Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

211쪽

qui stanu volent accusare r nemo gratis siubitum est

delataris invidiam. Hac velim eo candore admittaι, quo ipsi exigo. Nam quod ad me attinet, augendo Mario Mnstudeo. Sed quia publica utilitati conducere arbitror, ct ita fieri debere jus commane demonstrat. Edictum anni MIox L Ix'. idem constituit, nihil tum detrectantibus ordinibus. Neque ιnterim ad rem pertinere puto, quo pacto obstinata mentes stangantur. Potestatem vobi facio,concipiendiformulam: ita tamen,ut reIstionem mihi, ct Majestatem illo tam serpetis. Quodcumque autem νidebitur, quamprimum ad me transimitte. Preteritorum veniam quam requiris,quantillum prosiecturam existimem ex

hoc conjicio, quod Foederatos iste si frustratos vide am. Quanquam nec satis accipiam, utrum ipsis duntaxat Foederatos, an is Asinistros, ct flectarios pratia quoque dignos judices. Nola tamen legibus con- .fringi clementiam meam. De his quod videbitur ipsa constitue, O praeteriti furoris reniam fac, pro tua .

prudentia,ctarbitrio. Unos ta n condemnatos em 'cipio. Foederati vero vinculum refotrant,ct ad conciones, coetus; illicitos di Uandos omnem tibi industria

conferant. Hac demum lege gratim ratam efficiam. Quo minus ipsie iter in Belgium instiguam, per imminentem femem non licet,deprehensiuram me me dubio in mediis fluctibus. Primo tamen vere appellere tui. Interi conciones, ct tomenticnia non cessaν rint 3 ordinarias turmas, ct ambarios objicias. In Foederatos easdem partes amplexos, conscribe exercitum. Praefecturas delictis attritae. Horum virtusse

212쪽

aar NI eo LAI BVRGVNDI exrum me essciet. Nam ct ciritates fere in obsequio flant. Et quo fidem illibatam retineant , atores, O magistratis ad colensim o tum litteris exstimulo quas me mora destinandin trades peredariis. Vale. ex Nisa Sivria Prid. Calend. August.

Hanc utique epistolam in longum transcripsi,non ut moli voluminis aut copiae consulerem, quod unum semper vitium maxime declino : sed ut boni Regis famam calumniis exonerem. Nemo scriptorum est aliarum partium,qui nocentem non pronuntiet. Servitutem,& regnum cogitasse mentiuntur. Et quo magis exossem populo faciant,plura innocentiae ejus maledicta assingunt, praeterItis virtu- tibus, quas mitissimi Rex ingenii, sapra benignitatem candidissimas exercuit. In sacra majorum nec immeri id pervicacior fuit..Haec si adsint, caetera facile sopulo condonaverita Sed ab aequo lectore, sincerisque iudiciis, saniorem sententiam exspecto. Fata erant, quae Belgas urgebant. Ad quorum iram avertendam publiea vota & supplicationes Rex in Hispania suscipi iussit. . Eadem in Belgio fieri mandavit. Liveras quoque ad Proceres dedit,blanditiis plenas. Tempus appetisse monens , quo constantiam suam fidemque Probarent. Idem quoque magistratibus perscripsit. Missis his epistolis , alii, atque alii tabellarii in Hispaniam perveniunt , nunciaturi tristio

213쪽

His T. BELG. LIB. III. aQ tristiora praeteritis, & assiictae statum provinciae. quo indiscrimine religio esset, . qua in perplexitate rerum Gubernatrix. . Denique cuncta fervere discordiis , sub infanda secta

riorum audacia. , '

Ad hos nuncios indignari Rex caepit, quod sibi populus tam procaciter illuderet. Su cinctisque legionibus ad omnem fortunam Opus esse ratus,tria equitum, decem peditum millia in Germania conduci jussit. Gens ammis strenua , suaque indole in marteior propensa , plura Caesari, deinde & Philippo

Regi stipendia generose, fortiterque fecerat, in venali fortitudine ignara perfidiae. Sed

nec recens adacta in Sacramentum vexilla

destituit , quod tyrones Belgae inter flagitia

non numerant. Et cum hodierna prudentia statum robur in peregrinis constituat, inter eos Germani, ninil caeteris virtute , nihil affectu concedunt in principem, cujus aere militant. Turmas equitum in hunc modum diastribuit. Erycio Brunsmicensi tradita sunt tria millia ; totidem Ernesto Bruns censi. Philippus frater quingentos accepit. Joanni

Bavaro centum quinquaginta ; parem numerum Joanni millaertio attribuit.Pedites vero in triginta tres manipulos cotraxit.Ex his decem cohortes Joannes Natavius, totidem comes Euerstentus legerent. Gompenbergium octo praefecit. Waldensingerus quinque

