Theologiae dogmaticae compendium in usum studiosorum theologiae ...

121쪽

ndversu praedestinationem post praevisa merita. 11

Sed, a g mum Dei donum, et ad perseverandum requiri si eae iridi Dei auxilium, quo significatur non auxilium extraordinarium, pauci paratum, sed auxilium distinctum a gratia habituali omnibus justis destinatum, ut ostendemus in disp. de gratia actuali. Dist ultimam conet. Praedestinati non fi post praevisa merita citra praevisam perseverantiam a juStorum Strenua

cooperatione pendentem, One. Secu nego.

128. Si quis demum quaerat, unde factum sit, ut tot celebres theologi non obstantibus tam gravibus rationibus, quas adduximus, in contrariam abierint sententiam reSpondemus, non deesse conjecturas, quibus id explicari possit. 1. Non semper atis distinxerunt inter quaestionem generalem: R. quare Deus decreverit hominibus propter merita gloriam praedestinaret et quaestionem Specialem b. quare Deus, hoc decreto supposito et distributa propterea gratia ad merendum, hunc ad gloriam destinet, alium ab ea excludat 3 riori quaestioni respondendum est, Deum ad illud decretum condendum nullis hominum meritis fuisse induetum, sed ante omnem meritorum hominum prae- visionem s0lis Christi meritis fuisse permotum. Ad alteram vero quae8tionem dicendum est, merita vel demerita rationem esse, quare Deus alium ad gloriam ad poenam alium destinet. 2. Ratio, quare Deus uni concedat gratiam quam praevidet efficacem, dum alii gratiam tribuit sufficientem quidem, quam tamen praevidet ex homini de-Sidia inefficacem, certe non sunt merita praevisa. Cum ergo a collatione talis gratiae pendeat aSSecutio gloriae, mirum non est, si qui inde inserant destinationem ad gloriam laetam esse ante praevisa merita. Hanc tamen illationem non SSe legitimam supra significavimus . 109 . Quod aliter etiam proponi poteSt: Certum est Deum posse aliam gratiarum seriem Vel Ordinem eligere, in qu is, qui modo propria culpa perit, salvaretur, et is, qui in praeSenti OΓ-dine alVatur, propria culpa periret certum quoque est nulla hominum merita rationem Deo esse hujus electionis ergo neque hominis merita videntur SSeratio ejus praedeStinationis ad gloriam. Quar vel ipse sessius concedit in

quem dici electum ad gloriam ante praevisionem meritorum nempe qua electu ad gratiam praedestinationis, per quam Deus sciebat illum perventurum ad gloriam. Ex altera tamen parte inconcusse quoque tenendum St, nullam praeelectionem, qua Deus quosdam absolute praedestinaVerit, alios in praedeStinatione praeterierit, rationem fuisse lectionis determinati ordinis, sed inscrutabile divinae voluntatis consilium quod nos latet Semel ex gratiarum ordine electo independ0nter ab hominum meritis, in eo praedeStinationem ad gloriam consequi meritorum e gratia praeViSionem. 3. Nihil temporale potest esse ori u sin aeterni. Hinc plures Scholae theOl0gi nolebant concedere merita praevisa causam esse praedestinationi ad gloriam et tamen a nobis non dissentiunt. Accipiebant enim nomen ausae en8 proprio, quo SenSu principium est verissimum sensu laxiori pro ratione qualicunque voliti, illud nullatenus rojiciebant, nam idem docent peeenta prae Visa Tutionem esse reprobationis positivae CL d 'Argent rel. c. I g 4. 1. Cum patroni praedestinationis ante praevisa merita nimi confidentert mquam plane indubium jactarent, s. Augustinum et S. Thomam a Suis Stare partibus propter quaedam t0stimonia difficiliora vel obscuriora aliqui ab Sque accuratior examine eorum doctrinae, horum auctoritate permoti et quaSi perterriti, eam opinionem sunt ampleXi.

122쪽

112 raef. V. de A. Trinitate Mysterii m0imentum. 5. Denique aliis omissis, cum theologi scholae praedestinationem adaequat spectarent, ad gratiam et gloriam seu ad totum Ordinem Supernaturalem, quae certe est plane gratuita, ae primum duce Seoto inciperent distinguere, et considerare seorsim praedestinationem ad gratiam, et hac SuppoSita Seorsim praedestinationem ad gloriam aliqui ad 0 minus attendentes, quod illi de praedestinatione adaequat spectata statuebant, de praedestinatione incomplete spectata ad gloriam intelligebant, illorumque auctoritate permoti, hanc quoque plane gratuitam asserebant. Cf. n. IIIJ.

