장음표시 사용
271쪽
Notione naturae et naturalis. 261
meliorem, quod donati fuerunt gratia Sanctifieante, quae continetur Sublimatione et exaltatione in consortium divinae naturae atque adoptione in filios Dei; insuper integritate, immunitate a necessitate moriendi et a doloribus, a Scientia e ea dona non fuisse debita humanae naturae quamvis innoeenti, hine non naturalia, Sed praeter et Supernaturalia; ideoque l. Deum potuisse hominem in illi Creare.
312. Ab his, quae sunt omnino certa, sejungantur aliquot quaeStiones secundariae et inter theologos controversae, Seil. 1. num omneShae Praerogativae statim ab ipsa origine collatae fuerine protoparentibus cf. n. 328);2. num justitia originalis distincta fuerit a statu sanctitatis cf. n. 25 3 ;3. num gratia Santificans Adam fuerit eadem cum gratia sanctificante ordinis praesentis, quod affirmandum videtur 4. num protoparentes indiguerint gratia actuali ad opera meritoria, quod tenendum esse colligitur ex dicendis in tr de gratia.
De notionibus naturae, naturalis, Super naturali et praeternaturali S. 313. I. Natura. Sciendum St, inquit S. Thomasin diSp. de Verbo ine. a. 1, quod nomen naturae a naSeendo sumitur, unde primo est dicta
natura quasi nascitura ipsa nativitas viventium scilicet animalium et plantarum. Deinde traetum est nomen naturae ad principium praedictae nativitatis. Et quia hujusmodi nativitatis prineipium intrinSeeum est, ulteriu derivatum est nomen naturae ad significandum interius principium motu . . . et quin motu naturalis praecipue in generatione terminatura eSSentiam speciei ulterius essentia Speciei, quam Signifiea desinitio,
1 etymologie signifieat Originem, nativitatem, leui VOX graeea Suat. φθω, quo SenSu Paulu Seribit Eph. 2, 3 Eramus natura silii irae i. e. ab pSa nativitate, ipsa Origine. Huc reserri possunt verba Tertulliani de anima c. 52: Facile usurpari nomen naturae in ea, quae Videntur a nativitatem accidenti adhaesiSSe. 2. Ontologie significat ipsam rei essentiam, quae nativitate Seu generatione communicatur, ergo quidquid rei desinitione continetur; unde Saepe SSentia, Substantia et natura promiseu adhibentur ): et quia
Augustinus de moribus manich. II, 2 Nam et ipsa natura nihil est liud, quam id, quod intelligitur in suo genere aliquid esse. Itaque ut nos jam novo
n0mine ab eo, quod est esse, vocamus essentiam quam plerumque substantiam etiam n0minamVS ita veteres qui haec nomina non habebant, pro essentia et substantia natura voeabant. Ceterum latius patet notio essentiae notione substant i a e et haec latius notionem a tria nae.
272쪽
262 Traef. VI. de Deo Creatore Notiones naturalis
etiam accidens aliaque ejusmodi desiniri possunt suamque habent essentiam hine de natura accidentis, gratiae, peccati loqui licet.
