Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

201쪽

HIs T. BELG. LIB. III. Istropibus validus, tela, equos, pecunias conserebat. Expilationes monasteriorum, raptus,& sacrilegia hauserant animo. Denique fiducia Conjuratorum inflatos, superstitione, ac lascivia discordes, non lex, non magistratus, non pudor , aut metus cohibebat. Provi cialium curiarum projecta auctoritas , vano conatu jura exequebatur. Imperium viribus destitutum, decreta sapplicia expetere non poterat. Α sectariis vi agebatur. Forte a Vocatum quendam Gandavi sceleris compe tum , Procurator Generalis in judicium tra-Σerat ; cum sex armati repente in Praesidem Flandriae domi invehuntur. Minister quoque simul venerat, superbeque poscebat , absolvi captivum, ac in posterum concionum lubertati desineret ossicere. Caeterum ille ad hoc fulmen haut quaquam territus, paucis respondit. Regis se Ministrum esse. Imperio eius

morem gerere. Scire etiam ipsis novas leges excommuni Proeerum consilio nupersancitas misi cita conventicula. uuas eum perferre iussu3 esset, exercinum earum remittere non posse sine crimine.

Nulloque metu adduci posse , ut officium dein

tuas. Quem contraeta fionte intuens Minister ; ecquid intelligis, inquit I Grbum Dei nullis mastringi legibus ' in summa, denuntio tibi, ut mala

caveas. Et in haec verba excedebant e limine. Signoque sibilis dato, plures statim a mali prosiliunt,qui in insidiis constiterant.Stri

ctos

202쪽

US NICO LAI B RGUNDI ctosque gladios vibrantes, ultra minas tamen non saevi ere. Longe atrociori via in Brabantia grassatum est. Trecenti ibi sectari, ad facinora coliceti, quaecumque avdcbant. Famosus quidam Minister Vilvordiae in vinculis detinebatur. Ad quem eripiendum cum munimenta arcis frustra tentasient, injecturos se faces te-.ctis oppidi arrociter minabantur. Iubebantque id ipsum denuntiariPraetori. Consumptaque urbs incendio foret, ni libertas Ministri ruinam prievenis et.Mcchliniam inde digressiiunt ad paria facinora. Sed pavidi cives obiectis portis venientes excluserant. Igitur in rabiem vers, proxima quaeque exterrent. Nec

procul Bruxella aberant ; jactabantque propediem admoturos se urbi multitudinem. Quibus auditis Gubernatrix non mediocriter expalluit. Tot simul flagitijs obvia ire non poterat , apparatu belli destituta, armisque,& milite; ac si h aec suppeterent, pecunia tamen deerat. Ordinarias turmas instrui jus serat. Sed illae aperte inclamabant non factura. Gubernatricem ut sinc stipendio militarent. Igitur ad conquirendas pecunias intendit antimum. Vsitatum hactenus fuerat in extraor- idinario discriminis articulo , sub honesta mutui specie tributum aliquod ecclesiasticis imperare. Tunc quoque rogari placuit. Quippe eo proclivius collaturi videbantur, quod hac pensione incolumitatem suam cogitarent

203쪽

His T. BELG. LIB. III. I93 redimere. Conserendi exemplum Hannones praebuere. Idem factum in caeteris provinclis. Sed benigna illa liberalitas praeteritorum annorum stipendia exonerare non poterat. Ad

ea igitur di luenda consilium inijt, fastigio quidem indignum,sed quod terror & necessitas facile excusat. Quaestum enim ex sorte

