Theologiae dogmaticae compendium in usum studiosorum theologiae ...

391쪽

Τhesis CXLVI. de natura assumpta. 381

Beela ratio. Saepe LeeleSi ea, quae nuneiamu theSi modo ingillatim, modo omnia Simul desinivit; plenissime u genius IV in decreto pro aeobitis, et One Viennen Se in Clementina de Summa Trinit. et cath fide: Cum S. matre Eeelesia confitemur unigenitum Dei Filium in iis omnibus, in quibus Deus Pater exsistit, una eum Patre aeternaliter subsiStentem parte nOStrae naturae Simul unitaS, ex quibus in Se verus Deus exsistens fieret verus homo, humanum videlicet corpus passibile et animam intelleetualem seu rationalem pSum Corpu Vere, per Se et eSSentialiter informantem assumpsisse ex tempore in virginali thalamo ad unitatem suae hypoStaSi et perSonae. Adeo ero Viden eS 1. h. parS, quae statuitur contra Oeeta seu phantasia Sta S de quibus e Kuper L III, 1918 s. Christo asserente Corpus tantum apparen et Simulatum, ut in dubium Oeari non OSSit, quin et UniverS Oeeonomia Christiana Subvertatur, et prineipia probentur, quibu admiSSi non modo verita theologiea, Sed universim historie et empirica uertitudo pariter labefactetur. Sufficiet quaedam eum patribu notaSSe.

472. Demonstrati p. I. a. ei te notat . Augustinu l. 83 q. q. 14 Si phantasma fuit corpus Christi, sesellit Christus, et si sesellit

Verita non est AES autem verita Christus non igitur suit phantasma

corpUS HUS. Tertullianus adv. Marcionem III 8 , Cur enim non etiam Deiphantasma portaverit Christus An credam ei de interiori substantia, qui sit doexteriori prostratus 3 Quomodo vera haberetur in occulto, tam fallax repertus in aperto γ' et de carne Chr. c. M , Quid dimidias mendacio Christum 3 Totus Verita fuit Maluit, crede, nasci, quam ex aliqua parte mentiri. - Bene etiam Novatianus Christum alloquitur de Trin. c. I : Odisse debueras corporis imitationem, si oderas veritatem.' Bellissime vero Irenaeus IV, 43 n. 5: Judicabit autem homo delis sequens Scriptuarum doctrinam et eos, qui putativum Christum inducunt. Quemadmodum enim ipsi vere Seputant disputare, quando magister eorum putativus fuit 3 aut quemadmodum

firmum quid habere possunt ab eo, si putativus et non Veritas erat . . . u-tativum est igitur et non veritas omne apud eos; et nunc jam quaeretur, ne forte, cum et ipsi homines non 8int, sed muta animalia, hominum umbra apud

plurimos perserant. f. V, 29 Prudentius in Apotheosi v. 10 51 88.

2. Alio ex capite Tertullianus hune impugnat errorem ita . . diSputanS: Jam nune eum mendacium deprehenditur caro ChriSti, Sequitur, Ut ea Omnia, quae per earnem Christi gesta Sunt, menda ei geSta Sint . . . LVerSum est igitur totum Dei opus, totum christiani nomini et pondia et ruetus mors Christi negatur, quam tam impreSS ApDStoli1S demandat alique veram, Summum eam fundamentum OnStituen ΕVangelii et Saluti nostrae et praediculionis suae. Negata vero morte ne dereSurreetione constabit. Proinde Christi resurrectione infirmata etiam BOStra Subversa est. Csa hi in aes S iti in IV 5.

392쪽

382 Tractatus VII de Verbo incarnato Thesis XLVI. Verbum

3. Probatur hae veritas Omnibus iis, quibu ex putribu eonvenientiam assumptioni naturae humanae illuStravimu n. 447.

473. Neque huic assertioni obsunt verba Pauli Rom. 8, 3 Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati quibus non detrahitur Christo

