Institutionum de Regularium aristocratia authore D. Dominico Puerone Cremonensi, congregationis S. Mariae Montis Oliueti Abb. generali tomus primus quartus, .. Tomus secundus. In quo de mystico ipsius coelo empireo, pontifice opt. maximo, grauiores c

421쪽

ter eruitur; Suadelae immo in contrarium suppetunt non rarae: cur ergo temere ibi Diuinum figamus mandatum, ubi suffciens perspicuitas desidei ctur ξ Neutrae parti probandae desiciunt. 33 Quod primo ius naturale Diuinum Ecclesiasticam imm nitatem non suggerat, cernere sit a posteriori: huiusmodi .n. nunquam licita, aut honesta fiunt ; sed semper intrinsece malitiam seruant, quaecunq; contra fas naturale admiseris: Constat autem omnibus, laicos Iudices quandoq; de Ecclesiasticis viris licite censuisse, & censere stequenter; pro ut eis fuerit idoneris demandatum: non ergo quod committitur Malum est,& contra naturae suggestionem admissum. Eo magis, quod si haec immunitatis praerogatiua Clericis debeatur ex ipsa natura, positiuum citra mandatum vel erit generalem ob rationem Diuini obsequij , cui sunt mancipati ; vel specialiori de caussa. clericalis characteris, quo praenotantur: non primum; sunt quippe etiam ex laicis multi, se Dei obsequio dedentes,illi famulantes aliquando feruentius, quam aliqui desides Clerici; nec ideo huiusmodi donat Respublica priuilegio exemptio nis; cum tamen si dandum esset intuitu famulatus Diuini, ipsis deberetur potius feruentioribus Dei seruis. 34 Illud quoq;considerandum quod non minus ad Dei cultum transeant, qui ab infidelitate conuertuntur ad fidcm, quam ex fide acc entes ad religionem, vel Clericatum: immo,cum illud necessarium sit, alterum supererogationis, videtur quod potius priuileaio immunitatis infideles alliciendi essent ad fidem , quam fideles ea donandi, ob clericalis status assiimpii nem, in quo non mutant Rempublicam, sed in eadem Ecclesiae Sanctar pcrmanent politia, in qua & antea erant, sublimiorem tantummodo indipitantes gradum. At contrarium cernimus: neq;. n. lex Christiana eodem baptisimali lauacro a tencbr rum Principe redimit, & a mundi; sed obedicntiam relinquit, immo praecipit erga priores, etsi infideles, Dominos; respectu

quorum magis Diuinis obsequijs sunt designati, qui suscipiet

422쪽

Cap.XII. Secalaris Prisc.non potes in Eccles Moy

si lam, quam sacrum ordinem qui recipiunt respectu Catholicorum Principum;qui dc ipsi Divinum seruitium, licet laicum, in Ecclesia profitemur. Civiles alias obligationes baptisma

lis unda non diluit, character non obliterat; non pecuniae debitum; non coniugium; non depositum, contraditus, indalitia rescinduntur per accessum ad fidem: Quare ergo per Clericatum assumptum statim de Republica extracti, naturalis Princidis subterfugiamus obedientiam, cum Chryso uomus dicat: Custi sivM legra suas ad hoc induxisse, movi potitias euertar,

e Certe eiusdem Reipublicae sunt cum laicis Clerici, ciuilis unius corporis membra, communi societate politica mulctes; ut cum Bariolo in I. I. n. II. E ad municip. docent Iuris prudentes; procul igitur aratione naturae fuerit, si paribus oblicationibus non teneantur. Quae confusio, quae diuisio in Republica, dum illi leges custodiant, isti transgrediantur impu-nc: sub onere vectigalium grauiori alteri gemant;alteri soluti exultent; qui si & ipsi ad publicas necessitates subleuandas aessuum conferrent, minus caeteris, & leuius relinqueretur impendium, cui, non sine iniuria, coguntur grauiori subesse. De caetero nulla cernitur in Ecclesas scorum ad Politicos Pri Acipes hac subiectione dessirmitas, quam abhorrens natura contrarium suadere dicatur. Scelus natura odit,& iniustitiam; amat corripi delinquentes; amat munimina legum, quibus vitium propulsetur; quare comprehendit ius naturae ctiana Elericos ut non caleges victitent, fasq; nefasq; sectitcnt. Sed &hoc etiam ad naturae eiusdem dignotatur placitum magis, ut si lecibus habeant cohiberi, & multis corripi, ab eodem Rei publ:cae capite, quod unicum esse oportet, regantur. Vnum sit omnium forum, ad quod Laicus a Clerico, & vicus in prouocent laesi; alioquin inter duo tribunalia hinc inde insilien-' do,&resiliendo, utroq; illudimus. Nec deerunt aemulatio.

