장음표시 사용
381쪽
Verbum non esset caro factum. 371ceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, Creator mundi creatura non fieret neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Boolatri Filius Deus formam servi et similitudinem carni peccati assumeret.' - Idem passim testatur . Athanasius de inearn n. 4 , Quia enim Sermonem habemus de Salvatoris nostri ad nos adventu, necesse est etiam de hominam primordiis loqui, quo plane perSpicias, noStram cauSam ejus adVentus fuisse oceassionem nostroque peccato Verbi benignitatem excitatam fuisse, ut ad nos accederet et inter homine Dominu appareret; O 2 c. ariano n. 54. 67 , Sin qua hominum necessitate carnem minime induisSet Verbum . . . .
Ceterum ut fieret Filius Dei homo, nunquam destinatum fuisset, nisi hominum necessitas ejus rei causam praebui8Set; cf. n. 55. 56. - Ambrosius de inearn Saer. c. 6 n. 56 , Quae erat caHS incarnationis, niSi ut caro, quae peccaverat, per Se i. e. per Verbum redimeretur 3 - Gregorius naZ. r. 30 n. 2: Quaenam humanae propter nos Susceptae naturae causa exstitit 3 Nempe ut nos omnes salutem adipisceremur. Quid enim aliud afferri potost 3 etc. - Chrysostomus hom 3 in Matth. , Adeo procul est, ne peccatores Abominetur, ut Solum eorum causa Se advenisse testetur. - Augustinus Serm. 17 5 n. 1: Nulla causa fuit veniendi Christo Domino, nisi peccatores Salvos facere Tolle morbos tolle vulnera, et nulla est causa medicinae; si es. Serm. 174. - Theodore tu in I. Tim. 1, 5: Quod peccatorum gratia
Unig nitus homo factus sit, ipsemet docuit in sacris evangeliis Luc. 5, 32).s
Quae testimonia locum non relinquunt distinctioni, qua nonnunquam utuntur alterius sententiae patroni, patres non loqui de incarnation Filii Dei univor- sim, sed de ea, vi cujus Verbum assumpsit naturam humanam doloribus mortique ObDOXiam. 4. Eo major horum testimoniorum est vis, quod alterius sententiae patroni nullum pro sua testimonium disertum vel clarum e Scripturis asserre poSSint, nullum ex patribus. Quae e uno Cyrillo leX. allegant, ut minimum dieamus, dubia, Si sensum pectes, Sunt quae Vere subtili argumentatione colligunt ex rov. 8, 22 col. I, 15 2 Cor. 2, Tu 3, 22 raph. I, 4 2, 10, 8at infirma sunt, cum l. cit vel non it sermo de Christo secundum naturam humanam, vel non agatur de praedestinatione incarnationis ante praevisum Originis peccatum vel alius Sensus sit aeque probabilis, forte probabilior, ut ostendit ossius de praed ChriSt. . .
Si ergo quaestio Seeundum theologiae norma et non Seeundum Subtiles sive pias meditationes dirimitur, Sententia, quae inearnationem negat in hypothesi, quod Adam non peccasset, est praeserenda. Cui Opinioni Si quis non vult subscribere, multo minus ei licebit alteri inhaerere, quae argumentis omnibus destituitur e revelationis instrumentiS. Quare ab Solvimu verbi Petavit, qui praelata sententia negante Seribit II, 17: Quod e Sensu defendimus, uti nullam Signifieationem, ne ullum doeumentum capi dieamus, Sive ex literis sive ex aliis theologicorum deeretorum reguliS, unde aliud affirmare prudenter liueat. AEt eXpensis Scripturaeessati non aliam incarnationis causam praeter peceatum SignifieantibuSSUVieit: Divinare est ergo commini sui causam aliam adventu illius et 8HSeeptae earni praeter hane, quam unicam tot illa fidei oraeula et coe
382쪽
372 Tradi. VII de Verbo incarnato Thesis CXLIV. Exceptiones 459. hesi CXLIV. Otiam Mis musterii incarnationis ossibi-ἔitas Οι rationis ramine positive et irecte emonstrari nequeat, potest e tramen emonstrari Nesative Potest sciI. Omnium acce-νtionum, quα eas retione conta' ititia petuntur, vis, quantum satis
Deela ratio Incarnationi possibilitatem rationis lumine non cognosci vel etiam demonstrari, OnSenSu Communi Oncedunt tuenturque theologi et revera inearnatio constanter in divinis literis et a patribus mysteriis iisque ma Ximis neeensetur Ad Summum potest ratio nu-turalis revelatione Suscepta uti eo eeturis quibusdam atque analogiis ad illustrandum mySterium, quod patre et theologi paSSim praestant. Ex ipso autem incarnationi laeto, quod revelatio evidenter dolet, et ex certissimo prineipio, inter revelationem et rationem nullam SSe pugnumst. I. n. 487), manifeSt Colligitur, rationem nunquam demonStrure OSSe incarnationis impossibilitatem. Unde patet, Omnia rationi argumenta adversu hoe dogma non esse niSi Sophismata. Qua persua Sione Semel Supposita, haud dissicile erit rationi, illorum vim infringere Stendendo, en et forma peccare quod non infrequens apud side adverSarios), vel materia ob praemissa incertas, dubia aut etiam sal SB S. 460. Demonstratio. Sane Omne adversariorum dissi euitates, quases apud S. Thomam e gente IV, 40 eol. 49, ex tripliei potissimum capite
