장음표시 사용
151쪽
Spiritu oris ejus omnis virtus eorum PS. 103, 30 Emittes Spiritum tuum et creabuntur, et renovabiit aciem terrae. Tribuuntur ipsib Christi incarnati Lue. 1, 35, quorum Verborum OeenSione pulchre AuguSt in US l. e. e. li: Mundu per Filium laetus est, et Creator
est Filius Caro ejus, quae data Si pro mundi vita, per Spiritum S. saeta est, et non est Creator Spiritu SanetuS30 Christi inunctio Liae 4 18, et miracula Matth. 12, 28 oll. O. 14, 10;e quod Corpus Chri Stici. e. eelesiam in Omnem ducat veritatem
d. Adscribitur ei in Spiratio Seripturae et prophetarum 2. Petr. 1, 21, per quo tamen jugiter Xhibetur Deus loeutus. e. Ipsius est non Seeu ne Dei Patri sidelium regeneratio et renovatio Joan. 3, 5 Nisi qui renatu8 fuerit eae aqua et Spiritu . non pote8t introire in regnum Dei; it. 3, 5 Secundum suam mi8ericordiam salsos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritu8 sancti l Cor.
6, 11 Et haec quidem fuistis sed abluti estis, sed anetisicuti estis, sed justisseati estis in nomine Domini nostri . Christi et in Spiritu Dei nostri; Rom. 5 5 Curitas Dei disti usa est in cordibus no8tri per Spiritum 8., qui
datus est nobis Joan. 20, 22 S. Accipit Spiritum ., quorum remiseritis peccata, remittuntur ei8 1. Cor. 12, 3 S. Ubi Paulus reeensitis plurimis charismatibus Subjieit: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus dividens singulis prout vult. Ad rem Tertullianus Q. Mure. I, 28:-Baptismu regeneratio Si homini S. Quomodo regenerat, qui non generavit Iterati non Ompetit ei, a quo quid ne Semel laetum est. oribuuntur ei remiSSi peceatorum, quae propria Si Dei distributio hariS-matum et Sanetistentio, qua uncti divinaeque eonSorte naturae effiei mur, cujus es laetu Oeea Sion ita loquitur Gregoriu nag. r. 34 n. 22:-Non adducor, ut redam, mihi ab aequali Salutem afferri. 1 Spiritu S. non est Deus, stat Deus priu et ita demum me aequalem Suum, Deum efficiat. AEx his vero Spiritu S. Operationibus colligitur ejusdem mmd- prue Sentia, imo et immensita S. Ineireumseriptus et infinitus Spiritus A., insert Ambro S iu de Spir. S. l. 1 e. 7, qui Se diSeipulorum ea- Sibu per Separatarum divortia discreta regionum remotosque sines totius
orbis infundit, quem nihil potest praeterire vel sallere. s. Didymus alex de Spir. S. n. 6 Petavius II, 15. r. Adscribuntur Spiritui s. dotes ac praerogativae divinae, ut Sanetita non aecidentalis, participata, sed essentialis, ex qua omni SanctitaSi Creatura derivatur et quidem toties, quoties simpliciter Spiritus dieitur Sane tu S. Si extremae stultitiae, inquit Cyrillus lex dial. 7 de Trinit . certum illud est argumentum, nominare quidem Patrem Deum, Sed
152쪽
142 Tract. V. de se trino Thesis X. De divinitate
ipsum Patrem esse non intelligere aut Filium quidem Filium istud autem non esse dioere: quomodo ignorantiae eulpa liberabimus eos, qui naturali Sanctitate Spoliare audent natura et vere sanetum Spiritum 3 oribuitur ei omniselentia 1 Cor. 2, 10 S. Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum Spiritu enim omnia scrutatur, etiam profunda Dei. Quis enim hominum scit quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei.
