장음표시 사용
261쪽
est corporis forma. 251ganis instructo utens corpore, cui Vitam, merementum, sensum et gignendi vim tribuat, non aliam a se Sejunctam mentem habens mens quippe nihil aliud est quam subtilissima ipsius pars i. e. Virtus, facultas . . . arbitrii libertate volendique et agendi facultate praedita. Ita Cassiodorus de anima c. 2 , Anima hominis, ut Veracium doctorum consentit auctoritas est a Deo creata spiritalis propriaque SubStantia, ut corporis Vivificatrix rationalis quidem et immortalis, sed in bonum malumque convertibilis. gAccedunt e plura diSerta testimonia, quibu patres animae rationali ut principio adseribunt omnem Corpori Vitam.
Ita Ironaeus II c. 334 4 , Non enim fortius eSt corpus quam anima, quod quidem ab illa spiratur et vivifieatur et augetur et articulatur, sed anima possidet et principatur corpori . . . Anima non amittit in totum suas virtutes, sed quasi vitam participans corpori, ip8a vivere non cessat. Clarissime adversariorum errorem proscribit Gennadiu de ecci dogm. c. 15 , Neque duas animas dicimus in uno homine, sicut Jacobus et alii syrorum disputatores Scribunt, unam animalem, qua animetur corpus et quae immixta sit sanguini, et alteram spiritalem, quae rationem miniStret sed dicimus, unam esse eandemque animam in homine, quae et corpus Sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in suae substantiae eligat cogitatione, quod vult. μHiae d. plura peetant teStimonia admodum authentiea, in quibus de incarnatione Sermo St. Ita in Oncilio Oecumente V. an. 4 decernitur admittendam SS unionem Dei Verbi προς αρκα ε ,0χ0, 1ενην φο D r u και οερα et iterum an contra Origenem Le I in celeberrima p. ad Flavianum c. 2 , Verbum ear laetum est et habitavit
in nobiS h. e. in ea carne, quam SSumpSit ex homine et quam Spiritu vitae alionalis animavit. Cyrillus i. p. 46: Quid enim est aliud humanitatis natura, nisi zαγξ ἐφυχωνιευη Οερύις 3 ep. 2 ad Nestorium. - Efficacia sunt etiam Theodoreti adversus apollinarista de Provid. r. 1 Verba: Rursus alii carnem, quae assumpta est a Verbo), animatam Vocant, interim vero rationalem et intellectivam in eo fuisse animam negant, Suam fortasse propriam insaniam hujus opinionis suae argumentum habentes. Nos vero hominis animam nullam praeter eam, quae et rationali sit, novimus. - Damascenus . . III,
ter inculeat Verbum assumpsisSe σαρκα ες,υχωμενην χη λ0I ' τε και νοερΑ, ef imilia ib. c. 7 de recta sent4 2 contra acob. n. 28 in concilii VI. aet VI et cone latera ne sis Sub Martino I. a. 49 ean. 2.3. Confirmatur doctrina catholica ipsa experientia eaque duplici. Experimur enim a unum idemque plane Subjeetum, quod alia atque alia experitur SenSationes actusque sensitivi appetitus elicit, etiam intelligere, ratiocinari ae velle. Atqui conscientia identitatis in hypothesi duarum animarum, quarum una intelligit, altera Sentit, utraque Vero Uame0nSeientiam habet, explicari nullatenus potest. Anima enim Sibi QOn-Seia SSe nequit, nisi earum Operationum, qua ipsa elicit. Si ergo duplex
262쪽
Trach. VI. de Deo Creatore Thesis CXXVI. Anima rationalis
esset anima duple esset etiam eonSeientia, non Una eademque PrOVOeat b. S. Thomas ad alterum laetum, quod ita nuneiat e gentes II, 58: DiVerSae VireS, quae non radicantur in uno principio, non impediunt se invistem in agendo, nisi sorte earum actione eSSent Contrari ne quod in proposito non contingit. Videmus autem, quod di VerSae Operationes animae impediunt se, eum enim una est intenSa, altera remittitur. Oportet igitur quod istae actione et vires, quae Sunt earum prOXima principia redueantur in unum prineipium. Cf. 1. q. 76 R. 3.