3. Dynamice Significat Substantiam seu esSentiam Singularem vel substantiarum creatarum Olleetionem, Visibilem rerum universitatem, Sed non qua late patet, Sed quatenus ex ea aliquid nasci potest seu inquantum ea est principium operationis, aetivitatiS, generationiS, Vel ut loquitur Thoma de ente et eSS., eSSentiam rei, Seeundum quod habet ordinem vel ordinationem ad proprium operationem. Quoeire non sa-cile loquimur de natura lapidum, Seu generatim earum rerum, quae omni destituuntur vita et aetivitate. 4. Cum vero rei SSentiam in SeSe non OgnΟSeamus, Sed e SenSibilibus rei proprietatibus ratiocinando vel conjiciendo inseramus natura subinde designat summam earum qualitatum, quibus rei SSentia Seu Substantia se prodit, nobis innotescit et ab aliis distinguitur. Hoc sensu patres subinde de natura panis, quae maneat in eueharistia, loquuntur Alia naturae signissentiones minus requentes es apud Ripald de ente supernat. d. 1 Schra de de triplici Ord. n. 58 S. 107. 314. II. Naturale. - 1. Praetermissis Significationibus hujus vocis minu USitati S Seeundum qua naturale igni sient vel a quidquid opponitur ei, quod SLeontra naturam, eum natur pugnat, Violentum St, atque idcirco significat quidquid naturae Onsentaneum St, eam Ornat, persieit: quo Sensu gratiae dona diei pOSSunt naturalia, peceatum contra naturam; vel b. naturale opponitur libero, artificiali, insolito, extraordinario, miraeulOSO, perSOnali te , vel e naturale diei potest id omne, cujus capaxest potentia obedientialis, quae quadamtenu est naturalis n. 324); ad 0-tiores hujus Oeis Significatione ReeedamuS, quae Sponte SUR CODSequuntur naturae notiones, quas dedimus. Potest ergo
2 aecipi Sensu etymologie O, ut idem Significet, quod Originale ita s. Thomas Seribit 3 p. q. 3 a. 12: Dicitur naturalis gratia in Christo, in quantum eam a nativitate habuit. AEO SenSu patre praerogativa naturae humanae in Adamo superadditas subinde naturales Vocant qua appellatione Bajus eum suis asseclis libenter abutitur, ut dona protoparentum contra celesiae doctrinam supernaturalia fuisse neget. Huc sorte reserri possunt etiam Augustinii verba e FauStum XXVI, 3. Id enim erit cuique rei naturale, quod ille laeerit, a quo St
3 Cf. Retrach. I. 10. ubi de dicto nullum esse malum naturales ait: Ad naturam talem referantur, qualis sine vitio primitus condita est. Ipsa enim Vere ne proprie natura hominis dicitur Translato autem verbo utimur, ut naturam dicamus, etiam qualis nascitur homo. a. etiam de lib. arbitrio II. I9. ceterum de mod0 loquendi AuguStino proprio 1 Ernat l. c. DIS.
273쪽
3. Secundum duplicem aliam naturae Significationem naturale dicitur quidquid vel naturam Sive rei essentiam constituit quamvis quod naturam eonStituit, potita natur dieatur naturale enim significat aliquid, quod ordinem habet ad naturam, quam jam Supponit); Vel e natura constituta dimanat, ad eam pertinet vel quod natura Suis viribus attingere, aSSequi aut efficere poteSt vel quod eidem debetur, ne vires sint frustra et ut proprium assequatur mem vel quod Ontinetur ordine
rere vel Xplicare possit ne frustra int). Huic tib naturalis aeceptioni in primi Opponitur Supernaturale, de quo OX.3l5. Cum Secundum hanc acceptionem et naturale amplissime pateat et quam plurima ad illud spectent, quae essentialia dici nequeunt, quaedam declarationis gratia ex almieri de Deo creant th. 30 s. de his accurate disserente addemus. Notari scit debet 1. quaedam etsi a determinato individuo naturae non exiguntur, ideoque huic plus minus indebita et speciale beneficium unt, ut X. gr. SanitaS, ViSUS, loquelae Sus ita, exigi tamen posse a natura illius individui universim speetata vel a collection individuorum illius naturae neque enim Deus OSSet
creare omnes homines Oecos, multos infirmos.
2. Non quidquid natura potest potestate passiva recipere a Deo, SSenaturale, alioquin periret discrimen inter bona naturalia et supernaturalia; sed quoad potestatem passivam illud naturale dici, quod exigitur, ne natura ejusque vires frustra sint, vel ne fruStra sint aliae naturae, quae potestatem activam habent complendi eam capacitatem. 3. Cum pluribus modis, iisque persectione inaequalibus, possit fieri satis naturae, ne frustra sit illud saltem a natura exigi, ne frustra sit quod est minus perlaetum. Sane per modum perlaetiorem habet non tantum, ne frustra sit, sed et ut melius sit per alium vero habet tantum, ne frustra sit; unde illud prius potest ei utique convenire, sed nequit ab ea exigi. Imperfectiorem vero modum sibi sufficientem exigit in hypothesi vero quod ille non detur, exigit alium aequivalentem, licet hic sit perfectior. Sub hoc ergo respectu concipi potest indifferentia naturae Non est autem indifferentia aequa ad utrumqueri quia modus minus perfectu exigitur absolute, ne frustra it natura alter nonnisi conditionate, et quidem tantum quoad eam partem, quae aequiValet priori, non vero quoad excessum. Atque haee St norma quaedam generalis discernendi in bonis, quae complent capacitatem naturae, illud quod est naturale ab eo quod est supernaturale. Quare omnia demum, quaecunque de bono naturali dicuntur, eo redeunt, ut aliqua naturae exigentia adSit erga illud ideoque formula generali naturale dici potest debitum naturae. 316. III. Supernaturale. - Ρlurimae sunt sententiae de supernaturalis notione Plane falsae sunt variae rationalistarum i opiniones, Secundum quo R. Supernaturale idem est ac super sensibile, spirituale, quod subi Quorum opinione cf. apud Donginger, terraiicher o de religiosen Erhenninis 1 824s. Sententias varias veterum scholasticorum f. apud Ripalda disp. 4 et Montagne de gratia i q. prooemiati R. 2.
