장음표시 사용
401쪽
DAnuia T, scilicet Romani; quasi dicat, Suis impensis Iudaei bellum iuvabunt. ΑΒ Ais, scilicet Romanis. U. 28. DABiTUR, scilicet a Iudaeis. Eo-nu M, scilicet ludaeorum. V. IO. Ex PRopos ITo, id est pro arbi
quomodo hic dicatur, uni apud Romanos commissim suilla Magistratum cum constet post exactos reges, per duos consules in singulos annos eorum rempublicam sui Diis administratam Aliqui respondent , ad-mmistrationem quidem suisse pra cipue penes Senatum populumque Romanum p sed electos sui sse duos Consules, qui secundum leges, & ea quae a patribus conscripis decernerentur , Rem p. ordinarie gubernarent: atque adeo, etsi duo ellant consules ἔ tamen, quia unus semper alterum aliquo modo praecellebat, & quia communi consensu sine aemulatione primis illis temporibus gubernabant, non aliter hoc fuisse , quam ii ab uno homine tota Respublica regeretur. Uel etiam dici potes , Scripturam , ista non assirmare , sed tantum commemorare & dicere, quod horum omnium fa,ma venerit ad Iudam Macha harum & Iu daeos: itaque non nimis anxie de singulo-lorum exacta veritate laborandum. Et huic responsioni favet phrasis illa mox in initio huius narrationis : Et avdivit Iudas,& e. V. 17. di i 8. ET EL GiT I UDAs Eu.
LEMUM , ET IASONEM, AT Mi SIT Eos ROMAM CONSTITUERE CUM ILLIs AM l. CITIAM ET wCIETATEM . Scriptura hoc
factum ita commemorat, ut neque laudet, neque vituperet. Improbandum videri potest ex simili; quia i I. Paralip. xvI. reprehenditur Asa rex Iuda , quod inito foedere cum Benadab rege Syr , eum in auxilium vocaverit contra hostes suos, &cap. IX. etiam reprehenditur Iosaphat, quod
impio Achab praeberet auxilium s & simi.
liter Sedechias rex , qui a rege AEgyptῖ
petiit auxilium Et Rupertus Lib. X. devict. verbi cap. ult. etiam non probat hoc edus Iudae cum Romanis . Nihilominus Scriptura huius facti honestam causam reddere videtur, dum subiungit. ET UT AUFERRENT AB EIs iUGUM GRAECORUM, UIA v DERUNT QUOD IN sER vi TUTEM PREMERENT REGNUM Is RAEL . Iugum
scilicet illud, de quo toto hoc , & seq. libro e quo Israesitas quoque ad religionem
Graecorum volebant transferre. Nec simile .idetur de Asa, Mes Iosaphat, qui nulla huiusmodi premebantur necessitate Nee in Sedechia quoque smile erat. Nam vetitum erat expresse in lege, ne animo re dirent in AEgyptum . Demo a taxillum petebatur in re mi ulla, quia Secechias periurus erat Nabuchodonosoli ,& contra prophetias Isaiae & Ieremiae nitebatur . Aedenique pro ivllificatione Iudae , & fratrume: us videntur etiam facere exempla lanct rum Patriarcharum, Abrahae , t aac , &Iacob, & sanctissimi regis Davidis , qui
omnes consaederati fuerunt infideli aus, non tamen hostiliter odientibus populum Dei, nee eius religionem ; sciit nee Romani tempore Iudae & fratrum eius odiebant .