29 7 Neque juvat adversarios provocare ad luctam illam internam, quam in nobis inter vires inferiores atque partem rationalem experimur. Sicut enim una eademque mens trahi potest Oppositis argumentis in assensum vel dissensum; sicut voluntas diversis motivis ad volitiones contrarias, unde et in ipsa mente vel Voluntate rationali quandam subinde experimur luctam ita poterit una eademque anima bono rationis et bono sensibili in diversas trahi partes pro duplici ordine facultatum, quibus est instructa imo haec lueta probat animae rationalis et principii vitae sensitivae identitatem, cum idem omnino Subjectum, eadem plane anima has contrarias experiatur inclinationes; neque in adversariorum hypothesi minuuntur difficultates psychologicae, quin potius augentur. Ad haec e nulla est necessitas admittendi duplex principium vitae, cum omnia phaenomen duplicis vitae in homine satis bene explicentur, imo simplicius et facilius, admissa una substantia, duplici facultatum ordine instructa. Quare praeter rationem sufficientem duplex substantialiter distinctum vitae principium in homine fatuitur. Praeterea d. sanae philosophiae non facile suadebitur, esse in homine substantiam spiritualem per tot annos omni prorsus activitate destitutam si enim anima rationalis ipsa non est quae vivificet corpus, jam quid faciat in corpore, donee rationis usus incipiat, plane
ignoratur. Cf. at schthaler Zwei Thesen si das aligemein conellae- leuchtet, qui erudite doctrinam catholiam propugnat Sche eben 149;Κlo ut gen hilos de Vorg. II disp. 8 c. I S. 298 Seholion. Eaeceptionibus occurritur. - Αd Xplicanda plura Sci-pturae patrumque testimonia, ad quae alterius theoriae patroni provocant, notari debet, vocem spiritus esse multiplicis potestatis. Designare enim potest vel ipsam animam rationalem, ut cum de Christo moriente dicitur eum emisisse Spiritum vel animam, sed secundum nobiliores ejus facultates, quatenus intelligendi volendique vi est praedita unde Augustinus passim notat ut de anima et ejus orig. IV. 22 Π. 36 8, proprie dici spiritum non univerSamanimam, sed aliquid ipsius. Si ita distinguitur spiritus ab anima, nomine spiritus intelligitur anima, quatenus est principium vitae rationalis nomine autem animae eadem sub Stantia, quatenus animat, informat corpus, principium est vitae sensitivae et vegetativae Nomine spiritus saepe etiam designantur charismata S. Spiritus, quatenus sunt principium vitae supernaturalis vel ipse Spiritus s. ustos tamquam templa sua inhabitans, regens, fovens. Jam Ver0 una ex tribus posterioribus Significationibus admissa, quaedam si vis trichotomia vere legitimeque potest concedi, eaque apte omnia, quae Opponi Solent, Seripturae et patrum stata explicantur, ut I Cor. 2, I S. Animalis hom0 non percipit ea, quae sunt siritu Dei . . . Spiritualis autem judicat omnias Hebr. 4, 12 Vivus est enim sermo Dei et et eam et penetrabilior omni gladio
263쪽
est sorma corporis. 253 unicipiti sertingens usque ad divisionem animae ac viritu' compagum quoque a medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis. Hic verbo Dei tribuitur summa efficacia adeo penetrabilis, ut vel spiritum possit dividere ab anima. Si autem Spiritus ab anima esset substantialiter distinctus, unius ab altero separatio non adeo commendaret efficaciam Verbi, quae mul- tum extollitur, si possit animam in se implicem a se ipsa propemodum dividere, quatenus efficit, ut pars animae Superior, ratio et voluntas, non sequatur partem inferiorem, sed ut Strenue reSiStat Ineptum ero St, ex eo, quod subinde spiritus ab anima distinguitur, statim inferre discrimen substantiale. Longe enim frequentius a corpore distinguitur, et tamen secundum glintherianos anima substantialiter a spiritu distincta non distinguitur substantialiter a corpore. - Dan 3, 6 Benedicite spiritus et animae justorum Domino. His non necessario significantur duo subjecta substantialiter distincta, sicut nec . 87 cum dieitur Benedicite sancti et humiles corde Domino ; vel cum Tobias dicit 3 9: Ego autem et anima mea in eo laetabibimur es etiam Matth. 22, 37 Lue. 0, 27 Cor. 14, 15 - Ita explicare licet 1 Thess. 5, 23 Ipse autem Deus paci sanctisice vos per omnia, ut integer viritu vester et anima et corpus sine querela in adventu D. N. I. Christi servetur; quo in loco nomine Spiritus vel intelligitur ipsa anima, quatenus est rationalis, vel cum Hieronymo ep. 20 q. 12: NOS autem in praesenti loco spiritum qui cum anima et corpore integer OnSerVntur, non Suh- stantiam Spiritus s. quae non potest interire, sed gratias ejus donationesque accipimus, quae nostra vel virtute vel vitio et accenduntur et exstinguuntur in nobis. g299. Ita facile etiam explicantur varia Irenae effata V 6 s. ad quae trichotomiae patroni provocant nomine enim spiritus intelligit vel ipsum Spiritum S. vel saltem ejus chariSmata, ut cum scribit n. 1: Anima autem et spiritus pars hominis esse possunt, homo autem nequaquam perfectu autem homo commixtio et adunitio est animae assumentis Spiritum atris et admixtae ei carni, quae est plasmata secundum imaginem Deis etc. Nomine viritus eum revera intelligere Spiritum . vel ejus charismata, non aliquam Substantiam naturae humanae essentialem, patet n. ex appositis, Ocat enim eum
passim Spiritum Dei Spiritum atris h. quia illum eum esse dicit, derino
Sermo Stra Cor. 2, et quo repletus aulus variis loquebatur linguis et sapientiam inter perfectos; quia e eum dicit in nos effundi, a nobis participari, habitare in nobis nosque esse ejus templum secundum aulum 1 Cor. 3, 16; eum Sse pignus, in quo clamamus Abba, pater Eph. I, 3 S. Rom. 8, 5 quem d. homine carnales non habent, sed tacitum justi etc.
