Institutionum de Regularium aristocratia authore D. Dominico Puerone Cremonensi, congregationis S. Mariae Montis Oliueti Abb. generali tomus primus quartus, .. Tomus secundus. In quo de mystico ipsius coelo empireo, pontifice opt. maximo, grauiores c

411쪽

H. e Alios non advoco testes, quam Principes ipsos gloriosissimos: Carolus enim Magnus. c.3. dist. I9. dixisse re-Wrtur: Honora Sanctam Romanam Ecclesiam, ut qua tibi cer- mater in dignitatis, sit Magi a Ecclesiastica rarianis.

Theodorus Italiae Rex Ioanni PP. profitebatur: Sum q*idem Iudex Palatinus, sed vester mo desinam esse riscipulus. diceret aliter qui ex Propheta audisset: Labia Sacerdotis euEed anthienrram, re legem requirunt ex ore eius, quia Angelus Domini exercucum ect e Malach. a.

Is Si igitur Sacerdotum ,& Ecclesiae filij sunt Iaici Principes;& nihilominus eorum criminibus cognoscendis inludant, maledictum Cham imitari videbuntur, qui temulenti Patris verenda i*ectauit, & prodidit, qui potius a Iaphcto, & Semo laudatum traducere deberent exemplum, auersis oculis incedentibus , & Noemi turpitudinem pallio contegentibus. Ita pijssimus Constantinus dixisse refertur can. In scripturis. dist.

69. Ueresi proprijs ocialis vidissem Sacer deum Dei, astr aliquem eorum,qui manachali habitu circum amictione, peccausem,chim rudem expoliarem, or cooperirem eum, ne ab aliq- videreι- .imitari videbuntur Ruben, cubile Patris impudenti contaminantem incestu,quotquot Ecclesis Matris violantes honorem, Sacerdotes Parentes ad prophanum vocent iudicium. Hanc, sicut nouae legis Sacerdotium Paternitatem inducit; i ipsum est expers parcium, secundum ordinem Melchisedech,sine Patre, sine Matre, videlicet terrenorum Superiorum,& correctorum immune; Iudici solum consimilis generis addictum,a quo potestate corrigatur, & dirigatur Divina; nam sicut olim Levitae, Dixit Patrios, Matrissae: Nescio vos. Dcut. 33. ao Ab eodem naturi iure didicimus iuuenilem reuerentiam ad senectutem,quam gens omnis,vel barbara coluit: Unde vates: Metant hoc grande nefas, est morte lanaeum . Si I Minis vereo non Q rexerat, esec. Iuuen. Sat. II. Minores natu reum quoq; creduntur prudentia minorati, quq ex longo aduenit usu temporum. Ipsa videtur magis negle-DE aEGVL. ARISTOC R. xisse

412쪽

Cap.XII. Secularis Prisci non potest in Eccles su

xisse natura quos posterius genuit, eademq; effoeta, viribus in dies dum destituitur, ultimos partus procreat, virtute prioribus impares. Primogenitum lex gentium uniuersalis ditat haereditate ; ipsi iure dicitur: EBO Dominus frat um tuorum.

Tale est sacerdotium, primogenitum scilicet, & aetate prouectius, quam laica sit potestas; huius nanq; origines primas plurimi reserunt ad Nemrothum post uniuersale Diluuium, qui caeperit esse potens in terra , aut saltem ab ipso exordio mundi adfuit: cum statim Sacrificia fuerint, & non Regna,