Vide Molanum Lib. I. de fide tervanda
U. I. A Uni vir IUDA s. Uerum est , o audivisse Iudam , quae sequuntur omnia. Id Scriptura dicit . Non tamen sunt necessario credenda quae illi narrata sunt. De quo Augustinus contra Ptiis scili. cap. IX. QUI A sUNT POTENTEs vrat sus. Bis hoc dicitur in uno versu. Trequentes in Sacris repetitiones sunt. U. 2. VIRTUTEs BONA; audivit r An, facinora. . As FECERUNT IN GALATIA. Asiatica, an Europae Gallia Utraque Galatia vocatur, ut dicimus II. ad Timoth. iv. io. De Asmica agi puto, ubi hella a Romanis eo tempore gerebantur. Sic Graeca non fecerunt habent, sed faeiunt . V. 3. QUANTL FECERUNT IN REGI NE HispANia E. Annis 23o. Romani Hispaniam subiecerunt, quantum tempus nul la alia Provincia subidenda posuerunt'. METALLA ARGENTI ob inuerunt . Dives
402쪽
olim fuit Hispania iis venis nostra artate Guadaleana sedina multis annis magnam argenti vim exhibuit. PossEDERUNT OMNEM LOCUM; aut in Hispania, aut in toto orbe quem aggressi sunt. V. 4. LOCA QUE QUAE LONGE ERANT v ALDE. Graec. Et locur erat valde disans , id est quamvis locus valde distaret , eum obtinuerunt . Gotth. locus qui longe erat vatile ab eis. CETERI ; pro, & alii Reges dant tributum. V. b. PHILiPPUM ET PERsEN CETEo. ROM REGEM Graec. Citioram, id est Ma. cedonum . CItium urbs & mons in Macedonia . Memento Alexandrum e Cethim
V. 6. CENTUM uiGiNTI ELEPHANTOS habuit Antiochus. Polybius Lib. U. eduxisse eum contra Ptolemaeum centum &duos ait. V. 7. CEPERUNT EUM vivuM. Sie dictum est Iudae. Historiei fuga elapsum Antiochum aiunt , & per Legatos de pace
egisse. Aut certe aliquanto tempore fuit captus. DARET OnstDEs. Filium obsidem dedit. ET coNsTITUTUM . Graece , δια-
, divisionem , id est Regni partem
quam ex scedere Romanis reliquit. V. 8. ET REGio NEM INDORu M. Gotth Medorum e fortassis ea est vera lectio: quid enim Romanis eum Indis ET ME Dos . Hoc Gotth. non est. ET. LYDosisti licet
statuerunt ut daret. Ab eo verba haec omnia reguntur. DE ODTIMis . Graec. m de optimis regionibus eortim; id est, alias opti. mas regiones statuerunt ut daret, ET ACCEPTAS EAs AB EIS. Graec. ab eo Antiocho DEDERUNT EUMEN t. Is suit Bithyniae Rex , amicus Romanorum . V. 9. QUI ERANT APUD HELLADA M. Graece , ex Hetiade. id est Graeci . TOL ix ERE Eos , scilicet liberare eas regiones , aut Romanos expellere . INNOTUIT ER-Mo, id est res illa . His , nempe RO-manis . V. G. Ex TERMINAUERUNT; seu destru-
U. II. QUI N Ipsis REQUIEM HABEBANT. Graec. θυι acquiescebant eis, id est foederati eorum, eisque obtemperantes. ET OBTINUERUNT REGNA; aut scederati, aut
Romani ipsi obtiuuerunt proxima & longinqua Regna. V. I s. CURIAM FECERUNT, seu Sena-Bib. Sac. m. XXII
tum. TRECENTr VIGINT . Numerus Sena torum Romae suit varius . Romulus cen tum constituit , deinde ad trecentos , &quadringentos, & mille creverunt aliquando. V. I 6. COMMITTUNT UNI HOMINI MAGIsTRATUM . Monarchia praestautior est aliis sermis gubernandi. Uerum eo tempOre duo Consules Romae erant, alternis ta
mea diebus imperantes, uti ex Livio eolis ligitur, Lib. II. & XX H. atque ex Plutarcho in Numa. V. II. FiLII IAcoB. Graece , fili Aecos. Parum refert . Certe Eupolemus Selaon, quos Iudas Romam misit , eximii Oiti & nobiles fuere, ideo maiores eorum designat. Miserunt Iudaei,
. , scribi. Gotth. conferιbi . Sed perinis de est . V. 26. NIHIL AR Elf ACCIPIENTES Inempe, a Romanis; quasi dicat , Gratis id facient. Aut ab hostibus nihil accipient.