214쪽

iθη. Nico LAI BURO VM DIiugiis est conscribere.Hos sibi Principes mercenarios pridem effecerat. Paveonam annotum debitam pensionem exigentibus persolvi jubet , missis in Belgium trecentis aureorum millibus. quantam summam mecessitas requireret, & praesens fortuna permitteret. Ex eadem pecunia sexaginta duo millia prauia diariis,turmisque Belgicis in sex mensium stipendia numerari praecepit. Caeterum ne Gemmanite dynastae ad tanti exercitus famam , linsuspici nem raperentur; necessitatem armOrum Caesari excusavit. Gubernatricem praeter- ea quae moliretur secretis ittetis edocuit, Generalia ordinum comitia differri praecipiens: Iamque epistola quam ante transeripsimus, in manus venerat. Nemini dubium erat,Coniuratos malὸ sibi conscios,nisi ex Generalium ordinum comitiis edicta non pas suros. Nec mitius aliouid sperabat Gubernatrix. Itaque Visium, Bitixellium,& Assonvitu. lium ad se accersit ex Privata Cutia, Barlaium lium, & Hachicourtisi adesse una jubet. . Soli enim ex Proceribus aulam instruxerant. Deliberare eos subet, quid sibi statuendum de voluntate Regis; infirmo,ut videtatur, in praesens remedio. Illi commodius de his re laturam dicebant xv. Cal. proximas, in communi Procerum concilio. Absentibus iis de . tanta re statui nihil debere. Nam si infelicem exitum haberent litterae , omnem invidimmolem

215쪽

HIs T. BELO. LIB. Iri. 2os molem in se undaturam. Probata sententia, epistola magis non publicatur, quam supprimitur. Jam quoque ea quae scripta erant ad aures Conjuratorum pervenerant ; praecipue indignantium, quod nullam comitiorum mentionem epistola praeferret, quaeiam profunde imbiberant. Credebant enim absque his tuto sibi caveri non posse. Et pro repulsa interpretabantur , quod Rex non scripserat. Itaque novis tumultibus visum est opus, & atrociori scelere extorquere, Oae Rex sine sic lere indulgere non poterat. Interceptae sentd Gubernatrice Tornacensium epistolae , quibus significabant Conjuratis, ut illico ad se mitterent, quid postremis eorum postulatis respondisset Rex Philippus, alioquin quide- stinassent strenue effecturos, Vnde facile est conjicere, ex Conjuratorum instinctu transe. actum esse sequens facinus, qui sectariis in quam instrumentis ad flagitia abutebam

Ergo postrid. Iduc Aug. proruptum est in

. apertum sacrilogium. Compositionem sce-

teris referre non pollum. Nemo enim in tanto consensu auctores meminit. Sunt qui auspicia Tornacenfibus imputent;& ab his submissos, qui perditissimorum audaciam pecu

'nia conducerent. Ego vero ut non unum amliquem populum, ita injuriam temporum ac cusare non desino , mutationem retrum por

216쪽

aoc Ni eo LA I BVπo VNDI tendentium. Trecenti circiter numerati sun qui sacrilegiorum licentiae viam aperuere. Oh

laura faex, & vappa populi. & inde in auda

clam proniosiquia occulta. Quorum unum, etsi maxime nefas, ne nominare quidem post sim . Homines sine tribu, sine nomine, sinibus Audomarensium egressi , mortaliumor ium notitiam amiserant. Sed Monasteriorum opibus avidissime inhiantes, primum omnium abbatiam vulverghemiam , haut procul Currrato sitam , hostiliter diripiunt. Clauis erant in ea virgines sacrae. Ipsa solitudo loci, sexusque naturalis. imbecillitas, Iconomachorum audaciam ereXerat. Hoc sceleris auspicium fuit. Imbutaeque semel 4acrilegio manus , nihil furori postea rei,

quum fecere. Calcare sacra, aras evertere , 4nsultare imaginibus, ornamenta absumere

flammis,violare sepulchra, ossibus defuncto- . tuis illudere. Mira prorsus & abominanda crudelitas. Quasi parum facinoris in superos

admitterent, etiam manes lacessere sustine bant. Nunc demum intelligimus , quanto posteritatis damno eraserint litteras , MajO rumque insignia marmoribus insculpta, quorum nunc vestigia abe ranti cepe conjectura multorum ingenia curiose pers quuntur, aut a fama memoriam requirunt, nullo certo auctore subnixam. Neque hunc furorem catholici tantum detestantur : sed

217쪽

etiam quisquis aliarum partium liberalibus

artibus ingenium excoluit. Iconomachorum tamen non inxererat quid posteritas amitteret. Per omnem illam oram grassati sunt in templa. caeterisque ad eadem audenda exemplum praebuere , facile sequentibus, quod tumebant incipere.Diceres ergo incendium per rura discurrere. Ita confestim,& sine mora obscuriores aliqKot pagos, pari audacia in Casi tana regione, pertentant Sectarii & Ministri in partibus. Inde statim Bellam corripiunt. Caeterum Bellae monasterium erat, quod ex Prioratu Carolus Caesar in Abbatiam extulerat,transsatis eo monachis D. Joannis Terii

nensis Benedictini ordinis. In hoc Divus

Antonius peculiari religione colebatur a populo Vota quoque pendebant de patiete, amctitaten loci testantia, quam multorum a norum donaria celebriorem effecerant. Ar-

muti ingens modus altaria instruebat, cultus. que ad magnificentiam sacrorum exacti. Haec sectarii religionis odio, seupraedae cupidine,

scelerata pietate furiis consecrant. Non s Cro , non profano manus abstinent. Sedibus suis Monachos exturbant. Nihil intactum,nihil integrum relinquunt. Orname sis sacrorum abutuntur ad ludibrium, calicibus ad temulentiam. Et ne catholicae religionis memoriam relinquerent ; bibliothecam dammis absumunt , multorum annorumia labore,