Altaria praecesserint Curias. Cuius maioritatis retinet sacerdotale nomen vestigium. Presbyteros nanq;,hoc est seniores, vocamus, quamuis aetate non graues,quicunq; sacerdotio fuerint insigniti: Ualde igitur naturae concinit illud sapientis: PH,0ιero humilia animam tuam. Eccl. q. Nec humilitas sit;

si iunior secularis Principatus leges dictitet sacris hominibus,

poenas reposcat, tributa exigat. I Quando unquam aequitas naturalis consensit, ut exterus

hospes , ac peregrinus precario in hospitium receptus, de sub dio, & Coeli inclementijs ereptus, statim tecta, ad quae est ingressus, conturbet, sus deq; , sursum prorsum singula vertens, ipse incipiat dominari, ipse dct domi iura, Dominos verberet,eijciat,domestica priuet substantia ξ Scit non dissimile erit cernere seculi Principes iampridem per caeca, & inhospita infidelitatis errantes, Ecclesiae Sanctae domicilium intras , Apostolis,& Sacerdotibus admittentibus, qui domui Dci fuerunt ipsi praepositi ; de his deinde velit illorum aliquis cognoscere, patremfamiliam agere, in rem,& Dominos principari: In suses vr adaena, nunquido iudices ' Genes is. Et quamuis introducti in Apostolica domum errabundi prius infideles Prii cipes, tam humantiar habiti fuerint,vi audierint: Iam non esis hospites , se aduena, sed itis ciues sanctorum, tr domestici Dcι, Non tamen adhuc Domini, non Patresfamilias, sed solum ad municipium, & contubernium, & hoc ex libera humanitate. PVE EONIS TOM. a. Par-

413쪽

Parcant igitur Iaicae potestates ordinem Ecclesiasticae domus

confundere; non inquirant, non diuexent, quos antiquiores ,& Dominos domi repererint .aa In beneficos non insultare iuris eius naturalis no modo est, quod secundarium, & gentium primaevum dicitur; sed a priamario quoq; simplici iure naturae docetur; quod homines pariter colunt, & bruta: uti nimirum filios procreare,& educare, aduersus molestos se se defendere, & huiusmodi. Sic & videtur bellinis animis quaedam insita gratitudo,qua eorum initescit immanitas, ut etiam verbera; alioqui magnanimi, & iracundi Leones, altoribus suis indulgeant, iniurias dissimulent obsequentes.Peruulgatu est illud de damnato ad bestias olim, qui in arenarijs a sera est agnitus, & seruatus; beneficii memore, quod multo ante in saltu receperat extracti aculei de vulnerato pede . Iam dic: Si gens fuit ulla unquam, quae Religionis te non crediderit beneficio communiri; non Sacerdotastud ijs insolubiliter obaeratam; quorum postulationibus, &sacrificijs Diuinam non putauerit indignationem auerti, necti beneficentiam , bona perpluere, supplicia distineri Idcirco priuileghs maximis legimus in ipsa Ethnicitate affectos , quia cunq; se Aris, aut Diuino cultui mancipassent. 23 Triplici hac praesertim Immunitate donatas OIim Romae nouimus Vestales Virgines. Primo, soli Summi Pontifices sacrorum eas legibus dirigebant; soli sagellabant, aut infodiebant delinquetes; siq; a laicis Magistiatibus iniurium quid illis irrogatum fuisset, ijdein acriter ulciscebantur. Secundo, tam procul est, ut prophanus Iudex de Virginibus his censeret, poenas'; infligeret; ut potius liberarentur sontes damnati ad capitale supplicium, ob occursum illarum, quae honoris ergo, cum lictoribus, non secus, ac Magistratus progrediebantur, Plutarcho teste in Nuina. De immusi late a tributis, di munificentia Romani populi erga Vestales Virgines, & Sacerdotes, testis est Symmachus Vrbis Praelectus pro ea reducenda simul cum Deorum fallaci cultu, declamans apud Va- DE REGUL. ARISTO . lanti-

414쪽

- cap. XII. Secularis princines ρεDa in Eccles. Mor

Ientinianum, Theodosium, de Arcadium Augustos, dolens sacris bonis laicam auaritiam inhiare, sic inter caetera orabat: Absent ab ararν vestri laritate tua compendia, si cus Mnarcis

Princisum. non Sacerdotiam damnis, sed homum oujs aveat r. Et infra: Euid iuuat lutipublica caHum corpus dicare, es Imper, aeternit alcm caeleBibussulcirepra . Hi armis vesris, aquitis vestris amicas anticare virtutes; pro omnibas eoscacia vota suscipere, se ius eam omnibus non habere ρ Irra; melior est seruia rus, qua hominibus, quam qua D ijs immortassibus impenditare Rempublicam laedimus, cui nunquam experit, οι in rara sit. Nemo me stet solam caussam re i nam tueri. Ex huiusmo ι facia

neris halus integritas:nunc ad degeNerei ιυγια iras atq; ed mer-MAm vitiam hassurum sacra castratis alimenta venduntu .