Ex quo aut loco variis modis patres . Spiritus divinitatem inserunt: ἐi tribuitur a aut Spiritui . notitia Secretorum paternorum profundorumque Dei, et quidem connaturalis, Sicut connaturale Spiritui hominis est, nosse Secreta hominis propria. Atqui ejusmodi notitia exhibetur connaturalis
et propria Filio, qui est in sinu atris Joan. 1, 8): nam nemo novit Patrem nisi Filius Matth. 11, 27); quare ejusdem est dignitatis, conditionis, familiaritatis cum atre Spiritus s. ac Filius. Et saneti Spiritus . confertur cum spiritu hominis, qui non est aliquid hominieXtraneum alienumve ab ejus substantia Ad rem Hilarius de Trin. XII n. 5 5: Nulla te Patrem nisi res tua penetrat, nec profundum immenSae majestatis tuae peregrinae atque alienae a te virtutis causa metitur. Tuum est, quidquid te init, neque alienum a te est, quidquid virtute scrutantis inest; set Chrysostomus in Ps. 44 n. , , Quant a ergo est animae ipSius cum SeipSaconsensio, tanta St Spiritus cum atre cognatio. Quemadmodum ergo Filius quoque dicitur Verbum, nec est tamen ejusmodi, ut non subsistat ita etiam Spiritus Dei dicitur Spiritus, nec tamen non subsistit. - Athanasius de incarn et . arian. n. 13 Sicut igitur Spiritus hominis ab humanitate ejus et substantia non est segregatus, sic et Spiritus Dei a divinitate ejus et sub Stantia non est alienus. Ad haece. Si hominis occulta cognoscere divinitatis est proprium ut ex pluribus . Scripturae statis colligitur), quanto magis profunda Dei summi in persona Spiritus s. majestatis insigne est 3 ita ascha sius vol probabilius Faustura hegiensis de Spir. S. II, J. Similiter argumentatur antiquu auctor breviarii fidei adv. arianos Migne 13, 663): Sicut legimuS, quod nemo noverit cogitationes hominum nisi seus, quomodo Spiritus s. non StDeus, qui etiam non solum quae in homine, sed etiam quae in Deo sunt, Scire dignoscitur 3 g raeterea
d. si Spiritu Dei vel ipsa in αδ peto Θεου sunt pervia, nil diVinorum
erit illi impervium Deum ergo comprehendit Deum autem comprehendere solius est intellectus infiniti seu Dei. Merito igitur Spiritus s. Spiritus veritatis dicitur Joan. 4, 17, quod omnem complectitur possidetque Veritatem. - Αrgumentum ex divinis literis deductum bene expositum habes in professione fidei ab episcopis africanis Hunerico regi oblata, quam exhibet V i est ore vitensis in historia persee vandalicae III, 9 s. opusc. XXII, 179 8 cum annot Subjectis. Cf. Thoma c. gente IV, 7. I 8.167. 4. Eadem Verita probatur ex traditione pro qua Sufficit pr0VOeare n. ad antiquiSSima Symbola, in quibus Patri et Filio conjungi
tu et connumeratur Spiritu SanetuS.
153쪽
Descendisti igitur, inquit de mySi. c. 6 n. 28 . Ambrosius in fontem baptismi). Recordare, quid responderis, quod credas in atrem, credas in Filium, credas in Spiritum . Non habes illic Credo in majorem et minorem et ultimum, sed eadem Vocis tuae cautione constringeris, ut similiter credas in Filium, sicut in atrem credis Similiter in Spiritum . credas, sicut credis in Filium. - s. Athanasius in Xpo8. ymb. opp. t. I p. 2, 2 78): Credimus in Spiritum ., qui non 8 alienus latre et Filio, sed consubstantialis Ρatri et Filio, increatus, perfectu etc. gb. Ad do Xologiam e vetustissima traditione derivatum,qun Semper Spiritus . cum Patre et Filio conglorificabatur.
D hac praxi praeclare disserit s. a Silius de Spir. S. c. 27 S. OpuSe. XXX, et p. 159, ubi inter alia Scribit n. 2 , Ut baptigamus, ita et credimus; ut credimus, ita et glorificamus. Cum igitur baptisma a Salvatore datum sit in nomine Patris et Filii et Spiritus . consentaneam baptismo confessionem fidei consentaneam etiam fidei glorificationem adhibemus, Spiritum S una cum Patre et Filio glorificantes, eo quod persuasum sit nobis, illum a natura divina non esse alienum. Neque enim eorundem honorum 8Set particeps, quod alienum foret Secundum naturam. Notum enim erat patribus dictum illud sit Is 42 Gloriam meam alteri non dabo.
