장음표시 사용
31쪽
contis ent. In hi ere ordo historiam ideP, temporis seruatur, ut apparet Esaiae a. 93 . Sedramen sc ordo non semper oramino servatur ut videre inueremiae 3 s.' is,
Et hic nonsemper diuersae concionesciscernifacile possunt, usibi a Prophetis ipse distincti unt.
Quodad concionumsingularium ordinem attinet,is interdum accuratior est , interdum liberior. Cum accuratiissordinem eruant Prophetae res lege incipiunt,es in Euangebium de uni se homere ordine conciones texunt. r. cc an sepraetenduntpeccata.
a. id facien sit docent, se legem Moysis inculcat. 3. Beneficia Dei ergapopulumcommemorantis in a
litudinem ei exprobant. 4. Commmantur, praedicuntpoenas. s. Hortantur populum adpoenitentiam.
6. Proponunt se promittunissem vente, o remis o-
. Inprimis autempromissionem de Messia venturo in.
8. Panarum , calamitatum, elmitigationem,ue nem certum se laetum exitumpraedicunt, promittunt, simulhoctibus Ecclesiae se impiorum i ultaur. Liberior autem ordo en cum prophetae comminationesse consolationes subinde repetunt, se interfemiscent, ut ci/m impios accusint, repente adpios consolando delabuntur, ac rursumpaulo postsermone ad impios conuerso eos accuseant, qua in re auditorum ingenia,O varietatem, re sicere videntur. Cum enimρjssimulo impi, concionentur, nunc adhos, nunc adisios sermonem se doctrinam diarigunt, se accommodant, quin interdum Prophetae verborum aliqua ilitudine sententia coniungunt, ut pamiaso dicem .
32쪽
Non effigitur ordo accuram ct logicu rorsu emper in Prophetis requirendus se oraculas/--Sancti ipsa per se quouisloco posita urgenter consideranda es expendendissent.
Smmo Prophetim partim pianu se apertus in, qualis
in in narrationibus hi ricis, Moses, Iosiae, Ludicum, Regum Ecc.partim quidem magis , Vandi s -- ratus, qualis in Psalmispo ses canticisse carminibus. Cam enim Prophetae de maximis rebuου agant parem etiam dictionem adhibent Cumi res ipsis esset cumpopuloperui-eacies, pido, ad iuporem O veternum eis expugnandum,oratione aret, vehementi, o copiose opus erat Cum de Udem rebus ubinde apudpopulum dicendia esset, magna orationis copia se varietate opus erat. deo Prophera ipsa Deo ad munu propheticu vocati inere infantiam
Et Ieremici v. s.ctis apparet qua excusationesignifica runt eloquentiam se facundiam ad munus propheticum obeundum esse necessariam uasset prophetae admunus H, authoritate diu apertoriri, contionando sescribendo verius multo es spicacius quam Pericles iste Atheniensi,s sacra profanis conferenda erunt, tonabant es fulminabant Inscriptis enim uas omniargumentorum seri rarum nere omnii verborum se rerum copia cismos in utuntur. Et ampli cationes se exornationes elegantiss aso vehementissimas adhibet.- exempli is a Cum excidium urbs alicuius praedicunt, non simpliciter mant urbem perituram esse,sed omnibus argumentis se Iguras excidium describunt, causas commemorant excise,nem
33쪽
ne depopul eccata, se hontes, tum ho Ziu expeditionem, aduentApotentia rei militarasperItia, uerltatem, arma, esuos depingunt. Praeterea urbis obsidione, expugnatione, direptionem, actatione. OEremoperpetuasolitudine se
vastitatem depingunt , ip im apud Prophetas videreent, ac rursum eodem modo, cum Ecclesiae defensionem aut liberationem diuinam pr. aedicunt, omnia argumenta singuras adhibent. Vti oratiosi acrior se ardentior etiam adrem augendam ab hyperbolis non abstinent, quod seMoses ipse facit.
