장음표시 사용
441쪽
esiet filius fabri, erat tamen Filios Reeum am- --, Isai. I p. Pilatus ipse subsignat Cruci haerenti titulum scribens,&non retractans ab inuidis improbatum Iasus NA EA RE Nus RavIUDAEOR v M. Quamuis importunaropuli iniquitate lassatus iudicauerit innocentem'; eo ipso quod nullam caussam mortis in eo fateretur se inuenisse: satis indicans, non iurissice se in eundem ferre sententiam; sed vi tantum,& absoluta tyrannide malignis ealumniatoribus indulgere. de qua potestate absoluta, rationem non respiciente, cum se se iactitaret Pontius: Nescis gaia potestatem habeo cruci Henri te, separestatem habra Hmirtere tet Ioan. I9. Humilis respondit Saluator: Non haberes potestatem aduersus me, nisi tibi datum esset ver. Quod
non nisi permissuE intelligi potest, cum Chrysost. homil. 8 q.
Cyrillo, lib. Ia .in Ioan .c. 22. alijsq; Patribus; non . n. dispositive potestatem iniquorum praecipit Deus, sed verbum dandi frequenter locum obtinet concedendi; sicuti crebro illud in Apocalypsi est repetitum de Antichristo: Data ea eipotestat, cte. Caeterum iuridicam potestatem in Republica licite exercebat Pilatus, quemadmodum uniuersaliter certum est quod: 2 3θαι potestates a Dest ordinara sunt, Rom. II. ex quo sen sus exprimi potest Dominicae responsionis: non arrogares tibi Pilate temerariam hanc in filium Dei potestatem, nisi ab eodem Deo fuisses in hoc solio constitutus, ingratus. 6o Fertur in alia omnia D. Petrus, ante quam Ecclesiasticam
immunitatem euertat eo loco aduersus adduino; cui tam belle satisfacit Innoc.in c.solitae, de maiorit.& obed. vi nihil superaddendum ducam us; ait nanq;: Sate sonam loquentis. CZ eor mad quas loquebatur,ac vim I 3 eurionis riturire attondissesso beuro non expressi es taliter intexectum scribebat A solus sebditissuis , is eas ad humilitaι, me 'it sm 833uocabat. nam si peν εις qMod dixir: subditi e te, Sace/dotibus voluit impaverem um Iabιectionis, ct eis praeiarienis auam aerem auferre, quos fabiems esse monebat in queretur ex hoc etiam, q: si fera τι quύ- libra in Sacerdotes imperium accepiser, cum Iic rure omni humu- DE REGUL. ARISTOCR. Da
442쪽
Cap. XII. Secalaris Princi non par Vi in Eccles sap
na creatur Gaae orem sequitur Regi , tanquam nauigent; non negamus.qumraecestar in temporatibus Imperator illis d-raxari qώi ab eo suscipiant νεμ oralia. Sed Pollam in spiriturilibus antecesiae, quae tanto sunt temeratibus digniora, quanto animaρνυενδαν cavorio licet nonsimpliciter dictam fueri/rob-
eanquam . A d aurem sequitur ad vindictam malefacto am, LGdem vero bonorum, intelligendum non est, qώὸd Rex, I INGrator per bonos, o malos gla P acceperis parenatem , sed in eos solummodo, i eiusfunt iurisdictioni commis raptimus D. P tri interpres, qui & siaccessor in munere, mentem cius non minus, quam cathedram assequutus.