universi humanae carnis sub Stantia, Sed quaedam carni humanae qualitas seu potius Vitium, insectio scit per peccatum. Neque adverSariis prodest provocare ad angelorum in humana forma apparitiones, sive ad locutiones metaphoricas, quibus vel ipsi Deo membra tribuuntur. Merito enim notat S. Thomas c. gentes IV, 29: Licet rerum Similitudine aequivoce rerum nomina sibi interdum assumant, non tamen competit S. Scripturae, ut narrationem unius facti totam sub tali aequivocatione proponat, ita quod ex aliis Scripturae locis manifeste veritas haberi non possit quia ex hoc non eruditio hominum, sed magis deceptio sequeretur. Cf. 3 q. 5 a. 1. 2. Atqui, Vestigium quide in divinis reperitur literis, unde sequatur, ea quae de Christi humana natura leguntur, translate esse intelligenda imo Christus dubia doveritate naturae humanae assumptae verbis factisque reprobat Luc. 24, 39 88.: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . . . Habetis hic aliquid quod manducetur ' etc. Quae autem de angelorum leguntur apparitionibus, ne minima quidem ex parte conferri possunt cum iis, quae de humana Christi vivendi agendique ratione narrantur. Ille vero angelus qui prae ceteris potuit credi corpore praeditus, ad corrigendum hunc errorem demum se fassus est Spiritum Tob. 12, 7 88. raeclare Xceptionem X angelorum apparitionibus refellit auctor confutationis quarund propositionum

inter operarat anasii, igne 28, 1378 8s I 339 S. prop. 13. 474. Demonstratio . ΙΙ. 1. Carnemn Verbo aSSumptam non suiSSenereum, Sideream vel de Coel allatam, ut Appelles, Valentinus mantehaei ete. Somniabant, Sed nostrae consubstantialem, quam e b. Maria Reeepit, manis eStum Si ex Rom. 1. 3 Gal. 3. 16 4 4 te , ubi Christus dicitur factus eae semine David semen Abrahae. Hine Ferrandu ep. 3 ad Anatolium: Tollat impius disputator Christo materiam Carni S, quam Maria ministravit, et doeeat, quomodo est Semen Abrahae Chri Stus, aut quomodo laetu est X emine David. 2. Christus passim dicitur lius David, Abrahae, Mariae. f. Matth. I, Iet I S. 8, 20 9 6 10 3 ete , unde hoc colligit idem errand us . argumentum: Si secundam quod haereticus Eutyches sapuit, imo potius desipuit, caro Verbi Dei secundum carnem nascenti a carne Virgini pronunciatur xtranea, sine causa Filius Dei etiam filius hominis factus asseritur. Quomodo enim naturaliter filius est hominis, qui originem non habet ex hominet ullam vero originem habet ex homine, si conceptus in utero Virginis

earnem non traxit ex carne. g3. Simile est argumentum, quod ex appellatione matris Mariae pasSim tributa Matth. 2, 13 Luc. I, 3 te petit antiquu auctor anonymu OpuSc. in Verba Jo. 1, 4 inter operara. Athanasii): Nam quomodo mater St, cujus quod partu editum est, nullam partem aufert quinam vero partu appelletur peregrinus ille quasi per canalem transitus Vas itaque, non matrem faciunt illi A. Virginem; vel qu0d s. Athanasius infert ex Luc. I, 35 Quod na8-

393쪽

assumpsit naturam humanam ex Maria V. 383eetur eae te, in p. ad Epictetum: Non enim absolute dixit angelus), quod gignetur in te, ne extrinsecus in illam inductum corpus ejus putaretur Sed eae te dixit, ut quod vere genitum esset, originem ex illa Sumpsisse manife3te

crederetur.

4. Huc spectant, quae diximus n. 448 de convenientia nativitatis Christi

in femina. s. disp. Archelai cum Manete . . 475. Neque adversarios juvant verba auli I. Cor. 15 4T: Primus homo de terra terrenus secundus homo de coelo coelestis. Nam et ex antecedentibus et o consequentibu liquet, Sermonem ibi esse non de origine et essentia visibilis naturae ab Unigenito assumptae, sed de specie gloriaque humanitatis redivivae, quae proportione reSpondeat gloriae statuique coelesti, in quo post resurrectionem est Christus et cujus Os etiam post ΠOStram resurrectionem participe futuros Speramus. - Paulo secus textum hunc explicata Uomas ecf. 7: Dicit Ap. primum hominem de terra secundum modum loquendi, quo res de illo esse dicuntur, quod prima pars St in earum fieri sicut cultellus dicitur de ferro, quia prima pars unde est cultellus est ferrum, et quia prima pars, unde Adam factus est, terra est, ideo dicitur de terra Secundus homo dicitur de coelo, non quod attulerit corpus de coelo, cum de terra assumpserit scit de corpore'. Virginis, sed quia divinitas, quae naturae humanae unita est, de coelo venit, quae fuit prior, quam corpus Christi: cf.

