장음표시 사용
161쪽
a Patre Filioque procedit. 151MUnu Spiritu S., inquit, e Deo Subsistentiam habens, et qui per Filium apparuit, iis a no Filii perfecti perseeta . . . Trinita perseeta . . . NeqUe itaque defuit unquam Filius Patri, neque Filio Spiritus s. sed invertibilis et immutabilis eadem Trinita Semper.
Epiphanius haer. 62 Π. 4: Non alienus est a Patre et Filio Spiritus Sanctus, Sed ex eadem substantia, ex eadem divinitate, ex Patre et Filio cum Patre et Filio subsistens semper Spiritus sanetus; et saepe alibi. - g riu nySS. hom. 3 in or dominic. , Unigenitus Filius Xlatre a S. Scriptura dicitur, et in hoc sacra doctrina sistit ejus proprietatem Spiritu S. Ver et eXPatre dicitur et ex Filio esse simul testimonio confirmatur. Etenim si quis,
inquit apostolus Rom. 8, 9), Spiritum Christi non habet, hic non est ejus i). Cyrillus lex thes. 88. 34 p. 45): Cum igitur Spiritus s. in nobis inhabitans conformes nos Deo reddat, procedat vero is e Patre et Filio, manifestum est, divinae essentiae eum esse essentialiter in ipsa et ex ipsa procedentem, sicut halitus ex humano ore prodiens, etsi humile et non dignum tantare sit hoc exemplum Deus enim omnia Xeedit. gQuapropter Hormis da ep. 79 ad Justinum imp. a. 521 Seribere potuit nemine e graeei reelamante: Notum St, quia proprium Si Patris, ut generaret Filium proprium Filii, ut e Patre Patri naseeretur aequaliS; proprium Spiritu Saneti, ut de Patre et Filio prooederet Sub una substantia deitatis. Consentiunt et aliae Celesiae Orientale S, Ut eX. gr. Synodi1 Seleueten Si in MeSopotamia 40 episcoporum a. 410 ean. 2: Confitemur in Spiritum vivum et Sanetum Parael etiam, Vivum de Patre et Filio ). Seeundum canones . Hippolyti rabiee vulgatOSin terrogat Sacerdos, dum baptismum administrat: Credisne in Spiritum Sanetum Paraelitum procedentem a Patre F id ii qm 30 In explicatione ne Storiana Symboli legimus ): Spiritus s. procedit ex Substantia Pu
in flosculo veritatis, Romae 1862, qua os apud ille Kalendari manualis utri usque Ecclesiae II, 4064s.' Cf. de quorundam incisorum pro dogmate catholico, quae in editis dee88 8Olent, genuinitate Mai in bibl. n. P. IV, 404s., qui illam comprobat auctoritate codd. Vatici, quorum aliqui sunt vetustissimi.' Cf. Lam Concilium Seleuciae et Ctesiphonte habitum a. 410, Lovanii 869: de quo tamen nonnihil dubitat Hi fele Conciliengesch. II, 10 d. 2.β Hane berg. Canones A. Hippolyti, Monasterii 1870 pag. 40 76. M CL adger, the Nestorians, Londini 1852. II, 79. Cf. etiam liturgium mo-n0physiticam s. Jacobi syriace), Xisti et Ibn alii, liturgiam syriacam s. Clementis apud Ren nudo collect liturg orient. acta martyri s. arbeli desseni sub Trajano apud Cureto Ancisti syria documonis relative to the earlest Stablishment of Christiani ty in Edessa. Londini 186 p. 43 ubi Spiritus vivificus dicitur diserte qui a Filio : the doctrine of Addai, the Apostle edite by . illi ps,
Londini 1876, quae Doctrina Addaei substantiam si spectes, recentior non est See. III. et forte jam sec. I. In ea autem p. 19 docet Addaeus , Hunera Christum praedica-mUS et annunciamus vobis et cum eo celebramus ejus Patrem et adorantes glorificamus Spiritum suae divinitatis ipse nim nos jussit, ut fideles in nomine Patris et
162쪽