cetiit, e quoque recenseri aebet, quoiarimauinem et simiἰitu linem Dei est reretuS.
Demonstratio. Hominem ad imaginem et similitudinem Dei esse
creatum, paSSim docent Ss literne, ut Gen. 1, 26 Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . . . Et creavit Deus hominem ad imaginem suam ad imaginem Dei creant illum masculum et feminam creavit eos. Quo autem aesturatius hane praerogativam eXplicemuS, aliquot quaeStiones propoSitioneSque intuemUS.
264쪽
254 Traef. VI. De De Creatore. h. XXVII de imagine Dei 301. 1. Quaeritur, num qua sit differentia inter imaginem et similitudinem. Resp. Etsi patres subinde inter imaginem et similitudinem distinguunt, tamen Secundum crispuras non videtur esse discrimen; nam promiscue dicunt modo hominem ad imaginem Dei, modo ad similludiuem modo ad imaginem et similitudiuem esse creatum. Cf. Gen. I, 27 i I. 3 4, 6; celi. 17, 1 col. 3, 10 Jae 3 9. Quare illorum Verborum Sensus est, hominem factum esse ad imaginem similem. Hinc Sap. 2, 23 dicitur: Quoniam Deus creavit hominem in terminabilem, et ad imaginem similitudinis suae fecit illum. 2. Quaeritur, possitne homo diei imago Dei Patres nonnulli dubitarunt Volueruntque propter similitudinis imperfectionem hominem tantum dici ad imaginem Dei secundum verba Moysis. Quamvis vero solus Filius sit perfecta Dei imago multumque deficiat homo a Dei similitudine, dici tamen ipse potesto dicitur etiam imago Dei I. Cor. 1 I, 7. 3. Quaeritur, num omnes homines sint facti ad Dei imaginem. Dubitandi
occasionem praebet aulus i. c. scribens: Vir quidem non debet velare caput Suum, quoniam imago et gloria Dei est mulier autem gloria iri est. Verum omnino tenendum est, Omnes homines, ideoque etiam mulieres, SSe ad
Dei similitudinem saetos, ut patet implicite ex eo, quod homo illimitate, simpliciter dicitur factus ad imaginem Dei, ergo Omnis explicite ero ex Gen. I, 27Supra allato. Ex verbis Ρauli sequitur tantum, imaginis rationem in viro eminere., Dicendum, inquitis Thomas I. q. 93 a. 4 ad 1, quod tam in viro quam in muliere invenitur Dei imago, quantum ad id, in quo principaliter ratio imaginis eonSi8fit, ei l. quantum ad intellectualem naturam . . . Sed quantum ad aliquid secundarium imago Dei invenitur in viro, secundum quod non invenitur in muliere. Nam vir est principium mulieris et finis, sicut Deus est principium et finis totius creaturae s Quibus addatur, etiam ratione di m i, id, quo se manifestat imaginis dignitas n. 303 ' imaginis praerogativam eminere in Viro. 4. Quaeritur, ecundum quam perfectionem vel proprietatem homo dicatur factus ad imaginem Dei. Hominem esse Secundum Gai in laetum ad imaginem Dei error fuit anthropomorphitarum, qui refutatione non indiget, cum Stenderimus Deum esse spiritum purissimum. Notari tamen debet, non defuisse Scriptores, qui censuerint, primum hominem efformatum fuisse ad imaginem Christi futuri. Cui sententiae patrocinatur Tertullianus n. 287 e de resur carnis c. 6: Ita limus ille jam tunc imaginem induens Christi futuri in carne non tantum Dei opus erat, sed etiam pignuS. Cf. S. Hilde gardis ines diu operum p. 2 vis 5 n. 43. Sed haec opinio conciliari nequit cum Verbis ad imaginem nostram. Quare omnimo tenendum est, hominem Secundum animam esse Dei imaginem, quod unanimiter patres tuentur et statutum est in cone lusiaco a. 860 Hard V, 12. 13).. 302. Si vero accuratius inquirimus, in quo consistat haec imaginis ratio, patres in diversa abire videntur. Alii enim eam constituunt in simplicitate