Et Ad testimonium ex D. Paulo,etiam dico, ut innuebatur sub argumento, intelligendu esse distributione accommoda aluod omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit; nepe una qua uis suis, sub quibus ordinatur, qui Ecclesiasticus Ecclesi sticis, & qui laicus laicis: alioquinii non intelligamus de sublimioribus potestatibus , quas unusquisq; in suo genere habet supremas,non videtur saluari obedientia ad exiguos Regulos, Narchiones,& Comites; nam potestates sublimiores istae non sunt, nisi in respectu ad subditos, qui ad malis sublimes non ordinantur. Explicatio est SS. Patrum, & Scholasticorum sere communis : cui non ossicit quod addinatur: necessario nomine sublimiorum potestatum venire laicas, eo quia mentio de gladio subsequatur, Quis .n. nesciat sermonem non eta de
gladio materiali ferreo, sed de formali gladio pol statis, qui cum duplex sit, aliusq; dicatur gladius temporalis, alius spiritalis, seu secularis alter, alter Ecclesiasticus, poterit gladium suum habere Episcopus, idest suam potestatem correptiuam non minus, quam laicus Princeps. Ergone si senex Princeps nolit sessum fzmur pondere gladij materialis onerare,ideo populorum amittet obedientiam, quia gladium non portat ξ velit non Rcx,sed Regina praesti in Regno,tamen subditi non o
443쪽
temperabunt, ouia excluditur mulier a gestatione gladij, sicut Episcopus) Sed pro gladio intelligitur potestas per elegatem,& stequentem Metonymiam,qua signum ponitur pro re significata, sagum pro bello, toga pro pace, fasces pro magistratibus, purpura pro regno, iuxta illud Maronis a. Geor. Non itrum popsti fasces, non purpura Regum, Flexit, Quando autem insta speciatim de tributis Apostolus loquitur, iam ad laicas potestates descendit,specialius commendandas , quae maiori subijciebantur contumeliae discrimini, facilis quippe exortu erat laicorum contumacia aduersus Principes
laicos, eo quod forte sibi visuri essent exempti per nouae legis Christia me susceptionem. Non ita: quasi dicat Apostolus: nis anima praepositis suis obedire habet, potestas nanq; seu gladius ad hoc est ipsis a Deo concessiis; laicis quoq; Dominis
sua exilibeatur reuerentia, maneat subicctio, quam Icx Euangelica non conuellit ; reuertitur tamen cito ad generalitatem obedientiae primo propositam , subdens: Reddite ergo omnibus
debitum, cui tributum triburam, cui ποι gal vectigal, cui timorem timorem, cui honorem hoxorem,
sia Idipsum continet explicatio a Chrysostomo data, . c ita loqui Apostolum de utraq; potestate, Ecclesiastica, & laica, ut ostendat, nemini deesse potestatem superiorem,unde corripiatur; sic Monachi Abbatibus, Euangelistae Prophetis, hi Ap stolis, Apostoli eorum capiti Petro, laici suis Dominis singulis subi jciutur; neq; . n. per Christianam legem quis exlex euadit, & ab omni superiore sollitus , ideoq; dicit: CHRIs TvM D-gra suas indaxisse, nos ut oliuas euertat, se ut ad melius insti-
ruat. Egregie. Si . n. Ecclesiastici sub alia peculiari politia non fuissent ordinati exempti a Iaica, politiae neq; fuissent cverse, sed neq; ad melius institu tae . quid ergo dicit Chrysostomus de meliori institutione,si in eodem statu post Euangelium omnia permanent sicut pri iis ξEt quamuis infidelium Principum immanitas Ecclesiasticorum immunitatem vexaret, nec aperta praetoria concederct, DE REGUL. ARISTO CR. aut
444쪽
aut satellites; nihilominus ab ipsis Ecclesiae initijs nouimus Episcopis tribunalia suisse ad ius dicendum, sicuti isibitur, r.
ad Timoth. s. Aduersas Pre10terum accusatio em noti recitere,
nisi sub duobos, vestratas regibus. Quocirca potuit idem Apostolus Ecclesiasticas potestates comprehendidisse,cum scripsit, omnem animam sublimioribus notestatibus esse subdendam. εῖ Adhuc tamen, ut clareat testimonium D. Pauli ad nullas nos redigere angustias, altera aeque firma responsio suppetit: potuisse nimirum Ecclesiasticorum immunitatem de Diui noluisse mandato nihilosecius in circunflantia discriminosi temporis nascentis Ecclesiae priuilcgium suspendisse: cum limitabile ipsum sit per Ecclesiam quoad usum, ut ostesum est supra rvel etiam tali legi ex toto per virtutem epicheiae dispensasse, caussa dispensationis durante,quae rationabili is ina erat,ne infidelcs Principes odisse inciperent Euangelium, ta nquam roscindens foedera regni, contra naturalem legem inauditu, spolians iurisdictione Dominos, non tantum quoad suscipientes clericatum, quam ctiam fidem. Inrmo ne prauo animo quis iampridem seditioncm moliens, vel perduellionem, occasionem ordinis suscipiendi assumeret, ac tegumentum: sed, ablegatis huiusmodi suspicionibus, & incommodis, recens nata lex Christiana, facilius adolesceret. Haec docent Leo Papa, &Augustinus in ps. 1i8. ad illud: Principes persero ri θον me gr.isis. Nec sinit ambigere idem Apostolus, i. Cor. 9. Omnia,