Euge Symmache perge : Sequata, inquit, es ho actum fames

publica, ses em Preuinciarum omnium messis agra decepit. Non θοι hac visia terrarum, ni,iι im utamus a V; nec rubigo segetibus obfuit nee auru ries nccasiit. Sacrilegio annus exaruis: necesse enim fuit perire omnibus, quod rellionibus negabatar: . cum contra facunditaris , se omniam rerum Gotaris caussam dicar,Sacerdotibus fuam ιmpendi se honorem' commendato enim terrarum prouous victas Amictuum, o remeae: m magis,quam

largitas erat, sec. Haec homo Ethnicus ad solum rationis, &naturae dictamen est concionatus, ' sacrorum restituenda immunitate,&Idolorum cultu. Vtinam sic verae religionis caussam dixistet, sicuti qtiaecunq; enunciabat probaretur vera.s Non alium Magistruin sequutus Pharao,quam naturale lumen, Aegyptijs Sacerdotibus in septcnni illa fame pepercit, ne compellerentur agros suos, sicut caeteri prophani subiec runt omnes, & ipsi Aerario Regio obaerare, & vendere, Gen. 48. Quod argumentum fuit pro Ecclesiastica Immunitate Lateranensi Concilio sub Innocentio,& retertur in c. Non mi- .

415쪽

nos. De Inamun. Eccles. Ut duratoris, inquit,eo fit; isfactum Sacerdotiam videatur quὰm ses Pharaoneserit, qui legis Di-- nanetitiam non habιbat. Persarum Rex itidem Artaxer ses, &ipse Diuinae nescius legis; Sacerdotibus tamen Hebraeis impo ni tributa, & vectigalia vetuit i. Esdr. 7. Gentes deniq; omnes consimilis semper sacrorum reuerentia tenuit; nihil cum prophanis habuere unquam secrificuli, Diuino dicati obsequio; ita coluit Pertis Magos, India Brachmanos, Aethiopia Gymnosophistas, Druidas Gallia, Latium Augures, Graecia Sa

a s Posthabita semper sunt caetera seci is, ut ipse arctissima scedera , seruitia, & obscquia militum erga Reges, & Dominos

suos, amicitiae iura, sodalitia,&omnia dumtaxat,vΩ;ad aras, seruanda intelligerentur, nunquam ultra fas progressura. Scelerosos seruabat Asy tum , neq; inde licebat confugientes Immunitatis ergo extrahere. Athenis primum constitutum hoc ab Herculis posteritate,Romulus approbas, inter Capitolium,

de Palatinum, Asylum & ipse constituit; sed & breui sacris senis id priuilegii datum omnibus,ut fidissimo essent reis perfugio, nullamq; ibi perpeti possent molestiam. Quod si a Iaicorum apparitorum potcstate eripiebantur vel ipsi criminosi, ad supplicium petiti, quandiu prope aras constitissent in templis ; quanto potiori iure sancti Sacerdotcs in ijsdemtcmplis familiares,& assidui ministrantes a quavis laica perturbatione

libet ab tantur.