nes Iudicum, multiplicatae lites: saepe T litigabunt de iuribus ipsi,qui alienis litibus praepquti sunt dirimendis; quae,ut exor.

423쪽

ta componantur secunda dissidia , unicum tertium tandem d postulant Iudicem; quod satius erat ab initio praestitisse, sub unico capite uniuersam constituendo rempublicam, ordinatam ad ultimum , & supremum unum , quo in naturae legibus nihil antiquius. 36 Clericalis deinde nota nihil denotat huius Immunitatis, sibi debitae naturali iure ; nec .n. omnes, qui hac Immunitate fruuntur, ordinis charactere sunt insig niti: ut in Clericis patet, tantummodo tonsuratis; Regularium Conuersis, & Monialibus; neq; immunitate gaudent, quicunq; clericali charactere notantur; siquidem qui clericatum non obseruant; qui intonsura,& habitu non incedunt; qui solemniter sunt degradati, sine characteris indelebilis praeiudicio, clericalibus priuile-gijs exuuntur. Nihili prodest idem character seruis, contra dominorum voluntatem initiatis, quo minus in eadem seruia tute persistant, quae sane maiorem infert clericatui labem, &Diuino obsequio impedimentum, quam honesta inserat Quialis ad Politicos Principes subiectio. 37 Honestam, inquam, eatenus, ut per omnia sacrorum oracu-Ia commendetur; cum de praecepto Diuino positivo circa E clesiasticam Immunitatem altrinsecus non appareat. Exodi quidem liber docet in priori lege omnem populum ex Sace dotibus, Levitis,caeterisq; laicis tribubus Israel, Moysi pariter paruisse, temporalium Duci: neq; Aaroni Pontificiam dignitatem sustinenti, quam & ipsam a fratre receperat, datum legitur ius dicere Sacerdotibus, aut Levitiis, seorsim a laico soro . Moysis iussa, & ipsi Levitae suscipiebant, quale est illud, quando iussi sunt per ramorum fines discurrere,& Idolatrarum talus internecionc ulcisci. Hinc per Iosue, & Hebraeos Iudices ad Reges transijt consuetudo, ut sacrorum non modo ministri, sed&ipsi Summi Pontifices, supremi quidem in spiritualibus, altaria, sacrificia, legem, & caeremonias curantes; in politicis nihilominus a subiectione Regia non cilient exempti ; quod ii quis in dubium vertat, aperte audiat c. Nos si in-

424쪽

Cap XII. Sicularis Prisc. non potest in Eccles a II

competenter. a. q. 7. ibi: DauudVasuit Sacraritibus in cassiis scutaribus,subleuaes in caussa Des.