c. Ad integra I et a quibu patre hoc dogma propugnarunt, Ut praeter Basilium Didymus aleX. Athanasius in uis ad Serapionem p. et paSSim alibi, Gregori US a Z. r. theol. 5, praeSertim D. 26Op. XXIX, et nySSenia Serm de Sp. S., in quo 11 15 Statuit: Qui Patrem quidem confitetur Filiumque admittit Spiritus tamen abolet majestatem: fidem nugavit et est insideli deterior Christianique mentitur nomen; Chrysostomus in duabus homiliis de S. Pentecoste, aueto breviarii fidei adv. arianos, Epiphanius haer. 4, Ambrosius, CyrillusaleX theS. SS. 33. 34, Fulgentiu ad TraSimundum ., es. OpuSe. XXII, 198 a.) episcopi a fricani See. VI. l. it. te. 168 5. In primis delectantur patres argumento ex baptismi forma deducto Ut ejus vi perspiciatur, notetur a. eonjungi et adnumerari Spiritum s. Patri et Filio in ritu undamentali religionis christianae maXime
rantur, anetisteantur totique transeunt in peculium et discipulatum Dei. Eandem . invocationis Spiritus . esse eeeSSitatem, quae invoeationiSPatris et Filii, adeo ut ea praetermissa invalidus Sit baptiSmUS. Quem Si in baptismate, inquit Vigilius apsensis c. arian et Sabell. II, 37, non nominaveris, frustra videbitur mysterium Omne perlaetum non erit Sacramentum. Incassum quippe Patris et Filii nomine uteris illo non nominat i). Invocari e tres persona sub uno Communique nomine;
3 Cf. etiam Fulgentius ep. 8 n. 9 opusc. XLV fragm. 37 c. FabianUm: BRSilius de Spir. s. c. 12 Didymus de Spir. s. n. 24 Gregori US ZZ. r. 33 n. 7 et s. Zacharias ep. 11 ad A. Bonifatium.
154쪽
144 rael V. de Deo trino. hesis CXI. Spiritus sanctus
inepte vero d. dici fideles baptigari in nomine rei creatae vel attributi. Cum ergo in tant opere tanta neeessitate Spiritus s. conjungitur Patri et Filio, liquet eum esse ejusdem uel OritatiS, VirtutiS, honoriS, majeStatis, divinitatis eum Patre et Filio.
Praeclare Hieronymus in Eph. 4, 5:, Fides una dicitur, quia similiter et inlatrem sit in Filium et in Spiritum . credimus. Et bapti8ma unum, eodem enim modo et in Patrem et in Filium et in Spiritum s. aptigamur. Et tormergimur, ut Trinitatis unum appareat Sacramentum. Et non baptigamur in nominibus atris et Filii et Spiritus s. sed in uno omine, quod intelligitur Deus. Et miror qua consequentia in uno Vocabulo, eodem Opere et eodem sacramento naturae diversitatem Arius, Macedoniu et Eunomius suspicentur concordant in impietate discordia et creaturae in Filio et Spiritu . coeno sum fontem tenentes diversos haereseos rivulos duxerint. g Et aliis praetermissis Faustinus de Trinit. l. 74 3: Sed et cum praecipit Dominus, ut gentes in nomine atris et Filii et Spiritus s. baptizentur, apertissimum est Spiritum . non esse creaturam, Vel e ipsa ocietate, quae illi cum atre et Filio est, vel quod nunquam praeciperet Dominus, ut in creaturae nomine aliquis baptigaretur multum enim divinae potentiae derogaretur, Si cum Onfessione divini nominis par quoque creaturae confeSSi poneretur. Et bene quod unum nomen posuit dicens, in nomine atris et Filii et Spiritus s. ut una pri Deipalis auctoritas crederetur indivisibilis et perfecta Trinitatis. φ
De processione Spiritu Sancti. 169 1lie SIS XI. Spiritus sanctus secunaum Scripturre αυ-
Demonstratio. Dogma hoe catholi eum in conuitiis lateranensi IV eap. Firmiter , lugdunensi II et florentino solemniter declaratum fuit' contra graecos Suhismaticos Lugdunense enim docet: Fideli ac devota pro sessione fatemur, quod Spiritus s. aeternaliter e Patre et Filio non tamquam ex duobus prinoipiis, Sed tamquam X Uno prinei pio, non duabu Spirationibus, sed uniea Spiratione proeedit.
I. Probatur ex illis testimoniis, in quibus Spiritus s. dicitur Spiritus Filii vel Christi vel Iesu, sicut aliis in locis passim dicitur Spiritu Dei vel Patris Aet. 16 6 7 Vetati sunt Paulus et uomites a Spiritu 8.loaui verbum Dei in A8ia . . . tentabant ire in Bithyniam, et non permi8it eos Spiritus Iesu Gal. 4, 6 Misit Deus Spiritum Filii sui in corda estra clamantem Abba Pater CL Rom. 8, 9 Phil. 1, 19 1. Petr. 1 11 Atqui Spi-ν Ceterum illud jam enunciatur in symbolo Leonis X. ' 1054): in ep. 13 Stephani V. ' a. 89l ad Suentopoleum regem M ii ni 129 8014.): in symb. χ-onis III. n. 816), in quo profitemur Spiritumis a Patre et a Filio aequaliterproeedentem, consubstantialem coaeternum Patri et Filio: in cono Lod ei a m XVI. a. 693ὶ XI. a. 675) ΙΙΙ. a. 589 et plenario a. 4473 in symb. athanasiano et in ep. dogmatica . De omni I ad Turribium c. 1 a. 447).
