장음표시 사용
471쪽
conliisuta est is eos. 3si aliquidis muras deliqueris . Iuxta qua loquutionis proprietatem certe non modicum firmant clericalem immunitatem allata verba Levitici: Si .n. res,& personae Deo semel oblatae, nequeunt remoueri, quia sanctae sunt Domino, seu quia liberae, & exemptae sunt a laico foro, & lius iuris diuini factae r ergo Ecclesiastico tantum subdentur iuri, quod in humanis sacrum dicitur, atque diuinum. aa Et in hoc sensu accipi in sacro textu vocem sanctificationis pro exemptione a communi ciuili foro, & reseruatione ad ius Diuinum, quod exercent in humanis Sacerdotes, seu Ecclesiastici, ipsemet subsequens contextus est non obscurus interpres: Subditur nanq; de agro voto obnoxio, quod non poterit redimi , si Iubilaei venerit dies: Aria fandi casus erit Domino , ct consecrata ad austertinet Sacerdotum; & quod dicitur de possessione, seu dominio agri consecrati Domino, pariter asseverandum est de hominibus consimiliter Deo sanctificatis, seu per oblationcm factis Diuini iuris; est nanq; praeceptum : Omne quod Domino consecraιur, e hema fuerat sese ariamat e ager, . sanctumo Gomo Domino erv. idest ab omni prophano commercio legregatum, ad sacra mi magis accedens ; ita enim dixit Vlpian. de verborum signific. Sanctum
qua firmat. . Et Donatus Grammaticust Sancta inquit
loca vicaxtur, qaa aduersas ιmariam, o vin religiose quadam muniuntur, O qua omni obseruatione inuiolata sunt. Quocirca
praecepisse Deum sancta sibi fore quaecunq; sibi offerrctur, tam res, quam personas, id ipsum fuit, ac sacerdotalein Immunitatem aperte i usisse: & Sacerdotes, caeterasq; personas Deo dicatas sacerdotali Iurisdictioni subiecisse, eo ipso quod sancti Domino essent; Aaroni nanq; dixit Deus Pontifici:Omnia,quae sanctificatar .sis Ista I tradidi tibi, or=0s tuis pro efflos cerdotati legitim e uerna. Num. I 8.Si igitur factae Domino sunt personae retq; Deo dicatae , ad summi Sacerdotis Iurisdictioncm s ctabunt saci am, a laico sanctae foro,& legregatae. DE REGUL. ARISTOCR. Ad
472쪽
Cap. XIII. Immunit.Ecdes est de Iure Diuino. ist
as Ad effractam scripturae huius clarius percipiendam, considerandum est capitulum ultimum citatum Levitidi, in duas partes distribui; in prima leges traduntur, quo aequi ualenti pretio redimenda sint ea, quae voto fuerint Deo obnoxia, antequam soluatur votum, si non placuerit soluere: sic de homine voto obstricto secundum diuersas aetates , diuersa etiam ansg nantur pretia redcmptionis: de animalibus deinde eadem lex datur redimendi statuto pretio, quaecunque voto addicta placuerit redimere; aliter de mundis, & sacrificio aptis; aliter de immundis, di ab altari reiectis: tertio de domibus, atque agris, quomodo redimantur voto obligata. In altera autem parte traditur, quod amplius redemptionis nullus supersit lo. cus , postquam solitium fuerit votum, & res facto fuerit Deo
a 'Quae posteriora verba ita mihi c5uallant sacerdotalem Immunitatem , ut eam esse de iure Diuino ostendam nullatenus posse iri inficias; siue directe, siue reflexe illud mandatum spectetur: Nam dato adhuc, quod Immunitas Ecclesiastica inducta esset de iure humano, & libera oblatione, ac munificentia Principum; iam eam de inre Diuino habemus,quia praeceptum Dei expressiim est, quod omnis oblatio facta ab hominibus