ut Deutor v. 2 8 cum dicitur. Urbes magnae se munitae vis adcαlum.pro quo Num. .v. s. dicitur urbes munitae
se magnae admodum. Et David de magna tempectat lo quens P et 1 o .v. s. t scendunt ad coelos, desseniat et g adab Hos Quales Auras Augustinus in libras de δε- tibin Chriseiana obseruauit se annotauit. Et Erasmu de ratione verae Theologiae. Et quoniam idemsere ect concionumpropheticarum Argumentum,ne doctrina eadem pius inculcata, actidium pariat, ita diuers verbis,phroibtu, tropis guris, argumentis rem eandem variant , ut non videatur eadem esse: nuc verbis propr, esistitatis,nunc guratis, nuncsimplici orationis habitu nunc gurato utuntur. Unde Hos x et v. ii dicitur Multiplicaui visionem, es per Prophei,
similitudines proposui: id H, omni docendi. dicendi genere, plici es gurato,ad vos docendos o monendos per prophetasus sum. Et vo arabo euprouerbi, c=-lmatis ingenere rosermone gurato grandi usurpatur. Eiparabolice loquipro gurate loqui, grandi oratione
In Prophetis igitur omnium Argum torum imporum, C Tigurarum exempla et uniri extant.
34쪽
ET oratio Propher casui emporis hominibu per L
a se aperta /: tamen nobis Hebruis pr. enim
imperitu interdum ob morere, id partim propterres,parti propter verba.
'ebin obscurita ect, quod vel ordo concionum non semper appareat, se occulto, an sesiubiti ex unis concione in aliam transitus Velquo rerum quarundam metiosius quae vel muta sint,velprorsu perierint vel quo munies subitae ad Mosen,=hictorias veteres Lusiones nidi eldeniris quod erebin arcanis vra captum nostrum positis concionentur Prophetae. Verborum obscurita ex linguae Hebraeae Grammatica,ctraetorica propria idect, propria loquendi consuetudine, eis ut en sua cui linguaepropria sepeculiaris loquendi consuetudo eis ratio Hebraeae, quae ab dis, quι Hebraice non didicerunt,non intelligitur. Ea consiuit inpropria gni xi, inpropria Phrasiinpropri's opis, cuiusmodi con/uctiones Auras multas Auxu tinus in libris de loquutionibu colligere ex veteri versione non eu grauatus.Et extas liberriphras in Hebraei a Roberto Stephano duus,utiliae admodum hac de re. Inprimis autem in orationis habitu, obscuritas in qua orati ereμμη Πκ 1 Res proinde Volum numeroso tempora sedera personas mutat. Aliquando enim deposuis pluraliter,atiquandosingulariter, ut de viro uno loquunturprophetae. Deinde bindepraeteritum profutura,se co- ω Vrpatur. Poriremo,quo maxime rue presse bitopersonas mutat,ut aprima adsecundam Vecunda adrertiam ct contra transeunt quasi nunc Propheta is c cus, a Fulus loquatura dest, vi oratio rophetis
35쪽
Μonsolum carmini, sed etiam dialogo expartesimilis P. m igitur caussae senseunt obscuritatis in cocionib-propheticis,ad quam illustrandam haec contra praesidia comparandasent. 1. Primum omnium Moses diisente legen in est, ut intelligatur quari eum citent Prophetae , aut adeua udat. a. Deinde historia acra vetu tota cognosceri ect,quali uerit Ecclesiae politiae Iudaicae tuου eo tempore quo Prophetaeprophetarknt, quando ex hictoria repetant,aut adlictoriam alludant. . Praeter prophetae t omnes legendisunt diligenter interse conferendi, o similes conciones, se loquutiones obseruandae G conferendae sunt. . Porr. in primi consideranda II interpretat prophetiarum apoctolica, o obseruandum quando eos citent, vel ad eas alta ant. s. d hae lingua Hebraea discendas cognoscenda re, mi exempla loquutionum Hebraicarum ex narrationibus hictoricis ostigendasunt, se cum Prophetis conferenda. s. octremo, vers inrerpretatio aliqua, adhiberiin, donec roprio marteprogredi, O criptaprophetica in relligere poterit sacrae Theologiae sudiolu ria in re nos quantumpossumus, disicentium dia iuuare conabimur, o inscriptis propheticis interpretandis operam dabimus, primi/m praecipue,complicem, veram natiuam loci cui sisseenteliam, quam Grammaticagignit,inquira mus Deinde ut genussermonis,scubi obsicurum erit,interpretemur,c ramatice explicemus. Pouremo lsicubi tile se commodum videbitur, de sententia o doctrina e- , que usu dicamus. At s hactenus de Prophetis,eorum ficis di cultatibu aerumniso criptis dictum ess nuc ad Hosam accedamus.