1 1 Addam utensilibus, vasis, robus quoq; inanimatis,quae Diuino cultui,& Sacerdotibus in ossicio,aut lcmplis deseruirent, non exiguam habitam reuerentiam : ut Rcx Babylonius Balthassar ideo contra sic viderit illico scribi caelesti manu sententiam, dum inter sacrilega pocula secris vasibus abuteretur, de Hierosolymitano templo ereptis. Arcae Domini labanti, calcitrantibus bobus, OZas no n accessit impune suffultor,etsi Levita, quia tamen non erat Sacerdos inquiunt multi Quid i quam contingere laicis nefas erat aspicere, quae ad Diuinum DE REGUL. AE ISTOCR. c ub

416쪽

cultum secretiora asseruabantur, idq; non leui certe inte*ictuna poena; nam legimus num .4. Aaron. ct j eius inuabana Ianctuarium I ipsi quoqi ais onenν opera gulorum . AIν nulla

cariositate videant, quassur in sanctuario 3 alioquιn moraenru . An non percussit Dominus de Bethsamitibus f ruaginta viros,

eo quod vidissent Aream Domini, se qsinquaginta millia pubis' I. Reg. 6. Quae seuera adeo animaduersio in contaminatores sacrorum solo prophano aspectu, quamuis in noua sit gratiar lege sublata; no deessent tame cui ea recensere curae esset exem-l,la, unde ex ultione Diuina aliquando praestita, grauitas sce- eris appareret eorum,qui sacra ausi fuerint contemptrici prophana attrectatione polluere. Hoc sane omnibus est indubium,supellectilem Sacerdotalem,& saci am quamlibet stati in ac fuerit sanctis usibus deputata a communibus Qtetis usibus esse exemptam; ita ut sine sacrilegio nequeat ad hos transferri, de quo est regula : Sιωel Deo dicatum non es ad vis hamanastram sinendum, c. II .de reg.tur. in 6.cau. Praedia, & can. Indi

gne. I a. q. a.

a 7 Quantum vero Sacerdotibus ipsis sit deferendum, vel hinc tu arguito: Animata Dei templa ni sunt; ijdem Arcae viventes

Domini, quorum Ministerio seruiunt utensilia ea, quae prophani, vel aspicere interdicuntur, vel contrectare. Ita excellenter est Deo cosecratus nouae legis Clericatus, ut nulla praestan tiori, nec aequali modo fuerit addicta Deo Synagogae religio ne de Gentium superstitione dicamus, ad quam conferre Sanctae Eccusiae Gentem hanc prorsus esset polluere, ac prophanare nihil iritur illi denegandum suadet naturae aequitas, quodcunq; alias Orbi uniuerso fuerit solemne sacris concedore viris in Religione ministrantibus, aut inferiori, aut omnino fallaci; huiusmodi seruata legitur ubicunq; exemptio illorum a laicis Tribunalibus quippe subiectio ad ista non constat sine Diuinorum humiliatione, aut sine reuerentia indebita secrosa tui. Esto alias non indeceat, ut idem sit altero superior,& inserior secundum alium, aliumq; respectum ; quis tamen

417쪽

audiat citra Sacrorum Ministrorum contemptum , hos, qui in spiritualibus praesunt, quae praestantiora sunt, in caeteris inferioribus inferiori subesse iudici, aut Domino cum tanta sit inter Ecclesiasticos, & Seculares Dynastas discretio maiestatis, quantam insinuauit Ambrosius, a Gelasio relatus, in can. duo sunt. 96. dist. Nonor, inquiens, es sublimitas Episcopalis nansporent com aratronibus adaequari. D Regum fulgori compares, o Principam diademati, longe erit inferius, quam si plumbi me-ν aliam ad aura fulgorem compares; qxi te cum vidcas Regum colla, ct Principam submitti genibus Saccristumor exosculatis e

rum dextris, o amnibus eoram eredunt se communixi.