vel spiritualitate, vel immortalitate alii in intelligendi vi alii in libertate,
qua homo est Suorum actuum dominus. Ita illam deseribit Ambrosius Hexaem. VI, 8u , Non ergo caro potest esse ad imaginem Dei, sed anima nostra, quae libera est, et diffusis cogitationibus atque consiliis huc atque illuc agatur, quae OnSiderando Spectat Omnia. Ecce nunc sumus in Italia et cogitamus ea, quae ad orientale aut Occidentales partes spectare videntur, et cum illis versari videmur, qui in Perside sunt constituti, et illos videmus, qui degunt in Africa te. Ea igitur est ad imaginem Dei, quae non corporeo aesti
265쪽
in homine. 255 matur, sed mentis Vigore quae absentes Videt, tran8marina visu obit, percurrit aspectu, serutatur abdita hue atque illuc uno momento sensus suos per totius orbis fines et mundi secreta circumfert. - Gennadius P. 4 471 fragm. in Gen. I, 26 , Ita Deum, ait, agnoSco cuncta providere ex eo, quod ipse plura provideo immenSum 8Se et omnibus praeSentem esse, quia vel perexigua mente ubicunque Voluero adSum rerum omnium regem, quod
ipsu nonnullis dominor et impero judicem incorruptum quia et mihi hoc competit omnibus invisibilem et immortalem, quia et mihi immortalis anima; creatorem et conditorem, quia ip8 quaedam condere Valeo. Alia sunt insuper innumera, quae nostram cum archetypo Similitudinem, quoad fieri potest, declarant. - Et Tertullianus adv. Marc. II, 5 , Liberum et sui arbitrii et suae potestatis invenio hominem a Deo institutum, nullam magis imaginemo similitudinem Dei in illo animadvertens, quam ejuSdmodi status formam. Neque enim facie et corporalibus lineis tam Varii in genere humano ad uniformem Deum expressus est Sed in ea substantia, quam ab ipso Deo traxit, i. e. animae ad formam Dei respondentis et arbitrii sui libertat sit potostato signatus est. - Αlii patres reperiunt rationem imaginis in praerogativis naturalibus, similitudinis in gratia. Alii imaginis dignitatem cernunt in dominio quo homo potitur in universa, et ratione cujus vices quasi gerit Dei invisibilis in terris alii eam collocant in Virtutum exercitio, quo Deum imitamur eique similos redimur. Cf. et avius de opificio si dierum c. 4 8. Casini in opusc.
Quid est homo Da. 14 2.303. Verum variae hae opiniones Helle Oneiliari possunt, se enim mutuo expoliunt, perficiunt, Complent, et ita unam Constituunt Sententiam plenam. Distinguatur Seil inter imaginis es Sentiam, perfectionem, manis e Stationem Seu Splendorem, quo Se imago prodit, et omnia acile in harmoniam reVOeantur. Si enim quaeritur a imaginis aes s em fies, ea continetur ipSa persectionum Summa, quibus homo bruta praecellit, Seu in Hu rationalitate; nam e Certo continetur, quo
brutis essentialiter distinguitur et magis ad Deum accedit hoc autem est ratio cum hujus conseetarii immortalitate, libertate etc. Hinc AM-gustinus in Joan tr. 3 11 4: Non diSta a pecore nisi intellectu noli aliunde gloriari. De viribus praesumis 3 a bestiis vinceris de velocitate praesumis 3 a musci vinceris de pulchritudine praesumis 3 quanta pulchritudo est in pennis pavonis 3 Unde ergo melior es 3 ex imagine Dei.
