장음표시 사용
231쪽
stantis deberet esse infinita; si enim finita est, habet initium: si initium habet, non est aeterna infinita vero dici nequit, quia quolibet momento finiri concipi potest, quolibet momento augetur, nec aeternitatem Dei exhaurit.
3. Hoc adeo evidens visum estis Bonaventuriue, ut Scripserit: ΡΟ-nere mundum aeternum 88 Sive aeternaliter productum, Onendo res omnes ex nihilo productas omnino est contra Veritatem et rationem ... et adeo contra
rationem, ut nullum philosophorum quantumcumque parvi intellectus crediderim hoc posuisse hoc enim implicat in se manifestam contradictionem i)gIde theologi scholae medii aevi communi consenS eam opinionem ejecerunt. Neque ulla est ratio sufficiens hanc possibilitatem tuendi quoad substantias incorruptibiles, si ea negatur quoad corruptibiles. Ceterum etiamsi mundus ab aterno creatus esset possibilis, , convenientius fuit et melius, inquit s. Thomas de pol. q. 3 a. 1 ad 8, ut Sic producerentur creaturae), sicut convenientius et expressius Deum poterant manifestare. ExpreSSius autem manifestatur ex creaturis, si non semper sint quia in hoc manifeste apparet, quia ab alio eductae sunt in esse, et quod Deus creaturis non indiget, et quod creaturae omnino divinae subjacent voluntati. Cf. c.
267. Seholion II De cosmogonia mosaica. Hi jam eonSideratiS de mundo, quae propius theologum Spectant, nequit disputatio censeri absoluta, qui pauei Saltem patrocinium SuSeipiamUS COSmogoniae mo- Saleae Praecipua enim revelationi dogmata innituntur magna e parte narrationi Moysis. Si ergo verum esset, quod pleni bucet affirmant increduli illam pugnare cum disciplinis naturalibus, actum esset de ipsa
revelatione. Jam Ver exsteptione adverSu QOSmOgoniam O Saleam petuntur aliae ex aStronomia, aliae ex geologia, aliae e palaeoniologia. Quae ex Stronomia petuntur, ad hae revoeat ipse trauSS, UXineredulorum 1 admitti non posse creationem terrae ante erentionem
SoliS, Sui Seil centri, quam tamen Moyses quartae demum aSSigna diei; neque . admitti posse, plantas ante exsistentiam Soli floruisse fruetuS-que protuliSSe absonum 3 esse, ad terrae formationem quinque Xigidi eS, dum unus Suffecerit ad solis omniumque Stellarum Onditionem;
In 2 dist. 1 p. 1 a. 1 q. 2. Et revera mundus aeternus videtur figmentum rationis sicut spatium immensum. Eo ipso enim instanti incipit tempus, durati creaturae propria quo Deus creat, quod momentum antecedit tantum aeternitatis, quantum subsequitur; sicut undecunque concipitur radius e centro progredi ad peripheriam tantum peripheriae praecedit sectionis punctum quantum illud subsequitur. Neque illius creaturae durationem licet conferre cum duratione quae est aeternitas, Sicut nec esse creaturarum cum esse divino, spatium cum immensitate et Sicut quilibet effectus actionis divinas quamvis infinitae est essentialiter finitus, nec immenSUS: ita quilibet terminus actionis divina ad extra est essentialiter initio et mutabilitati Saltem alicui obnoxius, quia durationis ratio non sequitur Operantis, Sed operi ra
232쪽
222 Trach. VI. de Deo Creatore. Principia ad solvendas
. Seeundum OSSen terram SSe praeeipuam univerSi partem, Solem vero reliquasque Stellas exhiberi Satellitum instar amularumque terrae contra Omne RStronomiae theoriaS. - geologia maXime urgent, hane palam sacere, terram gradatim innumerorum Seculorum lapS ad praeSentem redaetam SSe Statum juxta Moysen vero ex tantum diebus omnia fuisse abSoluta. - Similis exceptio e palae Ontologia derivatur.