155쪽
a Patre Filioque procedit. 145
ritus s. ideo dicitur Spiritu Patris, quia e Patre proeedit ut patet a. X confessione ipSorum graeeorum; b. X interpretatione patrum ), imo
ipsius Pauli, qui postquam Spiritum S dixit Spiritum Dei 1 Cor. 2, 11ὶ, quasi hujus appellationi reddens rationem Subdit v. 12 Spiritum, qui
eae Deo est e. X Simili modo loquendi Seripturae et patrum, quo Verbum dicitur Filius Putris d. ex eo, quod in divini alia assignari nequit relatio, quam relatio originis. Ergo ideo etiam dieitur Spiritus s. Spiritus Filii, quia ex Filio proeedit.
Ad rem Cyrillus lex in p. Synod ad NeSt approbata a cone ephe- Sino , Spiritus . . . non est alienus a Filio, Spiritus enim Veritatis nominatur et Christus est veritas, et proinde quoque ab illo atque a Deo Patre procedit. φEt Hugo Etherianus de error graec. I, I , Si ab uno sol duorum processionem Spiritus haberet, duorum non esset aequaliter commune et indisserenter sed praecipue illius, ex quo proveniret. At vero Spiritus est alterutrius aequaliter et indifferenter, non enim minus Filii et magis atris est. Quare non ab uno solo duorum processionem habet Spirit as. g2. Probatur e eo, quod Filius mittit Spiritum sanctum teste Seriptura. De ratione mi S Sioni Sunt duo proeessio aliquali missi amittente, et incepti essendi in aliquo termino ad extra, Saltem novo aliquo modo, quo ibi miSSUS antea non erat. Requiritur praeterea, ut pOSte-riu Sequatur e primo quatenus missus habeat vi missionis, quod alicubi incipiat esse vel modo novo esse. In divinis fundatur processi in Orignes e perSonae missae a mittente alterum vero elementum Continetur nova relatione ad terminum externum, ratione cuju persona divina miSSadicitur ideoque missio divina compleotitur elementum aetern Um, pro-eeSSionem eii personae divinae ab alia, et elementum temporale habitudinem eii ad aliquam creaturam vel pu es laetum.
Falsa et haeretica est a missionis notio, qua usi sunt Sabelliani, Secundum quos missio non est nisi motio quaedam illius, qui mittere perhibetur; h. notio a Lam a quae involvit praecellentiam mittentis prae misso, ideoque eram perfectionis inaequalitatem. Neque adaequata est e. illa missiouis aeceptio, qua ea significat vel solam incarnationem Filii, vel generatim transitum ex statu invisibilitatis ad statum visibilem, vel solam Originem aeternam uniu personae ab altera, vel solam effectionem operis externi aut signi sensibilis repraesentantis unam e divinis personam. Notionem quam dedimus,e8Se genuinam suadetur a inductione, qua OΠStat, neque Patrem, neque S. Trinitatem, sed solum Filium vel Spiritum . legi missum, et quidem a Patre, qu procedunt. Confirmaturi auctoritate theologorum scholae praeeunte 8. Thoma I. p. q. 43, imo et gravium patrum. Ita Fulgentius e Fabianum fragm. l. 8 , Filius est igitur missus a Patre, non ater a Filio, rudi Filius
i CL Anselmus de proe Spir. s. c. 21. Rationes a graeci eXCogitataS, quare Spiritus s. dicatur Spiritus Filii, quamvis ab eo non procedat, plane improbabiles Velinadaequatas esse ostendit Hia poenam i hia in fol. trimestri tibing. a. 1858 p. 589 SS.
Hur ter, Ompend theologiae II, 9. d. 0
156쪽
146 Traef. V. de Deo trino. hesis CXΙ. Spiritus sanctus estis atre natus, non ater a Filio. Similiter etiam Spiritus s. a. atre et Filio legitur miεsus, quia a Patre Filioque procedit. Cf. Augustinus do Trinit. IV, 9. 20 c. Maximin. II, 14 n. 8 Gregorius M. in V. om. 26 n. 2. Illustratur e ratione missio enim Significat unius ab altero egressionem secundum aliquam rationem principii ad aliquem terminum, et mitti nihil aliud est quam ire vel venire ad aliquem terminum per Virtutem alterius impressam aliquo modo ei, qui mitti dicitur quod fieri potest quadruplici modo, per impulSum, praeceptum, preeeS, productionem, qua ratione X. m. sol emittit radium, arbor sorem. Atqui triplex prior modus in divinis locum non habet. Ergo missio in divinis involvit processionem personae missae a mittente i).