PARS II.

De Sanetissimo rinitatis mysterio.

129. Mysterii Trinitatis momentum. mysterium S. Trinitati my- Steriorum religionis Christiana Certe est gravissimum, opus Evangelii et Substantia . . ut ait Tertullianus adv. Praxeum C. 31. Nam 1 e reVeluntur non naturae reatu Seerela, Sed ipSa profunda Dei; quae nullus unquam mortalium vel angelorum lumine naturali vidit, Vel cogitando est asseeutus, vel contemplando potuit conjieere 1 Cor. 2, SS. ea Filius, qui est in Patri sinu Seeretorum paternorum OnSei IIS,

nobi enarravit Jo. 1, 18 et haec longe splendidius manifestant divinae naturae persectionem et secunditatem infimitam, quam ulla id potest Crentura: Seil eo perlaetius, quo magis exuelli Filius unigenitus Patri per Omnia Simili Creaturam quamvis nobilissimam, quae divinae gloriae vix tenui est adumbratio. Propterea Filius de hoc mundo transiturus dixit

Joan. 17 4 6 Ego te clarisicari uper terram, opu conSummauei, quod dedisti mihi ut faciam . . . Manifestavi nomen tuum hominibus manifeStRVit enim Deum Patrem, eum antea rerum universitas eum muni seStnSSet Creatorem tantum et Dominum rerum omnium. s. Seheeben

Mysterien des Christentii. g 22.2. Mysterii hujus professione tessera continetur, qua distinguuntur fideles ab infidelibus et udaeis veritas a qua pendent pleraque alia dogmata. Quare dia proseSSi prae ceteris exigitur, adeo ut Seeundum haud paveo neeeSSaria Sit neeessitate medii.

3. Ips totus ultus innititur. Funis enim triplex, inquit Origen e S in EXOd. hom 9 n. 3, non rumpitur Leel. 4. 12), quae est Trinitatis iides, ex qua dependet et per quam sustinetur omnisaeelesia. 4. Mysterii hujus momentum ostendit dogmatis historia, num Reerrim illud a primis religionis christianae exordiis fuit impugnatum. s. Schoeben Handb. d. liath. Dogm g 105 s. ubi bene praeeipuo hujus mysterii adversario et propugnatore reeenset, ne non Leelesiae dest-nitiones, quibus fuit expositum et illustratum. 130. Fidei summa de s8. Trinitate. - Collectis in unum Symbolis, variis fidei prosessionibus, conciliorum deeretis desinitionibusque, RS Sequi-

123쪽

Fidei de s Trinitate unama 113mur doctrinam catholicam de Deo uno et trino SSe, ut eredamu Unum Deum unamque divinam naturam in tribu Subsistentem personis divinis: quae Si prae SSentia Spectantur, eam Singulae in Solidum possident, nam unum idemque sunt eum ea; ideoque in Se Speetatae singulae Sunt Deus omnibusque divinis persectionibus insigneS; Si vero ad invieem conseruntur, etsi relationibus distinguuntur, quatenu aliter atque aliter eandem naturum pOSSident, nequale tamen Sunt, ne ullatenus ab invicem divulsae atque Separatae; ineui enim et neXU Ohaerent HuSdem Sub

Stantiae, quam Pater generatione totam Filio Communicat et totam ab utroque spiratione necipit Spiritu S. Quod patre praeelare Xprimunt sive eum Diony Si aleX. docentes Op. p. 91 i): Unitatem indivisibilem in Trinitatem d id ad aram S, a rursum Trinitatem, quae minui nequit, in unitatem e ma nati iis u S; Sive eum Joan Dama Seen de hymno trisagio n. 28: Unita a principio in dyada dualitatem progrediens, atque ad ternarium perVenienti e Stetit g χρ τρtαδος Iol. Gregorius naZ. r. 23 11 8 AuguStinu de Trin. XV, 28, ubi paucis credendorum Summam de S. Trinitate Complectitur. 131. Agentes autem de hoe dissileillimo mysterio prius singula Teolesiae dogmata Circa illud vindieabimus, quae ad duo Suprema Capita revocari possunt, ad Trinitatem in unitate et ad unitatem in Trinitate Tripliei autem generi adversario prae euli habere oportet: monare hian OS, qui negant perSonarum divinarum pluralitatem Sub- ordinatianos, qui infitiantur earum aequalitatem, et trithe ita S, qui pro numero perSOnarum multipli eant naturam. Praeeipui vero sidet dogmatibus vindientis, ea subjiciemus, quae ad illud illustrandum exeogitarunt theologi Seholae, et quae ad sanitatem verborum, cum de illo theologie est disserendum, pertinent: Seeundum illa S. Bonaventurae in 1. dist. 2: Primo contingit ipsam Trinitatem e re dirae, secundo reditam intelligere, tertio intellectam distere Sive nune iure Credere Rutem est per auctoritatem, intelligere per rationem, dicere per catholieam et rationabilem locutionem.