274쪽
264 Trach. VI. de Deo Creatore Notio SenSus non cadit, neque materiale est; nam Secundum Sanam philosophiam sensibile et naturale non sunt synonyma Vel h. illorum sententia, quibus supernaturale idem est ac bonum morale et liberum, et opponitur ei, quod ex naturae determinatione oboritur. Falsa est e. opinio Xav. Vockii theol. dogm. II. r. 44 202, cui supernaturale idem S atque id, quod non a causis secundis, Sed immediate a Deo producitur anima enim, quae immediate a Deo creatur thes. 124), non est supernaturalis. Improbanda est d. opinio quorundam recentiorum i), secundum quos naturale et Supernaturale propter terminorum ambiguitatem declarantur terminis finiti et infiniti, non divini et divini, creati et super creati seu increati); Sive Secundum quos P. supernaturale continetur praedominio spiritus Super carnem ), sive vita spirituali in Deum, qui est super naturam creatam, Ordinata Sive bono praeter ordinem sit debitum divinitus collato. Alias salsas notione cf. n. 23.
317. Ut aesturate supernaturali notionem VolVRmUS, StatuimuS: 1. Supernaturale, ut X pS patet Oee, Si illud, quod Si Supra naturam quod ergo a neque ad naturam pertinet eon Stitutive, neque eon See Uti Ve, neque dynam iee, neque e X1gitive, neque sin aliter: quod b. Xtra naturae ambitum ae velut atmosphaeram positum ad naturam jam constitutam accedit hine dona Supernaturali paSSim a Seholae theologis et a patribus dona naturae superaddita, UperappOSita, superna CoeleStia te appellantur. Supernaturale autem e naturam ReeeSS SUO, insuSione Sua perficit, perficiendo elevat atque elevando ad
altiorem ordinem transfert quod proinde l. debitum non Solum per-Sonale morale), Sed et naturale Xeludit.
De hoc duplici debito ita scribitis Thomas l. m. III a I ad 2 , ΡΟ-test intelligi duplex debitum. Unum quidem ex merito provenienS, quod refertur ad personam hinc personale), cujus est agere meritoria opera, Secundum illud ad R0m 4 4 Ei, qui operatur, merces imputatur secundum debitum, non ecundum gratiam. Aliud est debitum ex conditione naturae hinc naturale), puta si dicamus debitum esse homini, quod habeat rationem et alia, quae ad humanam pertinent naturam. Neutro autem modo dicitur debitum propter h0 quod Deus creaturae obligatur, sed potius inquantum creatura debet subjici Deo, ut in ea divina ordinatio impleatur: quae quidem St, ut talis natura tales conditiones vel proprietates habeat, et quod talia operans talia consequatur. Dona naturalia carent primo debito, non autem carent Secundo debito; sed dona supernaturalia utroque debito carent et ideo pecialius ibi nomen ga ad iii vindicant. Cf. etiam 1 q. 21 a. 1 ad 3. Alii Verbis idem ita exprimi pot0st Debitum personae, quod et morale dicitur, Oritur
275쪽
Supernaturalis illustratur. 265ox eo, quod ipsa facit debitum naturae seu physicum innititur ei, quod natura est seu esse debet, ut sit talis natura Ad rem vero notat Casini in l. Quid est homo Sive controv. de Statu nat purae a P , Arctius Strictiusque est multo, quam morale, debitum physicum: Si quidem meritum non solum congruum, Sed etiam condignum, nullo praemi remunerari, ni8 promissio aut pactum aliquod intercesserit, Deo SolutiSsimum est, quin ullam propiore saeiat homini injuriam . . . Contra Vero, Si neget aut adimat naturae quod os proprium ipsius, ei vim aliquam asseret Multo magis igitur gratia et favori adversatur debitum physieum, quod est e naturali conditione atque exigentia, quam debitum morale ex Opere ortum atque ex antecedenti aliquo merito. Neque praetermitti debent verba l. Ra lis i. Hi th. 32 , Bona supernaturalia dici indebita, quia subjectum, licet exsistat, non habet jus ad illa; naturalia vero omnia dici indebita, quia subjectum defuit, quod illa exigeret:
ideoque supernaturalia esse indebita positive est enim reale subjectum, cui non debentur naturalia negati Ve. φ2. Triplex autem Considerari poteSt natura, Seil. a. nutura Creatu Singulari S b. natura omni Creata; e. Uni VerS natura OS Sibilis seu creabili S. Si in Supernaturalis notione natura aecipitur primo alteroque modo, quod reSpeetu unius naturae St naturale, relate ad alteram inseriorem poterit esse Supernaturale. Ita crescere et florere, quod est naturale plantis, Supra naturam est lapidis currere virtute sibi insita, quod est naturale animalibuS. Si Supra naturam arborum, et Si porro. Si vero accipitur natura tertio Sensu, quo aecipienda eSt in hae quaeStione, ubi quaeritur de eo, quod est Simplieiter et abSolute Supernaturale, eum Supra omnem creabilem naturam Sit tantum natura divina liquet, Supernaturale contineri participatione speciali boni divini personae solum divinae proprii et naturalis.
3I8. Notio supernaturalis illustratur. - Ηunc recessum a quo natura)et accessum ad quem altiorem statum seu duplicem o supernaturalis pr0prietatem, negativam, secundum quam est extra et praeter naturae ambitum, et positivam, vi cujus natura dono Supernaturali supra se elevatur, ad altiorem i. e. divinum transfertur ordinem, specialem cum Deo contrahit affinitatem eXcedentem omne naturae debitum, passim inculcant patres, in primi Veroeyrillus alex. , Demisit se Filius Dei), ita ille dial. 4. de Trin. Mig. 75,
882), ad inanitionem, et similis nobis apparuit, non ut in Divinitate damnum aliquod senserit, desinens esse Deus ac Filius revera, sed ut id, quod natura Servum est et creatum, nos videlicet filios Dei reddens ad eam gloriam transferret, quae sibi ac soli Domino inest. Cum igitur inter nos censeatur Xe0, quod primogenitus dicitur, non nos ipsum ad aliquid, quod sit praeter naturam, adigemus, multum abest, sed ipse nos potius ad dignitatem Supernaturalem evehet. Etenim divinam et ineffabilem naturam dicere vi adactam Sse aut creaturae subditam, an non stupidi est ad vecordis Itaque factus nobis similis, nobis similis non erit utique amisso, quod suum St, Sed ΠOS Propter ipsum Supra nos ip8o gratia ejus, qui nos honorat, ultra propriae naturae e0nditionem evecti, et ad superiorem et excelsum statum translati. Et iterum
in Joan. v. l. 1 Mig. 73, 154): Enimvero dat Filius, ut sint potestate id,
276쪽
266 Tract. I. de Deo Creatore Notio supernaturλlis. quod sibi uni proprie et secundum naturam inest, in commune quodammodo proponen S in Signum benignitatis suae erga homines et erga mundum caritatis ... Igitur ad dignitatem supernaturalem ascendimus propter Christum verumtamen non sicut ille, nullo plane discrimine nos quoque futuri sumus Dei filii, sed ad ejus similitudinem, per gratiam nimirum, qua illum imitando repraesentamus. Est enim verus ille Filius, exsistens a Patre, sed nos ejus benignitate adoptivi, gratiae loco id accipientes: Ego dimi dii estis et silii Meelsi
omnes PS. I, ). Creata quippe et serva natura ad res Supernaturales Oeatur sol nutu a voluntate Patris Filius autem, et Deus et Dominus, non Di ac Ρatris nutu, nec ejus sola voluntate id habet, quod Deus sit, sed cum exeipsa substantia Patris effulserit, proprium ejus bonum secundum naturam sibi adsciscit . . . Qui per fidem in Christum vocati sunt in adoptionem filiorum Dei, propriae quidem naturae vilitatem exuerunt, eique honorantis gratia ceu splendida quadam veste conspicui, ad supernaturalem dignitatem evehuntur. Non enim amplius carnis filii, sed Dei potius adoptiva soboles nuncupantur. φEt l. II c. I in Jo. 17, 23: Non aliter ad incorruptionem evehi poterit natura corruptioni subjacens, nisi descenderet in ipsam natura omnis corruptionis
eXperS, elevans quodammodo ad proprium bonum eam, quae infra semper jacet, et communione et commixtione cum se ipsa ex terminis creaturae convenientibus extrahens et in se ipsam transformans eam, quae e Se talis non St.'