Iotharias vulgo dicimus facere instituit sublevatura aerarij angustias sine cuj usquam incommodo. Urbes interim in finibus positas,

supplemento militum firmavit. munimentum adversus finitimos,& si necessitas postularet, contractura inde auxilium in civili discordia. Gubernatores, & Provincialia conci liapraetores quoque,& magistratus admonuit,

diligenter caverent, ne externis hostibus,civitatum munimenta aperiret groditio. Denique ut cum faniore civium parte inirent rationem , qua illicitos coetuS discuterent , u

besque , & populos continerent in obsequio. Et quoniam non sine Dei ira mala ista accidere videbantur , publicas preces.& supplicationes indixit. Haec in praesens suppe-

tebant remedia:sed vana atque infirma in tam vasto incendio. Plebs varie pessum ieraticupida rerum novarum,simul agitata pestilenti sy 'dere illius sieculi. Dum haec in Belgio aguntur , Rex in Hispania solicitus,insumebat operam consulta

tionibus , adulta jam malitia nihil profutu-

204쪽

ris.Montignaeus enim eodem pervenerat cur

sorijs equis.Et quid de mandatis sitis fieri placeret ad Regem retulerat. Ille vero suos in Concilium contraxit, & quod optimum dueerent ad se referri jussit. Hi tum maxime Concilium instituebant; Dux Albanus , G mesius de Figueroa Feriae comes, Antonius de Toleto magnus prior ordinis sancti Ioannis Leonensis, Ioannes Mauricius de Lara ,Αrchioeeonomus Reginae, Reynerus Gomesius Princeps d'Ovoly & Comes de Melito, Ludovicus Quixada Archippocomus, sivem gnus Scutarius principis, Tissinacquius, &Hopperus, & Corte vallius. Rex autem non intererat. ne forte studio suo se ragandi libertatem adimeret contraria suadere timentibus.Et quia pleri'; semina morbi ignota adhuc erant; ita instituere consilia ut prius de ge-i nere mali, deinde in remedia inquireret. Consilio Belgico Figueroa praeerat. Verba ejus in hunc modum traduntur. Nunquam mihi dubium fati, haut alio 1'ectare Belgicorum Procerum constitia, quam ut in turbidis rebus, sper religionis luentiam qua satis ,siummam imperi, ad se traherento Primo enim quibus non machinis Granuessanum amoliti sunt ρ quare tamen traficerentur illi non habebant. Hoc de illo quoque mimici confessi sunt. Ouid est igitur quod causebantur λ Non expedire reipublica unum aliquem in eo fortuna gradu summam imperi, habere in manthus. Majoram mores ob- . φ

205쪽

praetextu exturbavere periclitantem ordinalem Ab omnium invidia. Sedre vera constantiam ejus od

rant , quam libidini siua credebant vicere. Deinde legatio Emoniani supervenit, deisquisetume, oeedictis querelam ferens, ct curiarum omnium vires Proceribus vindicatura. Ab hde ste dejectis, libellus Conjuratorum successit. Qui sunt illi Gn-jurati λ statres, cognati, a es, domestici, amicio familiares Procerum p uuid igitur flagitant ρInquisitionem tolli, mitigari edicta, Generalia omdinum comitia contrahi. Nempe ut in comitiis rempublicam ex uo formarent arbitrio;Inquisitione vero, ugi, quesublatis , promisiuamsacrorum licentiam inducerent. Vt vel inde nemine profitente satis intelligas,non alienos esse Proceres a Conjuratorum consilist. facim sique inter sipartiri, quos in unum omnes cogit eadem uectio. Ne id quidem Proceres disisimulant ,qui ad ultimum sua e Regi, ut Inquifitionem abrogarer,

edicta liniret , prateritorum gratiam concederet, oscia trium curiarum in unam confunderet. Hac sunt qua modo Montignaeus attulit: De adrentuRegis parum aut nihil adiecit. Cujus prefientiam Proceres non desiderant. In siumma, dua in Belgio sunt factiones, una Procerum altera Coniuratorum. Astera aIterius in umentum est. Et in id utraque collineat , at dominationem Proceribuι transiribat, quo deinde illi vel in Regem potentiam xxerceant. Post hunc sermonem , fuere qui censerent,

prudenter facturum Regem, si vel ipse, vel N α praesω

206쪽

396 NICO LAI BVRG UNDII raesectorum aliquis ais opprimendum --um in provincias transiret cum exercitu. Sed eam sententiam plures abhorrendo; Non paucos is Belio βntes esse testabantur. Multos tamen ex his non propria indole abstractos,sed lapis . nimi pilio aliena sustitia accesse. Bonorum interim