152 raef. V. de Deo trino Thesis XIII. Exceptiones 172. Eadem veritas ex haereticorum objecti patrumque adversus eos disputandi ratione erui potest. Nam haeretici docebant, Spiritum s. esse creatum ejusque productionem soli Fili tribuendam, et Sic adversus ejus processionem arguebant apud A. Athanasium p. 1 ad Ser. n. 15 , Si Filii dicatur esse Spiritus, ater ergo avus est Spiritus; vel cum Eunomio inserebant, si Spiritus est ex Filio, filius esset Filii n. ITI ). Atqui patres contra
eos disserentes non negant Spiritum S. esse a Filio, nec unquam inculcant, eum a s Odi Patre procedere quo responso omnis difficulta peremptorie soluta fuisset Verum alia ratione eam Solvunt. Supponunt ergo Filium esse principium Spiritus s. Sed non solum nec primum. f. de hoc argumento uera Marion in orat habita in One flor. e. 6.173. Suffragatur dogmati catholico etiam gravissima ratio theologica, quam proponitis Thoma in I. d. 11m. 1 a D: Respondeo dicendum simpliciter, quod Spiritus s. procedit a Filio. Hoc enim remoto, inevitabiliter removetur distineti Filii et Spiritus s. Dum enim divinae personae secundum nihil absolutum distinguantur, oportet, quod omnis ipsarum distinctio sit secundum relationes originis Unde si Spiritus s. et Filius non distinguerentur per hoc, quod unu8 8 ab alio, oporteret, quod uterque eSSet una perSona. Nec hoc remoto posset dici, quod distinguerentur personaliter Filius et Spiritus s. per diversum modum procedendi a Patre, ut quod Filius procederet per modum naturae, et Spiritus s. per modum voluntatis. Ille enim modus diversus aut diceret diversitatem per oppositionem relationis, et sic rediret idem quod prius aut diceret diversitatem in absolutis et tunc vel realem diversitatem, et sic esset compositio in Deo, vel diversitatem rationum, et si non poSSet esse inter Filium et Spiritum . nisi diversitas rationis; et hoc non sufficit ad distinctionem personarum, ut supra dictum est. Et ideo cum Filius non sita Spiritu S., relinquitur, quod Spiritus s. sit a Filio. Cf. etiam c. gentes IV, 24 I. p. q. 36 a 2 3 Franget in h. 40 Sche eben Q 14. praesertimn 887-90, ubi Sagaciter Stendit, quantopere graecorum erroreras Trinitatis mysterium obfuscetur, imo et Subvertatur. 174. IheSIS XIII. Frustra objiciuntur contrαMoym ac pro
DemonStrati p. I. Provocant graeci ad Christi verba Joan. 15, 26:
Cum autem venerit Paraclitu' quem ego mittam nobis a Patre Spiritum veri-Filii et Spiritus s. aptigemus et a peccatis mundemus. Cf. Bichellaeitschr. furhathol. Theologie Innsbruch 1877 p. 303 David archiep. syrus in Reviae de l'Εglisegreeque uni I 888 p. 177, ubi testimonia ecclesia syriacae pro dogmate adducat. In palimpsesto divitis Augiae Reichenau sec. V., quo continentur missae liturgine gallicanae reperitur praefatio, in qua legimus: Spiritus sanctus ex Patre et Fili 0 mystica processione subsiSten8. Cf. Mone lateiniscite undisrie hische Messen, Frankfur 1859 p. 19.
163쪽
contra processionem Spiritus s. a Filio. 153tatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me, et ad verba gemina symboli constantinopolitani n. 164). Sed notetur
1. verba Christi et symboli esse affirmantia, non excludentia , Non autem omnia, inquit Faustus de lib. arb. I, 6, quae tacentur, negantur; μ2. tum in divinis literis tum in symbolis saepe uni personae divinae adscribi, quae in controVersia communia Sunt reliqui personis ita ex gr.