268. Principia ad solvendas diffoultates. - Ad quas aliasque difficultate Solvendas hae prae oculis habeantur principia: 1. Sicut generatim inter rationem et revelationem nulla potest esse pugna, cum Sint duo radii distincti ejusdem lucis illuminantis omnem hominem venientem in hune mundum ita Speciatim nulla concedi potest pugna inter librum Gim aes i s divinitus inspiratum et librum cia uaciae, opus digitorum Dei, cui innituntur diseiplinae naturaleS. 2. Eo minus timenda est ulla pugna inter Genesim atque disciplinas naturaleS, quod constat a perito in ejusmodi disciplinis viros eam non reperire, imo profiteri amplisque depraedicare Verbi harmoniam, quae
inter illam et has exsistat, ideoque admirari OSmogoniae OSalen Sapientiam neenonaeeurationem, ut Cu Vier, Bue klandiam pereete. λ); quod constat h. progressu disciplinarum naturalium innumera Systemata excogitata fuisse geologica narrationi OSaleae plus minusve p-pOSita, quae tumen Omnia jam antiquata et rejecta sunt. Ita academia gallica a. 1806 eorum circa 80 enumerare potuit, quae Omprobata Sunt salsa g). Antiquabuntur ergo et corruent Systemata quoque restentiora revelationi insensa. Constat e difficultates, quae diu videbantur fere insolubileS, gradatim mira providentiae dispositione, quae dei apologiae Suecurrit novis inventionibus et observationibus fuisse solutas et diSSipataS; quare tuto perare possumus earum quoque difficultatum Solutionem, quae nondum sorte Sati sunt solutae. Denique d. notitiae geologicae et palaeoniologicae nostrae Sunt adeo tenues et anguStae, imo et ancipiteS, ut temerarium plane it secundum illas, tamquam Secundum normam insallibilem, Moysis cosmogoniam dijudicare δ). Quare ob clamore praepropero et inconSulto geologorum quorundam non Statim Oncidendum animo, Sed paeate exspeetanda matura saetorum et inventionum
i f. Nicon a philos Studio liberias Christenth. 1, 360 423 Perrone de Deo Creat. c. 2 prop. 2 Reusch Bibe und Natur praeleci. 6. Cf. 4 Me m a n usammenlian wissenschasti. Forschun mi de geossen-barte Religio praeleci. 54 9.' Cf. Reusch prael. 4, 5 Celtari Diluvio Taurini 1886, qui p. 179-90 exempla adducit illationum praecipitum geologorum, qui ad quaedam phaenomena explicanda 100,000 annos exegerunt hi vero maturiori examine redacti sunt ad g400 imo annos 900 000, qui redacti demum sunt ad annos mille l
233쪽
difficultates contra cosmogoniam mosaicam. 223
discussio, et videbimuS inanem, imo et temerariam fuisse praeSumptuosam eorum aetantiam. 3. Illud in primis notandum est a Moysi consilium non suisse, docere judaeo aStronomiam, geologiam, Oologiam Seu generatim disciplinas naturales sed institutionem tradere OlutSSe religiosam vulgi captui accomodatam, nominatim de hae Speetabili rerum univerSitate, atque haec in primis alte illius menti et Cordi imprimere Omnia esse a Deo, hinctam aesturate praeeipua Creaturarum genera pereUrrit omniumque productionem diserte Deo adseribit omnia SSe bona, nihilque a Deo esse mali Omnia esse propter hominem ad excitandam gratitudinem in Deum; institutionem hebdomada et Sanctificationem sabbati, ut religiosa hujus diei colubratione profiterentur Dei dominium atque beneficiorum ejus eum gratiarum uetione reeordarentur. Quocirca b. de hisce loquitur non more physieorum et do etOrum, Sed Oneipiendi loquendique morem Sequitur populi λ); quam praxim, Si intelligi Volunt, Sequuntur vel ipsi