Aliorum patrum effata cf. apud Casini l. c. a. 44 Sche eben g 163. 319. Potest supernaturalis notio duplici modo apte illustrari primo analysi boni illius supernaturalis i), quod est velut centrum et radix
ordinis supernaturalis, sicut natura radix et fundamentum est totius ordinis naturalis. Porro illud bonum est gratia sanctificans, cujus supernaturalitas Sponte Sua elucet e praerogativis quas conciliat n. 340), inter quas eminet siliatio adoptiva. Sicut de ratione servi non est, ut sit filius adoptivuS; neque haec praerogativa eam consequitur, neque ipsi debetur, neque est merceSullis ipsius operibus debita, quamvis servus multam magnamque alioquin mercedem possit apud patremfamilias merere si vero in filium adoptatur, Supra Suum eleVatur Statum, e Servorum ordine extrahitur et transfertur in familiam, huic inseritur et particeps evadit bonorum filio naturali debitorum atque propriorum ita si homo per gratiam in filium Dei adoptatur, praerogativa ei conceditur, quae non est de ratione naturae Servae, neque ei debita, quam null0 modo promerere potest suis operibus quamvis alioquin beatitudinem aliquam naturalem mercedis instar bonis suis operibus obtinere possit), eaque Super propriam suam vilitatem elevatur atque veluti ad ordinem transfertur divinum,
i Duo bona sunt in primis supernaturalia ac veluti centra duplicis ordinis supernaturalis, a quibus reliqua pendent uni hypostatica Verbi cum humana natura et visio beatifica alterius vitae, ad quam tendit et disponit gratia sanctificans, quae est radix et fundamentum ordinis supernaturalis vitae praesentis. Cf. Sche eben I 59. In schemate constit dogm de doctrina cath patribus concilii vaticani proposito legitur etiam canon III, 2 coli. lac VII, 566J, qui ad notionem theologicameto supernaturalis spectat, hujus tenoris: Si quis dixerit, eatenus tantum ordinem SupernntUristem admittendum esse, quatenus supernaturale dici possit, quidquid adessentialem hominis perfectionem non pertinet, et non confiteatur, esse dona et instituta divina, quae tum vires, tum exigentiam naturae creatae Superent, eamque ultra suum ordinem perficiant, A. S. AEL Si hi a dia n. 754s.