Deo, nequeat reuocari; Vnde Ecclesiastica Immunitas, quae ortum duxisset tantummodo ab hominibus, praeceptuni habet a Deoconseruationis, ne violetur. Sed revera directe, ianon sic reflexe perQnae Deo dicatae sanctificantur Domino a hoc est eximuntur a qua uis potestate propham, eo ipso quod irrevocabiliter sese Deo dediderint. as Si igitur ex Dei mandato fruitae sunt immunitate personae Deo dicatae in lege veteri; non mim,s frui habent Clerici no-tiae legis , quorum est longe praecellentior status, & dignitas ;'ERONIS TO M. a. suntq;
473쪽
suntq; pares, immo superiores in his rationes condendi Immunitatem, quam fuerint pro antiquis Sacerdotibus, atq; L uitis. Estq; constantiss.mum cum D. Thoma,&Theologis omnibus, abrogatam non esse legem veterem, nisi quoad caeremonialia,&iudicialia, praecepta autem in suo robore perstitisse. Neq; enim est vis infracta Decalogi; neq; abrasa mandata sunt, quae super naturali iure Diuino disposita erant. Si ergo praeceptum de soluendis decimis confitemur omnes de iure Diuino in noua lege durare, quia naturali iuri conforme datum est antiquis Sacerdotibus in Moysis lege; cur non pariter ad nos quoq; illis data ad ius naturale conformis perseueret Immunitas cur haec perierit, illud remanserit, si ab eodem Deo ijsdem de caussis, nempe, ut rependeretur sacerdotali muneri gratitudo, & dignum obsequium, pari cum fundamento super naturali squitate,insuper in eodem loco unum& alterum mandatum est ipso cit.cap. vltimo Levitici Statim enim, ac mandatum est de exemptione personarum, & rerum Deo oblatarum allatis superius verbis, ubi ea desinunt, immo
diate haec connect untur in textu: et omnis consecratio, qua efferatir ab homine non red metur. Omnes decima terra, seue depomis arborum, Ge defretibas, Domini sunt, O UBIanctificantur.& omnia demum in eo descripta Capitulo, hac fine clauduntur: Haec sunt pracepra , qua mandauis Dominos Musi a uos Israel in monte Sinai . as Observet praeceptum ipsena de decimis, quod nemini non est certissimum, eadem voce cfferri sanctificationis : 'Dominiost, or istisanctificantών. idest a prophanis usibus extrahuntur, & segregantur, quemadmodum de personarum, dc caeterarum rerum dicatione fusta Deo,ibidem dietirm fuerat: tauiri orasemessueris consecrarum, sanctum Iani orum erra Domino . anne remanebit sanctus Domino ipsi dicatus homo, si nihilominus,sicut laicus, te laica no eximatur potestate terreni Primcipis e profecto non magis, ac si vice reddendi decimas Eccle-uae, cum caeteris prophanis frugibus, minino sanctas, con- DE REGUL. ARISTOCR. Per
474쪽
gereremus in eundem aceruum, congregaremus in idem hori eum indiscriminatim nostris laicis usibus profuturas. a 7 Sane tale discrimen non indicat Deus, qui sicut utrunq; sum ut mandauit,& decimarum solutionem, & Sacerdotum e emptionem; ita pariter ex utriusq; mandati praeuaricatione se
affligi , & configi testatur: eadem iniuria se assici dolet, a non
soluentibus decimas,& a vexantibus Sacerdotes: de primis .n. legitur Malach. s. Si amor homo Deum, quia vos consistis me, Hostis in quo configimus ut de respondet per Prophetam Deus: In accimis, ct primirijs, ct ideo inpenuria male Ii estis: Ixsorte emn m decimam in horreum meum .seprobate me severhoe, si non aperuero vobis cataractas coeli, se es dera vobis benedictionem usque ad abandan iam cte. de alteris autem, hoc est de asscientibus molestia Sacerdotes, per alium Prophetam ait Dominus pariter se asiligi r ut tangιι vos, tangit/vastam ocu- δε mei. Zacia. a. Itaq; no minus laeditur Deus a vexantibus personas sibi dicatas, quam a negantibus decimas reseruatas eide; parisormiter ergo utrinque diuinum mandatum contemnitur.