astronomi eum et ipsi in Sermone Vulgari distere Oleant, Solem oriri, ascendere, moveri loquantur de Stelli majoribu minoribusque non Secundum rei veritatem Vel Seientiam, Sed Seeundum externam visibilemque Speciem. Quare injuria exigitur a Moyse, ut more geologorum Vel physicorum Seribat eorumque Satissaeiat euriositati. Hine e mirum SSenon debet, si Moyses de Sole stellisque atque aliis eatenus tantum loquitur, quatenu reseruntur ad terram et Secundum apparentiam eteris praetermissis. Qua una animadverSione pleraque inepte ex Stronomia a Straus objecta solvuntur. Inde ver Sequitur d. longe paucioraeSSe thematurae argumenta communia OSmogoniae OSaleae et disciplini naturalibus, quam plures contendere Olent. Aliud tractat MoyseS, circa aliud occupantur disciplinae naturales ille disserit de rerum initiis, de quibus Seientia naturalis suis observationibus innixa nihil certi statuere potest, eum pSius Sit ObServare phaenomen et inquirere in leges, Seeundum qua praesen ordo regitur, de quibus non est sollicitus MOSSeS quare ipSe, ut nonnemo acute loquitur, praelationem Veluti Seripsit ad disciplinas naturales expositi rerum exordiiS; quae line ConSecuta Sunt, relinquit indaganda physicis peritis, secundum illud Eeele. 3, 11: Mundum utique qualis modo exsistit a parte rei tradidit disputationi
Τhomas l. p. q. 68 R. 3. Considerandum est, quod Moyses rudi populo l0quebatur, quorum imbecillitati condescendens illa solum eis proposuit, quae mani- seste Sensui apparent; in 70 a. 1 ad 3 f. Rima cla praeleci. 7.' Cf. Κurg, Bibe und Astronomi in append. ad ec. 5. 6, qui c. I ingeniOSe8eribit: Ε vergesse nicht physicus), das menti die Natur in Buc volt Ott- liche Lehre undiredigi si das danti die Bibet Lexicon und Grammati ist, Oraus
234쪽
224 Trach. VI. de Deo Creatore Variae
4 Verba ergo Genesis e 1 quandam admittunt interpretationis latitudinem. Quotiescunque igitur Observationes geologi eae evidenter eXigerent, ut alia ratione Moysis verba explicentur atque hactenus laetum
est, id licebit; nam sapienter praecipit Augustinu de Gen. ad lit. Ι,21 n. 41, ut quidquid ipsi sapientes hujus mundi de natura rerum Vernetbus Oeumentis demonstrare potuerint, Stendamus nostri libris non eSSe Contrarium. Licere autem aliter atque aliter verba Genesis eXplicare patet, quia nulla exstat authentie QOSmogoniae OSaleae interpretatio, ipsique patres et post patre theologi Vari eam eXponunt. Quo-eire prudenter notat S. Thomas 1. q. 68 a. 1: Sicut Augustinus docet λ), in hujusmodi quaestionibus duo sunt Observanda. Primo quidem ut veritas Scripturae inconcusse teneatur. Seeundo, eum Seriptura
divina multipliciter exponi possit, quod nulli expositioni aliquis ita prae-
eis inhaereat, ut si certa ratione constiterit, Oe esse salsum, quod aliqui Sensum Seripturae SSe credebat, id nihilominu aSSerere praeSumat: ne Scriptura echo verbo ab infidelibus derideatur, et ne eis via credendi praeeludatur. Cf. de pol. q. 4 a. 1 in primi q. 9 n. l.
269. Jam potiores cosmogoniae mosaicae e licatione proponamus, quae a viris eruditis catholicis excogitatae et defensae fuerunt.1 Non deSunt, qui opinentur, narrationem mosaicam esse mythum Sicut aliarum gentium cosmogoniae vel descriptionem poeticam creationis rerum
ideoque exegetas frustra esse sollicitos et inaniter laborare de harmonia inter illam et disciplinas naturales determinanda, cum de modo et ordine produetionis rerum nihil certi e poemate colligi possit. Quae quidem opinio, quatenus Veritatem narrationis mosaicae historicam plus minusve in dubium videtur reVocare, nequit probari, quia admissa semel tanta interpretandi licentia eodem jure et narratio lapsus protoparentum et diluvii te poema reputabitur, quo nihil certi liceat expiscari. Qua opinione rejecta 2 theologi catholici communi consensu veritatem narrationis OSaleae historicam tuentur iique tamen in tres classes distribui possunt. Sunt enim qui admittant simultaneam omnium creationem, qua Omnia opera Se dierum in eodem instanti temporis simul sunt facta vel in actu vel in potentia Secundum rationes causales, ut videlicet de materia praeexsistente postea fieri possent Vel per Verbum, vel per virtutes activas in ipsa creatione naturae impreSSaS. Quae opinio reperitur jam apud hilonem de mundi opific. pag. 4 l. Allegor. Ex patribus eam praesertim proponit Augustinus sGenesi ad lit. IV, 33 s. V, 3. 5 s. l. VII passim de civit. Dei XI, 29 S. cf. S che eben g 144 n. 286 s. Hum mel auer comment. in Gen. e. l. quier allein Εtymologie und Synta disse hellige Spraehu Bildunxund eschichte,