277쪽
Notiones supernaturali affines et partitiones. 267
quatenus particeps evadit illius beatitudinis et hereditatis, quae est propria Filii unigeniti si silii, et heredes, heredes quidem Dei, coheredes autem Christi Rom. 8, 17. Cf. Verba S. Bonaventurae infra III, 140. Quare innixi analysi hujus primarii boni supernaturalis dicere orto licet, illud contineri
participatione boni personae divinae proprii, quae analogice respondet generationi et spirationi divinae, qua illud naturaliter communicatur persor aedivinae es. n. 340. Sche eben Mysterien g 32.320. Alio modo supernaturalis noti illustrari potest ex comparatione cum incarnatione. Libenter enim inculcant patres cum Fulgentio ep. IT . I, , Ille Filius), quod ex prima nafivitate natura non fuit, secunda nativitate per gratiam factus est, ut nos, quod primae nativitatis natura non
fuimus, gratia Secundae nativitatis eSSemus. - Αugu Stinus Saepe in primis p. 40 c. 4: Descendit ergo ille, ut nos ascenderemus, et manens in natura sua factus est particeps naturae Ostrae, ut nos manente in natura
nostra efficeremur participes naturae ipsius ete. Sicut suit. Dei Filius incarnatione infra suam naturam velut descendit semetipsum enim eaeinanivit hil. 2. 7 factus particeps naturae humanae, eidem seu humano generiis inserens formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo), quae natura humana est extra, praeter et infra naturam divinam, in qua erat cum in forma Dei esset): ita per dona supernaturalia, quae Sunt extra, praeter et supra naturam creatam, hae attollitur ad altiorem ordinem, consors
fit natura divinae 2. Petr. 1 4), inseritur familiae divinae fit enim homo filius Dei, primogeniti frater atque Spiritu . deSponSatur.321. Notione supernaturali a nes. - Supernaturalis notionem i)eomparemu eum notionibus assinibus, quo magis distinet reddatur. 1. Conseratur eum praeternaturali, eum quo Convenit quoad elementum neganS, quod deSeripSimu n. 1 lit a. differt vero in elemento poSitivo praeternaturale enim continetur bono indebito, Sed non bono ordinis divini perficit quidem naturam, non extrahit eam Xtra limite naturae creatae, neque elevat Supra ordinem Otiu naturae, Sedeontinetur bono hui quidem naturae, non vero altiori naturae reatae vel creabili indebito. Ita ex gr. immortalitas non est naturae humanae debita, Sed eam intra suum ordinem admodum persistit, non tamen ita, ut eam elevet ad Ordinem divinum; quod ade est verum, Ut ea maneat in damnatis ad eorum majorem poenam idem dicatur de insigni plane Seientia ete. O pS autem quod praeternaturale est medium inter naturale et Supernaturale, modo huic, modo illi accensitum fuit ab iis, quitertii membri non secerunt mentionem XpreSSam. 2. Convenit Supernaturale eum gratuit et indebito, ut Species eum genere hine eum ill non convertitur, nam Omne Supernaturale Sti Tam sublimis est supernaturalis boni notio, ut seposita revelatione homines de ejus possibilitate ne cogitassent quidem, eaque a priori vi probari pOSSit, ut
278쪽
268 Trach. VI de Deo Creatore. De potentia obedientiali.
quidem gratuitum, Sed non omne gratuitum eSt Supernaturale potest enim esse bonum praeternaturale vel etiam ordinis naturalis. 3. Supernaturale confundi non debet cum miraculoso etsi enim
Supernaturale quandoque S miraeulOSum, non tamen Omne Supernaturale Si miraculosum. Conveniunt Seil in eo, quod UtrUmque renta Superet vireS, proinde unum Deum habeat auctorem t. Un. 19).
322. Supernaturalis partitiones. - supernaturalis notionem illustrandam pariter confert varias nosse illius partitiones Dividitur enim 1 ratione Xcessu Supra naturam in supernaturale simpliciter et absolute, et Supernaturale Secundum quid et relative, prout Superat vel Omnem naturam creabilem vel tantum certam a Liri u a m naturam ideoque Supernaturale secundum quid et relative convenit eum praeternaturali. 