Ubi imago Dei 3 in mente, in intellectui
b. Imagini autem major minorve potest esse perseeti O. Ad rem Bellar minus de amiSS. gr. et Statu pece V, 3 n. 23: Selendum Stimaginem Dei tribus modis considerari posse: Seeundum naturam, Secundum hi bi Lum et secundum a e bum, ex quibus Secundu et tertiuSm0du nil aliud sunt, quam persectiones imagini primo modo ConSideratae. Num quemadmodum imago depicta, si solum Sit linei adumbrata, Vera erit imago, Sed rudis; si addantur colores, reddetur perseetior Si Xprimantur Venae, museuli et minutissimae quaeque parteS, persectiSSima
266쪽
256 Tracf. VI. de Deo Creatore Thesis CXXVII. Imago Dei
quoque judicabitur Sic etiam substantia animae rationali imago Dei est, sed addito habitu gratiae et sapientiae perfficitur et ornatur eum Vero actu cognoscit et diligit, persectissima et ornatiSSima est. Idem docent patreS, Cum inter imaginem et similitudinem diseernente Statuunt, hominem ratione animae rationalis esse Dei imaginem hane vero imaginem Ornari, perffiei similitudine speciali, quam conciliant gratia et virtutes, virtutumque in primi exereitium.
Ρatrum sententiam bene expressit auctor commentarii in Genesin, qui Ruilia ii lugdunensi tribui solet, scribens t. 1: , Inter similitudinem et imaginem hoc interest Imago Dei omnium, similitudo paucorum. Haec amque imago Dei ab excellentia divina similitudinis distat, quod imago Dei
anima peccatrix esse non desinit ad Dei autem similitudinem, nisi anima Sancta fuerit, non pervenit; quia illa anima creata est per naturam, hae dabitur consummari per gratiam. Quare S. Thoma I. p. q. 93 a 4 cum glOSSatriplicem distinguit imaginem, scit naturae, gratiae et gloriae in gloria enim imago Dei in homine omnibus numeris erit absoluta de qua cf. Loessius de summo bono II, 16. Hinc corollarii instar sequitur, duplicem in homine distingui posse imaginem, naturalem alteram seu 8Sentialem et indelebilem alteram vero Super naturalem, quae acquiri, perfici, Sed et obscurari atque amitti possit. Quapropter Augustinus: Ipsa imago Dei, inquit de Spir et lit. n. 48, renovatur in mente credentium per Testamentum ΠOVum, quam non penitu impietas aboleverat: nam remanserat utique id, quod anima hominis nisi rationalis esse non potest. se Imaginis, quae in homine cernitur, signum aliquod manifestatio, splendor et velut quaedam actuatio continetur illo dominio, quo in reata potitur. Factus est enim ad imaginem Dei Gen. I, 26, ut illis praesit loco veluti Dei atque vicari potestate. Ideoque plures patres imaginis rationem in dominio quoque reperiunt. Ita X. gr. Gregorius FSs de Opific. hom. c. 4 , Animui quidem regiam excelsamque dignitatem suam longe ab humilitate privata sejunctam in eo declarat, quod dominum neminem agnoscit, et suo ex arbitrio agit omnia meroque et summo imperio, ut ipsi libet, semet gubernat. Naicui tandem hoc convenit si non regi 3 raeterea hominem naturae divinae cujui omnia parent imperio, imaginem esse, nil esse aliud putandum est, quam regium ei decus in ipsa creatione tributum esse. Cf. Theodoretus . 20 in Gen. 304. Si quaeritur 5. prototypon, ad cujus similitudinem factus est homo, dicimus, illud esse Deum unum et trinum. Audivimus enim hominem esse ad Dei imaginem Secundum animam et quidem propter rationem hujusque praerogativas. Atqui ratione assimilatur homo Deo quatenus est unus. Ex doctrina tamen patrum homo in se refert vestigia et imaginem Dei etiam quatenus est trinus ideoque cum Augustino de Trin. ll. 8 s. libenter Trinitatis mysterium ex anima quadamtenus saltem illustrare nitunturi Ι 84λ'). Quare etiam S. Thomas docet I. q. 45 a. 7: Processiones divinarum perS0narum attenduntur Secundum actus intellectus et voluntatis . . . nam Filius procedit ut verbum intellectus Spiritus s. ut amor voluntatis. In creaturis igitur rationalibus, in quibus est intellectus et voluntas, invenitur repraesen latio Trinitatis per modum imaginis, in quantum in eis invenitur Verbum con ceptum et amor procedenS. Cf. c. gentes IV, 26.