Quibus praemissis ita instituimus argumentum Missio in divinis involvit proeeSSionem perSonae miSSae a mittente. Atqui Spiritus . non solum a Patre mittitur, sed et a Filio Joan. 16, 7 Si non abiero, Paraclitus non veniet ad os . Si autem abiero, mittam eum ad Osy 15,29 Lue.
24 49. Ergo a Filio quoque proeedit. Quod Secundum plures patreSChristus significavit acto illo, quod narratur Jo 20, 22 Insu uni et dimit eis. Accipite Spiritum sanctum.
Sic X. gr. Cyrillus in Jo. 14, 6 l. 9: Propterea corporaliter Christus sufflavit in apostolos ostendens, quod sicut ex ore humano Spiritu prodit corporaliter, sic et ex divina substantia Deitati convenienter Spiritus, quie eo St, profunditur. Cum ergo Spiritus ipse Dei Patris sit ac Filii, quomodo non unam omnino habebunt substantiam et distinete simul atque conjunctim διοργημεν ως τε ν α καὶ Ουνην puευθὶς 3 - S. Thoma c. error graee. e. 32:,Α nullo potest dari nisi quod ejus est. Spiritus ergo sanctus ab eo datur, cujus est sicut habetur 1. J0 4 13): In hoc cognoscimus, quoniam in eo manemus et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Si rgo Filius mittit voldat Spiritum s. oportet quod sit Spiritus ejus Ex hoc autem quod est Spiritus ejus, sequitur quod ab eo sit aeternaliter g CL opuse. XVI, 23 an.
3. Probatur X Joan. 16, 13 Ss. Cum autem venerit ille Spiritus eritatis, docebit os omnem feritatem. non enim loquetur a emet 80 86d quaecunqus audiet loquetur, et quae ventura sunt, annunciabit obi8. Illem clarisscabit qui de meo accipiet, et annunciabit vobis. Omnia quascunque habet Pater, mea sunt. Propterea diaei Quia de meo accipiet et an-x Plura de missionis notione cf. apud Sua re l. 12 de Trinit.: et nVium l. 8 Fi am th. 42 et in examine doctrinae Macarii Bulgaho de proce88ione Spiritus s. Romae 1876 ecl. 1 Schoeben g 125 o Myst de Christ. 474s.; B l tot de Deo uno et trino'. ΙΙ i q. 43. De discrimine inter proce S Sionem,
missionem et dationem cf. s. Thomas in I. dist. 15 q. 1 a. 1. Secundum humanam naturam, Secundum quam Filius conceptus est de Spirituis. Filius dici potest missus a Spiritu . Is 61, 2). Si in missione personae dicinae, inquit S. Τh0- l. c. c. 14 consideretur effectus, ratione cujus persona mitti dicitur, cum essectus sit communis toti Trinitati . . . tunc dici potest, quod persona mittitur a tota Trinitate ' et hinc uxta Augustinum de Trinit. II, 5 et Ρωtrum Lomb. I. dist. 15
etiam a seipsa, sed certe minus proprie.
157쪽
a Patre Filioque procedit. 147
nunciabit nobis; quo in textu mira habetur ineiSorum OnneXio, quorum subsequens prioris solet continere rationem. Atqui in eo diserte dicitur, Spiritum S accipere a Filio Seu de iis, quae Sunt Filii accipere vero in divinis nihil aliud significat quam procedere, eum praeter pro CeSSionem alia accipiendi ratio non cognoseatur. Hine etiam Filius Suam a Patre processionem ita expreSSit Joan. 8, 26 Qui me misit, erat e8t et ego quae audivi ab eo, haec oluor in mundo et non cognoverunt, quia Patrem
ejus dicebat Deum; f. v. 28 5, 19 7, 16 12 49 S. Ad rem Anselmus de proe Spir. S. e. 11: Quid St, inquit, audire Spiritui sancto, nisi quasi discuro 3 Et quid est discere, nisi Seientiam accipere 3 Si ergo eientia diis non est aliud nisi essentia ejus ab illo habet essentiam, a quo audit ea, quae loquitur et quae docet; et Anselmus a vel burg dial.
II, 18 Mig. 188, 1190): Unde illi essentia, inde illi audientia et unde illi audientia, inde illi scientia; et unde illi scientia, inde illi processio .