omnipotentia et creatio tribui solent atri; 3 vel ex his verbis demonstrari posse thesim cum xu g mibi, o tr. 99 in Jo. n. 8 , Si ergo et de Patre et de Filio procedit Spiritus s. cur Filius dixit: De Patre procedit ' Cur putas, nisi quemadmodum ad eum solet referre et quod ipsius est, de quo et ipse est Unde illud est, quod ait Mea doctrina non est=mea, sed ejus, qui me misit Joan. 7, 16). Si igitur intelligitur hic rius doctrina, quam tamen diXit non suam, sed atris quanto magis illic intelligendus est de ipso procedere Spiritus s. ubi sic ait De Patre procedit, ut non diceret: De me non procedit 3 A quo autem habet Filius, ut sit Deus est enim doleo Dous), ab illo habet utique, ut etiam de illo procedat Spiritus s. ac per hoc Spiritus . ut etiam de Filio procedat, sicut procedit de Patre, Filius ab ipso
habet atre. Cf. de Trinit. l. 15 n. 47 MaXimin. II, 14 n. I. Eadem ratione argumentatur cone florentinum in decreto unionis i).4 Verba Symboli esse contra macedonianos, qui ultro concedentes Spiritum . a Filio eSse, sed creatione ejus alatre processionem negabant. Hinc concilium inculcare voluit, Spiritum s. ob suam a Patre processionem Fili esse aequalem Jo. 8, 42 et ex aequo atri consubstantialem. Hinc etiam Damasus in suis anathematismis parum ante hoc concilium editis, contra eosdem haereticos statuit 16): Si quis non dixerit Spiritum X atre esse vere et proprio sicut Filius e divina substantia et Deum verum A. S. I : Si quis diXerit Spiritum . facturam aut per Filium factum, A. S. Ceterum 5. est Epiphanio neor. n. 12 haec ubique locorum viguit hujus articuli expositio: Ita porro in ipsum Spiritum . credimus, quod Scit est Spiritus sanctus, Spiritus Dei Spiritus perfectus, Spiritus aractetus, increatus, qui ex atre procedit et accipit et esse creditur ex Filio. μ175. Secundum haec licebit explicare ea, quae e Theodoro OpSueSt. et Theodoret schismatici adversus dogma catholicum objiciunt. Inculcarescit hi scriptores volebant processionem Spiritus Sancti a Patre per communicationem substantiae, qualis est processio Filii a Patre, quam negabantineumatomaehi; et negare productionem seu creationem ipsius per Filium, quam illi tuebantur: non vero processionem a Filio, quae velut OnSectarium
consequitur processionem a Patre.
l76. Demonstrati p. II. Concedimus, non deesse patres, qui Filio rationem principii quadamtenus abjudicent; plures tamen Sunt, qui eam ipsi vindieant n. 171). Unde patet nomen principii nunc pres8iu8, nunc laXius accipi. Qui ergo vindicant Filio praerogativam principii, huju nomine Om-
Αpudien ginger Ench. n. 586. Cf. Anselmus . c. c. I 88. P. DR-m irim in opusc. 1 et 3 c. 6 A. et , in quo scribit . um Filius dicat: Ego et uter unum unius Joan. 10, 30) quomodo potest Spiritus s. ab eo quod unum St, procedere et non prooedere 3 et egregia P. Chry solani p. med. r. de proe S. Spiritus n. 6 8. Mig. 162 1021 s.). Cf. Fran Zel in th. 38.
164쪽
154 Traef. V. de Deo trino De additamento Filioque g.
prehendunt etiam illud, quod est principium de principio qui vero eam illi abjudicant, nomine principii intelligunt principium principale quod scit non est ab alio, αυαρχου, secundum illud Aristoteli αγχη αγχη SIODI 00κἐIri αγχη.177 Demonstrati p. III. Concesso illo vario loquendi modo, quem in thesi indicavimus, de Spiritu . relate ad atrem et Filium, dicimus tamen
1. illum non esse universalem et constantem, nam 2. O deSunt plures
patre graeci, qui dicant, Spiritum s a Filio vel EX Filio esse et procedere, ut patet ex testimoniis allatis; et etiam Spiritum s. alaire effulgere, protundi, mitti ete. Neque 3 eum obesse dogmati catholico, cum verba profundi, effulgere ete in divini aptum non fundent sensum, nisi idem significent ac procedere vel aeter-nrim Supponant processionem. Hinc etiam Filius dicitur splendor gloriae Patris Hebr. I, 3. Quod autem 1 frequentius dicant Spiritum s. esse per Filium quam a Filio, non Xinde repeti debet, quod praepositio per abjudicet rationem principii Filio imo eam includit, sicut cum ater dicitur per Filium Omnia creasse Significat scit. a. sic Filium esse pringipium Spiritus sancti, ut ipse non sit principium αυαρχου sine principio, Sed principium de principio b. Patrem et Filium non esse duo principia, quae seorsim ab invicem
Spirent Sed e unum principium et una piratione Spiritum S. Spirare; l. proceSSionem non esse parallelam generationi, sed in hac fundari, cum ea tendat et aspiret in spirationem adeo ut in te productioni divinarum per- Sonarum absolvatur in Spiratione Spiritus s. unde hic significanter dicitur Spiritus Veritatis, quia Patre procedit. Lale ut gen . 3 c. 3 a 2 Scheeben DII praesertim n. 75 s. De Damasceno, cujus auctoritate butuntur chismatici, cf. quae annotavimus opu80. XLI pag. 25. 34. 49.