q. 31 vel quia secundum alios conceptus est de Spiritu Sancto. 476 Seholion Etsi Christus dicitur et est litis Abrahae, semen Davidet: non tamen propterea Sequitur, eum eodem modo fuis Se Secundum carnem

in lumbis patrum, quo nos fuimus. Nam christus fuit in illis secundum carnem tantum, quae bona est creatura, non autem Secundum modum propngationis naturalis ex constupiscentiae lege, quo ibi sunt reliqui omnes homineS: neque enim natus est Secundum legem naturae, sed virtute Spiritus s. De qua distinctione es Augustinum de Genesi ad lit. X n. 35, ubi inter alia scribit: In lumbis Abrahae secundum carnem et Levi et Christus sed Levi secundum concupiscentiam carnalem, Christus autem Secundum Solam substantiam corporalem. Quod subtiliter et fastus exponit Anselmus de conceptu Virg. et Orig. ecc. c. 23, ubi inter alia statuit: De aliis hominibus)erat in Adam . . in ejus potestate, ut de illo ossent de isto vero Christo)non erat in illo, ut aliquo modo esset sicut non erat in limo, unde Vir primus factus est, ut de illo esset mirabiliter; neque in viro, ut Eva de illo, quemadmodum facta est, esset. Sed nec in aliquo eorum, in quibus ab Adamusque ad Mariam, erat ut esset fuit tamen in illis, quia erat in eis, unde ip8eaSSumendus erat, quemadmodum erat in limo, unde primus homo factus St, et in eo, unde Eva facta est, non voluntate creaturae aut potestate, Sed Sola

divine virtute; sed iste tanto mirabilius et majori gratia, quanto illi puri homines, hic homo Deus laetus est. Cf. Franget in h. 10 S. 477. Quaeritur, quare Christus tam requenter et consulto se dixerit silium hominis. Multiplex reddi solet ratio : ita se appellavit humilitatis gratia;

ad deSignandam veritatem carnis seque vere unum Sse e nobiS ad PrOVO-candum tanta demissione nostrum amorem atque fiduciam ad insinuandum Se 8Se humani generis exemplar atque ideam, hominem per Xeellentiam,

Vel forte magis ad rem ut designaret se illum esse, quem Daniel , 13 vidit Venientem quasi Filium hominis, se esse Messiam divinitus praedictum, al-

394쪽

384 Tracf. VII de Verbo incarnato. h. XLVI. deanmanatioris originis quam mere humanae i. e. divinam hine appellatione hac altiorem naturam Suam i. e. divinam insinuat. Cf. Ten ne Zeitschr furi Theol. 1892 p. 567 S,

478. Demonstratio . ΙΙΙ. Contra urianos tenendum est Verbum RSSumpSiSSe Orpia anima informatum. Et Sane 1 in opposita sententia admitti deberet, vel Christum nullo eSSeeX- pertum doloreS, Cum Orpus inanime doloris sit incapax vel divinitatem ipsam passioni fuisse obnoXiam. Atqui neutrum Sine manifesto errore concedi potest. Habuit ergo Christus animam. Ad haec 2 Brianorum Sententia direete adversatur Seripturae, quae Christo adscribit animam vel 4 S ea be Luc. 23, 46 Pater, in manu tua commendo piritum meum. Et haec dicens aespiravit Matth. 26, 38 27, 50 eici vel aequi pollenter, quoties eii ei tribuit obedientiam, meritum, triStitiam etin, quae Videnter Supponunt animam neque enim Christus secundum naturam divinam obedire, merere, tristari potuit, eum ejusmodi uetu quandam naturae, qua Obeditur ita distinetionem, inserioritatem et dependentiam supponat. Unde ad rem Tertullianus de fuga in perSetam': ProseSSUS quidem et ipSe est animam anxiam USque ad mortem Matth. 26 38 et carnem infirmam, ut tibi ostenderet primo in Se utramque SubStantiam humanam suisse, e proprietate anxietati Sanimae et imbeuillitati carnis nee aliam, ut quidam nune induXerunt, aut carnem aut animum Christi interpretareris. 3. Luculentum patrum Suffragium es apud Thomas Sinum IV, 8SS., qui illius veluti summam exhibet III, 18 n. 5: Deinde non parte tantum naturae phySi QRS, Orpu et animam, Sed et minutissima quaeque Verbo