Cf. s. Augustinus tr. 40 0 99 in Jo. - Ad hae Filius testatur se omnia habere, quae Patri Sunt, Xeepta prosecto paternitate. Atqui Pater habet virtutem Spirandi quae non est idem a paternitas, alioquin Spiritus s. esset Filius Patris. Ergo et hane virtutem habet Filius, ide0que eum Patre principium est Spiritus Saneti.
Neque obstat futurum accipiet. Ad rem Augustinus contra Serm arian. e. 24 , Ne moveat, quod futuri temporis Verbum est accipiet, quasi nondum habertit Indisserenter quippe dicuntur tempori verba, quamvis in tempore manere intelligatur aeternita8. Nam et accepit, quia de Patre processit et accipit, quia a Patre pr0cedit; et accipiet, quia de Patre nunquam procedere desinet sicut Deus et est, et fuit, et erit, et tamen initium vel finem temp0ris nec habet, nec habuit, nec habebit. Cf. ejus Verba D. 62 Thomas c. gentes IV, 24 Anselmus i. c. c. 19 S. Ad haec ideo tempus futurum hic adhibetur, quod sermo est de is Sione Spiritus S., quae esset manifestatio processionis. Atqui haec missio tunc erat futura. Potuit ergo Christus propter relationem ad missionem futuram adhibere verbum tempori futuri , quodam enim modo locutionis, inquit etrus Omb. in p. ad Hebro, , dicit Seriptura rem esse vel fieri, eum innotescit. Quare acceptio est futura in sua manifestatione et effectu temporali, non vero in sua Origine. Ceterum plures codd. antiquissimi et patre graeci necnon versi Syriaca simple habent tempu praeSeΠS. Confirmatur argumentum ex hoe textu petitum authentico veterum Suffragio. Ita ex gr. Scribit Apollinarius in catena apud Corderium p. 396 ,Αme i. e. a Filio Spiritus procedit. Qui autem dico a me, etiam a Patre significo, mea enim sunt ea, quae atris. Ad hunc ergo modum intellige illud de meo accipiet. - Cyrillus alex in h. l. XI, 1: Citra culpam et reprehensionem omnem dici potest ab Unigenito quiddam accipere Spiritum ejus. Nam cum per ipsum procedat naturaliter προ ι ω40tob φυσικως utpote cum sit ejus pr0prius Ac ιδιο αυetob una cum omnibus, quae perfecte habet, accipere
dicitur quae ejus sunt. - Didymus lex de Spir. S. n. 25. 26 34: Non
158쪽
148 Tractatus V. de Deo trino Thesis XII. Spiritus sanctus loquetur a Semetipso ... quia non e se St, Sed ex atre et me est hoc enim
ipsum, quod subsistit et loquitur, a Patre et me illi est i).
Absurde graeci, ut hujus textus vim effugiant, vel incisum de meo accipiet explicant ita de meo atre accipiet haec enim explicatio est contra conteXtum, contra grammaticam, contra traditionem exegeticam vel illud interpretantur de missione temporali: Sed nimis clare ita sermo est de missione, ut includatur progessio, et omnes alioquin notiones de processionibus divinis SubVertuntur, neque ipsa processio Spiritus s. a Patre poterit a graecis legitime ex divinis literis probari. 170 Thesis XII. Processio S iritus s. α Patre FiIioque Suse
Den10 Iistratio Graeci schismatici evidentia veritatis convicti concedunt, patres latino proce8sionem Spiritus s. a Filio quoque docere, quOS ideo erroris inscitiaeve accusant ideoque dogma catholicum suffragio patrum graecorum comprobabimus. De quo in primis nobis constare debet indirecte e conSeDS patrum latinorum, quos cf. apud et avium VII, 8. Si enim patres graeci usque ad Sec. IX. in um: Ecclesia cum illis fuerunt, et si patrum latinorum aYima Semper fuit in Oriente auctoritas merito cum doctissimo cardinali Bessarion in egregia sua disp. dogmatica habita in cone florentino c. 8 ex fide patrum latinorum fidem graecorum colligemu8. Hoc unum Onee dimus, fieri potuisse, ut quod patres latini clarius et magis explieite proposuerunt, graeci obscurius et magis implicite docuerint verum neque hoc factum est, cum et patre graeci clare et explicite dogma catholicum tueantur.
171. Doctrina eS 1. S. Basilii p. 125 Immotus et inviolabili eu-Stodiendus est ordo, quem ex ipsa voce Domini traditum aeeepimus dicentis, baptigantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Atqui non alia ratio congrua reddi potest vel redditur a patribus, quare ordo, i CU-jus Pater nominatur primuS, Secundus Filius, tertio Oe Spiritu S., immutabili et plane necessarius Sit, quam quae Oritur e Origine uniUS personae ab altera.