ut nec dabunt, nullum cum eis erit commercium. Graece non est eum eis. V. 28. ET ADIuvANTiBUS :Puto hoc loco eam vocem significare compugnantibus , scilicet contra Iudaeos . NON DABITUR. Gotth. mn dabunt, scilicet Romani , triticum. CUSTODIENT MANDATA , id est statuta. EoRu M. Graece, haec, sine fraude. V. 29. SECUNDUM HAEC UERBA CON-sTITUERUMT, id est foedus secerunt Ro. mani eum Iudais. Si mutare quid voluerint in eo. V. 3o. FACIENT Ex PROPOSITO SUI . Graece , ex beneplacito eorum, id est utriusque partis consensu. V. 32. SI ERGO ITERUM ADIERINT Nos .
Forte legendum vos ; id est, si vos denuo aggressi tuerint, si arma sumpserint contra vos . Graece neutrum est pronomen , & id videtur melius, quia sequitur contra te. Si contra te iverint hostes , FACIEM Us ILLIsi UDICIUM , id est contra illos facto decreto bellum geremus.
Vers. I. A CQUIEsCUNT AD OMNIA QUAE lx posTULANTUR AB Eis . In Graeco est , A ῖσιν ἐν πῖσι νεῖν Ερσιγε- λίνεις αὐτοις, quod verti potest, Benevolor
se prabent iis qui se illis adiungunt , sia . E e e licet
403쪽
Iieet aequiescendo iustis eorum postulatis .RD OMNIA QUAE posTULANTuR , id est non lemel, aut in uno aliquo eventu, sed
V. 2. UIRTUTEs BONA s. id est egregia ne in ora. IN GALATIA: Gallia . nam Gallos Graeci γαλἀ iste appellant . Vel respicit bellum gestum contra Gallograecos, qui &Galli, & Galatae ditii sunt, qui in bello
contra Antiochum magnum a Romanis gesto a patr: bus rcgis steterunt. METALLA : fodinλς.
V. d. OMNEM L CUM; scilieet Hispa niae. Uel generatim senius est ; quasi di eati onnia loca, quae possviebant , consi. lio sibi, & patientia pararunt. V. 4 SUpERvFNER ANT Eis: qui eos bello laeet Ii verant. CHTERI AUTEM: qui scilicet ab eis armis domiti sunt. V. 1. CET EORUM REGEM , id est Macedoniae; nam huius libri cap. r. statim initio Macedonia, & Graecia terra Cethim dicitur. ORTINUERUNT Eos: debellarunt, Vel sbi subiecerunt.
V. . ET CONsTITUTUM . In Graeco est διας. Γυ: significat autem aliquando pacificationem, & reconciliationem animorum . Salianus putat idem valere διαπολόεῖ
quod δὶαθή, is, pactum, foedus, sive foede-
iis conditiones constitutas. V. 8. ET REGIONEM INDORUM , &c.
Mirum est hic dici regionem Indorum , &c. ereptam ab Antiocho, & datam Eumeni , nam Indiam neuter umquam possedit. Ad veritatem hi iloriae susscit Iudam ita audi ville, etsi aliter res sorte haberet. V. 9. QUI ERANT APUD HELLADAM , id est Graeciam; ab accusandi ea su forma istus nominativus, sicut & Ptolemaida , &Lampada . AEtolos intelligit, qui Antiochum, & Philippum ad arma cupienda contra Romanos solicitarunt . TOLLERE
ciis, & fautoribus, qui illis fidebant , &spem in eorum auxilio ponebant. V. I 4. ET IN OMNin Us lsTIs: cum scilicet tantum opibus , & potentia praeita
V. l . CURIAM, id est senatum . DE MULTiTUDINE, id est de populo , scilicet recte gubernando. V. I 6. UNi: se licet tonsuli . At duo aranti sed se audiverat Iudas , ut etiam
quod sequitur de invidia, &e. quod tamea
falsum est. LELus : aemulatio. V. 23. BENE IT ROMANIs, &e. lententiam rescripti resert phrasi Hebrai-
V. 23. DICTA vs RIT , id est seret , aut postulaverit. CORDE PLENO, id est promptisti tre. V. 26. PRAELIANTI Bus , scilicet Iudaeis. NON DABuNT, scilicet Romani; quasi dicat: Suis impensis Iudaei copias auxiliares
mittent. TOta lententia decreti est, ut Iudaei pro Romanis, & vice versm Romani pro Iudaeis, suis sumptibus militare teneantur, pro arbitrio eorum, in quorum utili talem pugnabitur: hoe enim est quod dicitur , Cilodient mandata eorum . Nam
quibus in bello necessaria suppeditanda sunt, ii non amici , aut socii, Ied comducti iii milites videntur. V. 3O. Ex PRO post To suo , id est arbitratu, consentientibus tamen partibus. V. 32 SI ITERUM ADtERiNT Nos : Iudaei ; expostulantes quod male tractentur. FACIEMUS ILLis Iu Dici UM : eos tutabimur, & vindicabimus . Respondet phrasi Ita l. Faremo laro ragione.