fortasse capit Filius Dei) ut somnum benedicat fortasse etiam lacrimat fundit, ut lacrimas laudabiles reddat. 479 Demonstrati p. IV. Animam Christi non fuisse menti eX- pertem, ut Opinati Sunt apollinari Stae, probatur 1. X S. Scriptura, in qua Christia passim vocatur homo, silius hominis, alter Adam. Atqui neque homo, neque filius hominis dici potuiSSet, Si eo arui SSet, quod maxime proprium est homini et sine quo homo ni Constipi quidem poteSt, Scit ratione. Praeclare Augustinu tr. 4 ilJoan. n. 9: Videte absurditatem et insaniam non serendam animam irrationalem eum habuisse voluerunt, rationalem negarunt; dederunt ei animam peeOriS, SubtraXere hominis.

395쪽

2 EX patribuS, quotie eum Gregori nag. p. 101 ad Cledonium n. 7 Statuunt: Si qui in hominem menti eXpertem Sperat, amen eStrevera, neque dignuS, qui Oiu Salvetur. Quod enim RSSumptum non eSt, eurationi est expers quod autem unitum est Deo, idipsum Salute donatur; si dimidiatus tantummodo Adamu lapsus St, dimidiatum quoque tantummodo Sit, quod assumitur et Salvum it Quod si totus pecuarit, toti quoque unitu eSt atque ex toto Salutem aSSequitur. Fulgentius i. ad Trasimundum post longam disp. e. 12Sagaciter notat: Qui Christus)si minus aliquid habuit humanae naturae, nee perSOnam Sumere pontifileiS, ne offerri potuit pro peeeatis. In lege enim Saeerdoti fungi non poterat, si quis homo minus aliquid habuisset in Se nee vitiosum vel imperseetum pecus ad Sacrifieium euiquam ieebat Offerre. Ontisieem vero nostrum J Christum esse quis ambigat 3 3. Dogma Catholieum probatur e obedientia et merito Christi, quae sine anima rationali nequeunt explicari. Quare 4. Oneilium CP. a. 382 in ep. Synod. Statuit: Ιnearnationi quoque doetrinam ineorruptum ServamuS, neque animae neque menti eXpertem vel imperfectam carnis dispensationem HSeipientes, Sed agnoSeimu perseetum omnino Verbum Dei ante secula, perlaetum hominem in novissimis diebus pro nostra salute actum esse. jam antea Damasus Ι:-Anathematigamus eos, inquit in Ons id ad Paul antioeli., qui pro hominis anima rationabili et intolligibili dicunt Dei Verbum in humana carne

VerSatum, eum ipse Filius sit Verbum Dei, et non pro anima rationabili et intelligibili in suo corpor fuerit, sed nostram i. e. rationabilem et intelligibilem sine peccato animam susceperit atque Salvaverit. PetruS V. p. 1 Mig. 189, 175 SS. Thoma 3. q. 5 a. 4 e gente IV, 32

480. Seholion Patrum antiquorum apologia. - Manifesto errant Tecentiores quidam inter protestantes, ut Miin scher, eander, de et te, qui paene omnes antiquiores patres fuisse in errore calumniantur non dissimili atque ariani et deinde apollinaristae, secundum quos Verbum carnem tantummodo, non animam, Vel certe non animam rationalem assumpsit. Nominatim Vero incusant Tertullianum, Clementem rom. Ignatium M. Ju Stinum, Irenaeum et Origenem in operibus ante libros contra Celsum Scriptis. Verum immerito, nam horum nullus est, qui sicut earnis, ita et animae Vel integrae naturae humanae non secerit mentionem. Ita X. gr. scribit re in ei Sep. 1 n. 48: In caritate assumpsit nos Dominus Deus noster e voluntate Dei, Sanguinem suum pro nobis tradidit et carnem pro carne nostra, et animam pr animabus nostris. Cf. verba Tertulliani n. 478 Quod si patres Vetu8tiores frequentius carnis a Verbo assumptae meminere, non deerant Ongruae rationes Malebant enim 1 uti verbis Joannis I, 14 Et Verbum caro factum est scribebant 2 contra docetas carnis veritatem negantes in deliciis 3 ipsis erat Christi humilitas et ex amore nostri exinanitio, quam carni SV0eabulum quovis melius in memoriam revocat inculcare volebant 4 Chri-