178. Corollarium I. Cum Spiritus s. ex Patre Filioque procedat
pro uessione Substantiali de eo repeli debent, quae de Filio Statuimus 11 146. 163 scit Spiritum . a Patre Filioque distingui, eisque SSe OnSub Stantialem et aequalem, Verumque Deum, Sed non αυτολου arae Deum. 179. Corollarium II De additamento Filioque Cum ergo additamentum Filioque in Symbolo veritatem revelatam Contineat, eumque ΕCelesia jus habeat non quidem aliam sidum praedicandi, sed eandem aliter i. e. clarior et magis Xplieita ratione profitendi et enuneiandi, praeSertim largente necessitate ad pleniorem fidei declarationem injuria graeci Suhismatio Ecclesiam latinam incusant corruptioni Symboli. Opponunt quidem grae ei Sehismatici deeretum synodi III ephesinae et IV. Chale edonen Si S: Definivit S. et universalis synodus, alteram idem nulli licere proserre aut Conseribere vel componere aut Sentire aut aliOSMOeere. Eo autem, qui audent eo inponere fidem alteram aut proserre aut dolere, aut tradere alterum Symbolum . . . hos Si episcopi fuerint aut cleriei, alieno eSSe epiSeopo ab episcopatu, et lorieo a clero Si vero Onaehi aut latet fuerint, anathematigari eos. Verum respondemuS, hoe deereto
prohiberi me altera, id est contraria sides, non vero ne clarior ejuSdem fidei expositio proponatur vel si etiam hoc prohibitum enSeatur, prohibitum id esse personi privatis, non ipsi Ecclesiae, ut patet ex deereti O -
165쪽
ea Sione, ex poeni aleetiS, quae reSpieiunt Singulare perSOnaS; X rei natura, eum EeeleSin Sibi adimere non possit jus ad veritatis revelatae tutelam plane noeessarium; et e fa e bi , cum ueteSin Semper hoc jus Xereuerit.
Ita hoc decretum jam explicat Cyrillus lex in p. ad Aeacium meli-tinensem Eulogius aleX. apud Photium cod. 227 Ephra em antiochenus ib. cod. 228, aliique catholici apud Maximum p. II, 14 et Paulinus aquil ensis egregie apud Mansi coli cone XIII, 33 s. f. equiendissert. 1 inop Damasceni, qui erudite et historice prosequitur controversiam; Frangelinth. 41; errone cap. 5 prop. 2. - Non satis On8tat, quinam fuerit auetor additamenti Vtilioque in symbolo. Certum tamen videtur, Sum canendi in missa Symbolum cum particula Filioque primum invaluisse in ecclesia hispana, quo tempore gothi Hurata haeresi artana catholicam fidem professi sunt a. 589 in synodo toletana III. Ex Hispania mos iste transiit in Galliam, deinde in Germaniam demum in Italiam Romani pontifices circa hune usum pa8Sive se habuerunt usque ad holi tempora, et nonnisi eo temporis intervallo, quod a Photio ad Mich. Caerularium effluXit, adjectam in romana ecclesia fuisse symbolo illam particulam vero similius videtur, cum Benedietus VIII., adnitente Henrico imp., aegre tamen indulserit, ut Romae immissa Symbolum CP cum illo additamento cuneretur a. 014).180 Corollarium III. De personarum trinitate. - Cum e toto Capite sequatur, Patrem eSSe Deum eumque genuiSSe Filium, qui Deus quoque sit ex Patre vero et Fili prooedere Spiritum S., qui pariter Veria SSit Deus, eumque revelati Christiana praeter Patrem Filium et Spiritum S ullam perSonam divinam non ognosent, ChriStiana pieta nullam aliam glorificet, quod tamen hujus majesta et eum alii tribu perSoni nequa lita prorSus Xigeret, Si qua alia esset persona divina, et Ecelesia nunquam non abhorrueritis quaternitate manifesto equitur, dogma SSerevelationi Christianae tres tantum esse persona divina et non plureS: profitendum ergo AS in unitate naturae personarum trinitatem, quod tenendum est in primis Contra Sabellium, Noetum, patri paSSianOS, Photinum, Soeiniano et generatim Contra rationalistas. Hae perSonarum pluralita SSi non di Serte proposita, saltem adumbrata diei potest in veteri TeSta mento, Si hoc in lumine novi onsideretur. Insinuatur nimirum VerbiSGen. 1, 26 Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram;