D Trinitate in Unitate. 132. Praemittimus ire propositiones introductionis instar ad disputationem nostram, Sed lemmatum potius quam thesium inStur, eum ViX difficultatem prae e serunt.

I. Cum de Deo divinisque operibus sermo est, mentio fieri solet Patris et Filii et Spiritus uncti. Quod lemma acile probatur, Si nondum agitur de singulorum divinitate, Consubstantialitate, aequalitate ete ,

Hur ter, Compend theologiae II 9. d.

124쪽

114 Trach. V. de Deo trino Thesis VlI. Filius

a. ecdivinis literis, in quibu Saepe, quater praesertim, Patris et Filii et Spiritus s. sit mentio in annuneiatione incarnationi Lue. 1, 30 S. in Christi baptismo Matth. 3, 16 S.; in ultima Coena Joan. e. 14-17; et in ηpOStolorum mi SSione Matth. 28, 19: b. mentio sit in omnibus symbolis, in sorma baptismi; e in Oxologiis nullo non tempore in Ecclesia frequentatis, de quibus es. S. Basiliu de Spir. S. e. 2 OpuSe XXXI; Semper enim glorificabatur Pator per Filium in Spiritu S.;d. X haere Se Ologia, cum plerique haeretio admiserint Patrem et Filium et Spiritum . etsi Circa Singulo alii aliter erraverint.133. II. Pater et Filius Seu Verbum et Spiritus s. re a se invicem distinguuntur; quod ii Sdem rationum momenti evineitur, quibu anteeeden lemma probatur evidenter enim in symbolis, sorma baptismi idoXologiis ab invieem distinguuntur et Connumerantur. Quibus adde, quod profecto ii ab invicem distinguuntur, qui numerum suetunt, nomine proprio Sesternuntur, e mutuo alloquuntur te. Hae autem affirmari debentd Patre et Filio et Spiritu S. Joan. 10, 30 'o et Pater unum umu8οῦ 14, 16 Et ego rogabo Patrem et alium Parueletum dabit vobis v. 23 Si qui diligit me, ermonem meum servabit et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus. Deinde nemo dieitur uti pSiu pater, a Se proeedere, ei p- Sum audire, mittere ete. Quare alius est a Patre Filius, alius Spiritus .

a Patro Filioque. 134. III. Pater, cui in divinis literis Filius proprius et unigenitu ad-Seribitur, era per80na erusque est Deusa quod vel ab ipsis haereticis Coneeditur vel enim nullus horum trium est Deus, vel S, qui Pater X-hibetur Jesu Christi, est Deus. sale ut gen . m. 1 . . Quibu Statutis jam de Filio et Spiritu Sanelo gemUS. Λrtio ulli I. D Filii generatione.

135 1hes18 3 I. Detis uter Filium tib eterno senuit. Demonstrati p. I. Inter adversario thesis praecipuus eSt AriUS, Seeundum quem Filiu Seu Verbum est quidem persona distineta, sed non genitus a Patre, hine neque Consubstantialis Patri, neque CoaeternUS, Verum Creatus, etSi diurante mundum, ut esset instrumenti instar ad eum Creandum. Contra quem errorem demonstrabimus eum, qui Patris dieitur Filius seu Verbum, non creatione a Patre prooessisse Sed Communieatione Substantiae Seu generatione, ideoque Filium esse ratione non communi eum reaturis, Sed Singulari et propria, Filium Seil naturalem.