28 Suggerit Zacharias aliud non certe obscurum Dei iussum, quod pro Immunitate hac Clericorum passim usurpant Doctores, Patres,Canones,atq; Concilia,vulgatissimum,& multis in hac materia princeps: ex Pal. I o . compuis pro eis Reges:
Nolite tangere Chranos meos, ct in Prophetis meis nolite mal
gnari . Vbi aegre serens Deus iniuriose accipi ab irreligiosis,& insidelibus Regibus seruos suos Abraham, Isaac, & Iacob, Omnemq; eorum progeniem, dum pertransiens adhuc pusilla de gente in gentem, & de regno ad populum alterum, plurimas ab obuiantibus inimicis est perpersa molestias , ab Amorraeis, Chananaeis, PheraeZeis, & alijs; proinde imperative tu.bet more rangere ; quae etiam negativa lo' uutio pertinens ad internam directionem voluntatis,& no tantuin modo ad prohibitioncm externi operis, ostendit praeceptum non est e de re mala, quia prohibetur, & extrinsece; sed de re intrinsece ma-Ia , ideoq; n unquam serenda, & in aeternum vitanda; Nedum PUELONIS TOM. a. in
475쪽
in solum fauorem Abraham, Isaae, Iacob, & totius Hebrae
pro eniet declinanda ad tempus. Quid conor praetendere inibi esse praeceptum, & duraturum arterno etiam apud Ecclesiasticos qui veri etiam dicuntur filij Abrahae; quadoquidem ipse ante dens contextus exerte dicit: Verbi, quod mandauistin mille generationes, quod disposau ad Abraham, se iuramentisai ad Isaac, o flatuu istud Iaceb in praceptam, cr Israel in te- flamentum aternam. Quale est hoc praeceptum populo Israel in aeternum statutum,& quale hoc iuramentum e duo subduntur; & promissae terrae possessio, & delensio ab externis iniurijs: Dicens tibi dabo terram Chanaam uniculum haere iratis vepra cum essent numera breui en de Israelis omni populo loquitur paucissimi, o incola eius: ct pertra erunt de gente ingentem,er de reguo ad pepalum aberum; non reliquis hominem M. cere eisin corri uir pro eis Reges: Nolite t agere Chriuos meos ocSed cum possessio terrae Chanaam non possit esse illud praeceptum aeternum, cum iam inde Hebraei de promissionis terra expulsi,&disipersi, peregrinarentur, neque eam possederint in mille generationes; reliquum est, ut de promissione icrrae, intelligatur iuramentum ad Isaac factum peculiariter; praeceptu autem aeternum fit illud: Nolite lavere ChriHos meos. quo indefinite continentur omnes Christi Dei, seu uncti, futuri in seculum, & mille generationes. as Arguo igitur a fortiori; si omnes Christi, seu uncti Domini in aeternum non sunt a prophanis tangendi; multo magis id intelligi habet,& verificari de vere unctis unctione corporali, di spirituali, quales sunt Sacerdotes,quibus inungendis materialiter oleum designatur, tum in Sinagoga, tum in Ecelesia, quae insuper unctionem spiritualem characteris addit in anima suorum initiatorum, quam intelligendum esset de solis Abraham,Isaac, & Iacob, aut uniuerso populo Hcbraeorum, qui lata solum , & impropria unctione gratiae spiritali, Christi Domini nuncupantur;& pro eis tamen dictum illud certo recipitur: Nolite tangere Chrsos meos. Licet enim Patriarchae illi DR REGUL. ARISTO R. fu
476쪽
Cv.XIII. Immunit.GLfende Iure Diuma. Momerant Sacerdotes, immo & caeteris de populo licitum fuerit