in theophantis, in quibus Deus verus exhibetur miSSu n Deo Vero; in Vatieiniis in aes s i in ii, in quibus Messias promissu praedieatur DeuS; in descriptionibus Sapientiae Prov. 8, 22 S. Sap. 7, 25 SS.; Celi 24, 5 Q4, quae iStitur ut Deus eum distinctione personali. f. Frange lin
18 I. Numeru vero personarum seu trinitas adumbratur Secundam
plures patres opusc. XVI, 78 s. in visione Is 6, 3, qui audivit cherubim
clamantes Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Deus Xercituum : de qua Scribit
166쪽
156 Trach. V. de Deo trino Thesis CXIV. res personae
Ambrosius de fide II, 12 n. 107: Quid sibi vult sub uno nomine sanctitatis si ii a repetiti, Si trina repetitio, cur um a laudatio 3 Si una laudatio, cur trina repetitio 3 44, a repetitio, cur nisi quia Pater et Filius et Spiritus
s. sanctitate unum sunt Non dixit semel, ne Filium SequeStraret; non bis, ne Spiritum praeteriret non quater ne creatura conjungeret. Et ut ostendero Trinitatis unam esse Deitatem, cum tertio dixi8Set Sanctus, sanctu'sanctus, addidit singulariter Dominus Deus Sabaoth. Sanctus igitur ater, sanctus Filius, sanctus et Dei Spiritus Adoratur igitur Trinitas, non adorat; laudatur Trinitas, non laudat etc. Cf. etiam IS. 48, 16; leutge q. 3 c. 2.
Beela ratio. Dogma catholieum bene Xpressum habetur in Onsessione fidei a Damas Paulino antiocheno ep. missa a 378 vel 379), in Symbolo athanasiano: Deus Pater, Deus Filius, Deu Spiritu S., et tamen non tres dii, Sed unus est Deus. Ita Dominus Pater, Dominus Filius,
Dominus Spiritus s. et tamen non treS Domini, Sed unu&eSt Dominus: quia Sicut Singillatim unumquamque personam Deum ae Dominum Confiteri Christiana veritate compellimur, ita tres Deos aut Dominos dicere catholica religione prohibemur; in Cone lateranen Si IV., quod e 1 Statuit: Firmiter credimus et simplieiter confitemur, quod UDUS OluS St Veru DeUS . . . Pater et Filius et Spiritus . tres quidem perSonae, Sed lannaeSSentia, Sub- Stantia Seu natura imple Omnino; distinctissime vero et plenissime in decreto cono sit rem fici i pro acobitis. Defendimus unitatem Dei maxime contra tr ithe ita S, qui duee o Philopono Opinabantur pro numero personarum multiplieari etiam naturam divinam. Eundem in errorem Seculo XII lapsu est Oaehimus abbas, Seeundum quem ea tantum Stnaturae divinae unitaS, qualis humanae Seu hominum, morali Seil. et Speeisiea. Contra quo tuemur unitatem Dei non colleetivam et Get alim, quo SenSi multi homine populus unus, plures mi ei anima una et CO Unum Sunt nee Spe etsi eam, qua natur humana St Una Speeie Sed non numero ne identem tantum, qua plura re diStineta notione universali ut unum apprehenduntur: sed unitatem singularitati S, phySieam, numeri eam, ObjeetiVam, qua Deus unus est a parte rei independenter a nOStra OnSideratione. Quod etiam tenendum est Contra recentiore quoSdam Germaniae theologos, qui in meridiana fidei catholicae luee numeri eam naturae divinae unitatem in dubium voearunt.