125쪽

a Patre est genitus. 1151. Probatur thesis argument generali Filius Dei dicitur in Scriptura simpliciterilius, siliu Ver US, propriUS, Unigenit US. Atqui de ratione filii veri, proprii, unigeniti, quique per excellentiam filius dicitur, est

ut sit genitus generatione propria ae naturali, Communieatione Seil naturae paternae, non impropria et metaphoriea, cujuSmodi est productio

vel adoptio. Ergo is, qui tam Solemniter dieitur Filius Dei, a Patre est genitus Ad rem Gregoriu nySS. dV. ΕUnom. l. 1 p. 83: Qui potest esse id dignior testis, quam pSiu VOX Domini, qui per totum Evangelium Patrem non Suum reatorem, Sed Patrem nominat, neque opus

Dui, sed silium seipsum appellat Quemadmodum enim Communionem, quam habet cum humana natura, Signifiean Filium hominis id, quod apparebat, nomina Vit Ut urni Stane eum R, Unde S RSSumptUS, DRturBlem cognationem Stenderet ita Verum et germanam Suam ad Universorum Deum habitudinem silii vocabulo demonstrat, naturae Cognationem filii voce deelaranS.

Sane n ut idem per partes probemus, hi filius vocatur filius simplicitur Joan. 3, 35 : Pater diligit Filium et omnia dedit in manu ejus v. 36: Qui eredit in Filium, habet vitam aeternam 5, 19: Non potest Filius a se facere quidquam; 8, 36 Si nos Filius liberaverit, vere liberi eritis etc. Atqui nomino filii simpliciter intelligitur filius naturalis, qui generatione XSistit. Is enim aliquid simpliciter, Singulariter, per excellentiam dicitur, in quo illud plenissime secundum perfectam ui rationem reperitur. Ergo i in Fili Dei, de quo nobis sermo filiationis ratio secundum genuinam suam notionem perfecte reperiri debet. Atqui is tantum vere et perfecte est filius, qui est genitus. Ergo tam singularis praedicationis modus evidenter hujus filii generationem exigit. Et revera udaei h0e inde inferebant, ideoque Christum Jo. 5, 18 Luc. 22 66 S. etc. bla8phemiae accusabant.b Eoque magis si non Solum nunquam ut adoptione filius laetus X-hibetur, sed potius sistitur ut adoptionis auctor. o. I, 2 Quotquot autem receperunt eum, dedit eis poteStatem silios Dei sieri; Eph. I, 5. Atqui, ut docent patres apud et avium V, 4, prius est siliatio naturalis quam ea, quae est per adoptionem est enim haec illius veluti adumbratio. Quare merito infert Cyrillus alex thes. 88 32 Mig. 75, 470) , Si Christum induentes per fidem, reformati sumus in ipsum ideoque vocamur filii Dei, ad0ptione nimirum, adoptio autem Semper imitatur id, quod naturaliter fit: ergo Christus est natura, non adoptione filius. Quae ratio inde illustrari 90test, quod qui generationis non est capax, neque adoptione habet filios, ut angeli et inter homines, qui ad servandam castitatem obligantur, ut ministri Ecclesiae, filios non adoptant. Cum ergo adoptio sit adumbratio filiationis naturali8, neque locum habeat, ubi haec est impossibilis, merito infertur ex filiatione adoptiva hominum per Christum, in divinis esse filiationem naturalem, atque filium Dei atris naturalem illum esse, qui per excellentiam Filius dicitur, quique lans est filiationis adoptivae Crescit vis argumentie nam hic filius dicitur filius proprius et verus prae filiis adoptivis, qui exhibentur servi. dum ipse tamquam filius germanus atrig

126쪽

116 Traef. V. de Deo trino Thesis CVII. Filiussistitur Hebr. 3, 5 s. Et Moyses quidem delis erat in tota domo ejus tamquam famulus . . . Christus ero tamquam Filius in domo suas Rom. 8, 32 Qui etiam proprio Filio suo non peperciti). Ergo non ratione communi i. e. adoptione, Sed generatione est filius. I. videnter confirmatur thesis ex appellatione Unigeniti, quae sicut Ostendit, eum generatione esse Filium, ita ab ejus filiatione excludit consortes haberet autem, si esset filius adoptione tantum. f. JO. 3, 6 1, 18:ὁ 10907ευης u hc ὁ ων te eth κολπου et oblata et scet, in quae Verba egregie Chry-80Stomus Om. 15 , Ne itaque ob nominis consortium putares illum ex eorum numero SSe, qui per gratiam filii sui sunt, adest articulus, qui distinguat illum ab iis, qui per gratiam filii sui sunt. Quod si hoc tibi non sit