sacrificium offerre, antequa eductis de terra Aegypti in Aarone sol um,eiusq; posteritate Sacerdotium institueretur verum,&oleo designatum; ncmo tamen antehac oleo unctus fuerat sacro aliquo, per Deum determinato, ad suos Cuxas ros ect-
so Nec aluer hos praeceptum intellexit ipse, qui praeteritum
enarrauit David; quod nimirum extenderetur ad quoslibet Uci uncios , etiam praeter Abraham, & Isaac, & priores Pa- t. i. si immo fortius verssicaretur de his, qui post Aaron vere & corporaliter oleo tabernaculi fuissent delibuti: siquidem 1 pcrcutiendo Saule hoste abstinuit, a quo ipse petebatur ad necem sed dixit, languinem suadenti, Abisai: aesis exiendo ma-
Eodem quippe olco Sacerdotes, & Reges de tabernaculo um scbantur iramo Npercit David Sauli, cum ipse, non minus, sicut hic, iam fuisset a Samuele inunctus in Reae quanto lautur magis nefas erit alteri prophano in CΗstas rvM Domini in. surgereὸ undenam audierat David huiuscemodi preteceptum non es c extendendam manum in Cn Ris Tos Domini: nisi ex Deo, cuius ipse rctulit dictum ad afflictores priorum Patrum CHRIs ros meoir quae verba,etsi alibi eadem numero exprcsse non haberentur, prie sertim in Genesi ubi eorum viderctur locus; censentur absq; dubio a Deo exisse, vel per Angelos, vcl per interitam loquutionem, sicut illossa in
si Audio tamen hoc ab aliquibus reijci testimonium tanquam citi admittatur praecipere de non tangendis quibuslibet Cuxi.sris Domini; hoc videatur tamen magis facere Clericis propriuilegio Canonis, quo in ipses prohibetur violenta iniectio manuum; quam pro priuilegio fori, quo exemptione gaudenta laica porcstate: siquidcin David ne caritaret Saul dixit, non esse mittendam manum in CBRIsT,M Domini; & prircentum
477쪽
illud: N,lite tangere Cuxilios meas, industum est occasione Regum afligentium, vel Abraham, & Isaac, vel reliquos postea filios Israel; nec videtur locum habere in directione iusta,& iudicio recto Principum laicorum, ne extendatur ad unctos Dei; nulla .u. ipsis hinc fit iniuria. a Nemo tamen commentationi huic daturus est aures, qui sedulo quod in explicatione sacrarum literarum praestandum est, in quibus nihil otiosum, fortuito positum nihil attenderit verbum tangere: Neq;. n. dixit Deus: Nolite persequi, a sigere, diuexare, aut quid huiusmodi, molestiam tantummodo prohibens ; sed in sacrilegos inuectus, qui molesti erant
Cux Is Tis suis, inquit, Notite tangere: quasi obiurgans vehementius e Nolo CHRis ros meos non modo vexetis; sed neq;
ad eorum accedatis contactum, siue in bonum, siue in malum; estote procul ab eis; corum rebus, caussis, & negotijs nihil immisceamini;verbum . n. tangere dc se non magis significat mo-Ieste tangere, quam amice. Ita intellexerunt hunc textum sacri expositores fere omnes, Samstiq; Patres, a quorum iudicio non licet fatiscere in explicatione sanctarum literarum; praesertim, cum, & contextus arrideat, ncc ratio refragetur; pe quam .n.consentaneum est naturali congruentiae,quod honoris, & reuerentiae ergo secularis manus Saccrdotes non audeat