28 Privilegij huius Ecclesiastici tandem firmitatem, & inuiolabilem certitudinem sigillemus lato nationum quarumcunq; consensu, & humanae rationis naturali dictamine; ut apud eos fere dicatur non seruari humanitas, ubi non huiusmodi seruetur immunitas. Ferarum quoq; immanitas videtur quodam modo in sacros viros non ferre contemptum; quandoquidem . procacibus pueris quadraginta Eliseo illudentibus: Ascendecalae. ascende calue, ultores de saltu egress sunt ursi. Cpin Ochozias Samariae Rex alteram,& alteram satellitum quinquagenam misisset, ut manus inijcerent in Eliam, elemcta sc ius non pertulere; sed ut sacri hominis tueretur immunitatem, destendit ignis de Coelo, quinquagenarios Duces, & commilitones absumens. αρ Plus dicamὸ ad solum nutum inserendar iniuriae, di violandae immunitatis homini sacro, praesto suere miracula ulciscentia. Icroboam tantum manum cxtendit, innuens ut detineretur Propheta, de Iuda veniens ad vaticinandum contra se,&Altare superstitiosum nouiter crectum, & statim manus eius cxaruit, quam nec valuit rctrahere ad se. Angeli, quidὸ sacro-rnm immunitatem violari sustinent ἡ Minime: cum Heliodorus Sacrilegus Qita: stor Regius in Hierosolymitani templi gazophylacium inuolasset, ita est habitus, ut ad suum reuertens Dominum semiuiuus, vibicibus, & reportatis plagis pro auro L E ELGUL. AE ISTO R. di-

418쪽

Cap. XII. Secularis 'in 1οη potesis Eccles Mos

diues responderit: Si qxem habes basiem, aur Regni tui insidi urem, mitte istac, o flagellatum recipies ; si ramen eoo uerit. Id nanque acciderat, ut quidam equus terribilem h/bens se rem δρ-

rimis operimoris adornatus , i prium impra. Heliodoro pris res calces elisit, qui autem ei sibat videbator arma habere avrea. Aly etiam a aruerunt duo Iuuenes virtute aeuori, optimi gloria, oecissis amictu, qui circinae terser eum,ct ex utraq;Zarae si gestabanν , e intremi ione multis plagis verberantes :fobito amem Hesiodorus cancidit in terram, eum , mulsa calliae circumso m , rapserunt, ars; i sta gestatori σμum, Mece Vor, ct ii qui cum multis cursoribus, ct satellitibus praerictum iure fus es aerarium portabaror, nulla ι aaxilium serente, manis Dei cunila virtute, rec. a. Machab. I. Dira quidem vitio: sed teterrimo non impar steteri; summum ouippe criminum fastigium poterat reputari abominabilis lacri templi inuasio; ut Athanasius censuit, sese sancto zelo disrumpens, quod Imperator Constantius, haeresi sordidus Arriana, auderet Ecclesi sticis iudicijs praesidere, de Sacrosanctis censere Epistopis, his aliquibus consentientibus: Ia uis non a u stribitad solit.vit. agent istam eam inam e me abominatioνem desolationis, qua a Danielepra icta e viam in hoc quod Antichrisi es scit quid

, Inconcussa igitur, & ubiq; certissima manet sententia de Ω-crorum virorum immunitate, humano qui videatur potius ingenita genio, quam ratione, & magisterio insinuata, vel ipsis insentibus, & lactentibus, alijsq; quotquot minus habentur sensus, &consilij compotes. Vnum remanet controuersum inter Theologos, & Canonici iuris prudentes, Di uinonet, an humano tenus iure huiusmodi sit inducta libertas Ecclesiastica , quam non est qui non Dieatur inuiolabilem. Sensui hie

quaestionis,& terminorum distretioni attendas,ne cum ab initio rectum tramitem non tenueris, tota deinceps in cognitionis decursu aberrcs via. Immunitatem Ecclesiasticorum a canonicis mandatam esse PULLOGIS IOM. a. Cc 3 ora-