numerum praepollere caseris. Abominandum ergo remediisenus fore,pari uppliciocunctos vicere. Muine bellumgeri non posse citra bonorum inserum. Longe aliam e se voluntatem Regis,qui mitem, O pacatum imum praestare cupit Abditis ; Ocum illis haut aliter agere, quam tractare liberas stent Q Μ-rresfamilias. Hijustitiam nati ad sient. Do-msi sagittasic curanti ut liberorum salutem, non ultionem videantur exigere. Regem enim corrige Resse,noue evertere; senare,non exstinguere. Cum his& ejusmodi argumentis pro se quisque vicissim certaret ; in hanc tandem sententiam concessiim est , ut reserendum Regi dicerent : Duo omnino suppetere reme M. Alterum τρrum,ctfoti m. Alterum medium quidem; sed necessarium. Solidum remedium is celeritate ρομrum esse ro primo quoqgo tempore in provincias festia peris Rex, in ipse apparatui dxprehensiurus flectariorum consilia. Religionem adhoc inpotestate esse. Auctoritatem restactario m caducam,atque ιnfirmam. Si proximam femem otiosis extraxerit, non religionem nonsdem,non obedientiam inpeyturum. Praecipitatam infamam non postulare lenta remedia. Neque

etiam exstectandum, donec malijunctissibi extemnis

207쪽

'Hrs T. BELO. LIB. II l. 197

supercilium to ant, ct nihil amplius incerum fit in prorinciis. Componi adhuc res posseme ferro, manguine. Sed si sentem seditionem in ipsis cunis opprimendam esse Mox enim nihil proficient fucemctalagia ones,vel certe non nist inhosestis condicionibus feroci am disturient. νβm Regem hanobi expeditionem sumere debere. Nihil profuturam salteri premi fieri

quantumvis egregio. In eo enim non elacebit rerere

tia Majestatis,non eminebit auctoritas. Quin imo atrociorum fecessionum causu daturum partibin, utrimque armatis, ct ministerium Regis utrimque prae sementibus.Sicut nuper in Gallia accidisset.Ηec ergo i coma rota praevenire debet Rexpraestentia flua. Boni

enim austicia eius sequentur. Dubi, constectu Maje

tispercus,ad eundem resticient. Mali non habebunt in quo fiduciam reponant. quorum cervicibus exercitus incumbenssocietates ac factiones dissolaet, libratissue natibus rebelles in leges subiniet. Tum demum relignonis negotia secure componet,instructus legionibus,quas turbulentis objciat. Si quid in Ecclesiastica labaperit distiplina,revocabit ad cincisi, Tridentini fleveritatem. Asiectariis pero exiget ultionem flagitii. De edictis, quod videbitur, constituet. Si quid in Concilio Status, vel Finantiis,autfecreta curia mutandum duxerit,rectius ibiperficiet. Deeste nobis hic acta. esse decreta majorum, unde praeteriti temporis formam, mor qua liceret cosistere.Contraperitas quoque inter easdem curias exo rtas,disolare.jubebitque fingulaου contentas esse mandatorum fluoru nibus. Operam denique dabit, ne indulgentia, ct abolitiones, ne munera,cthonores,

208쪽

a'8 Nico LAI Buxa VNDrin quibus potissmu tranquillitassalusique publica con-Asst,ad indignos pereeniant. Hac fiunt solidiora rem dia. Quas mature applicaripossint vulneribus , rustra

jam in catera inquirimuS.Caterum dum instruiture . ercitin, dum aula moles per Fgraris movetur, hyems est, ct intempsi aura navigantibuS. Quippe non aliter Rex in Belgium transtortaripotest,quamOceano. Temere crediturus salutem suam externis hominibus. Proinde ad media remedia insitate compellitκr. hoc est de Inquisitione, O edictis, ac praeteritorum delictorum venia, quid agendum sibi, confideret. Flagitiosium olim in praesentium scelerum remedia , Necuritata suam, futurorumpraesagax Ecclesia institvit. Nihil enim sterandum , erepto telo quo integritatem ulciscitur uam, quam ut religio exponatur ingurist. Neg me periculo edicta roselyi in ancipiti republica. Malos paenis assci debere.