contingere ad correptionem, nedum cum iniuria inferior potestas superiorem subigat gentem . Et Anactetus in can. Accusatio. in primo a. q. 7. cxplicans illud Lac. a. Eui rangit vos, tariit pupiliam oculi mei, tactum refert ad accusationem quoq; ,& iudicium, an non redic tangit equidem aliquem, qui rebus eius se se ingerit. immo haec est propria verbi lavenis energia apud Grammaticos, ut eleganter eo 'tantur ad leuissimam quanq; actionem significandam: attigisse hos,vel illos annos, ipsis est, primo in eos intrasse: tangere aliquid inter sermocinandum, vel scribendum, est obiter in id lapsum esse: tetigisse prouinciam, pro vix fines la ille ingressum, & similia. quare Deus dicens: Nolite ιangere CΗ1 Is Tos meos, non
478쪽
est praesumendus idem dicere voluisse, ae: Nolite toti incuba re, male accipere, fustigare, aut caedere,sed praecepisse:Nolite, neq; accedere ad aliquid, quod vel umbram iniuriae habeat in
33 Cnare id docet similitudo pupillae, a Zacharia inducta, qua
delicatior nulla pars corporis; ita ut vel minima festuca, aut puluis exiguus eam laedat; immo cautius custodienda sit a stili,& acus cuspide tenui, quam a stipite crassiori: a ui ravit vos, inquit, tangit fluitam oculi μει. Negari autem non potest, quin iniuriam sapiat laicorum imperium , & iudicium in Clericos, qui naturali iure iam sanctiores, & superiores ostensi sunt ex cap. praecedenti: praescrtim, cum Laici communiter suspecti habeantur in Clericorum caullis,& ipsis infensi can. Laicos a. q. 7. c. Clericos de Immunitate Ecclesiarum in s. bene igitur cautum sit, ne accedant, ullatenus tangant, quos limis aspicere oculis praesumtitur, nunquamq; sine iniuria contacturi: Nolite tangere Custis Tos meos, ct m Propbetis meis nolite
malignari. Post quae Propheta de alio praecepto, aut testamento aeterno praeter istud,nihil ampliusved pergit flagella recensere,quibus Omnipotes iniurias populi sui est ultus,& primam
omnium annonae numerat caritatem: Et vocavit famem super terram ct omne Armamensum flanis contriuit, quae poena, cum
eadem sit, ac illa, quae pro decimis non solutis est irrogata, de qua Malach .aiebat Dominum assiictum: In decimis , reprami-rijs; ct ideo inpenaria mati uti estis; nec impar sit Dei offensa, qui utrinq; se affligi dolet, atq; configi, par etiam docet de utroq; esse praeceptum, sicuti re vera est, & in eodem cap Levitici viti mo,unum immediate post aliud ostendimus praecipi.
34 Quod si iussum istud: Nolite iangere CHRIs Tos meos, tolerantius sis accepturus,pro Clericorum exemptione a laica potestate coactiva dumtaxat, quae sola aliquid importare vid tur iniuriae,& propius ad verbum tangendi spectare, secus vero directrice va,& legislativam secularium Principum aut horitatem i in clericos non coarctari, quae iniuriosa non est, sed ap- P EAONIS TO M. a. Gg pri-
479쪽
prime honesta,ciuili λcietati consentanea; oppono in primis quia quod initio diximus tanta est trimembris huius Ecclesiasticae Immunitatis connexio, ut ea di stoluta, nihil eorum su- petiit vividum : si liber non fuerit clericus a laici Principis legibus , neq; erit transgrediens immunis coactionis, & poenae;
nam ex Hieronymo contra Iovinianum; estq; in can. Quisquis I .q I. Idustor cvitur imperaturin quin imperator nec eo seri; si non far poenam habet: ubi consilium datur, emerentis ambitrium est; ubipraec sum, necessitas seruientis.