petuntur, Scit vel ex parte Di i Seu personae SSumenti S, Vel e partΘn it inra e aSSumptae, vel ex parte ipsius iam irim DS, 1. EX parte personae assumenti videntur in earnatione in discrimen VOeari Summa implieitas, quae omnem averSntur CompΟSitionem, et immutabilitas Dei. Quod hane attinet, non major est in hoo mysteri diruficultas, quam eum affirmatur, Deum sine ulla sui mutatione in tempore CreRSSe mundum. Ut eam minuant, patre a. ad nonnulla provocant analogias, quarum illa ipsis est a miliaris, quam petunt e Verbo mentis quod pronianeiatione veluti inearnatur, sensibile a quodammodo palpabile redditur absque immutatione et laesione., Cum intellectus inest cordi meo inquit Augustinus serm. 28 n. 5 et Volo, ut insit etiam cordi tuo, quaero, qua ad te transeat, quasi Vehiculum Sonum: SSum Sonum et quasi impono intellectum, et profero et produco, et doceo et non amitto. Si potuit hoc facere intellectu meus de Oce mea, non potuit Verbum Dei de carne sua Ecce enim Verbum Dei, Deus apud Deum Sapientia Dei manens incommutabiliter apud Patrem, ut procederet ad nos carnem quasi Sonam quaesivit eique se inseruit et ad nos processit et a Patre non recessit. Intelligite, sapite hoc, quod audistis, quantum sit et quale c0gitate, et de Deo majora sentite. Vincit ille Omnem lucem, vincit omnem intellectum. CL 223 . Utitur dein analogia vestis Scribens t. 38 qq. q. 73: Non est mutatum Verbum Susceptione hominis, sicut nec membra veste induta.
383쪽
contra incarnationis possibilitatem solvuntur. 373
mutantur, quanquam illa Susceptio ineffabiliter Suscipienti susceptum copulaverit: sed quantum verba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intelligatur Deus humanae fragilitatis assumptione, electum est, ut graece χη icit et latine dicereretur habitus Phil. 2 9 illa susceptio. Tertiam analogiam proponit S. Bona Ventura hiSce Verbi in . d. 1 a. 1 q. I , Si enim crystallus superinducatur radio jam domum illuminanti crystallus illuminari dicitur et radio pertransiri et ei copulari absque mutatione facta ex parte radii, sed solum e parte crystalli Sic suo modo, sed longe spiritualius intelligendem est in natura assumpta et persona Verbi. Cf. L e s s Dis XII, 5.
Ideo autem b. Verbum incarnatione non mutatur, quia ad proprie dictam mutationem requiritur, ut aliquid aliter simpliciter et absolute se habeat, quam priuS: ut aequirat aliquid, quod antea simpliciter et omnino non habuit, vel aliquid eorum quae priuS habuit amittat. Res autem, quae modo praeStantiore, nempe eminenter, aliquid priuS habuit, non proprie mutatur, Si illud postea aequirat formaliter, quia non simpliciter et absolute illo prius carebat. Si autem diceretur mutari, is 8Set de no-m ii e non de re. Atqui Verbum aSSumptione naturae humanae nil aequisivit, quod antea eminentiSsime jam non habuerit Verbi igitur per-Sona naturae humanae Reeessione non fuit immutata. Neque Simplicitas divina laeditur incarnatione, nam natura humana nullatenus assistit naturam divinam, quae immutata plane atque in Sua permanet Simplicitate., Bonum creatum, inquit Thomas in Ddist. m. 2 a 3 ad I se habet ad bonum increatum, sicut punctum ad lineam unde sicut lineae punctum additum non facit majus, ita nec bonum creatum additum in persona bono increato iacit melius. Et de unione Verbi ara ad 9 : Sicut incarnatio nihil bonitatis adjicit ad personam divinam, ita nihil et adjicit diligibilitatis Unde
persona Verbi incarnati non est plus diligenda, quam persona Verbi simpliciter licet sit secundum aliam rationem diligenda, quae tamen ratio Sub universali bonitatu Verbi comprehenditur. - Belle Augustinus l. 83 qq.