Vers i. Λ Uorvir Iunas; & vers. a. lx Auni ERUNT Iudaei. Certum ergo haec omnia fuisse Iudaeis enarrata de Romanis: sed necesium non est , ut quae narrata illis sunt, omnia vera sint . Si ecertum est, blasphemos Iudaeo dixisse de Chri lio , potatorem vini, populi seductorem .
daemonio plenum: non tamen ideo vera e rant quae dicebintur . Nam Scriptura , quid narretur , enuntiat e non tamen asa firmat , verum esse quod narratur . Hoc
rei ponso eludi possent, si quae in his suae de Romanis hie sane an pla & magnifica
narrantur, deprehendi contingeret quae probatis hi istor ographis adve is arentur. Ehota ismen nihil eiusmodi deprelaende te pollum,& vera esse omnia ex sequentilius manifestum Deiam. Nam quod de Galatis subactis narratur . sive per hos intelligas Asiaticos, sive Europaeos Gallos , certum est ex Livio, Diodoro , Iustino , Floro , Iosepho , a & aliis, vere utrosque a Romanis tum tubactos fuisse, paulo ante hoc
404쪽
tempus. Quando & Punica bella, quae hiel vers q. obscure, sed clare apud Iosephum
Iudaeis enarrantur, consecta constat. V. 3. LOCUM OMNEM HISPANIAE prudenti coxsi Llo suo ET singulari PATIENTIA , post χῖ o. annos tandem sibi subie .cisse, quantum tempus nulla alia provineia subigenda potuerunt ; iidem auctores diserte enarrant: uti di de se inis AURI ET
ARGENTt in Hispania , Strabo , Plinius ι& alii. Et nostra quoque aetate , inquit Mariana, Guacialcana sedina magnam nobis argenti vim exhibuit. V. s. Pur LippuM Epiri & Macedonia regem, eiusque filium nothum PERsEM, Ieu Perseum, C ET AEORUM e, id est Macedo
num, REGE 13 hello OBTINUERUNT Roma.
ni per L. AEmilium Paulum , qui & deuictum perseum in triumphum duxi t , dc Macedoniam in provinciam redegit . Quae
vege narrantur, uera esse patet ex dictis Danielis xl. Io. & Chronici eap. x L. Hunc Polybius d dicit ad verius Ptolemaeum eduxi ite in aciem ELEPHANTOI centum Et ducis quid mirum , si contra Romanos , ut hic iucitur, eduxerit CENTUM uicii NTi ὶ Quod vivUM teperint, fateor, non asserunt Livius, Florius, Appianus. Dicunt nihilominus a L. Scipione ita prellum dc in arctum redactam , ut initar captivi cesserit Romanis quaecuma .e petierunt, nempe TMBUTUM his mi te tolentorum quotannis. 'toprium ire per fi tum inter obsides . CON
Tt TUTUM luoque Giame, διας ελάs , id est di. itionem. e licet regiorum suorum, pati dehait, 'c ut o timc reei es suae . nem. pe Me ita , Dda, tui 1 quo nomine videmur des Ra .io remotiores provinciae ultra m rito Tauri sitae , ut ex Strabone,
Romanorum amico clinarentur di ipse sola Syria sc aliis i .nohi oribus regnis cis Tau.
