P. Virgilii Maronis Bucolica, P. Rami eloquentiae & philosophiae professoris regij praelectionibus exposita quibus poëtae vita praeposita est. ..

발행: 1555년

분량: 187페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

talia nisi ab amentibus fieri non potuisse. Quid verA imcestuu constuprationumque in huiusmodi nocturnis c5uentibus sit comissum, Liuius libro quadragesimo scribit, bi cognosces multis ante Iulium Caesarem temporibus ea sacra Romae fuisse. Ha FasJ periphrasis est thyasorum. VitisJ Tertia pars e dissimilitudine uiui αmortui Daphnidis: prorasis ornatur quatuor similibus. Locus est similis Ivllio octauo Theocriti,

Boui autem vitulus,bubalo boues ipse. Vitis ut arboribusJ vitis arbustiua de qua secundo Georgico. Postquam J Antapodosis ex adiunctis malis post mortem secutis. PalesJPales dea pastorum, de qua in Ltio tertij Georgici. poluJ Nοαιος intellige sic enim pauit annos decem regis Admeti armentum,quia Cyclopes,a quibus Aesculapius eius filius caesus erat, interemisset, cum tamen Ioui fulmina fabricati essent. LoliumJ Graecis est ανιον, Francis Iuraea:versus idem repetitur primo Georgico, , Lappaeque tributaque interque nitentia cultu, I uelix tilium σ steriles dominantur auenae. Officit oculis, quod Ouidius primo fastorum testatur,

Et careant Lollis,oculos vitiantibus agri.

. uenaeJ Auena primum frumenti vitium est, ait Plinius libri decimi octaui capite decimo septimo: sterilis porro dicitur ad disserentiam satiuae: vana pro eodem dicitur primo Georgico, Expectatust les vanis elusit avenis: Francis aueneron dicitur. PaliurusJ Paliurus Dioscoridi,libri primi capite centesimo quarto, frutex est aculeatus,durus, cuius semen pingue & fuliginosum:Francis est albus spinus: vicesimo tertio Idyl lio,

Ckm ipsi mortuus est,etiam flores omnes tabes i sunt. SpargiteJ Adhuc επικηδον fuit, sequitur ι φιον, de sepulchro

102쪽

sepulchro & sepulchri inscriptione: vide sexto Aeneidos de Miseno sepulchrorum ceremonias. Notabis autem hic describi sepulchrum herois : heroes enim creduntur in fontibus & montibus habitare. Superaddite carmen J Idyllio vicesimo octauo sic iubet amator inscelix epitaphium a se dictatum superscribi,

Inscribe m hoc epigramma quod tibi versibus exarabo. S luisJ notabis in hoc nomine perpetuum bucolici carminas subiectum, ut antea. Formo formosiorJ par nomasia: Simile est Idyllio primo de Daphnide,

Daphnis ego hic Eu,boues blapas ens, Daphnis tauros σ iuumcas hic aquans. Tale tuumJ Tertia pars eclogae in apotheosi, cuius e ordium sumitur e dissimili laude superioris carminis,&eatenuatione sequentis Laus illa simalibus D paribus explicatur. Diumel Metaphora, vel reuera, quonian tum est illud Ovidii, Est deus in nobis agitante caleficimus Ego. Lofus'in primo Theocriti Idyllio, '

Illa a petra distillat supernὸ aqua. Et Idyllio octavo,

-Lanas hic calcabis,

103쪽

P. RAMI PRAELECT

A venerissomno molliores.

Est carminis laus. Nec calamus' hic par est, sed maius interponitur, Nec solum, sed:ubi interpretes Theocritum magistrum intelligunt,Virgilium discipulum: ali gorias tamen hic interpretari nillil necesse est. . iterJ Id est secundus, aiunt hic interpretes: at si par est discipulus magistro, neuter primus erit aut secundus: alter igitur hic est qui post sit pari loco, ut amicus alter ego. Et sic Idyllio primo.

