscurius loquutus est pridecessor eius immediatus
qui xidit deis dirimatών. Quod testimoniu,etsi uniuersalius videatur, quam ad rem nostram susciat; quippe de fidelibus omnibus probat,etiam laicis, quod apud prophanos Ethnicos sponte fraterna dissidia minime referant, v t pretcepit Apostolus. I . Cor. 6. S/cularia gravν dicens iudicra se habueraris,con-re 3;biles qui Iuni su Ecclesia, sllos constiι uire ad iudicandum . opportune, quo inter fratres arctior seruaretur charitatis nexus, absq; iudicij strepitu sapientum, vel adhuc minus prudentum magis audiretur arbitri una,&compositio,quam Ethnici Iudices de friuiculis fidelium scandalciarcntur: Locus nihilominus amplior superest ab huiusinodi Constitutionibus ipsam Claricorum Immunitatem eruendi, tamquam maiori congruentia suadendam. Dumq; extra Ecclesiam inobedientibus Principibus infidelibus praeceptum dari non poterat, ut Ecclesiasticam cauerent Immunitatem ; saltum Ecclesiastici
409쪽
monebantur, ne ipsi, quod eorum erat, illam aliquatenus violarent .
Tandem ad Apostolorum deuenimus tempora;& ecce Paulinum illud. I .ad rimo t. 3. Aduersus Presbteram accusationenoo recipere, nisi sab duobus , vel σνιbas leuibus . quid hoc cst
aliud, quam de peculiari Tribunali meminisse, Ecclesiasticis vel cx tunc credio ξ Haec audiens quicunque, oportet Baldo subscribat, testanti in Auth statuimus C. de Episcop. & Cler. Immunitatem Ecclesiasticam, quoad priuilegium fori, fuisse
institutam, antequam in Ecclesia Imperatores essent. Presse accipit priuilegium sori, pro ea Immunitatis parte, quae iudicia, seu ciuilia, seu criminalia respicit; de Immunitate a Tributis, & poenis, certus non fuisse in usu, vitio infidelium Principum,qui ob insana fidei consessionem, nedum propter alias inferiores caussas, fidelium inuadebant, proscribebant bona, fundebant sanguinem, vi insurgentes. 16 Haec igitur adeo constans traditio ab Ecclesiae primordijs perscueranter per Apostolos,Sanctissimosq; PontiSces succes- siue huc usque deducta, approbante usu, satis, & super sussice: ret ad arctissunum inducendum praxcptum de inuiolatione Clericalis Immunitatis, quando etia nihil adessct aliud,ipsam praecipiens. Quocii ca iam non liceat validitatem eius indu Dium reuocare, illeq; a magno sectere non sit liber, qui liberos non esse Ecclesiasticos serio pronunciarit. Indicat in stupercadem constans, perpetuaq; traditio aliud, fere aeque certum apud Oinnes,Exemptionem Ecclesiasticorum esse naturali iuri apprime conformem. De ipso naturali dictamine loquor, tam simplici, quam de aliquid supernaturalis cognitionis includente, unde sacerd iij, & diuinorum reuerentia fortius habeat argumentum.17 Ius enim istud, quod naturale, seu gentium prim quum nuncupant , & rationali inditum suapte creaturat cuilibet, ubiciiq;
scruat uin, suggerit primo filios debere parentibus subijci, pcni lusit; habendum praeposterum,quod natis supplices sint ge:
410쪽
Cap. XII. Secularis Prisc. no pares in Eccles. IV
nitores , ab illis expectantcs iudicium. Certe cum enarraret Ioseph : Vuli per mutum quasi Solem, is Lunam, o Sirius -- decim adorare me ; linere auit eum Parer suas se dixi vid ivuli hoc mmum quod Micti e num ego es Mateν rara adorab .mus re super terr/- ρ Gen.37. quasi diceret, ut fratres decere possit, quomodo unquam parentes deccat Naturae res prorsus absonacilius emendans Patrcran, plectens, evisq; bona diripiens. Magistris non absimilem reuerentiana debemus, a quibus bene vivere accepimus, sicut a parentibus simpliciter vivere. Naturalis lex est, ut sapientiores insipientioribus domitientur liuc reuocatur Ciceronianum Aristotelicum illud adagio datum: Parentibas, ac Magistri uxi homines rvaret
8 At vero: Euis dubitu Sacerdotes CHRisTr, Regam. o Prin- Fam, omniumq; fritium Patres Magi os censerat Nanne miserabilis snsama esse cognas rur, simius Patrem , discipulus Magistrum μή cσηetur subiugare, ct iniquis ebligationibus istam'. potesati I alijcere, a quo credit. non solicis In erra ,sed etiam in Carus se ligurι passe,ac silai Z ita Greg. vij.can. Quis dubitet. 5. dist. Or o confiandirur, alcbat D. Thomas Cantuar. apud Surniin, si Pastorem οπιι, MVictrum discipυlus . Patrem si rue=biret. Atq; his suam, & Ecclesiasticam caussam acriter est contutatus aduersus Henricum II. Regem, de qua idem Au
Nimirum inordinatum, & contra naturae institutum arbitrabatur in parentes,& praeceptores filios insurgere, vel discipulos. Neq; inhonorum sibi ducant seculi Potestates Ecclesiasticos viros habere in Magistros,& Patres; ctenim,Vt Ambrosius egregie: a via Imperatorι honorificen/aas, q am νι areatur PV E AIS TON. a. suus