satis, et si adhuc versus terram pronus incedi8, magi proprium audi nomen: iqenitus. Sin adhuc humum respicis, non dubii ab humanum de Deo proferre Verbum nempe Sinum . . . Cur ergo Sinu hic memoratur . . . Nam Si per hoc Verbum nec verus Filius esse probatur, nec Deum corporeum eSSe Statuitur, frustra aetatur hoc dictum nullius usus. Cur ergo dictum St . . . Annon palam St, id eo prolatum esse, ut non aliud ex eo percipiamus, quam quod ille sit vere Unigenitus, quod coaeternus atri 3 CL hom 4 de incompreh. n. 3. 4 Thoma c. gente IV, 4. . raeterea P. Veritas Jesum Christum esse Filium Dei, exhibetur princeps quoddam objectum fidei nostrae Jo 20, 3I: Haec autem scripta sunt, ut credatis, quia e8uSest Christus Filius Dei; Matth. I, 2 etc. ob cujus confessionem beatu praedicatur Petrus, eaque e paterna tantum revelatione hausta declaratur Matth. 16, 17. Ratione ergo singulari, nulli communi Filius est Dei hinc non adoptione, munere, gratia, Sed vera generatione, qua Ola allata testimonia apte Xplicantur. Quod argumentum praeclare exponunt patres, ut Cassianu Sde incarn. III, 1 2 s. Chrysostomus hom. 54 in Matth. n. I , Nisi e-tru Sic ipsum vere confessus fuisset ut ab ipso atre genitum, non fuisset hoc revelationis Opus si unum ex multis illum esse putasset, non erat illud

beatitudine dignum. 10nim jam antea dicubant ii, qui in navigio erant, p0Sttempestatem Vere Filius Dei est hic Matth. 14 33), nec tamen beati dicti

Sunt, etsi vere dixerint. Non enim sic Filium ut Petrus confessi sunt: sed unum e multis vere Filium esse putabant, eximium quidem inter multos, nec tamen ex ipsa atris substantia; et n. 2: Quia inquit, Patrem meum praedicaSti, ego illum nomino, qui te genuit, ac si diceret Sicut tu filius Jona, ita ego Patris mei Filius. Nam supervastaneum fuisset dicere: Tu Ssitius Ioni Matth. 16, 17) sed quia illo dixit tilius Dei, ut ostenderet, ip8um

esse Dei Filium ut ille filius erat Jona ejusdem eum patre Substantiae, ideo illud addidit Faustinus c. 2 n. 4et 9. Praecipua argumenta, quis hacte

3 In quae verba L H Llla Hii s de Trinit. VI, 4, cf. etiam Matth. 3, 17 17, 5 21, 7 SS. Joan. 20 17 etc. et Faustinus, qui cum aliis patribus de Trinit. c. 2 haec Rrgumenta urget et g 6 acute ita dissserit: Si ergo figura erat in Abraham, cum offerret filium, Mari tria autem in Deo Patre cum tradidit Filium, quid ais doctor impietatis ibi major vis versari obses in figura an in veritate 3 Sine dubio in veritate. Et quomodo tu minorem exhibes veritatem, pleniorem vero figuram 8 plenior enim Stragura, ubi vae nim filius offertur, et minor est veritas, ubi Secundum te non verus filius traditur. aes opusc. XIV, 48 S. R.

127쪽

a Patre est genitus. Tnus propOSuimus, pauci complectitur Hilarius de Trinit. VI qui totus est legendus n. 46: Non est humanu hic error arianorum), neque in negando Dei Filio vitium ignorantiae est, ubi ignorari non licet quod negatur. Creatura ex nihilo subsistens Dei Filius dicitur secundum arianos). Hoc si nec Pater loeutus est, nee Filius testatus St, nec Apostolus praedicavit, tamen audere eloqui, hoc est Christum non ignorare tantummodo, sed odisse. Cumoni Pater de Filio suo dicat: Hic est Matth. 3, 17); et Filius, s dicat: qui tecum loquitur ipse est Joan. 9, 37); et Petrus confiteatur: Tu es Matth.