q. TM: Cum sapientia homini accidit, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. - , Unitas personae, inquit ad rem Tho-m a s s ii ura III, 19, cum natura inconfuse copulet et indivise secernat Suam inseriori multiplicitatem servat intactam sospitemque. Item unitas personae cum naturam inferiorem Superiori non tam apponat aut componat, quam Supponat non tam conjungat quam subjungat mancipetque, nihil officit superioris simplicitati. Cf. V ad emaci a comment theol. IV d. I . 1 p. 2461. 2. Impugnatur Verbi incarnatio inde quod una persona divina Sine altera instarnari nequeat, eum opera S. Trinitati ad extra Sint σο munia n. 191). Pro difficultatis solutione notamus a produetionem et Unitionem visibilis naturae, qua invisibilis ex sese Unigenitus saetus esteonSpieuUS, Si Speetantur efficienter Seu ut Sunt operationes, De uni et
trino SS RSSerenduS. Ita docent cone lateranense IV. cap. Firmiter et olet anum XI., neenon patres apud et avium II, 4; docent s. Scripturae, quae incarna-
384쪽
374 Trach. VII de Verbo incamato Thesis CXLIV. Exceptionestionem modo atri, modo ipsi Filio, modo Spiritui s. adscribunt Hebr. 10, 5: Ideo ingrediens mundum dicit Filius): Hostiam et oblationem noluisti, corpus autem aptasti mihi Philipp. 2, 6 Qui cum in forma Dei esset. . . Semetipsum
inanivit formam servi accipiens Matth. I, 8 Cum esset desponsata mater eius Maria Ioseph, antequam consenirent, inventa est in utero habens de Spiritus. Quare merito dicit Durandus in . p. dist. I. q. 2 . , , totam S. Trinitatem incarnare, sed non incarnari.
b. Hoc vero non impedit, quominus incarnationis opus speciali modo Spiritu Sancto approprietur, cujus appropriationi rationes s. apud Thomam 3. q. 32 a. 1. Inde tamen ne inferas Spiritum s. esse vel diei posse atrem Christi. Quis, inquit Augustinus Enchir. n. 38 s. hoc dicere audebita Nec opus est ostendere disputando, quanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fidelium aures id valeant sustinere. Nam, ut docetis Thomas l. c. a. 3, ad hoc, ut quis dici possit alterius filius, necessarium est, ut nascatur a similitudinem natura illius, qui dicitur pater n. 204), et de ejusdem substantia atqui Christus non est natus ex Maria V. in similitudinem naturae Spiritus s. neque de ejus substantia.
e. Etsi naturae humanae assumptio efficienter spectata toti adseribenda est Trinitati, et lege appropriationis Spiritui s. nihil tamen impedit quominus natura humana uni personae Filii sit unita et ab ea dumtaxat propria habeatur: sicut id Semper Ecclesia catholica professa est
sive docens solum Filium esse hominem, Sive damnan patripaSSinnOS, qui affirmabant Patrem esse incarnatum atque paSSum. QuamVi autem hypostasis et natura in De re non disserant, Sed sint eadem Summa reS n. 198) attamen eadem Summa res Sub alia formali ratione natura, Sub alia hypostasis est. Facta est unio humanae naturae immediate eum eadem sub formali ratione hypostasis et non sub sormali ratione naturae. Et sequi uni relati quaedam est, per mutationem creaturae Deus dicitur de novo laetus homo i. e. unitus in persona humanae naturae. S.It m a cleet 2 in Rom. 1.