Quid enim futurum si nihil prater sicandala, o conci-

enes . . ac conventicula leges corripiant e nec id quidem idoneo siupplicio ; sed subnatextu turbata pacis ut lasa tranquillitatis scilicet ut μι cuique sat, intra domesticos parietes contaminata conficientia morem gerere. Itaque si tempora admi iterent,si siuros fefuissemiorum morem retineret ,nec supplicia irrogaret mitioraprateritis. Nunc vero magnopere censere celem ratis hominibus ignoscat, opraeteritorum criminum gratiam faciat. unos tamen Ministros, ct contionatores excipiat. Inquisitionis quoque Papalis potesarem exarmet, ita tamen ut Episicopalis in usum νωniat. Edicta vero in adpentuνifluum disserat. Osi

209쪽

HIs T. BELG. LIB. IIL 199 ne hac quidem moram ferant, Belga. ipsis jubeat fommulam concipere, transimittendam in I iis niam,ut de hac quod ridebitur Rex constituat. . Hac relatione audita , Rex ad Gubernatricem litteras dedit , quibus sententiam suam, in hunc modum commisit. Domina bona soror mea ; mut alia mihi unqua mens

fuit, quam ut clementiam cum meis communicarem.

Pristioeo assectui absens non detraho. Nihil equidem negare oonstitui, quatenus inviolatus numinis cultus patietur,o conficientia mea. Quod ex litteris hisceμ-tis intelliges. Neque id necessitati tribuo,quam repra- sentas; sed natura mea. Malo me gratia , quam pindicta paeniteat. At enim Inquisetionem aboleri demeras. Scio quantum momenti postulatu illis bub P. Hac siunt arma, qua ex olim in rebelles E cissa instruxit. Quibus hactenus dignitatem siuam tutata est Uectarist. M orum consilia damnare non possum. Neque tamen institutis eorum ita me a dixi,ut ab illorum prudentia recedere nefa existimem. Ad prasentis saeculi genium cogitationem direxi. Imperatorpater steus Inquistitionem accepit,quias nanda lilia Episcopi deerant. Cum sub incuria eorum, qui urisdictioni praeerant torperet Ecclem, ad hacqu-xitia recurrere .actus est. Nunc inter tot visivos eadem tempora non νιdentur. Facile itaque perfluaderi mihi patiar , Papalem βquisitionem expungi; modo scopalis robur accipiat. Edictisormulam,quam comc Uis,plane inutilem esse rideo.quia sectarii haut alio stectam, quam ad libertatem reliPonis.

210쪽

NI cox AI BURO UNDIm s libellis facile est intelligere. Foederatι vero a G neralium ordinam concilio edictum exstinant. Sed obsecro,quid bonorum interest , ha , an ista rogentur

seges ὶ Quippe uopte ingenio ad licita , ct honestastrantur , nec contra majorum morem quidquam a tentant. In malos autem nulla satis atroci a statuuntur Applicia. Veruntamen ut tranquillitatem civium, beneficum meum faciam ; recudi leges non recuso.

Nectam diu prefiissem consilium meum , si provi clarum omnium accepissem si fragia. Absique his nihil novi statuere oportuit. Quippe in leges munμcipales , aut privilegis ι ingere non est animus. Nams rogandi morem omittimus, bonorum lens praestos. Quia nec priora Micta sancita Aunt inauditis provinciis. Et male leges scistuntur, quas 'usiusp flea reficiat. Imo ad exemplum pertinet , femellatas perpetuo custodiri. Ceterum s constare robur

gibus istamus , quadam a juris commvnis prascripto exigenda simi. nempe ut contumaces, an baptistas ct relapsis ignis compestat. bona vero eorum publiuntur, quos gladius extinxerit. Quis enim probare poterit , exules 1 os drtunarum sinarum retinere arbitrium ucim , anten tialia laua, hereditates , ct legata ad eos pereenim quos sagitta 'opatria expulsios , civili beneficio invignos lex fecit; Ius commune has perduellibus poenas liquido impossit. Γuarum mentionem in formula moderaminis vestri nullam invenio. Dubium consilio, an errore. Sed delatores poena aut ranno ad proditi