Hur ter, Compend theologiae II, s. d. b

396쪽

386 Trach. VII de Verbo incarnato Thesis CXLVII. Natura assumptastum non solum nostris a8SumpSisse naturam, Sed et nostra infirmitates atque miseria8, qua Sponte carnis notio Suggerit. Denique 5..hae locutione melius insinuatur personae unita in dualitate naturae caro enim per se ingerit notionem substantia hypostasi propria garentis, non ita notio naturae humanae. f. Franget in h. . De alio errore circa unionem animam inter et corpus in Christo f. Thoma c. g. IV, 37.48l Corollarium. Ex dictis Sponte Sua ConSequitur, ChriStum eSSeet erum Deum Patri consubstantialem, et verum hominem nobis consubstantialem, quod ita enuneiat Oneilium Chale edon ense: Sequentes Saneto patreS, Unum eundemque conster Filium et D. N Jesum Christum ConSOnanter Omne d OeemUS eundemque perseetum in deitate et eundem perlaetum in humanitate Deum vere et hominem Vere eundem exanima rationali et corpore, consubstantialem Patri Seeundum deitatem, Consubstantialem nobis eundem Seeundum humanitatem, per Omnia nobi Similem absque pesteato ante Seeula quidem de Patre genitum secundum deitatem, in novissimi diebuS utidem propter no et propter Salutem nostram se Maria Virgine Dei Genitrio secundum humanitatem. 482. hesis CXLVII. Natura, Verbo assumpi humcini re

Demonstrati p. I. Filius Dei humanam RSSumendo naturam, uSSumpSiSSe assee tu quoque humanOS, manifeStum est vel ex eo quod hi Sponte Sua et naturaliter Onsequuntur naturam humanam. Ad rem A m-brosius in PS. 61 11 5: Unde valde eo errare re indient, qui earnem hominis a Christo junt esse Suseeptam, asseetum negant, et Ontra ipsius Domini Jesu venire consilium, qui hominem ex homine tollunt, eum homo Sine assectu hominis esse non OSSit. Nam caro in asseetu et praemii immunis et culpae est. Illud ergo suscipere debuit et Sanare, unde Culpa manaverat, ut Originem erroris et quasdam prorumpentis delictisore elauderet.

Praeter hanc rationem necesSariam, plurimas convenientiae reddunt patres Mallemus eos loquentes inducere, sed prolixitatem vitantes, Summatim tantum illas innuemus. Suscepit Dei Filius humanos affectus, tristitiae, au-goris etc. 1 ut se verum testaretur esse hominem 2 ad consolationem infirmorum membrorum, ne deSperent, quando turbantur etin, cum ipSum Suum caput

turbatum et ad mortem usque triste videant 3 ut discant, quid ejusmodi in adjunctis ipsis sit agendum; 4 ut affectus suscipiendo eo Sanaret, nobisque vim eos moderandi sanctificandique inspiraret, ut A. Lim passim significat, qui occasione Verborum Tristis est anima mea etc. Matth. 26, 3 ita Serm. 4Π. 4 loquitur , Quibus Verbis quandam formidinem profitentibus nostrae infirmitatis affectu participando curabat, et poenalis experientiae metum Subeundo pellebat. In nobis ergo Dominus nostro pavore trepidabat, ut SuSeeptionem nostrae infirmitatis indueret, et nostram inconstantiam sua virtutiS soliditate vestiret Venerat enim in hunc mundum dives atque mi8ericor ne-

397쪽

affectibus et defectibus naturalibus obnoxia. 387gotiator o coelis, et commutatione mirabili inierat commercium salutare, nostra accipiens et sua tribuens, pro contumeliis honorem, pro doloribus salutem etc. Hinc inducit Christum ita Petrum alloquentem: Non te confundat infirmitas, quam recepi. Ego de tuo fui trepiduS, tu de me est securus. - Ita Αἰ-gustinus in Joan. r. 60 . 2: Quando turbatur magnus, fortis, certus, invictus, non ei timeamus, quaSi deficiat; non perit, Sed nos quaerit . . . Nos ipsos in illius perturbatione videamus, ut quando turbamur, non desperatione pereamus quando turbatur qui non turbaretur nisi VolenS, eum consolatur, qui turbatur et nolens. Cf. r. 52 Π. -4.