38 Ipseq; Propheta Nathan est testis, qui ad eiusdem Regisp

netralia admisiis, humiliter Dominum salutatum est veneratus , 3. Reg. I. Cumq; inmi et in in pectu Tegis,o adora reum pronus in terram, dixit Nathan et Domine ma Rex, cte. Non adoraret, non profitcretur seruitutem,qui Regiam potestatem

supra Sacerdotes ex Saulis secto didicistenqui Sacerdotes N be recensuit gladio, perduellione reos ξ quod idem Salomon praestitit , eijciendo Abiathar, vixq; illi vitam indulgens. Ita nimirum in Hebrainum Republica discreta olim sunt munia,

sicut reformata leguntur, a. Paral. I9. Amarias autem Sace

dos, ct Ponrisex vestir in hu , qua ad Deum perimenr Haesidebit: Porro Zabadiassius Ismael, qui ea Dux in domo Iuda,supere ea opera erit: quae ad Regis officium pertinent. Quasi praeter ea,quae t ad Deum, reliqua omnia indicet ad munus regium pertinere. De collectis ,atq; tributis ciuilibus, non modo laicus quaestor vacationem no dabat Ecclesiasticis, seu sacra operantibus ; sed etiam ab ijsdem Sacerdotibus rationem Rex expo-debat de collectis ficiis in usum reparationis rupli, Reg. I a. Vocavitq; Rex Ioas Ioiarim Pontificem o Sacerdores icens eis: Gaare farcta secta nom instauraris tempti e Nolire ergo amplius accipere pecuniam ahepulo .mAta ordinem vest iam; sed ad in myaronem templi re ite eam. Ex quibus datur arguere, quod si no erant in lege vaeri Sacerdotes exempti a laico foro, neq; inde praeceptum exemptionis habetur pro nostro Oero: quin potius illius vi remaneat nostrates Clerici adhuc subiecti politico Principi: neq; . n. Saluator aduenit soluere legem , lodadimplere.

39 Adimpleuit prosecto, qui PiIato Ethnico praesidi potest

tem supra ipsum iactitanti consensit; eo quod sic Diuina ordinatio ferat, ut Principi pareant omnes,qui'tus ille sit,dicens: Non haberes in me porsarem, ni datum tibi esset desuper, Ioan. 19. Qui insuper exactoribus Capharnaitis tributum pendit,

425쪽

ostendens Petro se non esse immunem, tanquam alienum, nec filium Regum terrenorum; ideoq; citra scandalum non posse debitum uaudari tributum, & denestari iuste poscentibus ab omnibus, qui filij terreni Regis non fuerint; nam dicens: Ergo liber unν Aj, connectendo cum sequentibus: Ur autem non sandali mur eos, perinde fuit, ac dixisse: qui frui Immunit te contendunt , ipsi terreni se declarant sobolem Regis, quod non fecerim ego: Redire, sine bene, alias iussit, quae sent Caesaris Caesari, Mati. 22. Neq; .n. cum laici Domini dii oendio Ecclesia Sancta fundatur. o Dominicae primitus Apostoli adhaesere doctrinae, nec a fidelibus praeteritam iri volebant. Scribit D. Petrus, I. Epist. a.

btecti orare omni fumanae creaturae, propter Deum : siue Regi quasi praece sientι: si xὸ Ducibus, sanquam ab eo missis ad vin -ctam mast cIoram, iandem vero bonorum: Regem han:νisicate :seruisubditi e Ita te in omni timore Dominis, nan tantum bonis

mori r ,sed etiam Euscalis . inibus indicat administrandam a Rege uniuersalem iustitiam ; ut praemio bonos, poena afficiat impios omnes ; maiorem appropinquationem ad Deum non eximere a subiectione politica, quae sanctioribus imperatur erga etiam nequiores Tyrannos.

et Alter Collega D. Paulus male habitus Caesareae apud Praesdem Festum, ad Imperatorem aperte prouocans, fassus cst suam caussam debere ab eo&m cognosci: Adtribam I, inquit, Caesaris , a quo oportes me iudicari. Vacanter autem ad incompetentis Iudicis sententiam appellasset. At non incompetens Iudex Apostolo visus est laicus;immo Ethnicus Imperator, qui alias Spiritus Sancti tubicen ita insonuit: Omn:s Mima flore usus abcimioribus fabaetas ; προὐ .n.ρaiestas nisia Deo ideo qui ros Di potestati, Deι ordinationi res is , ad Rom. 13. Seriemq; sermonis paucis interiectis continuans de codem Principe, cuius potestati obediendum praedicat: Ao ιαμ scribit, sine se a Missis taet; Dei enim