d. Si quaeras, qua ratione fieri possit, ut natura humana solius sit Filii, respondemus cum Claudiano Mamerto de statu animae l. 2: Quaerunt rationem hujus mysterii, quod semel laetum est, cum ipsi reddere rationem nequaquam possint ejus rei, quae fit semper, quomodo Societur anima corpori, ut fiat homo. Notamus deinde unionem in eo consistere, quod is, qui habuit ab aeterno divinam naturam, in tempore sibi vindicet propriamque habeat humanam atque accidentis prope in modum su8tentet, qua absque reali sui immutatione homo denominetur. Quare efficiens naturam humanam est Deus trinus et unus habens est solum Verbum: sicut, ut non desit aliqua analogia, Si plures pronunciant nomen etri, sonus e vox efficitur a pluribus, Sive efficienter ad plures spectat, unum tamen significat seu significative ad unum pertinet n. 91 ); vel si tres unam vestiunt puellam qua analogia utitur S. Ona Ventura), una est induta, etsi tres in ea induenda occupantur. Cf.
462 3. Difficultatum, quae petuntur ex natura a SSumpta, potior haeceSt steri Seil non posse, ut humana natura integra et Singulari Sit, quin
385쪽
contra incarnationis possibilitatem solvuntur. 375
simul fuerit persona. Verum haec Xeeptio, quae tanti non St, Opportunius Solvetur, OStquam XpOSUimu personae notionem interim SUL sciat s. homo e responsio OpUSe 2 al. 3 e. 6: Si qui autem objiciat, quod cum humana natura etiam in Christo non sit aecidens, sed Substantia quaedam non autem UniverSaliS, Sed partieularis, quae hypOStaSiS
dicitur; videtur consequi, quod ipsa natura humana in Christo hypostasis quaedam sit praeter hypostasim Dei Verbi et sic in Christo duae erunt hypostases considerare debet qui Sic objicit, quod non omnis substantia particularis hypostasis dicitur, Sed solum illa, quae ab aliquo principaliori
non habetur manu enim hominis est Substantia quaedam partieulariS, non tamen potest diei hypostasis, nee persona quia habetur a prineipaliori, quod Si homo . . . Humana ergo natura in ChriSi non Stieeidens, Sed Substantia, non universalis, Sed particularis: nec tamen hypostasis diei poteSt, quia aSSumitur a principaliori, Scit a Dei Verbo. Simili lare modo respondet am Augustinus rael. 19 in Joan. n. 15; Filius Dei, quod est Verbum Dei, habet hominem tamquam anima Orpus Sieu anima habens Orpia non facit duas personas, Sed unum hominem: Si Verbum habens hominem non auit duas personas, sed unum Christum. Quid Sthom, Anima rationalis habens corpus. Quid est Christus 3 Verbum Dei
habens hominem. Quae tamen comparatio non nimi est urgenda. Di sieUltate Ver OmneS, quae petuntur e ipsa unione, partim jam Solutae Sunt, partim Solventur Xposita prius unioni indole.
463. Seholion praeticum Incarnationis occasione plura populo utiliter commendari OSSunt. I. s. Thomas in expositione symboli n. 14 quintuplicem proponit fructum inde colligendum Ea 1. , connrmatur fides nostra: Deum enim nemo vidit unquam unigenitus Filius, qui est in sinu Patris isse carofactus enarravit Jo. I, 18; multifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis, novissime diebus istis locutus est nobis in Filio Hebr. I, s. Quantus a magi8ter, quam authenteus prae magistris quibusvis humaniS,
quibus tamen tanta impenditur attention qualis e doctrina I, 8), quam d.
copiosa ratione habita parsimoniae V. Testamenti, quam e familiariter nobiS- cum Versatur absque fastu proprio sapientium mundi cf. n. 44 δ).2. Hoc ySteri , elevatur spes nostra Constat enim, quod Dei Filius non Pr parvo ad nos Venit Sumen carnem nostram, sed pro magna utilitaten08tra unde fecit quoddam commercium, scit quod assumpsit corpu animatum et de Virgine nasci dignatus est, ut nobis suam largiretur deitatem; et Sic factus est homo ut hominem faceret Deum Rom. 5, 2 Per quem habemu8 acce88um per sidem in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gl0riadsiliorum Dei. Quibus adde apostoli verba b. 8 32 Qui Deus etiam pr0pris
Filio uo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit '3. Echo accenditur caritas. Nullum enim est tam evidens divinae caritatis indicium, quam quod Deus creator omnium factus est creatura, O -
386쪽
376 Tracf. VII de Verbo incarnato Concionum minus noster factus est frater noster Filius Dei factus est filius hominis. Jo. 3, 6 : Si Deus dii it mundum etc. Cf. n. 443 η' 447 .