483. Cum tamen affirmamu Dei Filium nostro induisse assectus, non propterea StatuimuS, nullum suisse diSerimen inter aflautus Christi tasseetus nostros ita enim illos habuit, ut a nunquam in objectum illicitum, a lege divina dissonum, ferrentur. de AugustinuS: Quisquis credit, inquit op impers. IV, 7 earnem ChriSti Ontra Spiritum Oneu-piSSe anathema sit. iuro ergo et ineulpato habuit asseetus, ut loquuntur patres. Ita illos habuit l, ut iidem nunquam rationi dietamen praeverterent atque rationi lumen turbarent ut e pro nutu eo CompeSeere, intendere vel minuere pOSSet.

484 Demonstrati p. II. Ade eviden est Christum obnoxium

fuisse passibilitati habituali naturae humanae, et uetu, non Specie tenUS, passionibus doloribusque, ut a probatione abstineamuS. Quae enim probant eum habuisse verum Corpus, et hane probant assertionem. s. in

primis verba Augustini 472' quae merito hi repetere ieet.

Quare potius inquiramus in rationes, ob quas Dei Filius voluerit humana RSSumere miSerias, quae alioquin sunt peceat Originalis sequelae, cui ipse in natura humana assumpta an non erat obnoxius. Respondet praeeuntibus patribus Thomas 3 p. q. 14 a. 1: Convenien fuisse corpus SSumptum a

Filio Dei humanis infirmitatibus et defeetibus subjacere et praecipue propteriria Primo quidem, quia ad hoc Filius Dei carne assumpta Venit in mun-

dum, ut pro peccat humani generis satisfaceret . . . Si erum di propter fidem incarnationis adstruendam. Cum enim natura humana non aliter esset nota

hominibus, nisi prout hujusmodi corporalibus defectibus subjacet, si sine his

defectibus Filius Dei humanam naturam assumpsisset, videretur non fui88e Verus homo nec eram carnem habui8Se sed phantasticam . . . Unde eti Thoma per aspectum vulnerum est ad fidem revocatus, ut dicitur Joan. 20.

Tertio propter exemplum patientiae, quod nobis exhibet passiones et desectus humanos fortiter tolerando. Huc referri possunt illa aut Hebr. 2, 17: Unde debuit per omnia fratribus similari, ut misericors steret et delis pontis ad Deum, ut re propitiaret delicta populi. In eo enim, in quo pa88u8 8 ipse et tentatus, potens est et eis, qui tentantur, auaeiliari.

485 Demonstrati p. III. Hae par declaratione magiS, quam probatione indiget. Quare quod humanae naturae desectu atque miSeriaSSpeetat, notetur 1. eo esse duplieis generis alii enim Sunt uni Ver Sa- ei, uilibet naturae humanae Ommunes, quin OnSequuntur nutUram

398쪽

388 Trach. VII de Verbo incarnato Th. XLIII. Christus obnoxius miseriis.

humanam rubigini inStar, ut mortalitaS, passibilitas te. alii Dala De u

Iare S, qui non OnSequuntur Sponte Sua naturam humanam, exoriuntur ex causa particulari vel physica, ut Oeeita a nativitate aliaque membrorum vitia Vel morali, ex hominum peleatis, ut variae infirmitates damver 2 humana Christi natura immunis quidem erat, utpote in Suo genere perlaetissima, a defeetibus particularibus, Cujusmodi Sunt morbi, membrorum vitia ete. ObnOXia tamen erat deseetibus communibus poterat enim mori, varia incommoda pati, satigari ete. ii tamen exceptiS, quae quandam indecentiam prae se serunt, ut sunt ignorantia i et concupiscentia Ceterum 3 ingens erat discrimen inter modum, quo Christus hisee erat ObnOXiUS et modum, quo O Subjicimur illis. Illos enim a Dui Filius libere SuSeepit no vero neeeSSari eo Contrahimus et patimur. In nobis h. hi deseetu conseetarium sunt peceat originalis Christus vero ideo illos admisit, ut remedium fierent Ontra peceatum. Ita no e ii SumuSobnoxii, ut in no dominentur Christus vero pro nutu proque lubitu illis

dominabatur, OSque Vitare, temperare, Suspendere te poterat. Ita DOS

d. hi desectus invadunt, ut toti patiamur iisque assiciamur non ero totuSChristus iis amiciebatur attingebant quidem humanum naturam, non ero divinam. Quae si prae oeulis habeantur, haud pauca patrum effatu eX-plicari poterunt, quae prima Specie doetrinae eatholiuae adversari videntur 486. Ex quibu Solvitur controversia, quae tempore S. Bernardi agitabatur inter Phi Lippum abbatem Bona Spei et Joannem monaehumae praepOSitum, quorum ille ep. 5- et 224s. Mig. 203, 34 SS. Contendebat, carnem Christi, de Spiritu S. Onceptam, non fuisse naturaliter, Sed quaSi miraeulose et praeter naturam doloribus miseriisque obnoxiam: hie Vero asserebat, carnem ChriSti naturaliter, ex Onditione naturae aSSUmptae fuisse passibilem humanisque subjectam infirmitatibus. Quod alterum, Ut patet e praemiSSiS, tenendum est, Sed inter assignatos limites.