426쪽

Cap.XII. Secularis Prisci non potes ta Eccles. y I s

bigas, nihil quaeras. Quibus dicit an laici soli comprehenduntur, semotis Ecclesiasticis Omnis Anima dicitur. Per potestates sublimiores, Ecclesiasticas fortassis intelligit,ut interpretatur D. Hieronymus, quorum imperio omnis Anima subsit; aut certe quod multorum perfugium est distributione ac commoda, omnem alloquitur animam, iuxta proprium singulorum statum ; ut laici suo, & Ecclesiastici suo pareant Iudicii sed non consonat quod de Principatu meminit: Prancipes non ιῶν timeri bem Nem; & quod de gladio additur; nec.n.D.Pau. lo scribente Episcopus gerebat Principem, cum saeuiens infidelium Principum persequutio fideliu Pastores ad necem petens, in spelea conijceret atq; gurgustia; nedum palam patere tur in praetorijs ius dicere, & adesse pro tribunali; & si adsuis. sent, Sacerdotis foemori inconcinne appingitur gladius: sub- laetio igitur animae cuicunq; indicitur ad laicum Principem, ense armatum, ad iustitiae Reipublicaeq; tutamen. Erit porro haec uniuersalis subiectio, praeter directionem legum, etia quoad poenarum coactioncm Audi: vindex in ιram ei, qui malum tr. Tributa item ab omnibus nec debeantur λ Ita : Rι dire omnetbas debretum, cui tribat , rriborum . Saltem de iure non

erit haec subiectio, & perpetua, sed pro tunc dumtaxat Opportuna temporis eXigentiae, usquedum pedem, quem nouiter in Regna intulerat fides Euangelica, stabilirci; ne serte, addito contumaciae, & inobedientiae praetextu, Principibus Infidelibus facta esset occasio in Ecclesiam inuisam acrius,& patentius insurgendi: Propter conscientiam, dicit, & necessitatem; quod sane intrinsecam debitamq; obligationem ostendit, non

auicin aduentitiam ,& ferenti diei accommodam .,Rem ecce modis omnibus versam, & reuersam, circa mentem Apostoli, ut libet, putemus, di disputemus, quicunq; conatus adhibean- PUERONIS TOM. a. tur

427쪽

tur ad effugiendam vim veritatis, res no emergit e vadis: constans manet D.Pauli praeceptum: Quod Ecclesiastici,una cum laicis, communi pareant Politico Principi, dicto audiant, dent poenas, tributa persoluant. 4 a Tantae ipsius textus perspicuitati nihilominus non insistitur soli, nisi etiam orthodoxorum Patrum superaddatur calculus. Chrysostomus, alioqui ad omnem Ecclesiae caussam indeficiens Patronus, quo Ecclesiasticorum iurium constantior nullus assertor, ipse ad citatum Apostoli cap.scribit: Faeirhae Apsolus, τι offendar Cuxis r via leges suas ad hoc induxi se, neu ut Potirias euertar; sed ut ad melius instituare ostendens qaod ista omnibus imperent Monachis Sacerdotibus,m solum seculaνibus: Osse omnis anima subdita sit; etiamsi se Eoisi i etiams Esau Isa; etiam si Prapheta ; siue tandem qui quis saeris; nec pietaιem subuertis sa fullectio. Ambrosius acerrimus alter Ecclesit pugil ad illud, latria r. Reddite qua fant Caesaris, Caesari, excrte pronunciat: Selaimas qua seu 3 Caesaris, Caesari, o qua sunt Dra, Deo : Truuium