2. In Supernaturale secundum substantiam Seu entitatem, de quo hucuSque di8Seruimus, et supernaturale secundum, O lum, quod continetur bono quidem naturali, Sed quod modo confertur, qui Xcedit vires et exigentiam naturae, ut Sanitas miraculose restituta. Illud subdividi potest in supernaturale beatificans et glorificans, quod continetur beatitudine supernaturali; secundum antificationem, quod sua inhaesione subjectum sanctum reddit supernaturali sanctitate dignumque illa beatitudine, ut gratia sanctificans et secundum virtutem sanctificatricem, quae talem Operatur Sanctitatem, ut Sacramenta. Distinguitur 3 in Supernaturale intrinsecus vel quoad substantiam vel saltem quoad modum, et extrinsecus supernaturale, quod Seil per Se Sinaturale, sed ad finem ordinatur supernaturalem hoc tamen improprie admodum dicitur Supernaturale. Cf. Sche eben g 158 s. 323. Corollaria. Erroneae notiones supernaturali8. - Supernaturali notione exposita liquet, 1 errare a jum, cum normae inStar Statuit, ea non SSe Supernaturalia, Sed naturalia, quae , Originem comitantur. Haec enim norma StirOrSus accidentalis nam supernaturale dicitur ratione habita naturae independenter a tempore quo confertur, ideoque spectat ad ordinemoniologicum, non chronologicum. Concedimus quidem omne naturale SSe aliquo modo originale formaliter vel virtualiter et in radice, sed non vicever8a omne Originale est naturale. Quod si patres bona, quae Originem protoparentum comitabantur, vocarunt naturalia cf. n. 3I4η), saepissime tamen a Vocarunt gratiam, gratuita, quae naturam excederent. Hinc etiam Ecclesia B inormam reprobavit. Cf. almieri th. 34 s. 2. Errare rium cum contendit, indignitatem naturae postulari, ut gratiae dona censeri possint supernaturalia nam supernaturale dicitur de natura in Se Spectata, non ratione peccati, quo forte inquinatur alioquin uni hyp0- statica et gratia angelis facta non 88ent SupernaturaleS. 3. Errare an Senium, qui contendit, rationem supernaturalis boni pugnare quidem eum debit ex operibns profecto, apte vero OSSe conciliaricum debito, quod ex insita naturae conditione dimanet cf. n. 3IT).324. Seholion. De potentia obedientiali. - Cum supernaturalis notione connexa est notio potentiae obedientialis. Jam alias diximus n. 32), poten tiae nomen aecipi posse active, et tunc significare virtutem agendi, nam ea resertur ad agere, vel passive et tunc significare capacitatem aliquid re-
279쪽
De variis statibus naturae humanae. 269
recipiendi, nam ea est ad esse. Si haec capacitas potest expleri et ad actum reduci virtute causis naturalibus insita et propria, potentia est simpliciter naturalis; si ad actum redue tantum potest virtute divina novoque interventu Dρ indebito et supra subjecti exigentiam DSito, habetur potentia, quae proprie dicitur obedientialis , Per collationem donorum supernaturalium, scribit Palmieri th. I, natura elevatur a De ad ordinem superiorem indebitum. Huic elevationi activae Dei respondet in subjecto, in quo activitas Dei se X-
serit, potentia quaedam, Secundum quam capaX St natura recipiendi ea, quae ipsi conferuntur. In qualibet creatura, ait S. Thomas 3. q. l . , OnSideratur duplex potentia paSSiVa, una quidem per comparationem ad agens naturale alia ver per comparationem ad agen primum, quod pote8t quamlibet creaturam reducere in actum aliquem altiorem actu, in quem reducitur per agens naturale; et haec consuevit vocari potentia obedientiae in creatura . . . Ea definitura Ripalda disp. 24 se aptitudo rerum creatarum ut pro arbitrio agentis superioris nempe Dei Hu8que auxilio indebito ipsis munus impleant, quod nativa virtute et concursu ibi debito non possent. Haec potentia omnibus inest creaturis. Eatenus autem dicitur naturalis, quatenus ea sponte sua consequitur naturae limitationem et a Deo dependentiam, neque est aliquid naturae superadditum; sed omnino distinguitur a potentia passiva ad bona naturalia, nam ejus terminu Seu actuS, quo actuatur,
sunt bona Supernaturalia, plane indebita, quibus ea supra debitum naturae expletur. Quare ipsa non fertur appetit innato seu appetitu exigentia in bona supernaturalia utpote indebita, dum contra potentia passiva proprie dicta illo fertur in bona naturalia et debita, quibus actuetur. f. s. Augustinus de Gen. ad lit. IX, 17, qui utramque potentiam passivam bene illustrat Lim- bourgaeitschr. sura Theol. 892 p. 231-73 Maggella d. 4 a T.