235쪽
ejus circa hanc quaestionem fluctuationes persequitur Isidorus hisp. de ordine creatur. c. 8 n. 7 eam significat elemens alex. Strom. V, 4 Mig. 9, 29ss.) Origenes in Gen. 2, 2 Mig. 12, 14548.); Athanasius r. 2 c. arianos n. 60 Mig. 26, 276 ut videtur te. Ex theologis scholae illam inter alios laudant Albertus M. Bonaventura in . dist. 13 a. 1. q. 1 et Thom as, qui in . dist. I a 2 de ea dicit: Ρrior scit haec opinio est rationabilior et magis ab irrisione infidelium . Scripturam defenden . . . et plus mihi placetq; cf. in . dist. 434. I ara Ol. 3 ad I 1. p. q. 74 a 2 eam tuentur Sixtus senensis ea j et anus in Gen. I, 15 ram. Cerda acerrime), Car. MO-reau Berti etc. etiam aliqui protestantes. f. oris ius in vindiciis augustinianis c. ari, qui eam adversus haeresis accusationem Strenue indicat. Hi nituntur praesertim coli. 18, 1 Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul censentque Moysen nonnisi claritatis gratia, quo creationis Opus melius apprehenderetur, per partes descripsis e quae simul sunt facta Vel ju narrationem de opere sex dierum cum Augustino allegorice SSe Xponendam, , ut isti sex dies distinguantur secundum quod lumen intellectus angelici sex rerum generibus cogno Seendis applicatur, ut prima dies sit cognitio primi divini operis, Secunda dies cognitio secundi operis; et sic de aliis et sic distinguuntur
illi sex dies non secundum ordinem temporis aut succeSSioni rerum, Sed Secundum ordinem naturalem rerum cognitarum, prout unum opus cognitum est prius altero, Ordine naturae. Thi m a s de pol. q. 2 a. 4. Haec tamen Sententia
conciliari potest eum ea, quae dierum nomine intelligit longas periodos. Sicut enim haec concedit, omnia, quae indigent immediata Dei creatione neque fieri poterant successiva elementorum evolutione, simul a Deo SSe creata: ita et illa haud inficias ibit, a qua non indigent immediata Dei creatione, sed Secundum rationes causales latebant potentia in rerum initiis atque ex eisdem per lege naturales poterant evolvi et progerminari, non statim fuisse ab initio, sed temporis lapsu ex suis prodiisse cauSi PTOXimi S. 3. Plurimi Didia a si inhaerent hinc dierum nomine intelligunt intervalla 4 horarum quae sententia vere communis dici potest apud patres et theol0gos Sque ad sec. XVIII. Neque mirum principium enim est indubium
hermeneuticae, sensum literalem non esse deserendum, niSi graVes urgeant
rationes. Atqui usque ad sec. XVIII., quo primum disciplinae naturales diligentius fuere eXcultae, nullae ejusmodi rationes urgentes aderant. Neque nostro desunt seculo viri eruditi, quibus ea arrideat, ut ei I, Vetth, Sorigne Laurent, o sigio Ortio Lar etc., secundum quo ObserVatione hu-euSque laetae nondum cogunt, ut deseramus sensum literalem, pro quo Semperstat praesumptio. 4. Qui vero disciplinis delectantur naturalibus, fere omnes tamquam derium Vel admodum probabile statuunt, admitti non posse, mundi opificium sex diebus ordinariis fuisse absolutum, sed breviores longioreSV per i Od in pro arietate systematum, quae profitentur, ad illud rite explicandum postulant. Quam hypothesim non pugnare cum f. Scriptura ita Vincere nituntur a Gen. 1, 2 describitur quidem terrae conditio, quae praeSentem rerum ordinem praecessit utrum vero illi chaos alia terrae conditio praecesserit, an illud diu duraverit, neque affirmatur, neque negatur. Si ergo inter primam materiae mundanae creationem et chao ficam terrae conditionem V 2 de-8criptam inter . 1 et 2), vel primum diem, quo facta est lux . , diuturnumstdmittitur temporis intervallum, quo contigerint illa mira in visceribus terrae
Hur ter, Compend theologiae II, 9 ed. 5
236쪽