Ut statum controversiae amborumque sententiam rite intelligas, exemplo utamur. Narrat Matth. 4, 2 Et cum jejunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus, postea esuriit. Jejunium per 40 dies secundum hilippum servavit Christus naturaliter sicut post resurrectionem absque cibo potuque vivere potest); esurie Subsecuta erat voluntaria seu positiva voluntate et ex dispensatione admissa ideoque praeternaturalis sicut cum Christus posti Qua de re bene disputat Anselmus cur Deus homo l. 2 c. 13, ubi inter aliis Scribit: Nonne dixi, quia sapienter fiet illa incarnatio Sapienter namque assUmet Deus mortalitatem, qua sapienter, quia Valde utiliter utetur. Ignorantiam vero non poterit assumere sapienter, quia nunquam est utilis, sed semper noxia nisi forte cum per eam mala voluntas, quae nunquam in illo erit, ab effectu restringitur. Nam etsi aliquando ad aliud non nocet, hoc Solo tamen nocet, quia scientiae bonum nusert et ut breviter absolvam quod quaeris ex quo homo ille erit, plenus Deo semper ut Seipso erit unde nunquam erit sine ejus potentia et fortitudine et sapientia.'

399쪽

S. Hilarii doctrina vindicatur. 389 resurrectionem manducabat Luc. 24 43). Sed secundum Joannem et doctrinam catholicam jejunium tam diu toleratum erat miraculosum sicut in Elia 3. Reg. 19, ); esuries Subsecuta conditio erat naturalis, sicut in nobis, qui diu jejunantes esuriem Xperimur. Ceterum de hae controversia valde bene disputant Leontius i. I adv. Nestorium et Eutychen est o reonsultat quarundam proposit inter opera Athanasii prop. 7 Migne 28, 1358 s. Fulgentius ep. 18 ad Reginonem Joan Damascenura . . III, 28 Thomas comp. theol. c. 232 et 3. p. q. 4 et 5. 487. Seholion. S. Hilarii indiciae. - Fatendum quidem est, Hilarium ea habere, quae prima saltem Specie cum doctrina catholica vix possint conciliari. Ita enim de Trinit. l. 10 n. 23 disputat: Homo itaque Jesus christus unigenitus Deus, per carnem et Verbum ut hominis filius ita sit Dei Filius, hominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiensa se Deo, sumpsit in quo quamvis aut ictus incideret aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensi elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem passionis inferrent ut telum aliquod aut aquam perforanS, aut ignem compungens, aut aera Vulnerans, Omne quidem has passione naturae suae infert, ut oret, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est Vel aquam forari, Vel pungi ignem, vel aerem vulnerari, quamvis naturae teli sit et vulnerare et compugere et forare. Passus quidem est Dominus Jesus Christus, dum caeditur, dum suspenditur, dum crucifigitur, dum moritur sed in corpus Domini irruens passio, nec non fuit pas Sio, nee tamen naturam passionis exseruit:

dum et poenali ministerio desaevit, et Virtus corporis sine sen8 poenae impoenae in se desaevientis excepit. Habuerit sane illud Domini corpus doloris nostri naturam, Si corpus nostrum id naturae habet, ut calcet undas et super fluctus eat, et non degravetur ingressu, neque aquae insistentibus vestigiis cedant penetret etiam solida, nee clausae domus obstaculis arceatur. At verosi dominici corporis sola ista natura sit, ut sua virtute sua anima feratur in humidis, et insistat in liquidis, et exstructa transcurrat quid per naturam humani corporis conceptam ex Spiritu carnem judicamus caro illa, id ostpanis ille do coelis est; et homo ille de Deo est. Habens ad patiendum quidem corpus, et passus est; sed naturam non habens ad dolendum. Ρropter haec et similia a nonnullis etiam erroris accusatur, ut a Mamerto Claudiano de statu animae II, 9 n. 3. Verum Hilarius passim in suis operibus et vel in ipso loco objecto doctrinam catholicam tradit. Difficultas si qua est, exegetica censeri debet quae evanescet, Si hinc quidem scopus, quem in opere de s Trinitate edendo prae oeulis habuit, attendatur, inde vero vocabulorum, quibus utitur, Vis rite intelligatur. Atqui s. doctoris scopus eo spectat, ut anomoeo et unomiano re-