4. Inducimur ad Servandam puram animam nostram. In tantum enim natura nostra fuit nobilitata et exaltata ex conjunctione ad Deum, quod fuit ad consortium divinae personae suscepta . . . Ideo dicit'. etru 2. p. I, 4: Per quem mainima et pretiosa nobis promissa donavit, ut per haec emesamur divinae consorte naturae, fugientes ejus quae in mundo est concupi8centiae corruptionem. 5. Ex his inflammatur desiderum nostrum ad perveniendum ad Christum. Si enim aliquis rex esset frater alicujus, et esset remotus ab eo, desideraret ille, cujus frater est rex, ad eum venire et apud eum esse et manere unde cum Christus sit frater noster, debemus desiderare S se cum eo et
conjungi ei ete. 464. II. Merito cecinerunt angeli Christo nato Gloria in altissimis Deo Luc. 2, 4, nam incarnationis mysterio magis quam mundi creatione manifestatur Dei gloria, manifestantur divinae perfectioneS. Cf. n. 443 . 1 Refulget scit summa Dei bonitas. Quid enim dedit in creatione, quid in incarnatione 3 Si Deus dileaei mundum, ut Filium suum unigenitum daret Jo. 3, 6. Quid, quibus, quomodo C s. n. 443 . b. 2. Refulget mira Dei sapientia, et quatenus R. modum reperit conciliandi duo attributa, qua sibi adversari videntur, justitiam scit ridigissimam et clementissimam misericordiam . 443 i. quatenus . hoc mysterio ignem Venit mittere in terram Luc. 2. 49, quo suavissimo sed efficacissimo modo accenderet et traheret ad se corda hominum, alioquin adeo dura et ad malum adeo prona. f. n. 447 si quatenus e aptissimam iniit methodum docendi humanum genuS: venit enim ipsa Sapientia, sed in nostra natura cf. doctrinam S. Augustini n. 447 exigens non studium et scientiam, sed fidem omnibus accommodatam I. n. 7 ), docens quam maXime Xemplo es praeclare Augustini verba n. 447 ).3. Effulget ineffabihi Dei, a i it a s et sanctitas, quae tanta indiguit victima, ut sibi condigne satisfiseret n. 455. elucet 4 divina potentia, qua tam tenuibus innitiis condidit regnum in-Victum adversus portas inferi, sempiternum et universale, tot triumphis adversu ipsa gloriosum unde angelu recensens signa quibus agno ere OS-sent pastores natum Salvatorem haec indicat Invenietis infantem pannis involutum et positum in praesepio Luc. 2, 2. Quod scit Christus non potentia, divitiis, gloria devicit daemonem sibique subjecit mundum, sed infirmitate, paupertate, humilitate, argumentum est divinae eius missionis, eum Vere eSSe Emanuelem, hic esse pus dexterae Dei. Quare de tanto mysterio gloriari nos oportet, gaudere, gratias agere, et satagere, ut bona et fructus laetissimi, quorum adventus Filii Dei causa secunda exstitit, in nos redundent, ut et in nos veniat regnum Dei illudque ipse in nobis condat firmetque. 465. III S. Thomas in serm. 3 inter serm dominicales incarnationi applicat verba Matth. l, M: Ecce reae tuus venit tibi mansuetus, atque SingulaeXpendens verba haec evolvenda proponit: 1. Reae tuus i. e. Rex clemens in parcendo justus in judicando, bonus in retribuendo, sapiens in gubernando, omnipotens in bonos protegendo, terribilis in malos puniendo, aeternus aeternaliter regnando et regnum aeternum
387쪽
conserendo. Scit quis quantusque venit Ipse Deus eique Filius unigenitus . 467 Rex regum et Dominus dominantium. 2. Venit tibi . . , ad utilitatem tuam . . . Fuit autem utilitas adventus septuplex: l. mundi illuminatio 2 inferni exspoliatio 3 coeli reparatio; 4 peccati destructio; . diaboli superatio: . hominis cum Deo reconciliatio; 9. hominis beatificatio g. Unde liquet quale negotium Seculorum ageretur in Bethlehem, cum Christus nasceretur, dignum ut coeli angeli replerentur
stupore terra gaudio, terrore infernu8.3. , Mansuetus, in mansuetudine enim volui venire D. d. Christus. Voluit autem venire mansuetus propter quatuor. I. ut malo facilius corrigeret; 2. ut omnibus se amabilem exhiberet cf. Eccli. 3, 9); . ut omnes ad se traheret; 4 ut mansuetudinem doceret. Hanc vero mansuetudinem ostendit n. pSa S Sum pSione naturae nostrae, qua factus est unus e nobis frater noster, caro de carne no Stra b ipsa X inanitione in natura nostra, quia