Caesaris es, peris Imperator 1ributum e scilicet noν negatur, agri

Eca a soluunx tributum. Bonus Antistes ad praestandam Caesari debitam subiectionem , laicos praeeuntium Ecclesiasticorum adhortatur exemplo, qui poscenti tributu non denegant, sed fatentur debitum. Adde Gregorium Pastorem Ecclesiae supremum si plura lubeat Patrum testimonia coaceruaro qui verba offendens Apostoli ad Cor. 6. Secularia igitur iudicia si

iudicandum. Hoc eo intellectu donat, ut pro temporalium,&secularium controuersiarum dica laici adeantur Iudices, quos contemptibiles vocet Apostolus,respectu ad Ecclesiasticos. Germana interpretatione: vix aliud praesumi poterat co loco a D. Paulo doceri, qui alibi Episcopum non vult secularibus Iudicijs distineri, ad Timot. scribens: Nemo mGtans Deo implicorse negocks secνLribus. Negare autem iudicia Ciuilia

Ecclesiastico Praesidi, idipsum est, ac laicis Pi incipibus Cleri-

DE REGUL. ARISTOCR. cos

428쪽

Cap. XII. Sccularis Prisc. non potes in Eccles UI Icos subijcere in politicis; si mcd b, & ipsi ecbcant in his omni

no non derelinqui exleges, sed potestati alicui obicmperare. Dicitur D. Petius Clementem instituisse discipulum talibus:

Opor et te summo Euio xiii , ut omnes vita haras eccu'atrones a ijcias, nepraefocatus praeseratibus hominum curis; eris Dei v care non με s. Haec vera, qua minus tibi congruere diximus,exhrseant ribi inuicem vacantes Mici. Clarius adluic aliquid

desideratur habentur haec ex D.Th. libo . de regis. Princ. &in luteon. Quidcm. I I.q. l. Euidenti testinionio ratio adstipnlatur, suadens onera pluribus di spertienda, quae aptius valeant substentarit ossicia singula singulis sunt committenda personis can. r. dist. 89. Male igitur in sarcinam unam valde quam grauem, eiusdem homi. nis alligentur dorso, nimirum Episcopi,& spiritualium,&temporalium circa Clericos curae;quq duo prorsus incia sunt,sn minus contraria dixerim, sane multum impedientia alterutrum : quae, ut ostensum ost, neq; lex Mosayca patiebatur coniungi; & si passa fuisseis Euangelicam tamen maiorem indecent solicitudinem: ut . s. Sacrorum Pontifex a iure dicendo in secula ribus abstrahatur, ne suo spiritualium vacet integer muneri. Discussa iam nocte legali, cum ad gratiae ventum est

veritatem : VDras ιι , ncc Imperator rura Pontιficatus arripiat, rec Pavet ex namen I era oras use flet, can. Cum ad verum

ci .s6. Quae autem Pontificis sint, & quae Caeseris iura, habetur c. solitae De maior. & obcd. ibi: Adfirmamentum Caeli, hoc suxitier tis Eceluia, fecit c eus dis magna lun maria, Meu daas inBiluit ignitates , quae sνηρρρην caus auouraras , O regalis ruestas; sed ilia qua prae si diebus s piritualuas, maior e P, qua vero carnalias minor. Ncmpe ita; altinent ad regiam potestatem iudicia temporalia, scia ciuilia, quemadmodum ad Episcopalcm spiritualia, haec aulcm uniuersaliter catenus ad

hos spcctant, quatenus fidclcs omnes, siue sacri, siue laici non aliunde in ipsis dirigantur: spectent ergo similiter secularia, quoad omnes ad Regem univcrsalitcr. Huiusmodi esse insti-

429쪽

tutum Diuinum traditur can. Quoniam dist. Io. ibi: αὐ- sivs It sus sis virisA; ρMMIa is officia discreuit,propria volens medicinati humil taσι hominum corda semum emetri; non mana seperbia rursas in humana demergi; ut o ch istiani Imperasores, pro arerna visa Ponxificibus indigerent , ct Pontifices pro cursu remoralium fantummodo imperialibus legibus