419쪽

oraculis, luce clarius claret; aliqua iam attulimus; alia adducentur ex multis,quae rem facient in procliue. Sed praeter Pontificia constitiua aliud quaeritur ius Diuinum, cui institerint humana, siue Summorum Pontisicum, siue Augustorum Caesarum de hac immonitate decreta. si Trifariam ad ius Diuinum res pertinere posse contingit.aliqua solum mediante natura, cui conditor in is, cum rationabiles , & fini eius congruentes propensiones indiderit, ipse de consequio dicitur, licet paulo remotius, praecepisse, quidquid uniuersale naturae dictamen solicitat. De hoc Iure Diuino naturali non admodum in praesentia tangit. Afirmabit inhaesitanter iam quisquis modo allata praelegerit. Eam iam ostendimus concinnitatem Ecclesiasticae exemptionis ad recta naturae dictamina, ut disianulaturus profiteatur necesse sit, se ab humanitate degenerem, voces illas naturae non sentire, quas gens omnis dicitur coluisse. Tum praeterea, si qui sint,qui haereant pleno ore concedere de hac immunitate ius naturale ; isedem tamen non eunt inficias perquam consonum iuri naturali fuisse humanitus impositum de illa prFeprum. At hoc est pa cere vocibus, & non rebus: non cauillemur in nomine; nam quod est dispositum iuri naturali Diuino conssirme, hoc de iure naturali Diuino dicendum est esse, ut Iuristae statuunt, de suapte innotestit; ipse .n. conirmitas, quae in naturae dictamine reperitur ad constitutionem quampiam, illa eadem est quam praetendimus lex naturae, id ipsum suadens impersecte, quod, Iudicis declaratione accedente, integrum p ceptum apertum conficit. Aliter ad ius Diuinum positiuum alia retinent simpliciter, quod prorsus esse dicitur, vel supra, vel praeter naturam: limiusnodi sunt , quae de lege supernaturalis gratiae custodienda accipimus ; mimicorum dilcctios corporis castimonia;& id teneris reliqua. Neq; hic facessit negocium; etenim, cum lain teneamus procliuitatem naturae ad venerationem Religionis,

sic exemptionem sacrorum a profanis Censeribus; quidquid DE AEG AR ISTOC R. si

420쪽

s indepositivi diuinitiis adiiciatur praecepti, illud, neq; s

Pra, neq; praeter naturam esse continget.

Ad tertium ergo Diuini Iuris genus nostra deducitur qua stio, quod hinc, & inde commixtum, rtim in naturae semine latet; palam partim per positiuum eiusdem Dei praeceptum erupit, quod ius Diuinum scriptum appellari consueuit; non

tamen adeo presse, ut probatas traditiones excludat Sanctorum Patrum, & Orthodoxae Ecclesiae, quae, Spiritu Sancto dictante, pariterius Diuinum positiuum ostendunt. Sed quoad hanc traditionum partem, & perpetui in Ecclesia Sancta consensus,atq; usus,resiam facile creditur enucleata; dum ab ipsis temporibus Apostolicis seriem Summorum Pontificum considerauimus , de Immunitate Clericali constituentium, usq; ad Sylvestrum ,& Constantinum; undu deinceps solemnius res

huc usq; percrebuit ; & sola huiusi dilaudabilis, & receptis

sima consuetudo tam alte radices fixit, ut caeteris adhuc deficientibus, producere possit praeceptum,non violandu impune. Litem commouent ex Iurisperitis aliquot, & ex Theologis paulo pi ures, assentiri nolentc s, Ecclesiasticam immunitatem uniuersaliter Diuinum habere prae plum. Illud quidem verum est, quod neq; inter hos paucos si multitudo attendaturaliter nobiscum senticntium omnino conuenit. sunt etenim ex eis, qui de sola exemptione a tributis loquantur; alia de sola Immunitate quoad Grum,& iugos; nonnulli partem aliqua statuunt, ab humano procinita iure, de alijs conticescunt; non desunt deinde, qui distincti .rs circa immunitatem hoc dicant iuris humani, & hoc aliud Diuini.

Si ea, quae horum communem caussam roborare videntur summatim recolligas, ad duo serme capita perstringuntur: Si. n. lex Diuina, inquiunt, Ecclesiasticorum immunitatem ipsa induceret, aut ea eiici, quae naturaliter uniustulusq; pecto. ribus indivisa, a rectae rationis dictamine est indita; aut quae extrinsecus superaddita reuelatione accessit,& positiva, seu

scripta dicitur: sed neq; hinc, neq; inde propoli tum stricien- PUERONIS IO a. Cc iur