-Post Panem fecundum praemium feres. Nos tamenJ Antapodosis est dissimilitudinis ad ext nuationem , ubi Menalcas e tanθεω ν profitetur. Ratio est ex adiuncto amore. An quicquam J adhibetur ad excitandum mutua commendatio futuri carminis ex eius adiuncta gratia, & subiecta personae dignitate,& testimonio. CandidusJὰ π θέωσις dc consecratio hic incipit,ex adiunctis,id est publica laetitia ,quae per partes declaratur: Qu. alis autem fuerit et mθεωσις tum Romae in funeribus Imperatorum,uide Herodianu libro . CandidusJ Lacteum fortassis hic circulu respicit,ubi Romani put bant heroas suos habitare. Sic em Cicero Scipione somniantem, loquentem facit in excelso & pleno stellarum illustri & claro loco, id est lacteo circulo. LimenJ SP necdoche est cx parte totum significans: si acn enim trasuersum in ianua lignit significat superu vel inferii, Mhic pro ianua sumitur. AlacresJ contrariam tristitiam επικηδον habuit:nymphae fleuerunt,pecudes a potu pastuque abstinuertit,leones ingemuerui. Dr ναὶ J Nymphae quae inter arbores habitant,dryades sunt,ut iam dictu est ecloga secunda. Nec lupus4Tale fuit ecloga .

ec magnos metuent armenta leones.

RenaJ metonymia pro retiariis. BonusJ Ratio laetitiae ex adiunctis perionae. IpsiJ Secudus α Mθε- ωρ locus e publicet & inuocationis & confessionis testimonio.

Ipsit e,ipsJ polyptoton quale fuit ecloga prima, Ipse te Tit replaus,

104쪽

IN BUCOL VIRGILII. v

Ipsi te fonte ipsa boarbi a vocabant. Deus deus J Epizeuxis est, qualis antea fuit, ab corditan Cordidon: & sexto Aeneidos, Ventum erat ad limen cum virgo fiere fata

Tempus ait, deus ecce deus-O faelixJ Exclamatio est,& scelix pro propitio, primo Aeneidos sic videtur dici, Sis faelix nosti umque leues quaecunque lalorem. Id1llio decimo quinto,

ιλα νυν Φιλ' A νέωτ έυθυμμας. ferere nunc dilecte Adoni, in nouo utifices. En quattuorJ Tertius locus απιθεώ se ex adiunctis sacrificus,quς per partes latius explicantur, aras,lac,oleu, vinum, musicam & saltationem: Sentius distinguit aras ab altaribus, quod haec latum sint superiorum deorum, illae etiam inferorum, enndemque in coelo Solem, in terris Bacchum,& apud inferos Apollinem facit: quod ad locum hunc nihil attinet, sed aras noui dei altaribus autenthici dei coniungit. SpumantiaJ metonymia est, qua significat idem quod epitheto significatum est nouo sic Aeneidos primo, -Ille impiger hausit Spumantem paterum, pleno se proluit auro: Vbi & vini vis recentis exponitur. Crater siqueJ locus est e quinto Idyllio,

ασαν δε κρη ρα μεγαν λευκοῖο γαλακτος ταις νυμφως, ασῶ δε ι 1 αδέος αῖ- ελούω. Statuam autem Craterem magnum albi lactis N mybis,statuam autem etiam dulcis alium olei.

Sed in septimo Idyllio, de Cerealibus locus est copi sior similis magis quam idem,

105쪽

Aυλκμοῦντι δε μοι ιλο -μ- εις UR A tνευς, cle δὲ λυκι πιταρ,ὁ δὲ τιτυρος UIυθεν ει' Deleaticum , num p cratera exhauriami Apud ignem inclinatus, bam aliquis in igne torrebis, Et lectus erit ornatus usque in vinam

Cnγiaque ferulaque multum flexibilaque apio. Et bibam molliter recordans Meanactis, Ipsis poculis: Vr in scem labrum firmans. Tibia canent autem mihi duo pastores,unus quidem

Acbarneus,

mus autem lac opitus:bli auteni Tit rus propὲ canet BacchoJ Metonymia pro vino. CalathisJcalathus antea quasillus fuit: hic aest calyx. In tertio Geor ico vas est quo lac exprimituri Arusea J Straboni libro decimo quarto Aruisia locus est in Chau insula asper & importuosus, ubi vinum graecanicorum optimum nascitur: Stephano dicitur Arsysia,& vinum arlysinum: hodie vulgo maluasinum aut maluasium dicitur. Λ IarJ Neistae potus est deorum ut poeta 'sabulantur, immortalitatem fabulis suis indicantes: a sis in quod in compositis verbis negativum est, & κτεινα ,occido. Sic apud Martialem: Iuppiter ambrosia satur est,s' nectare , uit. DAiusJ Lyctus est oppidum Cretae, nde Lyctius modo dicitur. Sat rosJ Satyrus animal est in ultimis Lybiae gentibus in quo praeter essigie nihil est hominis i minister autem Bacini dicitur propter libidinem: unde etiam nomen habet: Σαθη siquidem graecis est veretrum seu virile membrum. ImitabiturJ Symbolum similitudinis est in hoc verbo,id enim est, more Satyrorum saltabit. ephesiboeusJ Pastoris fictum nomen est : αλφεω enim est inuenio & λους βοόρ,bos,velut inuentor boum.