sTi . Eratq; haec necessitas non poncndi offendiculum Euangelio tanta, ut pro conscientia obligaret; ac proinde addel, tur post praedicatam omni animae pulcstatibus laicis sublesti
nem: Nec maresubdiιι orare,nox solum propter 1 a .sed etiam ρ ρUto confunιiam. Vtcunq; cssct in mandatis Ecclesiasticorum immunitas, praestabat ucruntamen ad rempus hanc negligere, cura praesertim in beneficium Ecelcsiae costituta sit,quam ita inuisam seculi Potestatibus Christianam reddere legem, ut vix propagari posset. erat ante bene erigcnda prius Ecclesia, PUERONIS TO II. a. quam
445쪽
quam immunitate firmandMm omnibus nanq; esse simpliciter' bene esse praecedit. Iam vero postquam potestatibus seculi omnes obsequi vportebat, ob excellentius Ecclesiae bonum,
quam sit immunitas, quid praedicaret Apostolus quod subditi essciat; alioquin ipsi poenas luissent hoc non erat Apostoli praedicare, satis ipsi Principes per se gladij ostentatione futuri
erant timendi, & tremendi; dixerat .n. de potestate: Vindex in . iram eι, qui malum agit. Propterea subdidit, non tamen seruili hoc metu obediendum illi, sed potius ob Dei Amorem, &propter conscientiam.
6 Iuxtaque sensum hi perbolice loquutus est Chrysostomus,
dum neq; Monachos, neq; Apostolos, aut Prophetas exim rei ab harum potestatum dominatione: siquidem, cum suis populis, atq, temporibus apprime nota esset Ecclesiasticorum exemptio ; ita ut a nemine facile perpeti posset iniuriam; non cauit multum, quo laicos ad eam lubiectionem induceret, per excessum sacram etiam gentem simi liter paratam facere, praedicare. Caeterum pro Ecclesiastica immunitate multis petitus aerumnis, idem nunquam Ron dimicauit ; carceres in uniuerso patriarcham reis coercendis adhibuit: Immo laicis etiam praecipius, homil. 7o. ad pop. Antioch. legcm tulit, ne praeficae amplius accirentur, ut moris fuerat funera lamctari, sestiue comminatus: Ne cogam eas vera, ct prop)ιa mala dest:rebi ven quod absi , conrempti fueramus, minrs ad rem de cere cogemur; hicce
coactivam potestatem non habebat in clericos, ut cos ad laica subsellia remitteret iudicandosὸ optime Apostolice menti adhaerebat Chrysostomus, quae paululum immunitatis negligeret, ut maius inde referret compendium amabilitatis, & conuersionis Principum ad Ecclesiam. 6s Eadem calliditate non enunciatiue, sed per interrogationem dixit Ambrosius: Tributum C aris eis e fleιιι Imperarorre batum put ostendamus nos ea auaritia non laborare quae mordicus velit rein distrahere, & tenere; ecce parati sumus quidquid petitur soluere: Scilicet, non negaια , Sr Ecclesia DE EEGVL. ARISTOCE
446쪽
Cap. XII. Secularis Prine.nonpstea in Eccles oss
sol nitributo. Sciebat.n. arae fuisse Domino Saluatori Ecclesiae libertatem, sed multo magis eiusdem progressum ; tiscandalo amplius studuisse tollendo, cum dixerit: Ergo liberi θην sit, 3 ut amens non scandati mus eos, libenter pendit tributum. inlod nihilominus parum iuuit ad remotionem scandali;adeo nanq;facilis suscitatu erat hic rumor,quod Messias nouus Rex reduceret populum in libertatem, & redimereta tributis huc . n. etiam nunc Iudaei Messiam attendunt, ut de mundana captiuitate liberentur ut quamuis studuerit Domi isnus omnem huius scandali occasionem declinare; nihilominus tempore passionis, non aliam imposuerint calumniam, quam: Hanc inuenimus μίαertentem te'tem nostram, o proh/beatem σνibata dari Caesari, Luc. a Nimirum praetextus hic de iure status,& laesia Principum maiestat unicus erat ad euertendam religionem subnascentem, seditionis crimine infamatam. quare merito quidem iure nil diligentius curabant ApostoIi, verbum Dei disIeminantes, ne Iudaeorum glisceret opinio, & tolleretur rumor, aduenisse CRRIsτvM, dc attulisse omnibus libertatem a statimq; tumultu suscitato in gentibus, non modo ciues insurgerent aduersum Principes; sed serui relinquerent Dominos audito Euangelio, currentes, dum existimassent sevocari ad pileum .