267쪽
in homine. 2576. Quaeritur num imaginis praerogativa in anima residens in ipsum quodam modo redundet corsus. ReSp. cum patribus affirmative, praesertim si ad imaginis rationem specto hominis in universa dominium Creaturae enim Visibiles quam plurimae in corporis immediate cedunt obsequium et utilitatem, et anima per corpus Xserit dominium Suum quare regius quidam character impressus est homini etiam secundum corpus, ut Significat Augustinusseribens de Gen. ad lit. VI, 12: Quid habet homo excellentius in hac re, nisi quod ipse ad imaginem Dei creatus est Nec tamen hoc Secundum corpus, sed secundum intellectum mentis . . . Quamquam et in ipso corpore habeat quandam proprietatem, quae hoc indicet, quod erecta Statura laetus est. Bene vero notat et avius, formam corporis non habere quidem rationem imaginis, sed esse veluti signum et documentum imaginis Dei in homine. 7. Denique quaeritur, num angeli quoque ad imaginem Dei sint faeti. Cui quaestioni affirmative est respondendum, cum ipsi etiam sint substantiae spirituales, gratiae donis ornati gloriaque coelesti beati CL Thomas in . dist. 16q. I a. 3. Idcirco autem haec praerogativa speciatim in divinis litoris et a patribus de homine praedicatur, quod in eo magis Si admiranda, cum Sit corpore mortali, quod aggraVat animam, praeditus et admodum fragilis. Alias rationes addit Schoeben juxta quem anima Secundum quid plenius Deum repraesentat quam angeli Scil. n. ratione informationis corporis, qua Vivificam sit in omnibus praesentiam imitatur ratione corpori S, quo quadamtenus animae dignitas et praestantia manifestatur, sicut universitate rerum manifestantur perfectiones et divitiae divinae e ratione di m Libi, quod mediante corpore et ratione corporis magis exercet inmundum visibilem, cujus homo est centrum, scopus et caput, et in quo est visibilis Dei vicarius, cui rerum universitas Obsequi et inservire debet. f. n. 204 288 303'. f.
Jelior L. IV, 4 s. Sche eben g 14 8. 305. Seliolio praeti eum. I. Cum haud pauci patres homilias habuerint de cosmogonia mosaica, ut a Silius, Ambrosius, Gregorius nyssenus etc. licebit et nobis in spiritualem fidelium utilitatem narrationem illam considerare ut typum renovationis seu recreationis hominis per gratiam,
sicut id praestitimus . III n. 2 in annot. 306. II. Argumentum utilis concionis tibi praebent ea, quae diximus de imagine Dei in homine. mine enim
1 discimus quanta sit praestantia hominis, dummodo haec attendas similitudinis momenta a sicut Deus ratione suae immensitatis ubique est et esse potest ita homo vi cogitandi ubique esse potest; sicut b. Deus ratione suae perfectionis omne esse possidet: ita homo virtute sua cognoscitiva quadamtenus omnia fit eatenus enim cognoscit, quatenas objecti cogniti in se exprimit similitudinem. Sicut e Deus ratione suae libertatis est dominus Suarum operationum et creaturarum, ita et homini multiplex competit ratione libertatis dominium in res creatas et auctor est multarum mutationum circaea ete. s. praeclara patrum testimonia n. 302. Haec vero similitudo gratia quam maxime expolitur et perficitur, ut lique ex . III th. 203. Verum 2. Sufficere nobis non debet, ut inius ad imaginem et similitudinem Dei Secundum esse oportet simus ad imaginem Dei etiam secundum sperari, agere, ViVere quapropter Christus hortatur: Estote ergo os perfecti, sicut et Puter ve8ter coelestis perfectus est Matth. 5, 48. Imitari ergo nos decet, si veli-
Hur ter, Compend theologiae II, 9. d. I i
268쪽
258 Tract. I. de Deo Creatore. Hominis elevatio. mus esse viva Dei imagines ejus misericordiam, liberalitatem, caritatem etc. Quam amplus imitationis campuS. 3. MaXime vero vita nostra est expressa ad similitudinem vitae divinae fitque dei formis exercitio virtutum theologicarum, quarum idem est objectum ac vitae divinae. Fide enim cognoscimus profunda Dei oculo propemodum Dei, innixi ipsius visioni, qua videt ea, quae ipse Obi enarravit Jo. 1, 18:enarrationi enim ipsius seu revelationi innitentes illa pro veris certissime tenemus. e spem illud bonum persequimur Dei dexterae innixi, cujus possessione et fruitione ipse beatus est, et jam praegustamus. Et Sicut Deus e Super omnia et alia propter se amat, bonitas ipsius St, et, Omnium operationum Dei ad extra, et ipse omnia propter semetipsum operatur: ita caritas theologica docet et inducit nos, amare Deum Super Omnia propter SeipSum, reliqua propter ipsum operari omnia propter Deum in ejus honorem, Obsequium, cultum, eumque habere ut, et si motivum et finem omnis notrae vitae