36쪽
Hosa praecipue decem tribubu seu regno prae litico
concionatur, sesuis conciombm cum aba populiseccata, tum idololatria inprimi accusat, quae in eo re
gno consectior esset, quodpublice a regibin contra lege Dei inituta esset se defenderetur , ut ex historia primi regis
. . ReiNdo a populopropterpeccatapraedicit se oomminatur,nem e regni fructionem, exilium at s captiuita rem, qui ct dein sequuta est sexto anno Ezechiae a Reg. 1 .ctys qui obctinati manerent,reiectionem a Deo,js aurem qui anabiles essent, 'em veniaeproponit, eosi a parnitentiam, nouae vitae nctitutionem propositiis amplis imis promissionibm inuitat. Et in his multa de Mesita venturo, eiusu regno, es bene cise concionatur. Etsi aute ordo concionum Hosae, ut se aliorum Prophetatarum, non satis aperim ni tamen hic liber Hostae in se concio es non incommode diuidi osse videtur Marust viri a lege initiosarii in promisitonesgratia desinat, ut suo loco viduimus. Parum, resprimae idololatriam praecipue, caeterae se idololatriam se abaleccata populi arguunt.
37쪽
ri tempore Iiae, Iotham, i chas ct Ezechiae regum Iuda es tempore Ieroboam sit Ioas re
gis IsraeLς I v v s est seu inscriptio, seu prooemium li-
filus ruri totius qui titulus non est negligenter prae tereundus: multum enim ad conciones Hole e
rect intelligendas confert. Quatuor igitur
I E hic titulus indicat, nempς, i. Quod sit doctrinae genus. et Quaesit prophetici muneris authoritas. 3. Quis fuerit Propheta. Quo tempore prophetarit. I. DOCTRi N. genus indicatur, cum dicitur Verbuni seu sentio bouae. Quo significatur eam doctrinam quam adfert Propheta non esse ab ipso excogitatam, sed a Deo profectam, inspiratam. Quare etiam summa cum reuerentia, fide,&obediendi studio audienda est. II. AvTORITA ministeri prophetici indicatur, cum dicitur Verbi ciebouae ad eum factum est. Significatur igitur Prophetam non sua sponte aut proprio instinctu ad id munus prouolasse, aut morositate quadam, vel studio turbandae traquillitatis communis in scelera inuehi, sed mandato diuino, cui repugnare non liceret ad hoc munus excitatum esse. III. PRO pH ET A ipse Hoseas est, qui dicitur fuisse filius Beerij Iudaei autem affirmant eos qui Patres Prophetarum in Scriptura dicantur, etiam fuisse Prophetas, cuius tamen
38쪽
seia tentiae sundamentum in sacris literis non extat. Nomequidem ipsum, Prophetet vel Doctori congruit. quod signi-licat explicatorem is declaratorem. IIII. εMρ quo prophetarit Hoseas, indicatur pernomma regum, quatuor quidem regum Iuda, unius autem Israelitici Quae temporis notatio plurimum ad Prophetia intelligendam prodest,&admonet historias horum regum legendas&considerandas, ut melius propheta intelligatur, ubi constiterit, qualis fuerit eo tempore Ecclesiae, Reipub. in regno praesertim lsraelitico status: quo tempore hae Prophetiae sunt aeditae. Extat autem horum regum historia, z. Reg. 17.16.17. Et a. Paralip. 2 Lar. 28. 29. Ieroboam autem a. Reg. Vnde intelligi potest, primum Prophetam munus suum auspic tum esse eo tempore, quo regnum Israel maxime floreret. Ieroboa enim rex felix&fortunatus fuit,&diis re nauit repressit Syros, recuperauit urbes a prioribus regibus amissas: quo tempore ingratum admodum erat, mentionem famis, calamitatum, vastationis regni,ac perdiffici- Ie ea persuadere. Et eiusmodi csiciones, admonitiones Ese uero superbo rege ac populo facit contemni rideri poterant quaeres ramen Prophetam non absterruit, quominus officium faceret, 'uid tuturu esset praemoneret.