167쪽
183 Demonstratio. 1. Perseetissimam Dei unitatem evidenter docent divina litora et quidem multipliei modo, nam a. abSolute affirmant,
Deum esse unum: Audi inrael, Dominus Deus noster Dominus unus est
Deut 6 4 coli. Mare 12 29 Rom. 3, 30 etc. h. id noulcant sormulis
negantibus: cito ergo hodie et cogitato in corde tuo, quod Dominus ipse sit Deus in coelo sursum et in terra deor8um, et non sit alius Deut 4 39Coll. 3. Reg. 8 60 IS. 44 6 S. te. e. Ormilli eXeludentibus: Et cognoscunt, quia nomen tibi Dominu8, tu olus Altissimus in omni terra PS. 82, 19 col. 4. Reg. 19, 15 SS. d. id repetunt sormulis excludentibus simul et negantibu Deut 32, 39: Videte quod V sim solus et non sit alius Deus praeter me e id Significant adhibita figura interrogationi 2. Reg. 22, 32: Qui est Deus praeter Dominum, aut qui fortis praeter Deum nostrum 'L id demonstrant sormulis comparativis, quibus ita unum SSe Deum doeent, ut nemo eum O Onserri posSit LX. 8, 10: Non est sicut Dominus Deu noster g id tandem Oeent, cum gloriam, Opera proprietateSque divina ita adseribunt Deo, ut fas esse negent, alteri cuipiam illa tribuere:
Non 8 sanctus, ut est Dominus neque enim est alius aetra te et non 8t
fortis icut Deus noster 1. Reg. 2 2 Liae. 18, 9 1 Tim. 6, 15. Aecedit h. probatio e forma baptismi Matth. 28, 19 11. 168. Hae methodo jam
utitur Cerealis p. in lib. adv. Maximinum arianum e 2 OStenden Patrem Filium et Spiritum sanetum unum esse Deum i).2 Eadem veritas probatur ex ipso dogmate atholie de generatione Filii et processione sancti Spiritus revelati enim doeet, Patrem vere genuisse Filium, et Spiritum Sanctum ab utroque pro Cedere. Posita autem generatione Filii et processione Sancti Spiritus, neeeSSurio
ConSequitUr Unum eandemque numer esse naturam divinam Patris et
i Probari potest thesis etiam ex I. Joan. 5 7 Tres sunt, qui testimonium dant in coelo, Pater, Verbum et Spiritus s. et hi tres unum sunt, de quo textu pluribus difficultatibus criticis et exegeticis obnoxio sus f. I. n. 182' erudite disputat em card. Frangeli th. 4. 5. x ordine statuit 1. Ecclesiae competere jus declarandi quodnam sit verbum Dei divinitus inspiratum 2 cono tridentinum declara SS Omnes libr0 8. Scripturae cum Omnibus suis partibus, prout in editione vulgata habentur, Verbum Dei 3 nomine partium ex concilii scopo intelligendos esse textus dogmaticos; ideoque 1 et hunc textum Raa444 nomine esse intelligendum eum b. reperiri in codd. antiquis versionis latinae, apud plures scriptores vetustos Hispaniae, Galliae, Italiae jam apud Cyprianum et Tertullianum in adversarios non OSSe demonstrare hujus textu interpolationem, cum contra ejus omissio in pluribus codd. et apud patres facile explicetur T. sensum v. 5 et Messe, J. Christum significari Verum hominem effuAione aquae et sanguinis in cruce et festimonio Spiritus sancti sper postolos), et demonstrari, quod sit veritas, verus homo verusque Deus: S. V. 7 et 8 Prop0ni testimonium in coelo pro divinitate et testimonium in terra pro humanitate; et V 7 significari duplex testimonium de veritate testanda: Jesus est Filius Dei Ver-hale te8timonium dant, et reale unum sunt; . lectionem .' probabiliorem esse in unum unt; ideoque non esse inter . Petri parallelismum Verbalem, nedum realem.
168쪽
158 raef. V. de Deo trino Thesis CXV. Summa injuria
Filii set Spiritus sancti, quod ita concilium lateranen Se IV. Cap. 2.
DamnamVS, probat: Pater ab aeterno Filium generando Suam Substantiam ei dedit . . . a diei non potest, quod partem Substantia suae illi dederit et partem ipse sibi retinia serit: cum substantia Patris indivisibilis Sit, utpote implex omnino. Sed nec dici potest, quod Patur in Filium transtulerit Suam SubStantiam generando, qua Si Si dederit eam Filio, quod non retinuerit ipsam sibi, alioquin desiisset esse Substantia Patet ergo, quod sine ulla diminutione Filius a Seendo Substantiam Patris accepit, et ita Pater et Filius andem habent substantiam. Quae de Spiritu
3. Probatur illustri patrum suffragio Verum cum hi ipsi tritheismi
ReeUSentur, data opera de eorum doetrina disseremus '. 184 Ihesis CXV. Summa in uri patres fritheismi reccuSαntur, cum potius eo 'um stina asi unci sinu εἰαρ isque utris et Fiἰii et Miritus sancti natur et essenti comFrobetur.