et actionis. Hine exercitio virtutum theologicarum completur in hac vita ratio imaginis divinae in nobi S. 307. III. Oecasione thesium de hominis creatione a Deo et omnium ab Adamo propagatione n. 272 ad commendandam fidem et incredulitatem retundendam has tres propositiones, totidem concionis membra, utiliter inculcare licet fides hominem elevat, nobilitat eum deprimit, vitificat incredulitas: fides hominos inter se unit dividit ab invicem neredulitas fides promovet hominum honum huic obest incredulitas. Sanei fides docet quanta sit hominis praestantiam 286 8.: Stenim R. OPUS
manuum Dei tanta sollicitudin elaboratum n. 287) h. viva ipsius imago n. 300 8 30 6); . anima immortali donatus n. 29 I) d. ad altissimum destinatus finem contra incredulitas gloriatur a. de origine ex brutis, nominatim ex simia tota b in eo est, ut affinitatem cum brutis inculcet, hanc originem Scientiae specie verosimilem reddat, ideoque e censet cum morte omnia finiri, sicut in brutis contingit, hominisque . finem bonis contineri terrenis atque temporalibus. Ad verbum implent increduli verba s. 48, 2 : Homo cum in honore e88et, non intelleaeit, comparatus est iumentis insipientibus, et similis factus est illis. 2. Fides docens omnes ab Adam originem ducere, homines inter se unitin familiam unam, et eo ipso hominum ratione naturae aequalitatem, OnSRH-guineitatem, fraternitatem ob gulos ponit et urget contra incredulitas negata Originis communitate homines ab invicem separat, dividit in classes Rassen)Sanguinis vinculo inter Se non conjunctas, ab invicem alienas, fame bonorultemporalium sibi inimicas et contrarias Hinc
3 fides promovet mutuum amorem et concordiam, aversatur Servitutel
Shlave rei), tutatur jura infirmorum contra incredulitas serit discordiam, a trocinatur juri fortioris, inducit servitutem, lavet tyrannidem quae luce hi storia illustrantur. Ubi enim in eredulitas dominatur, ibi regnat terror, injus
De hominis ad statum supernaturalem elevatione et primitiva conditione. 308. In pSO generi humani primordio magnum insuper qu0ddam divinae pietati arcanum fides Christiana agnoscit. Homo ad imaginem
269쪽
Errores de statu originreli protoparentum. 259
Dei actus ipsa quidem natura sua ordinatur ad Deum OgnOSeendum, colendum, amandum e Videtieet modo, qui insitae saeuitati congruit. Verumtamen Summu rerum Conditor et DominuS, Cuju potentia reatae naturae proprietatibus et legibus non ei reumscribitur, inexhausta bonitate humanum genu in primo parente Super naturae conditionem ad statum quendam Sublimem elevare voluit, in quo divinae pSiu consor efficeretur naturae 2 Petr. 1 4). Itaque praeter dona, quibu in propria natura perficeretur, Spiritum S et infudit, Ut natura quidem Servus Sanetitati Sautem gratia siliuS, jam non Oliu naturae vigore, Sed Caritate desuper infusa, divina mandata et virtutis opera XSequendo, aeternam hereditatem promereretur. Ad hae carnem Spiritui gratia sua plene subjectam laeti, et mortis ipsius timorem a mortali removit. Mortalis quippe erat homo conditione corporis animalis, immortali autem beneficio conditoris s. At pia sn i muri de Gen. ad lit. VI, 25). Haetenus Sehema reformatum consi dogm de doetrina enth patribu eone Vat. propOSitum e. 3 coli.
309. Ut hanc disputationem vere fundamentalem Solide tractemuS1. Xponemu pauet Vario de protoparentum primitiva conditione errore quidque hae de re doceat Eeclesia catholica;
2 aeeurate Volvemu notione naturae naturali8, upernaturali8.
praeternaturali8, a quibu Omnis disputati pendet. Hi praemissis 3 ad stabiliendam doctrinam entholieam aecedemuS.
Varii errore ei rea originalem proto parentum Onditionem et celesia catholicae doctrina de eadem.