, Nos autem, inquit idem . Eunomium l. 1 n. 20, secundum cauSarum γhabitudinem ad ea, quae ex illis oriuntur, iatrem collocari ante Filium Sse- CL Hilarius de Trinit. VIII, 19. 20 Augustinus tr. 99 in JOan. n. g. 8
Fulgentius . Fabianum fragm. 27 f. Franget in th. 324s. DPatres quidem graeci cram xx faciunt mentionem in divinis , apud latinos autem, inquit s. homas contra err graec. l. 1 c. 1, non est consuetum, qUOd Pater dicatur causa Filii vel Spiritus s. sed solum principium vel auctor. Et hos propter tria Primo quidem, quia Pater non posset intelligi causa Filii per modum causae formalis vel materialis vel finalis, sed solum per modum causae Originanti8, quae est causa efficiens. Hanc autem semper invenimus secundum 88entiam SSediversam ab eo, cujus est causa. Et ideo ne Filius intelligeretur esse alterius essentiae a Patre, non consuevimus dicere patrem esse causam filii sed magis utimur illis nominibus, quae significant originem cum quadam consubstantialitate, sicut On8, caput et alia hujusmodi Secundo, quia causa apud nos correspondet effectui, unde Patrem non dicimus causam, ne aliquis intelligat Filium esse factum. Nam et apud
159쪽
a Patre Filioque procedit. 149rimus; et etiam clarius I. 3 initio: Dignitate secundum eum Spiritum .)osse a Filio, ut qui ab ipso esse habet et ab ipso accipit et annunciat nobis, atque omnino ab illa causa a Filio pendet, tradit doctrina pietatis. - Quod
etiam Gregorius y8s statuit . Eunom. l. 1 p. 64: Eadem est nostra doctrina de Spiritu . in solo ordine disserentiam inter personas agnoscens. Sicut enim conjungitur atri Filius et ex illo esse habens, non tamen exsistentia posterior est; sic pariter ab Unigenito pendet Spiritus s. ita ut sola cogitatione secundum rationem principii κατα ovai colatας λοIo Filius prae- intelligatur hypostas Spiritus. Temporales enim dimensione in aeterna vita non habent locum, ita ut excepta ratione principii s. Trinitas nulla re in se ipsa discernatur. Cf. etiam in . Quod non putandum sit tres duos dici
oportere p. II, 459 Serm de Spir. S. n. 24.2. Statuunt patres, ita logice et Ontologiee Spiritum A. Conneet eum Filio ut Filius cum Patre conjungitur. Atqui nexu logicus et Ontologicus intur Filium et Patrem innititur ad des e unius ab altero. Ergo et nexus inter Spiritum A. et Filium.
Ad eatenam logicam haec spectantis Basilii i e ep. 38 ad Megorium fratrem: Qui atrem intellexit, et eum in seipo intellexit et Filium animo simul est complexus. Qui autem percepit Filium, a Filio Spiritum non
Separavit, Sed conSequenter quidem secundum ordinem, conjunet Ver ac indivisum secundum naturam trium simul permixtam in seipso fidem expressit. μΑd catenam ontologicam hae pertinent ib. n. 4: Sicut qui unum e catena Xtremum apprehendit, alterum extremum simul attraxit, ita qui Spiritum attraxit et Filium et Patrem per ipsum attraxit etc. de Spiritu S. e. 6 17. I 8, ubi, 47 utrumque paucis complectitur: Ρroinde via ad Dei cognitionem est ab uno Spiritu per unum Filium ad unum atrem. Et vice Versa essentialis bonitas et secundum naturam sanctitas et regalis dignitas ex atre per Unigenitum ad Spiritum permanat. Ceterum jam Tertullianus adv. Praxeam Scripserat . x , Ceterum de meo sum et Joan. 16, 14 sicut ipse de Patris. Ita connexus atris in Filio et Filii in aractet tres efficit cohaerentes, alterum ex altero, qui tres unum Sint, non unuS. φ3. Oeent patre eandem esse habitudinem inter Spiritum S et Filium, quae sit inter Filium et Patrem. Atqui Patrem inter et Filium est habitudo originis. Ergo et Filium inter et Spiritum sanetum. Quod argumentum eard. BeSSarion de proeeSsione Spir. S. ita proponit: Tum a magno Basilio tum a plerisque sanctorum Filius quidem dicitur imago Patris, Spiritus autem imago Fi Dii Filius operatio Patris, Spiritus S. Operatio
philosophos prima causa Deus nominatur. Omne autem causatum Sub Universitate ereaturarum comprehenditur apud eos, et ideo si Filius causam dicatur habere, OS- set intelligi, quod sub universitate causatorum vel creaturarum comprehenderetUr. Tertio quia de divinis non do facile debet homo aliter loqui, quam . Scriptura loquatur. Scriptura autem s. atrem nominat principium Filii . . . nunquam autem dicit Patrem esse causam vel Filium causa tum gi Ceterum'de doctrina s. Basilii Laranich der h. Basilius seine Stellunggum Filioque, Braunsbergae 882. De hoc argument cf. Thomam l. e. II, 30;Joannem theologum in conc Di orent apud Harduinum IX, 239 88.