sellat, qui quae ab eo Christo secundum hominem dicta sunt, dicta esse Secundum naturae divina infirmitatem mentiuntur l. o. ), hinc ipsam naturam divinam defectibus doloribusquo asserunt obnoxiam. Quod vero l0- quendi rationem attinet, notetur, Hilarium 1 distinguere inter pati et passibilem esse illud Verbo incarnato adscribit, hoc abjudicat. s. do synodis n. 49. Ratio distinctionis videtur esse, quod νωι significat tantum patiendi laetum, cui quis etiam sponte Se Subjicere potest passibilitas vero significat patiendi debitum et necessitatem

400쪽

390 Trach. VII de Verbo incarnato Hilarii vindiciae. ideoque supponit subjecti imperfectionem, quae conciliari nequit cum Verbi licet incarnati dignitate. 2. Nomino Christi Hilarius intelligit saepe Verbum secundum naturam non assumptam, Sed sibi congenitam et maxime propriam . . divinam hine quod de Christo simpliciter affirmat vel negat, passim de Verbo secundum d ii ii a m naturam est intelligendum. 3. Quocirca divinam Christi naturam dispensationi et assumtae infirmitati, sicut naturalia ipsius attributa assumptis opponere solet, et haec eluti

e X tranea conSiderat, Secundum quam con8iderationem negare potuit passionem fuiSse naturalem quo modo etiam Ambrosius scribit in Lue. X, 1): Tristis autem Si non ipse, Sed anima. μι. Vocabulo virtutis Hilarius cum aliis patribus utitur ad designandam Christi divinitatem, atque ideirco virtus corporis est divinitas Verbi unione hypostatica naturae humanae unita. Qua significatione posita facile explicantur verba ad speciem difficiliora: Virtus corporis in sensu poenae vim poenae in se desaevientis excipit. Idem Scit tradit, quod cum aliis patribus ita expresserunt Beatus et Etherius adv. Elipandum l. 1 n. 112:, Nullus liber sine liter est et nulla liter sine intellectu Et liter in libro aperto legitur, ut quod legitur, intelligatur. Et cum intellexerit, ain gaudet, quia quod laris legerat, inius invenit. Et qui conciderit ipsum librum, paginam et literam concidit, intellectum literae concidere non potuit. Et tamen et liter exterius et intellectus interius unus liber est et Sine utroque eSSe non potest . . . Sic est Christus liber noster exterius paginae litera quod est homo, corpus et anima intus divinitas tamquam intellectus in litera quem librum judaei concidere potuerunt, intellectum tamen, quod est divinitas ejus, nee concidere nec Separare potuerunt. Quae Si prae oculis habentur, patebit, Hilarium doctrinam catholicam, quam exposuimus . 485, ObScurtu quidem nonnihil tradere, sed ab ea non desectere. f. Cou Stantiu in praef. gener ad s. Hilarii opera ecf. 44 3, et Franget in in schol. I post h. 4 et ante hos . Lombardus in . dist. 15, cujus explicationem paucis complectitur S. Thomas in comment Subjecto. Solutio Magistri, inquit, consistit in hoc quod simpliciter noluit Hilarius removere a Christo dolorem, sed tria quae

sunt circa dolorem. Primo dominium doloris . . . secundo meritum dolori . . . tertio necessitatem doloris . . . Et secundum hoc solvuntur tria difficilia, quae in verbis ejus videntur SSe etc. q

De unione naturae humanae eum Verbo. 488. Demonstravimus Verbum humanam assumpsisSe naturam hineum iri quaedam saeta est inter personam Verbi et naturam RSSumptam. Jam quaeritur, quaenam Sit conjunetionis indole atque ratio. Cui quaestioni plene satissaei cone Chalcedonense statuenSpOSi verba n. 481

allata: Unum eundemque Christum Filium Dominum unigenitum doeemus in duabus naturis inconfuse ασπιχbim), immutabiliter ατρεπτιμ), indivise αδιαιρέτιος), inseparabiliter αχω tot oc agnOSeendum, ΠUSquam