16, 6), et Joannes teStetur Hic veru e8 I. p. 5, 21), et Paulus non desistat praedicare de proprio non intelligo aliud quam negandi esse odium,

ubi imperitiae error non excu8atur in crimine. φ136 2. Dogma Catholieum validissime Comprobatur iiS, quae legimus Hebr. 1, 1 Multifarium multisque modi olim Deus loquens patribus in prophetis 2 novissime diebus istis locutus est nobi8 in Filio, quem constituit heredem universorum, per quem fecit et ecula. 3. Qui cum 8it splendor gloriae et figura ubstantia ejus, portan8que omnia verbo virtuti8 8uae puryationem peccatorum uolen8, edet ad deaeteram maje8tatimin aecelsis. 4. Tanto melior angeli ejectu8, quanto disti erentisι prae illis nomen hereditulit. 5. Cui enim dixit aliquando angelorum Filius meu es tu Sohodie genui te 'ite. XpenSis Singuli ineiSi quatuor equuntur urgumenta pro thesi nostra:

a. X Oppo Sitione Filii ad propheta v. 1, 2 Si enim hi Consertur, ut Solus prae Deo dieatur filius. Filius ergo est siliatione nulli alii legatorum Dei communi, non igitur adoptione, munere, gratia, Sed natura. b. Filius dieitur . 3 splendor gloria ex). Atqui Sive hae metaphora inSpieitur, Sive interpretationis patrum ratio habetur, liquet, Filium de Patre prodire et refulgere, Sicut lueem de luee i. e. de Hu SubStantia. e. Paulus colligit v. 4 praestantiam Filii prae angelis X HUS n mine. Atqui, ut arguit Chrysostomu hom 2 in Hebr. n. 3, Si Styr a fila silius, non solum non est angelis praestantior, Sed elium minor. UO Odo quoniam homines quoque justi appellantur filii, et nomen filii, nisi Sit siliu germania et proprius, non potest Stendere Xeellentiam,

Seil prae angeliS, quia tune nomen est e raram n e e praedient autem

Hac imagine, quae derivata est ex Sap. 7, 24 26, ubi de Sapientia dicitur:

V 0r ρε enim virtutis Dei et emanatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei incer . . . Candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis et inrugo

b0nitutis illius, admodum delectuntur patres, qui ind inserunt 1. Filii a Patre di-8finetionem: Si enim uici αo Lin hinc bri απι m. οξξης, lux de luce 2 HUS

Patre generationem cum eodem 3. consubstantialitatem nominatim Ver 1. Oneternitatem splendor enim luci est coaevus : proinde Si lux est ueterna, Splendor erit coaeternus Illustrant inde 5 g em ea ad ii meis Omni corruptionis,

128쪽

118 Traef. V. de Deo trino Thesis CVII. Pauli doctrina

communi probari nequit praerogativa propria. Doeet autem ApDStolus hoc nomen ita convenire Filio sicut nulli angelorum. Quare inserendum est alia ratione eum esse Filium ae sunt angeli, ideoque non eleetione non gratia, non adoptione, Sed natura. d. Id jam S. Paulus comprobat dissertis verbis Ps. 2, 7 Filius meus es tur Vo hodie genui te. Quorum verborum vim egregie enarrat B O S-s σε in noti in h. PS. Scribens: Paulis opus St, Ut probati Valent, nihilque aliud agendum, quam ut verborum Servetur proprietIS. Dominu8 enim diae it ad me, non ad alios, Sed ad me proprie, Singulariter Filius meu e tu, tu, inquam, et non ali US ergo ni CUS, UnigenitUS, SinguluriS, quod nuSquam ea emphasi dictum de quopiam. Ego hodie genui te, non ergo adSeitUS non adoptatus, Sed genitus ne gratia, quod angeli, quod homines, Sed natura Filius. 137. Verum S. Paulus non solum tradit, Patrem Filium genuisse Sed etiam Ju a lim genuerit Filium docet a tot tamque insignia tradit de

Filio, Si V Comparate ad reaturas, Sive relate ad Patrem, Sive in Se Speetatur, ut ea lare demonstrent, hune Filium esse Dirum, ergo, Si Stgenitus, divinae Substantiae Communieatione genitum. Sane 1. de Filio prae reaturis speetato alia oeet affirmando, alia negando. Et negando Statuit a. eum non esse ut unum e propheti S, Sed hi potiorem vers 1 et 2 neque . ordine angelorum Contineri, quibUS eum praesert ratione siliationis v. 44. dominationi v. 6 10 OperationiS V. 10 aeternitati V. 114. et gloriae v. 13 S. imo eum e Creaturarum albo Ximit Omnia enim per ipsum sunt nota, per quem fecit et 8ecula V 2 et 10. Assirmando docet eum prae reaturi esse a Conditorem Universi ipsi enim v. 10 applicat verba PS. 101, 26 Tu in principio, D0iuine,