31 Non destituimur tamen alijs sacrae scripturae testimon Aquibus uniuersaliter ostendatur praeceptum : ne de sacris hoominibus ad laicum iudicem aliquid pertineat. Proferunt huc nonnulli, quod D. Paulus Corinthijs q. scribit: Mihipro miniamo ect , ut is vo is iudicer .aat ab humano die: qui autem rudicarme Dominus eIf. Vbi Apostolus se cuiusuis humani, idest pr phanar,non Diuinae authoritatis iudicij se iactat exortem, quia Ecclesiasticus homo,&vt praemi serat minister Ci Rismi, &dispensator ministeriorum Dei. Nec vim omnino textus huius declinant ex contra opinantibus multi , respondentes sermonem ibi cile nuti una de iudicio forensi, & publico; sed de pri-
to; quo cauebat,ne unusquisq; Corinthiorum, temere apud semetipsum iudicaret circa legitimum ministerium Cn Risri,& dispensationem fidelem ministeriorum Dei, quae in Apostolis esset: non plene, inquam, satisfacit haec responsio: duo n. disiunctive ait inibi D. Paulus: a vobis iudicer, aut ab hum no te per quae utrunq; iudicij genus se non expauescere indicat, priuatum quidem,& conscientiae internum, dum singulis ait a vobis. dum autem, sub disiunctiva addit particula, aut ab humano die, aliquid amplius & a primo diuersum, voluit addidisse; quod esse nequit, nisi publicum iuris externum iudi- , cium, cuius pariter significauit se esse immunem . 36 Quis enim, phrasis gnarus, nesciat iudicium internum, siue temerarium, siue rectum hominis priuati non dici illius diem; sed loquutionis significationem hanc esse, ut dies accipiatur DE AEGYL. ARISTOCR. . Pro
480쪽
pro iudicio, in quo publica sertur a Tribunali sentetia sic diem
dicere alicui ponimus pro conuenire ipsum coram iudice. Liis Ditis' Cum P e- Anius Virginio dix Her. id est inius vocasset, citasset ad Iudicem. Et super illud Alnos. s. Uades erantibus diem Domini. Glossa ordinaria inquit: uuli verbi ν iureι via deantu . Hcont risidera e dum ιMHc cte. Quare si Apostolo mens fu i sset de solo priuato via iustulusq; iudicio se subtrahere, postquam dixi stet: Mihi aurem pro minimo tu , ut a vobis inauer. vacanter addidisset quod sequitur: aut ab humano die.
dum hoc esset idipsu in ;& magis inepte sub illa di suctione aut, quae diuersum aliquid importare solet; ineptissime iudicium internum dixisset humanum diem, quod aiuini κ' unquam, bene loquente audimus proloum: sicuti e diuerso solemne nouimus diem dicere de iudicio forensi, & publico. Atq; huc duccbat gradatio Apostoli, qua, ut cilicacius suaderet, de suo ministerio nulli esse temere iudicandum hoc
nanq; ctiam intendisse illum non dissitemur, docente immediate contextu: Nome uaq; iudicare quoa A; vemat Domianus,qui istuminabit abscondita tenebrarum. c. quod de priuato iudicio aperte dicitur tantum abest, inquit, ut a vobis ego dc ar iudicari, ut neq; humano diei; humanae videlicet pol statis sententiae sim obnoxius; ut alibi clarius indicauit: Ego . fus nastius redigar potestare. I . Cor. 6. qui intellectus non fugit Ambrosium, inibi sic coninae ratantem: νιa nec a leguus, munda ιν eiιιs, iudicandus er at. Hinc igitur patet quomodo inaniter scripturis sacris conentur illudere tergiversantes, quicunq; semel hrmarunt animum negandi quoquomodo praeceptum Dei de Ecclesiastica immunitate, rationibus no audituri, neq; eas medullitus ad veritatem perscrutaturi.
37 Verum essicacius adhuc instat pro nc bis, Levitarum exemptio de populo reliquo, quam a Domino factam legimus in libro Num. dum eos Aaroni, de succcssoribus eius futuris in Pontificio solio illos donauit. Donauit quidem Aaroni Dominus generaliter, quidquid semel Domino consecratum, iu- P UELONIS TO M. a. Gg a ris,