me tibiJ Notatur sacrificij tempus duplex quotannis. L DabimusJ Ambarualia signincat, de quibus iam antea dictum est ecloga secunda ad illum versum, Cum faciam vitula pro fugibus. Dum Diuinitatis perpetuitas ad extremum declar

106쪽

IN BUCOL. VIRGILII. V. α

tur quatuor partu collatione, quae I. Aeneidos iteratur, In freta dum fluuii current,dum montibus umbrae LusArabunt,convexa palus dum odera pascet. NγmοJThymus vel thymu, herba hortesis odorata, quo tantum delectantur apes, ut eo large florente,prouentum sperent apiarij,ait Plinius libri vicesimi capite Io. re cicadaeJ de cicadis ecloga I. diximus in illo versu,

C timccum raucis resonant a una cicadis: unum autem hoc animal ore caret, & foramine quo eiiciantur excrementa corporis: pro ore tamen habet

in pectore quiddam linguae simile, quo rorem lambit: excitata vero humorem reddit, quod solum argumen tum est rore easdem ali,ait Plinius libri undecimi capite vicesimo sexto:quarto Idyllio,

Num rorespasti quemadmodum cicada 3rit BacchoJ declaratur eadem diuinitas similitudine

duorum deorum. DamnabisJ cum tui numinis cultoribus pro votis eorum adfueris, obligato Aotis & veluti damnatos habebis:paulo secus primo Aeneidos, - Vocabitur hic quoque Votis. Macrobius tamen ait eos votis damnatos esse, qui promissa vota iam persoluerunt: ut sit damnatus votis, quod voti compos . quod quam verum sit, considerabis. Explicationem autem illam nostram Erythraeus amplissime nobis ita tradidit. Damnabis votisJ Non,libera. bis, accipiendum est, ut Nonius & Agrestus interpre tantur, sed contra , damnabis, obligabis, intellige. Esquasi quadam necessitatis damnatione obnoxios redisces agricolas, ad vota soluenda, dum tu illis tanquam erum & praesens numen adfueris:vt damnati proprie hi dicantur,non qui vota talum fecerint, sed qui etiam

ab ipso deo optata impetrauerint:vnde tunc votorum persolutionis se reos omnino factos, quasi ex numinis parte voti concepti conditione adimpleta, maxime intelligerent. Nam ita mortalium vulgus deo vovere s

let,ut sub conditione cum ipso quasi contrahat, ut scue

107쪽

licet non alia ratione se voti damnatum, & reum velit, quam si votis petita obtinuerix. Id aute a poeta ex pe sona Mopsi ideo dictum est, ut Daphnim numen omnino praesentissimum agricolis fore ostenderet. Quare, cum dixit, agricolae tibi vota facient: quia id ad prob dum numen non sufficeret, quod votorum susceptio tota de ipsorum agricolarum opinione penderet, addidit, Damnabis tu quoque vetis, id est vota eorum implebis , unde deus appareas agricolarum, & ita tibi votis damnati sint, id est, eorum solutioni obnoxij. Hanc amtem reddedi voti itecessitatem Maro reru omnium pradentissimus, verbo pontificio, & votorum proprio expressit, sicut & alibi, voti reus, dixit: nam vota reddere, ut etiam vox illa diuina Christianorum auribus inci mat, 'uete, Cr reddite, omnino necesse est, nec minus sane, quam sententia,aut iudicio damnatos, poena soluere. Vnde etiam in iure ciuili nostro,titulo de legatis primo, species illas legatorum per damnationem factas legimus. Vt apstd Vlpianum per initia tituli: Quisquis

mihi gallicanarum rerum haeres erit, damnas esto tot dare,id est, danatus esto. Et apud Paulu, eode titulo Testator ab hqredibus ita leξat: Lucius Titus, & G. Seius P. Meuio aece dare danas sunto, id est,danati. Q ad quidem quartum legatorum genus per solennitate Verbi Damnas necessitatem quandam haeredibus omnino praestandi legata imponebat: Ita ut illi modis omnibus soluere legatoriis tenerentur, etiam si damnosam haereditatem adiissent,& res aliena legata esset. Quae postea verbi solennitas atque necessitas ut interim in re pe quam digna scitu, iurisperitum agam, id est, muneris mei non obliviscar) cum reliquis tribus legatorum generibus,quae olim in usu erat, scilicet,per vendicatione, sinendi modo,& per praeceptionem,quibus etiam singulis generibus certa quaedam verba assignata erant, per quae illa significarentur, constitutionibus diuorum principii penitus sublata est. Qippe cdm per omnia aequata tali legata fidei coinmissis,ut habetur digestis,eode