226 Trach. VI. de Deo Creatore Variae explicationes
latentia phaenomena, quae quotidie deteguntur, nil contra Scripturae fidem asseritur. Ad haec . negari nequit vocem diei translate adhiberi de ind0- finita vel diuturna duratione, tum apud scriptores profanos hinc illa Pudi Li:, Opinionum commenta delet dies, naturae judicia confirmat s), turn in ipsa Scriptura: nam passim apud prophetas, cum de eventibus futuris est sermo, in illa die, in novissimo idem est atque in illo tempore in novisSim tempore. Quapropter Augustinus de civ. Dei XX, I , Scripturarum more Sanctarum, inquit, diem poni solere pro tempore, nemo, qui illas literas quamlibet negligenter legerit, nescit. Ita Hilarius in s. 55 n. 2 3: Diem frequenter significari pro aetate cognovimus, ut ubi dies tota est, illi omne vitae tempus ostensum sit. Neque enim David vel Dominus unius tantum diei insectatione vexatus est. Cf. in s. 5 n. 5 Ambrosius i. T in Lucam n. 222 : Scivit et ille diem esse multiplicem, qui scripsit Hic dies generationis coeli et terrae Gen. 2, 4). Cf. Re in ke eitrage gur Erklarunides A. Testamentes V, 7 s. Imo in ipsa narratione mosaica quadruplici saltem significatione ea vox accipitur: scit pro intervallo 24 horarum ex hypothesi eorum, qui literae inhaerent); pro tempore lucis diurnae v I 6 pro illo spatio temporis, quod dicitur dies . . Met I ante conditum Solem, seu antequam JStemusolare in ordinem redactum fuit de tribus enim prioribus diebus scribit Aes-gustinus . c. I. 6: Qui dies cujusmodi sunt, aut perdifficile nobis aut etiam impossibile est cogitare, quanto magis dicere. Denique pro toto tempore creationis Gen. 2, 4: Istae sunt generationes coeli et terrae, quando creata sunt, in die, quo fecit Dominus Deus coelum et terram. Quare eum vox dies designare pia iid periodos longiores brevioresque, licebit sensum literalem de-Sererem graves rationes. Et sane si propter rationes leves Augustino aliisque patribus necnon theologis licuit literalem sensum penitus deserere, id lieobit os aliis propter ratione graVeS. Sedis adsuntne ejusmodi rationes Adesse plurimi contendunt; et alias
quidem petunt ex astronomia, quae docet, lucem omnium fere Stellarum annorum plurium spatio, ut ad nos pertingat, indigere illas autem omnes vel fere omnes Adamum die jam sexta vidisse, dubium esse nequit Gen. 2, I). Alias petunt ex geologia, quae clare docere videtur, strata superficiei terrae Secundum stata leges gradatim atque successive longo annorum intervallo fuisse efformata e statu fossili et plantarum et animalium, quorum ingens multitudo in visceribus terrae reperitur, ad quem efformandum Secundum legeS, quibus praeSen regitur rerum Ordo, plurimum requiritur tempori ex ip8 textu Gen. I, II, secundum quem terra protulit tertia die herbam facientem semen et lignum pomiferum faciens fructum, quod inter 24 horas naturaliter fieri nequit. Traeterea dies septimus, quo Deus dicitur requieviSSe ab omnibus operibus suis , , non Sat bene de die intelligitur vulgari. - Ne-Ve dicatur, omnia illa phaenomena, ad quae explicanda non sufficere sex dies solares diximus, omnipotentia divina momento fieri potuisse; nam non est recurrendum ad miracula absque certissimis testimoniis, quoties ad effectus eXplicandos Sufficiunt vires naturae , Haec est enim, inquit ad rem Tongiorgi InStit phil. t. H. 2 c. 3 a. 2, divinae providentiae consueta agendi ratio aetum in corporeo mundo tum in spiritali, nec in naturali solum ordine, Sed etiam in eo, qui est supra naturam, perpetua notata leX, ut quaecunque creatae res acceptis a creatore viribus agere in alicujus operis executione possunt, ea omnino illis efficienda committantur aestum solum divinae potentiae immediata
237쪽