6s Appellauit D. Paulus ad Caesarem ; sed dissicultatem non facit, si Athanasium audiamus, Apolog. ad Constantium, &Augustinum Ep. 48. o. & ao . contra Donatistas; inquiunt. n. Apostolum appellasse de facto,non de iure, si modo ea vera appellatio fuerit, I mperatorem deposces Iudicem,quae non erat reputanda illicita, ad illicitam vexationem redimendam; tum maxime, quod iam in laica manu esset inferiorum pol statum,qui ad superiorem appellabat, ut ulcisceretur iniuriam
sibi a laicis irrogatam, qui ad laicam pertinebant C ae saris diationem. Sed forte vera non fuit inibi appellatio, sed quaedam dumtaxat ad pium Principc in opis imploratio, perquam lici
ta, vel sane una ex conlactis D. Pauli astutijs ad iudicium de PVERONIS TO M. a. Ee cli-
447쪽
clinandum , vel interrumpendum, quod alias legitur praestiatisse. & de se ipso alibi dici t: Ego sub nastius reingar potestate.
67 Eiusdem verba ad Corint. 6. non sic interpretor, ut per comtemptibiles intellexerim laicos, scd idiotas contextu . n. apparet, quod illi non opponantur Ecclesiasticis, sed inter ipsos Ecclesiasticos opponantur sapientioribus, dum dicitur: Sic non
no mihi animo sum, ut stem interpretationi D. Gregorij , dc per contemptibiles inteli igam laicos praeficiendos in iecularibus negocijs: praemiserat nanq; Apostolus: Ad verecundiam vectram die cilicet ut eam particularem Ecclesia Corinthiam
confunderet,quae tanta pi cineretur sapientum penuria, ut non
posset sicuti aliae praestabant Ecclesiae iudicia quae ad Clericos spectarent,perficere,nisi laicis sapientibus accersitis. non erant increpandi , neq; confundendi ex laicorum introductione, si propria ea seisient munia laicae potestatis. Demum habeas quid velis. Monet Apostolus laicos constitui ab Ecclesiasticis super iudicia secularia , quid est amplius hoc, quam licere Ecclesiasticis propriam auctoritatem laicis deletare, ut de Ct ricis in secularibus negocijs iudicent hoc nullus negat. 68 Ad succcnturiatas illas plures eiusdem consequentis auctoritates ,& rationes, quod Antistitem spiritualium cura nulla deceat terrenorum, unico satis fit enunciato; quia scilicet potestas Episcoporum ipsa omnis spiritualis est, cum non terr nam habeat originem, & ad personas rerminetur de seculo a stractas; quamuis de his tam in spiritualibus , quam temporalibus solicitudinem gerat. ac proinde qui dicit militem Dei
non se implicare negocijs secularibus, hoc indicat, ne secularem gerat potestatem, pro ut ab Ecclesiastica contradistinguituri, di in omnes seculi personas sertur, non vero in rcligiosas tantum; ita Cicinens admonitus cst laicis laicos Iudices designare, ne praesecaretur hominum curis; vel etiam ut suam authoritatem desegaret ijsdem ad tempus, quamdiu praedicatio- BERZGUL. AEISI OCR. nas
448쪽
Cap. XII. Secularis Prisc. vas potest in States
nis ministerium postulasset, ab ijs vacare negocijs, de iudicijs;
quae minus illi dicuntur cogruere, faeta comparatione ad praedi ationem, quae sane congruit magis; non tamen constituere
Iaicos, qui se ipsum, & Ecclesia sticos iudicarent; sed qui leuarent eum onere iudicandi laicos in negocijs secularibus, quod ipsum etiam ad illum videbatur alias I pectare. Ita sarcina nulla erit praegrauis, & ossicia singula singulis commissa erut personis, si nec Imperator iura Pontificatus arripiat, id est Ecclesiasticum populum huic subiectum immediate, non iudicet; neq; Pontifex nomen Imperatoris usurpct, nempe ipsi in sec lares homines relinquat imperium. Dicitur quoq; regalis potestas bene praesidere carnalibus, & pontificalis spiritualibus, quia hominibus,ut dixi pr est spiritualibus,&: Deo dicatis. Ea vero illatio deficit, quod Principes laici ita debeant ciuibus omnibus, etiam Ecclcsiasticis temporalit cr dominari, veluti Epistoporum authoritas spiritualis etiam ad laicos ciues cxtenditur. Falsum hoc est; quia nobilior est spiritualium potestas, quam sit corporalium,quantum anima praecellit corpori; idcirco qui potest in maius,& nobilius, non est impos iniminus,& ignobilius; secus , in uerse vice, qui in temporalibus praeest, non attinget personas spirituali Ecclesiasticae deditas politiae.