terram fundasti et opera manuum tuarum sunt coeli b. On Ser V ut O

rem ejuSdem Omnia enim portati verbo virtuti Suae . 3 e dominum abSolutum, quod leui est corollarium anteeedentium, ita innuitur, Cum ei thronu Seeptrumque v. 8 attribuitur; d. terminum cultus divini ab angelis exhibendi v. 6 Et adorent eum omnes angeli Dei, quae legun-x Incisum portans omnia verbo Dirtutis suae tot fere praebet argumenta pro Filii divinitate, quot sunt verba. Nam 1. φερ ω hic significat OnServans, ContinenS, regenS, gubernans quo Sensu udaei ast hibent vocem nasa Num. 1l 14 Deut 1 9: eorumque magistri saepe exhibent Deum, ut qui portet creaturas suas, mundUm etc. Atqui conservatio mundi Opus , Dei. Diciturae. Filius portans omnia. distinguitur ergo ab omnibus, quae sustentatione, conservatione egent, hinc non est creatura. Et si portat Omnia o mi ita a e Mem', imo i in m e n s ms esse debet ita enim ea portat, ut si alia exsisterens illa quoque portaret nulli alligatus loco. Portat 3 omniarerbo i. e. solo nutu, quae Stingendi ratio Dei. Porint ea 4 verbo virtutis, i. e. non verbo casso, sed efficaci, quod Omnia in Xsistentia conservat proinde ab ejus nutu omnia pendent, et quidem 5. Verbo Virtuti suae, quae ipsius est propria.

129쪽

clo Filio Dei.

turis. i , , ubi de adoratione latre uti ea De Jeh0va 01hibenda st

sermo. In Ordine vero reparationi e. Si Summu Dei legatus v. 1 et 2, atque eooneiliator generi humani, quod propria virtute a peeeatis suis mundavit Saneti fleavitque. 2. Prae Deo Patre Xhibetur non Solum nomine, Sed et hypostasi ab eo distinctus, non tamen ab eo divulSuS, ohaeret enim dupliei vinculo cum Patre a neXu Dinwi e , Cum Sit manifeStatio PatriS, quem manifestat, Si eut plendor lueem, Si eut imago perseeti SSima arehetypum: nam est splendor gloria et figura χαρακtγ ρ XpreSSa imago substantiae eju8; . neXU Ontologi eo, Cum ejusdem Sit substantiae huiuunim innititur nexu logieUS, qui OnSequitur neeeSSuri generationem. Quare Patri est consub Stantiali S, O aeternu et eoaequali S, Husdem majeStati et gloriae. 3. Si in se Speetatur, praedicatur a immutabilis talis enim est, de quo dicuntur: Tu autem idem ip8 es, et anni tui non deficient te. v. 12 h. aetern US, ibid. e. Verti De HS quod leui St OnSeetarium anteoedentium, ita diSerte V. 8 ffirmatur Thronus tuus, Deus, in seculum ecidi. Quo in instiSo nomen Dei reserendum est ad Filium, neque enim Duus thronii ulliu ereaturae quod Filius est ex adversariorum

hyp0thesi dicitur; ipse etiam Filius dicitur a Paulo sedere ad deaeteram

majestatis. Quapropter Aquila in ua versione habet in ad omnem aequi- voeationem tollendam. Quae perseetiones, Si eut illi neeessario Convenire debent, qui naturalis est Dei Filius, ita novum argumentum praebent, quo inviete Stenditur, eum qui hiSe praerogntivi est Ornn US non reatione vel adoptione, Sed generatione esse Filium.

138. Eaeceptionibus satissit - Ut difficultates solvantur, quae contra Verba: tilius meus es tu, ego hodie genui te, seri possunt sive ex Salm 2, cujus ea Sunt Sive ex Aet. 13, 33 Hebr. 5, 4, ubi eadem alio in Sen8u a Paulo intellecta fuisse videntur; sive ex patrum interpretatione, quorum multi ea non de generatione Filii intellexisse dicuntur, notamus: 1. Nostrae X plicationi Verborum s. 2, 7 de generatione scit naturali et aeterna non obesse vocem hodie. Nam n etsi vox hodie alibi in Scripturis non deSignat aeternitatem, hanc tamen potest designare, quatenus ea excludit praeteritum et futurum estque immobile praesens n. 2) imo Secundum Pntre apti88ima est ad eam exprimendam. b. De Deo accepta illa vox significath 0die Deo dignum. Hoc autem est hodie aeternitatis, secundum illud 2. Pet. 3, IS Ipsi gloria et imo et in diem aeternitatis. Etiamsi e vox hodie intelligitur juxta communem loquendi usum, id nullatenus obest argumento prop08ito, ut 0Stendit B OS8ue l. e. , Neque quidquam aptius aut propheta dignius est ad haec non subtilia, sed sublimia et divina exponenda, quam illud hodie, quo quippe fit, ut Filii semper sit nova semper vetus nativitas, uSquam imperlaeta ac velut in motu, sed semper absoluta perfectaque generatio atque ipSe Filius quotidiano seu potius aeterno et immutabili partu Semper est USUS,