voluit fieri similis nobis in omnibus excepto peccato hinc illa Bernar disti. 443 η'.): Quanto pro me vilior, tanto mihi carior; e. Susceptione
affectionum atque miseriarum nostrarum et verba patrum n. 44 et n. 482;d acceSS ad nos boni famaritani instar, ut curaret Vulnera nostra n. 440); e quia non est dedignatus nobis praeire e Xemplo in omni genere virtutum. CL verba Augustini n. 447 . Quare oecure tanto regi tuo humanissime ad te Venienti, et a sequere ejus vestigia accede . ad eum ut sanet Vulnera tua indue e. viscera pietatis suae; hoc d senti in te, quod et in Christo Jesu, qui . . . emetis Sum exinanivit etc. hil. 2, 5 S., Ssume e ipsius vitam in te, quam Vitis in palmites, caput in membra effundit. 466. IV. Praetermittere non possumus sermoni Sehema, quod reperieSinter Sermone S. doctoris n. 44 , Parvulus nasus est nobis Is 9 6. In istis verbis tria notantur circa nativitatem Domini. Primo natus describitur Secundo ipsa nativitas subditur tertio nativitatis utilitas sequitur. Primum ibi Parvulux Secundum ibi natus est tertium ibi nobis.1 Natus est ergo parvulus sed cujusmodi parvulus admirabilis, amabilis, ineffabilis, formidabilis, venerabilis, desiderabilis. De his hoc est quod postea equitur Et vocabitur nomen ejus admirabilis, ecce primum et umabilis, quia est consiliarium ineffabilis quia Deus. formidabilis quia fortis venerabilis quia pater futuri seculi desiderabilis, quia princeps paci8. Admirabilem istum coeli enarrant stellam emittendo), angeli clamant, magi nunciant, paStores praedicant. . . Est admirabilis tripliciter, quia creator creatura efficitur, virginitas in sui partu non perditur, hoc ab homine rationali creditur. Haec tria miracula fecit hodie Dominus . . . Est amabili s propter bonitatem, quae apparet in tribus. Primo ex sui effusione seipsum hodie effundendOMO. I, I . . . secundo ex benignitatis suae ostensione . . . it. 3, 4: Apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei etc. Tertio ex Optimorum adductione . . . Adduxit autem nobis tria optima, scit optimum S est e n-tiae, gratiae et gloriae . . . Vidimus gloriam ejus, quoad optimum gloriae; plenum gratiae . . . et veritatis, quoad optimum scientiae. Est ergo amabilis. Sed est ineffabilis propter tria Primo propter aeternitatem, Secundo pr0pter eandem cum utre aequalitatem, tertio propter divinitatem. De his tribus Joan. I, i si principio erat Verbum, ecce aeternitas et Verbum erat apud Deum, ecce aequalitas cf. n. 60); et Verbum erat Deus, ecce Deita . . . Est et Venerabilis, quia omni creator, omni gubernator et
388쪽
378 Trach. VII de Verbo incarnato Thesis CXLV. de persona
omni creator Ista tria habentur in p. festi nativitatis Hebr. I, 3 Perquem fecit et ecula, ecce creator portans omnia verbo virtutis suae n. 137 a), ecce gubernator purgationem sescatorum faciens, ecce recreator . . . Est etiam
desiderabilis propter speciositatem . . . Sed est et formidabilis propter Liui a Primo quia lux, ut omnia videat secundo id em', ut Omnia valeat tertio jura triet, ut de omnibus justitiam faciat . . . Debemus ergo eum admirari, ut Obstupescamus amare, ut ardescamus ineffabilem cogitare, ut humiliemur formidabilem, ut timeanus venerabilem, ut laudemus desiderabilem, ut ad eum se8tinemuS. 2. Circa nativitatem sciendum hic, quod triplex est ejus nativitas Aeternalis ex Patre, temporali ex matre, pixitualis ex corde. Hostsignificant tres missae in die nativitatis . . . 3. Duplicem utilitatem consecutus est homo de ejus nativitate, Scit malorum omnium remotionem et bonorum omnium acquisitionem. Hoc di-Xerunt angeli Luc. I l S. cinnuncio vobis gaudium magnum, quoad bonorum adeptionem; quia natus est vobis Salvator, quoad malorum remotionem . . .