218쪽

ao8 NICO LAI BURGvNDI . labore,atque impendio instructam; &inhaemulta clarissimorum ingeniorum monumen ta , quibus adhuc typi lucem negaverant. Omnia prorsus vestigia prioris saeculi abolere decreverant , ut novitatem siram imput rent antiquitati, aptatoque mendacio, fab

lost origini apud posteritatem illuderent. Nihil ab infesto Christianorum hoste immanius exspectes. plane ut jam non sit, unde succem sere Barbatis jure de beant. Igitur omnia quae

reperiebantur a aut rapta , aut consempta erant. Avaritiam tamen satiare non poterant. Sparsas per agros locupletum domos praedabundi i uebant,cultum ecclesiarum absco di simulantes. Quae res multorum iram, visasque proum vix. Adeo ut quidem exprobrarent Ministri4 pihil aliud ipsos, quam latroci nandi licentiam sub larva pietatis arrire furentibus. Et cerinon aberraverat a vero. Et Ministri pudore victi, ad declinandam invidiam , aurum omne, dc argentum templo rum aedituis jubebant restitui sub invent riO ; caeteroquin ut in furem se animadversuros. Fuere tamen qui abstruderent , Bela crucem sublati exemplum fecere. Ea Ies avaritiam cohibuit. At ne simili licentia in posterum grassarentur ; non dirispersi, & palantes ut antea ; sed conferti, ac cqmposito ordine iter instituunt. Primi ibant Iconomachi cum bipennibus,

219쪽

H is T. BELG. LIB. III. 2 19 caeterisque instrumentis, obvia quaeque fana invadere, & si resisteretur, fores dolabris perrumpere jussi. Ministri duo proxime succedebant, homines nullo studio exercitati. In eam provinciam ex sutrina vel textrina surrexe rant. Populari tamen facundia & miscendisseditionibus validi ap.d multitudinem, crebris contumelijs in imagines debacchabantur. Post illos veniebant Diaconi,&Seniores;quos immensa sequebatur multitudo arniis excutita. Hoc modo Stegram perventum est. quos Gallicus ibi Minister magno gaudio excepit. Inde mervicu, & Menima,& mastenum,&circumjecta populati; ecce Messenensem abbatiam , miserabili vastatione diripiunt Nec Fl andria contenti, pretetereunt Lysiam flumen,& Insulensium aliquot vicos sacrilegio foedant. Donec omnem iram effunderent in Marquetiense monasterium. Hinc Seesmium

vers, ab accolis excipiuntur, qui ex finitimis undique pagis ad tutandam templi religionem armati convenerant. Multi Iconomachorum ferro caesi, alij praecipitati in paludes, obstoenum spiritum in coeno evomuere. Ad Rassescmium quoque fama delabebatur. qui mox supervenit cum militibus: Sed adventum ejus subita fuga sectari, praevenerant. Et sic ibi aliquando rabies stetit: ut in Flandria rursus atrocius insurgeret, quam non satis habuerant miserrime semel afflixisse. Vix No

220쪽

mannorum olim tanta fuit vastatio. Quadringenta & amplius templa triduanus furor absumpsit. Nec adhue tamen oppida pertentaverat. Hoc unum deerat publicis malis. Manebat ibi adhuc aliqua magistratuum reverentia ' cum econtra in municipiis, vicisque , &pagis sine metu licentia/rassaretur. Donec Moppida ad ultimum cessere. Caeterum Egmondanus ad pHmum Icono machorum tumultum Ipras processit, ut au- ctoritate nominis sui cives contineret in pace. Habebat in comitatu Flandrorum praecipuos. His auctoribus edictum promulgat, quo e terni in civitatem recipi prohibebantur. S lutaris haut dubie lex: sed absque armis exerceri non poterat. Et interrogantibus Egm danum magistratibus , num templa tentantibus vim inlarrent; contraxit humeros in cervicem, mandatum sibi non esse respondens. Mox inde se Bruxellam recepit ad concilium. Plerisque multum irridentibus, quod adve sus rebelles , & vim publicam molientes, custos & moderator provinciae mandatum P

quireret. Exspectandum illi mandatum filis

se, cum Gravelingam juxta, temere pugnam 'ciens,prope in discrimen attulit fortunam publicam. Bonos ergo desperatio cepit. Multi enim haut immerito suspicabantur ea quae

acciderent sponte, vel fraude Procerum evenire. M lis autem aucta est alacritas. Et ex

alia