69 Pijssimis Imperatoribus debitu non dissitetur EcIosia,quo.
rum studio usus suae immunitatis, antea haerens, & periculo septus, palam carpit induci, & promoueri; Ceterum praeccptum de ipsa immunitate, scque i cap. ostendemus i ctiam eου ipsorum C ssarum testimonio esse iuris Divini; ac proinde cum salis grano accipienda quaecunq; de illa, siue pro, siue contra per Caesares constituta legantur: inulta de facto potius prodierunt , quam de iure ab Imperatoribus, nec ideo valde culpandis; vel quod bona fide, siue rei probabilitate, siue peritorum placitis, maiorum vestigiis institerint: vel quod zelo nimio desidiar alicubi Ecclesiasticorum optarint consissere; vel
etiam ignorant a sint cxcusandi. PUE AONIS TO M. a. Ee a Pom
449쪽
Dι -'. ENIM. Pont. O.M. Pontifices Maximos posse usum priuilegh huius extendere, vel angustare firmauimus iuperius, & aliquid sub fine sequentis cap. superaddemus quaerentcs,an ex toto ijdem valeant priuilegio renunciare. Non aliter deinde intelligendi sunt Romani Pastores caussas suas subiecisse Caesaribus; quam, cum in Concilijs se sisterent, de sic responsuri; quod ex susurabundantia quadam innocentiae, atqi fiduciae processisse docuimus, de argumento subijcibilitatis Papae ad Cocilium disserentes. Iam vero Diti inum praeceptum de hac Ecclesiasticorum immunitate sit perscrutari.
Ecclesiasticam Immunitatem esse a iure Diuino oste ditur , & unde nam habeatur de ipsas riptum praeceptum.
Cctisum esse iure Diuina immunum ιcnen iam est, ct quia communior haec e se opinis, o quia fauorebitur
450쪽
rum exemptione, Druinitus constituta .
st Raomodo indagandum praceptum Diuinum de hae Immunitate. Io Plura sunt in scriptu is, qua minus e caciter faciun ad inaitarum probandum; se primo σαδην istud de Pharaonis obse arantia eVa Sacerdotes Aera tios. I et Aliud iis Artaxersis, vacarianem dantis Nebr is Tempti Mι-niuris . . ra Ex eo ιlier arguitur pro Dirino scrip o pracepto de Immunitate Cleνiuia; sedpro naturali Dinino iure Mntummodo.
Is conuantinus f Ur Clericorum Immaenitatem ab in Ἀ8 i . Deus stetit in Synagoga Deorum, &c. a Non magis huι facii scriptura hac, quam plures asia, mmce ae-
Is Multiplices interpretationes, ut patiatur Me Ualms vesicrius. I is omnium receptissima, literam minus exterra est, Deum i rer quasliber Iudices iudicare. Ir potestate Hebraeorum Poηιificum in Sacerdotes, O Levitas aliis qui argumentantur pra uobis . i8 Incerta pariter conclusio ex bais ossi dubia ratiocinatione ιη- fertur ars Ostenditur infirmitas ori, huc adriat, ex 2.Paralip. 19.ao Ex Lesitiei vis imo aΠorum argumentam assertur, es diligente examinarum firmissimum reperitor .a I Sancrifieare aliquid, quoadum vocis, idem ea, ac exrmere. a a Iuma quod raci :ιns Deus. 9uis asseres bifanificaras, idem
2 δ Eoram, qua in cit. Leuit. vlt. habentur, Muπαμώ - τψ' a 4 Ex hoc loco habem praceptum Dei de Immunitate Ecclesias reflexum in minus aa tr directum, quνα adest verae . a I Non e praeceptum hac legis veιeris abrogarum, ostenrisar ex ν rione , ct ex paritate de praecipio decimarum , ibidem simul a iuncto, quod Aerseuerat . PUERONIS TOM. a. Ee 3 aD E