rum contunius vivuret , ut Dan. XI. 18.
expotui . duis has i in duras, tam probrosas conditiones, rivi captus, vel qua ca pius iubeat ὶ Fieti etiam potuit , up ad Neve spatium revela ciptus fuerit, sed tuis. Sc pronas ii ta n .li nutus . Cur enim aliO- quia . leo lui ct is tuit postea Romanis Scieo ρ cur in ius perti actia,
V. O. O Io. ET QUIA QUI ERANT A PUD HELLADAM; Graece, in Hellade, id est Graecia, voLUERUNT IRE Se hellate adversum Romanos , ET TOLLERE Eos de medio, nempe Romanas logiones litie in vicinia degemes; MIςERUNT AD vos de-he .landos Romani Duc EM UNUM suum Nabidem , dc post hunc alios , qui variis praeli is omnes paulatim subegerunt , teste Livio, Floro e & aliis.
U. la. Amscos autem ET QUI IN Ipsis
REQUIEM HABEBANT , id est qui acquiescebant Romanis, ut est in Graeco, fide tes illis, Sc ivllis de monilis illorum obtemperantes , Opibus auxerunt & regnis . Exem illo sic Eumenes, de quo vers. 6.&
mani , id est senatum conuit uerunt ex treiscentis viginti capitibus. Qui numerus non temper idem suit e primo enim centum dumis taxat a Romulo constituti, mox decenti, paulo post trecenti. Et hic numerus cum
aliquo subinde auctario, ut ex hoe loco colligitur, usque ad Gracchi seditiones duravit , quanda Mo. suerunt senatores .' post
Uerum id est non de solo Dictatore, sed te de Consule Romano . Nam licet duo
quotannis crearentur , t umquana tamen am-
io simul uno eodemqic loco imperabant. sed unus in urbe, alter in exercitu et unus in una orbis parte , alter ita altera . Quod
si uterque simul vel in urbe ellent, vel in uno eodemq.e exercitu, singilli alternis die-hus imperabam, δc alteri soli falces illod e praeserebantur , inquit Livius δι Sig n uς g. Et huius rei nimis evidens teliis suit infelix illa dies, qua contra Hannibalem ad Cannas pugnatum a Romanis suti, iubente Uarrune Contule, cui fors eius diei imp rii erat, nihil consulto collega suo Paulo , penes quem pridie summa imperii fuerat, & postridie rurium sutura erat, ut ait
idem Livius hi qui & alibi i in M. Li- .io Con e simile quid notat, Si Plutarchus in Numa Fc Fatuo. Idem in suis Strateg ς observabant Graeci , in Epillatis suis Atheuienses , in Decemviris suis antiqui R mam , testibus Didem Plutarcho, Sigonio , Livio k dc aliis. Decimo enim die ius po. E e e a pulsii
405쪽
pula singul/s reddelant: quo die penes pra-feium turis Iasies duodecim erant e collegis novem singuli accens apparebanι . ET NON
nempe publica, & quae rem p. in apertas factiones vel bella traherent, ut pollea sub Graccho, Mario , lulio Caesare & ahi ς contigit. Eamdem Romanorum concordiam sub haee tempora eximie commendat Aristides apud Plutarchum, Iosephus, S. Augustinus I tk alii. Cum Romanis ergo tam potentibus , tam aequis, tam laudatis amicitiam δι foedus ineundum putavit Iudas M'chabaeum, eo maxime consilio , ut auctoritate illorum compesceret insolentiam Demetrii regis Syriae, cui alioquin' humanis viribus se diu resistendo non esse sentiebat. Inter pacis, seu scederis, conditiones una erat, ut, si bellum Romanis, sociisve Romanorum aliunde ingrueret , Iu
NO, id est promp:issime & alacerrime : Iudaeis tamen se pro Romanis
V 26. PRAELI ANTI Bus NON DABUNT Romani TR i Tl CUM, ARMA, PECUNIAM,
NAvEs: sed de his omnibus aliisque nece sariis ipsi met ludaei suis prospicient, NIHIL a Romanis AcelmENTEs, sed gratis , ac propria impensa illis succurrentes. V. 27. SIMILITER vicissim si GENTI Iu-DAEORUM PRI Us ACCIDERIT BELLUM , ADIUvADUNT eos ROMANI Ex ANIMO: V. 28. ET ADIUvANTIBUS NON DABI
TUR seu commeatus, seu apparatus belli. cus a Iudaeis: sed his Romani succurrent gratuito & propriis impensis . Sic exigit vera amicitiae durumque esset amictis &laborantibus, nullam ab amicis opem sperare vel accipere , nisi quantam proprio aere coemptum ab illis vellent.