Demonstratio. 1. Patre non Ollam Uno ore, maXime eum primum Symboli artieulum explicant, unum et uni eum SSe Deum doeent Verum
etiam omni generis argumentis dualismum et polytheismum refellunt probantque Deum esse unum ex unitate mundi, o notione ultimi finiS, enti Summi insiniti, Simplieissimi, quod citra compositionem multiplicarii Cf. testimonium martyrum opusc. XIlI, 10 s. Franget in h. 3 de Deo trino: leutge q. 2 c. 3, in primis at schthaler mei These furias all- gemein Conei p. I, qui etiam in sua theol dogmat. t. 1 pag. 136 s. in annot diligenter omne Ecclesiae definitiones de hoc argumento exhibet et expendit. Ad illustrandam confirmandamque doctrinam catholicam adducemus cap. 1 schemati constit dogmaticae de doctrina cath reformati et patribus cone Vaticani propositi sescoli lacensis cone VII, 553), quod ita habet: Mysteriorum, quae fide illuminati
profitemur, omnium supremum ipse Deus est unus in essentia, trinus in personis, Pater Filius et Spiritus sanctus. Haec beata Trinitas secundum sinceram catholicaeside veritatem unus est Deus, propterea quod essentia seu substantia tribu personis communi re et nUmero una est. Pater enim ab aeterno Filium generat, non aliam SVR aequiuiem esSentiam emanatione producendo, sed ipsam suam simplicisSimam e8Sentiam communicando pariterque Spiritus . non multiplicatione essentiae, Sed eju8dem essentiae singularis communicatione a Patre et Filio tamquam ab uno principio unu spiratione aeterna procedit. Haec igitur una numero essentia se nati TR Veraciter est Pater Filius et Spiritus s. res simul personae et singillatim quaelibet earundem ita ut personae inter se realiter distinctae sint, natura autem seu essentinuniam idemque sint. Subjiciuntur deinde adversus guntherianorum errore Cnnones: , I. Si quis dixerit, sicut tres personas, ita et tres essentias seu substantia in Deo esse, A. . . Si quis dixerit, divinam substantiam non numero, Sed specie Se qualitate trium personarum unam eandemque esse, A. S. 3. Si quis dixerit, Trinitatem unum Deum 8Se non propter unius substantiae singularitatem, sed propter Dei trium substantiarum aequalitatem et personarum ad se invicem relationem,
169쪽
Patres tritheismi accusantur. 159
nequit, OmnipotentiS, veritati λ etin, quae evidenter Supponunt et probant unitatem Dei non pestificam, sed Imum ea Decim. Quare 2 nullus erit patrum, qui non assentiat Basilio dicenti p. 189 n. 2, Se anathematigare quemque, qui re deo dieit, ae eum ne christianum quidem judicare; neque unquam apud eos Oeeurrit Ormula tres dii; ideoque Vigilius tapsensis deari n. l. 6: MaledictuS, inquit, qui propter tria nomina personarum re deo aut re Substantia aut tres spiritus confitetur. Fiat, Fiati Atqui admissa Sola unitate sae e sica impune, imo verissime, liceret dicere tres deos Sieu multi diuuntur homines nee Citra contradietionem potui SSent patre neeUSure riunOSpolytheismi, cujus ipsi fuissent ei. Quod Si propter Summum naturne aequalitatem dioendae essent tres personae iam uri DeuS quare non ieeret etiam ire porSona dicere iam rum perSonum 33. Plane ad rem est Gregorii nyssoni Oetrina Or ealeeli. e. 3:,.Juduieum dogma de una natura et una persona divina cum Verbi pro-χSSione tum fide, quae est in Spiritum . evertitur, et gentilium in multos deos distracta superstiti per hoe XStinguitur, quod inane Commentiam multitudinis natura singularitas excludit. Rursu igitur e judate per- Sua Sione naturae unita ἐυ6της maneat, e gentili autem errore Soladi Seretio hypostaseon, et utrinque congruenti remedi impia Curetur opinio. Si enim velut medicina quaedam iis, qui ire Unum aberrant, Trinitati numerus iis vero, qui in multitudinem disperSi sunt, unitatis ratio ). Quibus vix opportunius quidquam ad rem noStram diei potuit.