160쪽
150 Trach. V. de Deo trino Thesis CXII. Spiritus sanctus
F4 44 Filius Verbum Patris, Spiritus s. Ter bes in F id in Filius suaveo
lentia Patris, Spiritus s. suave olentia Filii Sed illa omnia dicitur Filius, utpote qui a Patr exsistat. Igitur et Spiritus s. eadem dicitur Filii
esse tamquam a Filio XSiStens. Ita X. gr. Basilius I. c. Eunomium Mig. 29, 3I): At dicis: Si Dei quidem imago est Filius, et imago Filii Spiritus item si Filius est Verbum λοroc Dei, et Spiritus Verbum μηνια Filii, cur Spiritus dictus non
est Filii filius Nam et h0 argumento firmissimo usus e ad impietatem. g- , Qualem scimus, inquit A. Athanasius ep. 3 ad Serap. n. I, proprietatem ἐδιοτητα esse Filii ad Patrem, jam di m ad Filium habere Spiritum sanctum comperiemus. Et quemadmodum Filius dicit Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt Joan. 6, 16), ita haec omnia per Filium in Spiritu esse deprehendemus. Quod plenius declaraverat jam p. I. n. 20: Filium quidem mitti a Patre verissimum est, ut ipse his verbis testatur: Si Deus dilexit mundum, ut Filium suum nigenitum mitteret Joan. 3, 16. Sic etiam Filius Spiritum mittit Joan. 16, 7 . . . Filius similiter Patrem honorat, ut ipse ait ib. 17,4): Ego te clarisseani Spiritus item Filium honorat, ut idem Filius dixit Ille me clarisscabit ib. 16, 14). Filius praeterea dicit: Quae audivi a Patre, haec loquor in mundo ib. 8, 26). Spiritus autem ex Filio accipit De meo, inquit, accipiet et annunciabit vobis ib. 16, 4). Rursus Filius in nomine Patris venit: ita et Spiritus A., inquit Filius, quem mittet Pater in nomine meo ib. 14, 26).'
Unde infert n. 2L: Cum igitur eundem ordinem eandemque naturam habeat Spiritus erga Filium, qualem Filius erga Patrem, qua, quae So, ratione S, qui Spiritum . rem creatam esse contendit, non idem necessario de Filio sentiet 3 nam si Filii Spiritus res creata est, consequens est, ut et Verbum atris rem creatam esse fateatur. Et ep. Sane ergo si Filius ob suam proprietatem ad Patrem, et quia ejus substantiae est proprium genimen, non est creatura, sed Patri consubstantialis sic nec Spiritus s. creatura suerit . . . Ob Suam
proprietatem ad Filium, et quia ex ipso datur omnibus, et quae habet Filii sunt Quae illatio evidonte ostendit, Athanasium credidisse, Spiritum S a Filio ita procedere, ut Filius a Patre gignitur.
. lm quemadmodum Patrem vocant πηγη principium Filii, ita
vel aequivalenter vel diserte Filium vocant τη Spiritu Saneti. Ita Athanasius de inearn. n. 9: Ideirco David psallens canebat PS. 35, 10): Quoniam apud te fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. NOVerat enim apud Patrem esse Filium, sontem Spiritus sancti; et Or 3 udv. arian. n. 24: Ipse Filius dat Spiritui, ut dictum est, et quaecunque habet Spiritus, a Verbo habet. 5. Succedunt testimonia' diserta. Ita X. gr. Gregoriu Salinum3 tUrgUS in XpOS. id Seeundum versionem sec. 4 apud Rufinum H. E. VII, 25:
Haec passim collecta reperiuntur ut apud Petavium VII, 348. recentiori aetate apud an de Moerens in disseri theol de processione Spir. 8. Ovanii 1864 Fi ama est ii thes 35 et in examine doctrinae Macarii Bulgahow. estimonia ex ipsorum graecorum libris liturgicis deprompta exhibent monachi balagssalvenses