adsit actio, cum vel creata agentia nulla sunt, Vel Si quae sunt, viribus ad opus idonei destituuntur . . . am in rerum XOrdio putandum est, Deum usitatum sibi agendi modum Servasse, cum prae8ertim tune et providentiae futura ordo inciperet et ad mundi finem hic agendi modus maxime conduceret. Quod si hoc fuit Dei consilium, profecto non poterant Omnia sive uno momento sive exies viginti quatuor horis fieri. Im Secundum hanc sententiam
longe illustrior apparent Sapientia, providentia, amor et cura Dei de homine, et quod etiam in hoc sensu charitate perpetua dilexerit nos der. 31, 3), si videmus Deum jam a seculis millenis omnia mundi elementa ita instituisse set disposuisse, ut demum prodiret pulcherrimum hoc hominis habitaculum, vires naturae hunc in finem directas et impensas, ut homini futuro copiam atque
abundantiam omnium illarum rerum praeparent, quibus ad vitae usum et commodum indigeret, cujusmodi sunt lapides, metalla, carbones, sal, bitumen etc. Domine Dominus noster, quam admiribile est nomen tuum in universa terra S. 8, 1.
Neque huic explicationi obstare dicunt rationem archetypam, quae hebdomadi creationis inest prae hebdomade humana es Exod. 20, 8 8.). Nam ut hobdomas illa divina paradigma sit et norma hebdomadae humanae, non requiri, inquiunt, aequalitatem durationis sicut imago non debet esse ejusdem magnitudinis cum exemplari), sed sufficere aequalitem seu similitudinem proportionis satis igitur fuisse, ut constiterit sex distinctis intervallis cujusvis demum durationis vel sex etiam principalibus operationibus et functionibus omnipotentiae et providentiae creatricis cum earundem consummatione Seusne. Ita et apud Danielem , 24 spatium constans septem annis hebdomadam appellari. Hinc jam Augustinus de Gen. ad literam IV, 27: Istos septem dies, inquit, qui pro illis agant hebdomadam . . . sic illorum vicem quandam Xhibere credamus, ut non eos similes, sed multum impares minime dubitemus. 270. Qui periodos admittunt, in diversas iterum abeunt sententias. 1. Sunt enim, qui admittant periodum longiorem inter . 1 et 2 seu inter creationem coeli terraeque et statum chaoticum eo autem tempore contigisse contendant phaenomena quae miratur geologia. Quam opinionem tuentur non Solum plures e protestantibus, sed etiam e catholicis, inter quos r. Si h Leget, ear Mariam a Frho fer et praesertim ester mayeri), qui eam multis expolit et excolit Secundum ejus theoriam . 1 narratur creatio uniVersi et terrae anterioris, cujus incolae fuerint angeli ante ipsorum lapsum
neque enim omnino Versatur opinionem angelos corpore quodam SSe Praeditos). Horum lapsu prior terrae conditio periit, non secus ac postea diluvio propter hominum peccata mutatus fuit terrae status. Quare V 2 describitur status ruinae, in quem angelorum peccato redacta sit terra, V. 3 S. non prima mundi creatio, sed terrae devastatae restauratio prioris vero mundi idcirco nulla fit mentio, quod seopus Moysis fuerit de terra eatenus tantum loqui, quatenus modo est hominis domicilium Fatentur tamen hujus opinionis patroni, positivis argumentis eam non probari illi tamen neque adVersari Scripturam, neque traditionem, neque rationem, imo ea admiSSa plura TeVelationis doctrinae capita alioquin obscura mirifice illustrari atque explicari, ut propterea rationi se admodum commendet inde X. gr. explicari Singularem Das alte Testamen und sein Bedeutunit. 1 Seet. 14 4 S.
238쪽
228 Tracf. VI. de Deo Creatore. De homine. angelorum lapsorum ad terram humanumque genus relationem dignitatem, momentum et habitum terrae ad universum i etc. Haec tamen opinio probari nequit obstant enim a silentium Scripturae et traditionis conjunctio v. 2 cum tamquam explicatio termini terrae, de qua v. I; quae . conjuncti confirmatur repetitione Vocis arae v. 2 qua significatur de ea terra esse Sermonem, cujus mentio facta estis P e tempus praesens h 'tha, non historicum vati'hi d. verba Christi testantis satanam de eo te cecidisse Luc. 10, 8 e gratuit98, imo salSita Suppositi angelos corpore SSe praeditos.