108쪽

titulo,symbolo,ne lege dicam, quae non est,Vlpiani primo,& institutionibus, codem titulo. Sed illud quoque non dissimulandum,quod legimus antiquitate non modo damnatum voto, sed etiam voti condemnatum dixisse. Titinnius Veliterna, ut est in exemplis Marcelli, ait, fortasse votum fu:sse,quo die liber seret, nunc eius oti condemnatus est, immolauit hostiam. Et Turpilius Leucadia:& amplius illum apparere condecet quandoquidem voti condemnatus est. Quae tibiJ Collaudatur

απιρεω ρ carmen, pastorali trium minorum collatione. Sibilus J Sibilus,& in plurali sibili vel sibila, proprie

est sonitus oris humani,dentibus compressis, & parum diductis labris, expressus : hic synecdoche est ex specie genus significans,pro flatu enim sumitur. At biJ -Floribus austrum suit ecloga secunda. Percussi littoraJ pastoribus tempestatem spectantibus & fluctus eius numeratibus magna voluptas est: fluctus autem illos paulatim crescere indicant illae Maronis collationes tertio Georgico: Fluctus ut in medio coepit cum albescere ponto Longius,ex altoque sinum trahit,utque volutust Ad terras immane sona per saxa, nec ipse Monte minor procumbit, at ima exa hiat unda Morticibus, nigiamque alia subuectat arenam. Item septimo Aeneiaos, Fluctus ut in medio coepit cum albescere Nento

Paulatim sese tollit mare, π altius undas Erigit, inde imo cossurgit ad aethera fundo. Ouidius primo Tristium maximum facit omnium fluctuum decimum, Qui venit binc fluctus, Iuctus supereminet omnes, Ponerior nono est undecimoque prior. Et vulgo decumanus fluctus dicitur pro maximo,ut in castris xorta decumana. SaxosasJ Ex Idyllio primo:

Iucundius o Pastor tuum carmen est, quam quae resonans

109쪽

Illa de saxo defuit ex alto aqua. HacteJ Concluditur ecloga, mutua pastorum liber litate : Menalcas fistulam donat & commendat ex adiunctis,quod ea secundam & tertiam eclogam cantare didicerit. CicutiJ Cicuta prius fuit internodium: Est mihi di paribus septem compacta cicutis Eistula-Herba autem hic est venenosa,&publica Atheniet Psium poena infamis, attamen caulis eius estur a pleris. que,& saepe altior est binis cubitis,ait Plinius libri vice-hmi quinti capite decim otertio. Itaque pastores ex eius calamo fistulam sibi conficiunt.Talis igitur est metonymia,qualis fuit in auena & calamo & stipula. FormosiumJ Synecdoche est ex parte totum significans, quomodo iureconsulti leges appellant primis legum nominibus. OstiuJ Mopsus donat suum pedum, id est baculum curuum, quo pedes ovium pastores trahunt,& suis item adiunetis commendat, quod quamuis a formoso pastore rogatum, non tamen ut datum,quod nOdis & aere sit formosum. Idyllio septimo,

-Hic autem caprarius suauiter ridens Hanc tibi, liri Virgam donabo.

RrmosiumJ Similis quaedam liberalitas Idyllio primo, sed aliis argumentis exposita. Item sexto de Damoeta&Daphnide,

Et bis quidem huic si tu im, ille autem huic pulchrum tiabiam dedit.

AntigenesJ Nomen e septimo Ihllio. Ecloga

110쪽

ε ECLOGA SEXTA.

Silenus.

- Poeta.

Rima Suracusio dignata est ludere defumo a,nec erubuit Iluas habitare, Tha

has - , Cum canerem reges oepraelia, Cynthius aure Vellit admonuimparitore Tit relingues Pascere oportet oves, ductu dicere carmen. sNunc ego nanque super tibi erunt,qui dic re laudes Vare tuas cupiant,'resia condere bet θ resem tenui meditabor arundine musam. . i. Non iniussa cano. s Τηis tamen haec quoque,

siquis

Captus amore legetae nostrae Vare myricae, i st

stuabbi quae Vari praescripsit pagina nome.

Pergite Pierides. Chromis Mnaselus m

antro

Silenum puerisomno didere tacentem, Instatu hesterno Ῥenas. tsemper,Iaccho. is Serta procul tantu capiti delapsa iacebant: Et Prauis attrita pendebat cantharus ansa.

SEARCH

MENU NAVIGATION