4. Sicut patres artanos polytheis mi accusabant, ita vicissim ariani catholicis sabellianismum objici0bant: cf. Hilarius de Trin. , 5. Atqui talis accusatio omni caruisset fundamento, si patres tritheismo favissent:
Π0 Vero Si patres tres quidem admiserunt personas, sed unam tantum ingularemque substantiam hac enim admissa Vi apparet, quomodo perSonae divina realiter distingui possint. 5. Huc spectat controversia inter catholicos, num liceat dicere una GDItα et tres To et togica quae formula inde nonnullis Suspecta videbatur, quod hypostasis nomine intelligebant substantiam de qua Lin Lea Om y Mura ep. 5n. 3. 4 Athanasius ep. Syn ad antioch. . . . Idcirco etiam 6 passim inculcant, unitatem in Trinitate summum Sse mysterium. , Nullo Sermone, inquit Gregorius nys s. l. , declarari potest ineffabilis profundita mysterii, quomodo res eadem et numerabilis est et numerum fugit,
et cernitur in distinetibn et in monad intelligitur et distinguitur hypostasi et non dirimitur subjecto et i, υποκε tu 90 i. e. natura, quae SubeSSe congipitur distinetis hypostasibus). Porro alius est ille, cujus est Verbum et Spiritus;
170쪽
160 Traef. V. de Deo trino Thesis CXV. Patrum doctrina sed ubi in his conceperis distinctionem, vicissim naturae unitas partitionem non admittit. Atqui nullum est mysterium plurium unitas moralis vel specifica et secundum conSiderationem. 7. Patres passim rationem reddunt, quare, et8 tre Sunt perSonne, unus
tamen sit Deus. Atqui hanc non repetunt ex unitate speciei, sed quod Pater Filio et cum Filio Spiritui s. sine divisione, partitione te communicaverit totam substantiam. videnter igitur unam in tribus personis admittunt substantiam. Hinc docent etiam, perire, Si duo ingeniti essent dogma monarchiae i. e. unitatis Dei atque inferunt, persona ab invicem distingui, sed nullatenus separari, cum glutine ejusdem SubStantiae cohaereant. Neque tres hypostases, inquit Athanasius in expo8 fidei n. 2, per Seipsa diVi8a s αεμεριIμfυας καθ' εαυτας), ut in hominibus pro natura corporum accidit, fas est in Deo cogitare, ne ut gente deorum multitudinem inducamus : sed sicut fluvius, qui ex fonte genitus ab eodem non Separatur, quamvis duae sint illorum figurae duove nomina ὀ6 IH Ῥιατα καὶ δbo ὀυ6ματα). Ita etiam Cyrillus aleX. dial. 6 de Trinit.: , Non enim secernitur Pater a Filio, sicut angelu ab angelo, neque sicut nobiseum aliquis ab aliquo totus a toto distinctus est . . . alioquin duo essent dii, eum tamen una et sola intelligatur deitas ' episcopi a fricani in lib. fidei munerico regi oblato n. 6 s. opusc. XXII, 175 8.); Tertullianus adV. raXeam c. 2 Sed praeclarissime Dionysius rom. ' 269), cujus
doctrinae aureum fragmentum nobis asservavit A. Athanasius de deer. nie. Syn. n. 26, in quo inter alia Statuit: Porro aequum fuerit etiam adversus
illos dicere, qui augustissimam Ecclesiae Dei praedicationem, monarchiam, inquam, dividunt et discindunt et distribuunt in tres aliquas virtutes et divisas hypostas es et tres ensitates . . . qui e diametro, ut ita loquar, opponuntur Sabellii sententiae. Illius enim impietas in eo consistit, quod Filium dicat esse atrem et vicissim hi vero tres deos aliquo modo praedicant, cum intres hypostase invicem alienas omnino separatas dividunt sanctam unitatem. Necesse est enim divinum Verbum Deo univorsorum esse unitum et Spiritum S in De manere et vivere et denique omnino necessarium est divinam Trinitatem in unum quaSi quendam verticem, Deum universorum Omnipotentem
dico, reduci et colligi. Nam insani Marcionis doctrina, quae monarchiam infria principia secat et dividit, diabolica st . . . Hi Christi discipuli benesciunt, Trinitatem quidem in divina Scriptura praedicari, tres vero deos neque in V., neque in N. . doceri. gS. Inserunt re perSOna non tantum consideratione, Sed re eSSeunum Deum. NobiSUnUSDeUSeSt, inquit Gregorius naZ. r. 31m. 14SS.:
quoniam una Deita . . . Quid autem diXerint OrtasSe, nonne apud th-nteo quoque deita Una St, ut douent, qui plenius apud illo perseetiuS-que philo Sophantur, et apud nos genu universum nonne humanitu Una, nihilominus tamen multi sunt dii et non unus, sicut etiam multi homines At in his communitas habet unitatem solum ratione OnSideratam, Singularia autem plurimum inter Se divisa sunt ... Nostrum dogma non ita habet, ne pars hae Jacob Jer. 10, 16), ait meus theologUS; Sed Unumquodque eorum unaquaeque persona divina cum altero non minu8 unitatem habet quam secum ipso identitate essentiae et potentiae etsi, α0zφ