cha Livius Lib. xxl . cla Lib. xxv III.
c J Plutarch. i. At stide . siaon. Lib. I v. de Rep. Athen. cap. II. Livius Lib III. VJ loseph. Lib. II. Capt. cap. xvrra. & xl M. Auauit. Lib. II. de Civ. cap. xvii. oc avo r. de Lib.
Vers. 1. V T Auni ERUNT . Quae hie de
L. Romanis bellis narrantur sunt in Chronologicis ad singulos annos expam fias notata cum annis V. C. & Olympi dum : hic etiam universe observa, diei tae omnia narrata Iudae; quamvis hutoricu lacer non interponat suam de omnium veritate auctoritatem, & hoc spectat ad, quar dam rerum explicationem, quae hic dicuntur. Ceterum haee legatio instituta post devictum Nicanorem non potvit accidisse
ante hunc annum II 2. Uerum ut occurratur calumniis Novatorum quaerentium in scirpo nodum ; ibo hic paucis per aliquot capita , ut veritas hilloriae elare appareat. Primum ergo RG mani hie dicuntur aequiescere ad omnia quae postulantur. Quis sanae mentis non in
telliget , hic legitime postulata . praesertim
in societate ineunda nam de hae nunc agitur. Secundum est de bello in Galatia. Certe contra Antiochum magnum pugnatum est anno V. C. 363. ut ibidem notavi ad ann. orbis 3814. item contra Perinseum , ann. ἶ83 . & 3838. hella Hispanica nota sunt tempore Hannibalis & Setia Picinum . Tertium , an vivuL captus Antiochus, ut hie dicitur, vers. 7. Resp. hoc quidem narrari, non proponi tamen ut verum , sed ut auditum . Quid vetat autem narratoribus addi, vel mutari adiuncta aliqua , seu circumstantiam . Evasit quidem su-pa, ut narrat Livius; sed cur non etiam captus dimitti clam potuit a Scipione ἐQuartum ιχο. elephantos habuisse narratur Antiochus, nimirum vel in acie. vel alibi . Quintum , quale suit illud tributum magnum . Re p. suisse quindecim millia talentum Euboicorum , & praeter alia accedebant Ia. millia talentum, numeranda intra annos Ιχ. vide annum orbis 38i . haecti similia intellige hie, nomine constituti,
foedus designant, vel pacificationem'. Sextum de Indis, Medis, 3c Lydis, vers. 8. ereptis Antiocho. Sane ut dixi anno 'SI 4. variis provinciis mulctatus est Antiochus . Media hie est Thraeiae provinciarsie Ortelius dat Medos Thraei cos , & A. siati eos . Lydiam inter Asiae minoris provincias numero : de Indi ea provincia varii
406쪽
varia pro nune iant: probabiliter Salianus dat ex Stephano , regionem dictam Indicam
circa Pontum. U. I. CETEORUM e Macedoniae I vide cap. I. de Cethim. V. 9. ET QUl ERANT APUD HELLADAM . Hellada intellige Graciam : hie de rebus transactis cum AE tolis agitur in Graecia: vide annum orbis 38i3. & U. C. 362. & 364. quod vero additur volu E. RUNT IRE ET TOLLERE Eos hi a Romanis defeeerunt ad Antiochum ; & minabantur se ad Tyberis ripam eastra posituros. Sed victi sunt a M. Aellio Glabrio.