310. 1. Pelagiani errarunt per defectum, quorum hac de re errorem paucis sie Xpressit Marius Mercator in commonit super nomine Coelestii n. Q Adam mortalem factum, qui sive peccaret, SiVe non peccaret, moriturus fuisset. Quoniam peccatum da ipsum solum laesit et non genus humanum. Quoniam parvuli, qui nascuntur, in eo statu sunt, in quo fuit Adam ante praevaricationem. Quoniam neque per mortem Vel praeVaricationem Adae Omne genus hominum moritur neque per resurrectionem ChriSti omne hominum genu reSurgit. μ2. pelagianis paulum distant sociniani, qui inter alia docenti juStitiam originalem distinctam ab immunitate a peccato in homine ante lapSum
suiS8 nullam neque ullum esse peccatum originale e ex Adam peccato tantum moriendi necessitatem ad postero manaSSe. 3. Lutherani per excessum errant. Secundum eo a protoparentes
pluribus instructi erant donis, quibus modo caremus, quae quamVi colluta per Spiritum non fuerunt vere supernaturalia, sed naturalia, 8Sentialia h0mini ut est ens morale et religiosum, ideoque prorsus debitari a Vero e imo Vel ipsum liberum arbitrium amissa sunt peccato Adami hinc d. natura
270쪽
260 Tractatus Ι. de Deo Creatore. Doctrina cath de statu originali. humana intrinsecus est corrupta, quatenus jam caret ratione superiore Omnique facultate seu virtute agendi vitam moralem et religiosam Fatendum est, posteriores protestantes hanc doctrinam emollire, sicut fere omnes Lutheri errores, quia nimium adversantur non solum omni revelatae doctrinae, sed et
sanae philosophiae. Cf. Schoeben g 154. 4. Non dissimilem doctrinam proposuit B a iura , cujus praecipua capita
sunt i): a dona omnia, quibus Adamus ornatus fuit quaeque amisit peccando, ut sunt consortium divinae naturae, adoptio, integrita Seu immunitas a concupiscentia, immortalitas, dona esse homini debita debita quidem non necessitate essentiae ac si essent de essentia naturae humanae), sed necessitat0 exigentiae et debito ordinis, ut scit finem proprium sibique innocenti debitum consequi possit hinc b hominem absque hisce donis seu ut nunc nascitur, creari non potuis Se ideoque hoc Sensu ea naturalia dici posse. Si vero . hinc inde gratia, gratuita appellantur, impropriam esse locutionem; gratiae enim nomine ea tantum intelliguntur munera, quae peria Christum male merentibus et indignis conferuntur. Error ver d. fundamentalis est, quod Bajus non satis distinxit inter duplicem ordinem, naturalem et supernaturalem, et inter duplicem justitiam, naturalem scit et Supernaturalem. 5. Hos errores plus minus recoquitia an senius ), qui inter alia statuit, nihil connaturalius innocenti imagini Dei quam gratia; hae enim sola potest homo diligere Deum; sin ea creatura potest tantum diligere creaturam; ubi non est caritas ex gratia), regnat vitiosa cupiditas. Quare gratia debita est debito saltem decentiae. Jansenium sequuntur Quesnellus, ut liquet ex ejus prop. 34 seq. damnatis, et Synodus pistorien Si prop. 16 17. 6. Hermes ii doctrina ad haec redit momenta a sanctitas christiana continetur moralitate naturali quare . e eo, quod protoparentes fuerunt condit in sanctitate et justitia, non sequitur, eos supernaturali quodam dono fuisse ornatos sequitur tantum e facultates morales fuisse ordinatas in bonum honestum atque concupiscentiam rationi fuisse subjectam. ropter hane verod bonam hominis dispositionem Deus sibi in homine complacuit, in qua complacentia consistit gratia habitualis e ratione hujus complacentiae exstitit Deum inter et hominem habitus amicitiae filiationisque adoptivae, qui licet debitus, dicendus tamen est supernaturalis. - Neque immunis ab errore est Hirse her doctrina de conditione primitiva humani generis, ut ostendit Κle ut gen . 2 disp. 9 c. doctrina Κuhn, de qua cf. Schagli Natur und Uebernatur c. 7 pag. 289 88. doctrinam lintheri de qua cf. at schthaler theol dogmat. t. I n. 260 et generatim de his erroribus Sche eben 161.
311. Oetrina autem catholica, quae colligitur tum ex conciliis mile vitano II. ean. 1, arau Sicano II. ean. 1 et 19, trident in SeSS. 5 an. 1. 2, tum ex propOSitionibu damnati Supra citatis, ad hae revocatur ea pitu a. Onditionem protoparentum ante peeeatum meliorem klicioremque suiSSe ea, quae peceatum est eOnseeuta. Idcirco autem b. suiSSe' CL ejus prop. 1. 3 7 9. 21. 23. 24. 26. 55 78 7 damnata a Pio V. etc.; Schoeben L. I, 1858 et in primis Κatholi 1868. I, 281 308. V De statu nat purae l. 1 c. 15 s. cf. Erns die erke undIugendenter