325. De artis statibus. - Quibus praemissis jam intelligitur quid sit
Statu naturali S, Super naturalis te Status e ipsa vi nominis signifieat permanentem rei positionem in aliquo iturae Conditione Odove se habendi sive in se sive ad aliud; et eum de Statu naturae rationalis est sermo, intelligitur conditio seu modus Se habendi naturae rationalis ad Di iam tamquam ad si me in suum ultimum juxta divinae providentiae ordinationem quae alia atque alia esse potuit; quapropter theOl0gi varios reales sive possibiles distinguunt humanae naturae StatUS,M0rum praeeipuo pauet declarabimus.1 Status naturae purae ille est, in quo natura humana habet, quidquid ei debetur et nihil sibi superadditum seu indebitum, ut aeeuratius explicabimus theS. 133. 2. Status naturae ii Levi nae ille dicitur, in quo natura humana Consideratur sana et libera a desectibus illis, qui eam ponte Sua OnSequuntur hine absque concupiscentiae rebellione, ideoque eum Subjeetione appetitus inserioris sub ratione, absque morte aliisque naturae morbIS, Sine destinatione tamen ad finem supernaturalem qui Status poteS habere gradu pro pleniori arentia deseetuum.
280쪽
270 Tract. I. de Deo Creatore Varii status naturae humanae.
3. Si homo ad finem destinatur Supernaturalem i. e. ad sinem, qui Omnem naturae Creatae Superat Xigentiam, mediisque ad hune memconsequendum Opportuni in Struitur, Statu eS Super naturalis, in quo Deu erenturae Se non ut Dominia Servo, Sed ut Pater Ommunieat silio, atque idcirco naturam Servam bonorum indebitorum ommunieatione Supra Suam evehit Conditionem.
4. Status vero ille, in quo ante lapsum fuit AdamUS, in quo non Olum destinatus fuit ad finem Supernaturalem auetusque doni Superunturalibus, verum etiam Ornutu doni praeternaturalibuS, quae Omnia dona in postero ipSa generatione transiissent, Si ipse non peeeaSset Sicut modo transit pesteatum Originale), Status dicitur originalis justitia et sanctitatis, vel etiam Statu innocentiae, non solum negati V propter culpae exeluSionem quae exeluderetur etiam in Statu naturae purae ab homine creato a Deo) Sed et M S a ii , quod includeret justitiam eamque Supernaturalem et integritatem Xeludentqm Oneupiseentiae rebellionem pravosque indeliberato motus, et dispositive quod aptisSimia Sesset ad Servandam innOeentiam. Dicimus statum originalis justitiae et sanctitatis, quia theologi non satis inter se conveniunt in definitione o riginalis justitiae ambitu. Secundum
alios ea complectebatur cum immunitate a culpa dona praeternaturalia Selentiae, immortalitatis, folicitatis et in primis integritatis, ita tamen, ut a gratia
distingueretur secundum alios ad eam spectabant omnia dona tam Supernaturalia Sanctificantia quam praeternaturalia Adamo collata, quae se habebant ad gratiam ut rami ad radicem seu complectebatur triplicem subjectionem: subjectionem corporis sub anima per immunitatem a morte et doloribus animae seu sensualitatis sub ratione immunitate a concupiscentia subjectionem rationis seu menti Sub Deo innocentia et gratia Hinc ad evitandam controversiam de nomine, statum Adam dicimus statum justitia originalis et sanctitatis, utique Supernaturalis e gratia profectae. f. plura aqud Ua regproleg. 4 de Statibus at hum. in p. de gratia ; si opis III, 20; leut-gen II. d. Sche eben Q 76 Mysterion s. 5. Statu naturae lapsae ille est, qui lapsum Adami immediate con- Seeutu eSt; qui tamen non duravit, eum O promi Serit Deu reparatorem. Qualis is futurus fuisset, non Sati liquet. 6. Deniuue Statu naturae reparatae, in quo modo SumuS in quo Seil iterum deStinamur ad finem supernaturalem mediisque ad eum eon Sequendum proportionati instruimur, non restitutis doni praeternaturalibus integritatis, immortalitatis etc., quibus Adamus in Statu Originalis justitiae sui auctus. Quapropter hic status non dicitur naturae ad aequa te reparatae, quoad Omnia Seth, quae ipsa in Adamo accepit, Sed secundum id tantum, quod praeeipuum erat quoad Ona Supernatum ratia, non quoad praeternaturalia. Verum horum statuum noti diSputatione proeedente plenius deelarabitur.