tem de ex hac temporis mentione intelligi potest, quos habuit Propheta munere suo collegas &locios habuit
0st mno, hii ς relligi potest, Hoseam longo tempore
num prophericum munus obiisse,&primo regis Ezech
aon cursum suum absoluis e lai da mitiis alti s
39쪽
3'. sub Vlla enim docuit annosas quibus ille Ierobo a suis perstes regnauit, et Reg. is. Sub Iotham 6. sub Achas totidem, qui simul collecti constituunt annosor. Quod si auarem his annis plures addantur, aeroboam i Ezechiae regno, ut etiam faciundum esse videtur, emergit opus quo
docuerit Propheta annorum circiter o . aut o. Propheta ergo hoc temporis spatio maximas in Repub. mutationes I dit: in regno Iudaequatuor reges qui titulo nominantur, vidit in regno Samariae septem reges Ieroboam secundum, cuius in titulo mentio fit. Sachariam, Salinium, Mene hem, Pechaia, Pecha, Moseam ultimum. Et vidit&passus est Propheta interea multa morte tristiora, &haud dubie spectator fuit Propheta calamitatum ut vastitatis Patriae, quam ipse praedixit. Quare in Propheta exemplum est patientiae: constantiae in officio,& testimonium auxilii diuini, quod Deus eum tam diu protexerit, ne ab impia multitudine, aut regio satellitio opprimeretur.
Tempore. In Hebrgo est, in diebuη: dies enim Hebraei frequenter pro annis 4eporibus accipiunt, synecdochicus. V .e. J Scilicet qui Azarias dimas est, a. Reg. is.&4.ωi Quae nomina significatione fere conueniunt: hoc enim au. xilium Domini, illud fortitudinem significat. Ieroboam. Cur unum tantum regem Israeliticum nominet, cum septem fuerunt, caussa certa reddi non potest fontasse autem omittit caeteros , quod vel breui tempore re .gnarint singuli vel quis d per reges Iudae precipue numera xint tempora Prophetae:
Saul,David, Solomon, Roboam post Abia,OAacet. Iosophat o Ioram, Ocho rechias, Atalia p. Ioas, Amasias, ias,Iothamis Achas. Exechias, Manasse, Amon, IosiasJoacass. ranc Ioachi Ioachen. zedechidi ultimus est rea.
40쪽
Principiumsermoni per Hoseam. Et dixit Iehoua ad Hoseam Vari,accipe tibi uxore cortationum, se lio cortationum, qui cortandosiortabitur haec
berorum eius imagine decem tribus, seu regnii Israel eiusque idololatriam depingi tri accusat Propheta, cpoenas exiiij, & captiuitatis comminatur. Deinde re si1 Iiiscentes consolatur Propheta, spiritualem Israelis pro-em numerosam fore affirmat. Hic autem versus mandatum Dei ad Prophetam de uxore fornicaria seu meretrice ducenda continet quod mandatum etsi nonnulli simpliciter,ut verba sonant, intelligi volunt.Tamen rectius sentire videntur qui non historiam, sed visionem seu figuram&similitudinem esse volunt. Hoc enim dicendi genus non est nouum aut inusitatum, sed familiare Prophetis, ut nuditas Esaiae, cap.ro.& obsidio prophetica quae describitur Ezechiel. . Et iubetur Propheta non solum meretricem uxorem ducere, sed etiam liberos adulterinos ex ea procreare, quod in legitimo coniugio fieri non potuit. Est igitur potius visio, vel figura, hypothi posis, qua iubetur Propheta apud populum uti, eaque idololatriam populi quasi in tabula depingere, oculis conspiciendam
In hac autem allegoria seu similitudine, Propheta personam Dei sustinet, uxor fornicaria decem tribuum synagogam refert quae Deo primum spirituali coniugio iuncta fuit, postea Gentium dii si idolis se prostituit, ut Propheta ipse liuerpretatur cum ait Ogia ornicando frnicatur terra. Principium Lin Hebraeo est Ellipsis, quae hoc amodo exple da est. Principium sermonis quem loquutus est Iehoua in Hosea. Prima enim vox in regimine ponitur no expressis