ηι Quid inde an Sacros Pontifices cum Ecclesiastica Gente

Caesareis legibus subiugamus omnino,& Immunitate destituimus, in superioribus firmata tantopereὸ Abiit iniuria: habeant exemptionem clerici, sed laicorum Principum beneficio habeant. Memores eorum sint, quae pro hac indixere in Constitutionibus suis pijssimi Augusti, pro libito, seu verius pro temporum exigentijs noua figentcs, & refigentes circa illam decreta, quando ampliorem, quando arctiorcin Immunitatem Clericis allignantes: titulus uniuersus fero his est respersus in C. De Episcopis, & Cler. Episcopos a iudicijs fori laici nonne exemerunt Constantius,& Constans, tagni Constantini pro .genies, ut apparet l. I 2. C. De Episc.& Cler. in Theodosiano Ad Clericos etiam omnes Iustinianus protendit indultum;sed quoad ciuilia dumtaxat iudicia, criminalibus in caussis relinquens eos nihilominus subditos Principibus secularibus. Nouella Cost.33 tit. Ne Clerici apud propr. Episc.&c. quod idem Valens, & Gratianus dentio approbarunt l. a 3. C. de Episcop.& Cler. in Theodosiano. Heraclius tandem, tam criminalia, quam ciuilia Clericorum ad Episcopale remisit Tribunal, integra munerans Immunitate, quam Fcdericus I l. in Constit. Patauinis. post libros seudorum. usquequaq; sirmauit,uniuersa infirmans, quaecunq; aduersus poterant obstitisse. Sed vice versa Episcopos subiecere edicto dediscessu ab urbe, vitandae seditionis gratia, & cum ijs Clericos Arcadius, & Honorius I. 32. C. eod. tit. Eadcm iudicia Clericorum coram Episcopo

non conueniri, utraq; parte non consentiente, sanxerunt Honorius, ac Theodosius secundus, i. i. .codcm, necnon Theo- DE REGUL. ARIST OCE. do-

430쪽

dosius alius, & Valentinianus tertius, i. 7. Quis vero dixerit tantos legum conditores ea stoliditate correptos, aut excitos temeritate, ut si agnouissent Clericatus immunitatem esse inter Diuina iura repositam, de ipsa constituissent, pro libito,

hoc dantes, hoc resumentesξ sibi gratias habendas saepe profitentes, veluti de spontali eri uilegio erogato,quod alias de idisius Ecclesiae iuribus iam fuisset ἡψ Parem idem argumentum vim habet ex Canonicis Summorum Pontificum Constitutis: Mirum . n. sit, adeo frequenter

hos in suis Iuribus scri sis te, ac rescripsisse aliter, & a liter de Clericali exemptione, si res de iure fuisset Diuino ex se explorata, patens, & obseruanda; cui robur non addunt inferiora humana decreta. Multoq; minus queunt eadem iuri Diuino detrahere, ut hinc praes ripta non custodiantur ad unguem; nam, si inferior Iussex superioris acta irrite irritat, nec valet infringere ; quis hominum Diuinis detrahat Constitutis At contrarium experientia docet, cum de facto Romani Pontifices, per specialia priuilegia, secularibus nonnullis Principibus hoc indulserint,vt pro statutis criminibus in ericos animaduertant;hsde tributa exigentes aliquibus in locis non parcant. Sed de Pontificias caussas, nedum cicricales ad laicum Imperatorum Tribunal nouimus aliquando delatas iudicandas can.

Nos si incompetenter. a. q. R. can. Praeter hoc. g. ad hoc. I a. d.

can. Ualde. a.d. ubi plura Glossa. Et alibi pro arbitrio Summi Pontifices visi sunt, hoc fori priuilegium immutare, eX tendendo , vel limitando, aut tollendo. Multa alia contra idem usus praescripsere, & conluetudo in quibusdam regnis; aduersus quae reclamare iam non licet , cum tamen Diuino iuri nihil praetcribat s abusus sit, & crimen quidquid in illud patratur. Sicuti neq; immunes criminis primores illi fuissent Apostolici seculi Patres, qui praeceptum Diuinum de Immunitate Ecclesiastica neglexistent, quar post multum temporis prodi jt,&seruari incepit, ut ex probatis historijs m moriar, fideiq; est proditum. PVELONIS TO V. a. Dd Hie