2. Alii quamvis forte non rejiciant longum temporis intervallum, quod opificium sex dierum praeceSSerit, exigunt tamen, ut nomine dierum c. 1 Gonesis intelligantur non intervalla 4 horarum, Sed dies prophetici, intervalla admodum diuturna vel tuentur inter singulos illos dies intercessiss0 prolixa temporis spatia, quorum curS contigerint omnia quotquot voluerint geologi phaenomena. Has peri0dos censent alii sibi invicem successisse, qui concordistae dicuntur; alii opinantur ea plus minusve sibi fuisse parallelas et coaevas, adeoque die non tam di8tingui ab invicem successione, quam objecto operationis divinae, ideoque esse tantum momenta logica seu sex divinas ideas creatione in effectum productas. Hi cosmogoniam mosaicamido alistice exponere dicuntur. - Ab his haud multum distinguuntur qui revelationis tae dicuntur, Secundum quo Moysis 80 ejus Mores)didicit cosmogoniam visione, qua sub schemate opificii sex dierum Deus illum docuit omnium rerum Originem divinam. Hane Xplicationem ceteris praeferendam censent opinionibus, quod in ea evitentur omnes difficultates faciliterque restituatur concordia scientiam inter et revelationem ).
271. Ut ingreSSur in civitatem aliquam rege, inquit Chrysost O-mum in Gen. Om. 8 . , Operae pretium est, praemitti satellites
Universum, o sic alter amp gWischen Guten undiose concentrieri, o das Schichsa de gangen et ausgefochten ird, in th rechte Lichi es erklari Alch, Wi das gange Universum ersi mi de Vollendungier Erde vollendet sein hann etc. Cf. contra hanc opinionem Osigio exaemeron und Geologie ep. 6 Reuschpraelech. 19: Re in ke l. e. disp. 2. De nova quadam sat singulari expositione idealistica Dr. G ny sae secundum quem dies genesiaci nihil aliud sunt quam dies civile hebraeorum, quorum conStitutionem divinam Moyses narrat, absque ulla relatione ad opera Dei, ac si haec inter illos contigerint: cf. ern in Zeitschr straath Theol. 189 p. 1394s. Cf. generatim de hoc argumentora iam mel auerter bibli sche Sta6plangsbericlit, Freiburg 1877: comment in Gen. c. I Gai filia, Natursorschun undiibet Pi a me Lam i Erlaute-rUng Ur OS. Schoplang8gesch.4 15 s. Treis si das bibi. Sechatagemer vom Etaudpunkt de Latii. Exeges und de Naturmissensch. Ratisbonae 89 ed. 2.
239쪽
Thesis CXXI. Protoparentes immediate a Deo conditi sunt 229
ali OSque omnes, ut bene adornata regia rex in eam adveniat simili modo Deus nune quaSi regem et principem aliquem rebus terrenis praefecturus prius omnem hune Ornatum abricavit, et tandem iis praeficiendum hominem produxit, declarans laeti istis, quanto honore animal hoc thc ρου prosequatur. ἘOnSiderat nimirum domielli et regno i e mundo, hujus jam incola et reci. e. homo consideratione est dignus. Quatuor vero attentionem merent homini Origo natura atque praeStantia naturalis quantum ejus considerati ad theologum spectat), ejusdem elevatio ad ordinem supernaturalem, tristissimus lapSu lapSumque
De humani generi Origine. 272. Variae fuerunt quavis aetate opiniones circa homini Origi-nim Sive HUS peete e Orpus, Sive ejusdem animam. PraetermiSSi Sueterum gentilium Somnii potiores errores, qui modo praeSertim graS- Santur, gradatim exeludemus. Sit ergo ΤheSi CXXI. irimi parentes immemate a Deo concliti Sunt. Demonstratio. Initio immanem illum errorem HielmuS, qui mirum in modum nereduli nostrae aetatis arrisit, secundum quo homo revera a bruti Speei non dissert, Sed tantum gradu, jugique naturae X plicatione et prosectu ex animantibus prodiit. Verum 1 eum omni adverSari revelationi christianae non est, cur multis demonStremuS diserte enim . Scriptura primi hominis creationem Deo et quidem immediate adscribit Gen. 1, 26 S. 2, 7 21 SS. te. 2. Theoria, Seeundum quam homo jugi naturae explicatione X ni mantibuS demum est Obortus est praeter et contra Omnem eXperientiam, eum nullum adduci possit certum exemplum plantae aliunde quam a planta, animalis aliunde quam ab animali, nedum hominis aliunde quam ab homine nati imo nec planta vel animal ullum specie nobilius ab inserioribu prognatum Seculorum cursu osteudi potest. Quapropter ea ad- VerSatur legibus naturae, Secundum qua tamen Omnia naturae phaeno mena Xplicari postulant adversarii, et quarum serream immutabilitatem atque constantiam ad ravim usque decantant, cum agitur de miraculis. 3. Adversatur Observationibus geologicis, quae non solum hune tranSilum SueeeSSivum non confirmant, Sed potius evertunt. Non enim reperiuntur inter varias animalium species accurate desinitus gradu intermedii per quo una animantium species in aliam transierit ).