Ipse parvulus hodie natus faciat nos tanti gaudii participes etc. s
De per Sona S Sumente naturam humanam Seu de
retris unicum, Deum a Deo, secunaum promissione Fratribus factas in beata temporum νἐenitvaine, coeἰ aescenaisse,'returα-que humana rassumpta visibiἔem inter homines re aruisse, huncque Deum incarnatum αἶium non esse reique Mistum esum.
Deelaratio. Supponimus ex tr. de S. Trinitate Ontra Sabellianos, tres Sse persona realiter diStineta in natura divina n. 180); insuperseeundam perSonam i e Patris Filium Seu Verbum esse Deum es th. 109). Quod quaeritur est, num homo ille, qui dicitur Christus Jesus, quique visibilis inter homines versabatur, sit Deus, Dei Filius in humana forma
Seu natura ConSpieuuS, Verbum caro laetum. Hoc in thesi affirmamus estque dogma fundamentale religionis Christianae Omnibus symboli plus minUSue XpreSSum ne nunquam non ab universa Eeclesia Contra haeretieo quam plurimo propugnatum, quorum notiore Sunt See. III. Paulus SamOSatenuS; See. IV. ari uni et Photinus See. XVI. Ociniani, qui in Catech raeOV pag. 32 profitentur: VOX Deu duobus potissimum modi in Seripturis uSurpatur prior est, cum designat illum, qui in eoelis et in terra Omnibus ita dominatur et praeest, ut neminem Superiorem agnoSent. . . atque in hae Signis1eatione Seriptura unum esse Deum aSSerit. POSterior modus St, eum eum denotat, qui potestatem aliquam Sublimem
ab uno illo Deo habet aut Deitatis unius illius Dei aliqua ratione particeps est. Etenim in Seripturis propterea Deus ille unus Deus deorum Oeaturis. 50 49), 1 AEt hae quidem posteriore ratione Filius Dei voca-
389쪽
RSSU mente naturam humanam. 379
tur Deus in quibusdam Seripturae loeis. Oeinianos sequuntur Seu potius impietate superant rationali Sine eeentiores. 468. Demonstratio Thesis, Verbi divinitate supposita, Helle probatur, cum Seripturae paSSim teStentur, Verbum laetum SSe Carnem, et habitasso inter nos Patrem misisse, dedisSe Filium suum Unigenitum, qui saetus sit ex muliere, propitiatio pro peccatis nOStris. Atqui tota Scripturarum Serie is de quo hae affirmantur, exhibetur non alius a Christus Jesus Ergo Christus Jesus Si Deus inearnatus, Deus conspicuus in forma humana Specimini gratia in Joan. 1 14 sit Verbum caro factum est, et habitoni in nobis et idimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a JHire, plenum gratiae et veritati8 JOan. 3, 16 Sic Deus dileaei mundum, tit Filium suum Unigenitum daret, ut omni8, qui credit in eum, nsnpereat, sed habeat vitam aeternam Rom. 8, 32 Gal. 4 4 At tibi enit plenitudo temporis, misit Deus Filium uum, factum eae muliere factum ub lege ut eos, qui 8ub lege erant, redimeret, ut siliorum adoptionem reciperent 1. Joan. 4 9 In hoc apparuit caritas Dei in nobis, quoniam Filium suum Vnigenitum misit Deus in mundum, ut iramus per eum 5, 20: Et simu8, quoniam Filius Dei enit et dedit nobis en8um, ut cogno8camu ferum Deum et simus in sero Filio ejus. Hic est verus Deu et ita aeterna.
469. Verum Filii divinitate non supposita, theSi probatur, quod in
divinis literis Christus Jesus Clarissime praedicatur Deus, Deu8 verus, DeuS magnus, Deu Super Omnia benedictus, Deus Iehona n. 151. 137 δ). Cum autem aliunde OnStet, eum Sse hominem, ColligimuS, Deum ad Do VeniSSe atque manifeStatum Sse in Carne, quod patribus saepe fuit promiSSUm atque praedietum per prophetas. IS. 35, 44. Dicite pusillanimis Confortamini et nolite timere, ecce Deus ester ultionem adducet retributionis, Deus ipse veniet, et salvabit os tunc perientur oculi Oecorum etα 25, 6 Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa quia ego ρερ, qui loquebar, ecce ad8um; Zaeli. 2, 10 Lauda et laetare, silia Sion, quia ecce ego renio et habitabo in medio tui, ait Dominus Barueli 3, 36 SS.: Hio 8 Deus noster et non aestimabitur alius adversus eum. Hi adinvenit omnem iam disciplinae et tradidit illum Iacob puero suo et Israel dilecto
Suo Pobi haec in terris visus est, et cum hominibus conver8atus evi Mal. 3, 1 S. Ecce 9 mittam angelum meu)no et praeparabit viam ante faciem meam. Et latim eniet ad templum suum Dominator, quem τυ quaeriti8, et Angelus testamenti, quem o Multi8.