130쪽

120 Tract. V. de De trino Thesis CVII. Filius semper hodie genituS, neque Senescen unquam, denique, ut ait doctissimus juxta ac sanctissimus Isidorus elusiotes I p. 23 et recens et sempiternus. - Ad rem Origenes quoque hom. 9 in Jerem. n. 4 ab Hieronymo

versa: SalVator OSter Splendor est gloriae, Splendor autem non Semel naScitur et deinceps desinit nasci quotiescunque ortum fuerit lumen melius: quamdiu manet lumen ex quo splendor oritur, toties tamdiu oritur et splendor gloriae. Salvator noster sapientia Dei est sapientia vero splendor est lueis aeternae. Sic igitur Salvator semper nascitur et idcirco dieit Ante omnes colle generat me, non ut quidam male legunt, generavit s CL Uo 111 bardus in I. dist. 9 et Thomas in hanc d. q. 2 a. 2, ubi docet optimum esse, si dicatur Filius semper natus Rationem reddit Gulielmus abbas Theodorici in aenigmate fidei Mig. 180, 36) , Et natus et semper natus intelligendus est Dei Filius natus, ne quolibet modo imperfecta putetur illa nativitas semper, ut nativitatis ipsius ipsa se praedicet aeternitas Natus

enim pertinet ad persectionem, Me mi ea ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone, quae derivata sunt e Gregorio M. Moral. l. 29 c. I. 2. aulus locis it dum provocat ad s. 2, 7, non X eludit nostram X-plicationem, Sed eam supponit. riori enim loco inde probat non solum Chri-Stum reSurreXiSSe, Sed et resurgere debuisse, cum filiatio naturalis non tantum reSuscitationis congruentiam inducat, sed verum includat debitum. Altero vero loco uulus immediate non probat inde Christi sacerdotium, sed illis vel paraphrastice designat atrem, qui dixit ad Christum: Tu es sacerdos in aeternum etc. vel demonstrat qualis quantusque sit hic sacerdos. Quod si etiam referuntur ad resurrectionem et sacerdotium Christi, non adversatur haec interpretatio dictis. Ea enim verba per quandam extensionem et redundantiam referri possunt ad Christi resurrectionem et sacerdotium, quatenus utrumque est con Sectarium filiationis ejus ampliatio et manifestatio, ut infra dicemus. Ceterum et si Paulus alium in sensum s. 2, 7 alibi interpretaretur, nil inde contra nostrum Sequeretur argumentum. Neque enim quaeritur, quo

sensu aulus alibi acceperit haec verba, sed quo illis utatur ebr. I, 5. Atqui hic manifesto ea intelligit de generatione naturali, quod ad dogma catholicum probandum sufficit. 3. Quod patres attinet, plurimi interpretationem, quam dedimus, Suo suffragio comprobant. Si vero multi verba Ego hodie genui te vel de manifestatione Christi in baptismate facta, vel de resurrectione aut a Scens ii me intellexerunt, nullus tamen a adduci potest unum si exceperis Phi odore tum in h. l. cujus tamen fides hae in re suspecta est ob favorem Nestorio impensum), qui prius incisum Filius meus es tu non intellexerit de Filio naturali proprie dicta generatione genito. Quod si alterum incisum de impropria et metaphorie generatione intelligunt, naturalem non Xeludunt, aliis vero in locis acerrime propugnant, in ipsis etiam locis objectis supponunt; imo ratio non improbabilis reddi potest, cur illa verba aliter quoque explica- Verint. Ita ex gr. ea referunt ad Christi baptismum, quod in suis codd. legebant ea a Patre occasione baptismi Christi dicta Matth. 3, 17 hinc inferebant iis tempor baptismi declaratam fuisse filiationem ejus naturalem; cf. Hilarius de Trin. VIII, 25 op. IV, 22 annot fer II vel a referunt ad Christire Surrectionem, tum quod putarunt autum eadem resurrectioni appli-