i Si recentissimarum virorum eruditorum observationum rationem habemu8, generatio aequivoca, qua animalcula et plantae infimi ordinis sine semine prae-
240쪽
230 Trach. Ι. de Deo Creatore Thesis CXXI. Protoparentes
4. Revera praeter hypotheSe atque conjecturn eaSque omnino gratuitas, arbitraria temerariasque, quas ad Solvenda eXeeptione pro libitu fingunt et in dies mutant, nihil pro sua theoria asserre pOSSunt hujus sigmenti patroni, apud quos pro ratione invicta Si impugnandae revelationis libido eodem enim Spiritu, quo tuentur, homine n Simia potuiSSeoriri, negant, homine Omnes ab eodem parentum pari Originem duxisse; quare quia revelatio id docet. Quod Si revelatio Oeeret, non Omnes homine ab uno derivari pari omnium hominum ab uno rigo, quae ipsis
modo absurda videtur quia ita docet revelatio eadem facilitat hisce
5. Immerito causam transformationis successivae unius specie in alteram referunt in novas necessitates novosque appetitus, quos experiatur animal et a quibus determinetur exercitium suorum organorum facultatumque tale, quo demum mutentur organa et una mutentur facultate atque ita novum oriatur
animal. Nam indigentiae atque appetitus, qui in bruto esse solent, determinantur ab ipsa natura facultatibusque, quibus idem constituitur; nequit igitur brutum experiri necessitates atque appetitus, qui non sint conformes Suae naturae atque in ipsa rationem suam ultimam non habeant. Influxus quoque adjunctorum, in quibus versatur animal, determinatur ab ipso subjecto, in quod influunt, pro ejusdem capacitate recipiendi hunc influxum. Sunt ergo fictitia ista necessitates novae atque appetitus in animali novi, a quibus pendeat essentialis ejus mutatio et determinetur novae speciei origo. Summum concedi potest, externis adjunctis et necessitatibus seri, ut organa, quae jam adsunt, illis magis accommodentur Sed nunquam ut nova producantur aliique indueantur instinctus, praesertim tales, qui in prolem stabiliter
6. Nunquam Vero explicabitur rationis aliarumque praerogativarum hi, quibus homo essentialiter ab omnibus secernitur animantibus, orgi et VO-lutio, suppositis quibuscunque indigenitis in bruto irrationali Ceterum dat0
etiam, non OneeSSO, homines utcunque potuisse Originem ducere a brutis, nondum demonstratum esset factum eum ergo revelatio Osaica, contra quam
increduli nil ullius momenti excipere possunt, contrarium testetur, Standum est potius huic testimonio, quam conjecturis arbitrariis. Verum malunt adversarii proles esse brutorum, quam opu manuum divinarum juxta illa s. 48,21 : Homo cum in honore esset, non intelleaeit, comparatus est jumentis in8ipientibus, et similis factus est illis.
cedenti animalis vel planiae per corruptionem ex matella inferioris ordinis oriri jactantur, est plane rejicienda. f. Reusch praeleel. 25. Invicte vero arbitrarium