Probatur speciatim J Christum esse Deum carosaetum e Philipp. 2, 5:H0 enim sentite in nobis, quod et in Christo Iesu qui cum in forma Dei
688et, non rapinam arbitratu est esse se aequalem Deo sed semet Sumeaeinanivit formam serri accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo. Hic enim sermo est de Christo Jesu, qui evidenter
390쪽
380 Iraet VII de Verbo incarnato Thesis CXLV. de persona SSumente.
exhibetur Deus: quomodocunque enim explicetur illud in forma Dei i), talis semper ei adscribi debet conditio et natura, ratione cujus absque ulla Dei injuria aequalem se Deo arbitrari OSSit. Atqui plane evidens St, hoe tantum eum OSSe, Si habet naturam divinum, Si et ipse est Deus. Ergo manifesto Christus Jesus Deus perhibetur. Simul vero affirmatur eum
habuisse naturam humanam hominis inSta inter no eSSe VerSatiam. Ergo Christus Jesus est Deus in humana natur eonSpiQUII Seu CarolaCtUS.
Praetermittimus traditionis suffragium, quod satis colligitur ex testimoniis patrum, quae passim adduximus h. 09. De patribus apostolicis Laatholi 1878 II, 258 s. Martyrum testimonium, quod maximi est faciendum, cf. opusc. XIII, 7 s. Vel ipsis gentibus innotuit haec christianorum fides, ut patet ex Hierocle eorum acerrimo adversario qui floruit c. a. 300), qui inter Christum et Apollonium thyanaeum comparationem instituit, ut liceat
contendere invicem accuratum nostrum Solidumque de re quavis judicium et animi in christianis levitatem. Quandoquidem nos quidem tam magna peratum non Deum, sed tamen deorum amicum esse arbitramur. Illi vicissim obeXiguas quaSdam praestigia Jesum Deum esse praedi cant apud Eusebium l. contra ieroclem c. ). f. pro thesi Cassianus de incarn. ll.
opusc. XXXII; M a nam is de divinit Christi Stentru prael. dogma de
470 Eaeceptioni satissit - Α solvendas diffiduitates contra Christi divinitatem eadem prae oculi habeantur principia, quae dedimus ad diluendas exceptiones contra Filii divinitatem . 158. Ad exceptionem vero illam Socini Christo qua Dei legato tribui divina, sicut in V. . de angelo patriarchis apparente talia affirmantur supposita hypothesi, eum qui in V. T. apparuit, non fuisse ipsum Dei Filium): respondemus 1 Christo quatenus distinctus est a Deo P. et in se consideratur tribui divina tribui autem non solent legato, quatenus a legante distinguitur et secundum se spectatur, hujus praerogativae Sicut 2. Christo homini tribuuntur divina, ita Christo De tribuuntur humana atqui non solent legati imperfectiones transferri in legantem. Ergo illa tribuuntur Christo Deo, quia simul fuit verus homo ideoque Deus homo Seu Deus caros actus Tanta solemnitate 3 tribuuntur Christo divina et
tam Saepe, ut ea Olum per vim possint aliter explicari.
ανναrens rentum fuit et simuIuta, se ver et solicta, coαἔeScens eae cor ore non αἰiunae quαm eis. Mari V assumpto et nim eaque rationαιέ. 3 Locutio 1ορ ρη Θεου significat vel majestatem divinam, vel quod praeferendum videtur, naturam seu substantiam divinam, ut colligitur ex oppositione ad naturam humannm aSSumptam, cujus mox fit mqntion ex locis parallelis Joan. 1 I4 Hebr. I, 3; Colos 2 9: im 3, 16 secundum lectionem graecam sat probabilem ex patrum ex positione. Si vero immediate significat majestatem, dignitatem, splendorem, On' ditionem divinam, cum haec supponant naturam divinam, mediate saltem hanc Significat seu adsignificat.