ne anno citato . Hellada nominativus sor. matus ab accusandi ea su Graeco. V. 13. QUIBUs v ERo v ELLENT. En Demetrium de quo nunc agimuς. regno dum
obses esset, privatum; & Antiochum Epi phanem iubente Popilio, eoactum in ΑΕ.gypto respondere e circulo: se Livius, &pleraque similia . V. I . NEMO PORTABAT . Sie Livius Lib. II. id modo cautum est sub Consulibus ne si ambo falees haberent, duplicatus terror videretur. Brutus prior concedente collega, fasces habuit: auctor por. ro est Halicar : trecentorum numerum a
Tarquinio Prisco institutum sui isse , tamen
censorum arbitrio poterat hic numerus interdum augeri; semper tamen retinebatur numerus trecentorum , sicut solet retineri numerus 7 o. interpretum , vel discipulo. rum . De purpura Consulum vide Sigonium Lib. III. de iudiciis cap. v III. Sane ex Halic. Consules non gestabant coronam , nec togam pictam purpureain: toga praetexta purpura quam vi daretur Consulibus non est purpurea : erat περισοροπα solum sat, quid illud est vers. I 6. OMNEso BEDIUNT UNI, ET NON EsT INvi DIA Certe
hoe de invidia iacile potest admitti, humano
quodam modo & politico ; quamdiu llat Reipubliea bene lolii tuta r uni vero Obediebant , sive quia ita narratum est . &serebatur in Iudaea, ut dixi .ers. a. initio; vel quia saepe fiebat, ut: Consules alternis imperarent; praesertim in bello, ut narrat Livius de pugna Cannensi. Est hie porro magistratus annuus: certe ex hoc anno &singulorum imperio; sive ex unico dictatore qui interdum ad aliquot menses creabatur, facile fuit ut Iudaei ex auditu haberent pro re probabili, quae hic de Romanae Reipublicae administratione narran
V. 1 . ET PLACUIT sERMO. Ante hoc foedus omnia satis sceliciter Iudae Obvenerunt, dum in suo Deo auxilium eollocaret; at post hoe foedus eum Gentilibus non sic :quaestio proinde est, an recte inierint hanc locietatem Iudaei. Sane Ruperi . Lib. X. cap. ult. de vict. vitio vertit Iudae hoc sce-dus: recte tamen, ut existimo , opinatur Salianus ann. 389 . num. 33. nullam hic
culpam esse semotis periculis ti scandalo, talem eum infidelibus habere societatem pro de sensione iusta patriae & regni suscepsam . Nam & belluarum etiam ope utimur; & stat eum Gentilibus humana societas etiam hodie, non interdicta per ullam , aut censuram Ecclesiasticam , aut
divinam prohibitionem qualis est quae
nobis prohibetur eum daemonibus t & aperta sunt illa ex Libris Regum , & Ge. nesi exempla de Davide & Abraham, nee improbata I cum suerint non ad protectionem impietatis, sed ad legitimam iustamque innocentis defensionem . V. 26. Sensus est. Suis propriis sumptibus , tam Romani pro Iudaeis, quam Iudaei pro Romanis militabunt ἰ hoc est , neutri erunt, ut conductitii milites , & res geretur pro arbitrio illorum in quorum uulitatem pugnabitur. CA
407쪽
Eacebἰde imo contra udaeam musis a Demetrio, Iudas mInimo exereia tu fori bime ne eus occiditur. ας Iugepur: graviterque aff/ctis piis Israelitis frater ipsius Ionathas in eius Ioeum sufficitur: qui ob fratris Dan. nis mortem percutit stior Iambri in nuptiis : rursumque percussis de Bae chidis exercitu miIle viris , inuimus ob impia in locum Ianctum opera percussi ιν a Deo pira si, mortuus es: sed π Bacchides eum nee dolo secvi posset Ionathan perdere, inito cum co faedere discessιν , nec amplius in
Nterea ut audivit Demetrius, quia cecidit Nicanor Scexercitus. in praelio, ' apposuit Bacchidem & Alcimum rursum mittere in Iudaeam, & dextrum cornu cum illis . 2. Et abierunt viam , quae ducit in Galgala , &castra posuerunt in Masaloth, . quae est in Arbellis : ROceupaVer v eam , & peremerunt animas hominum.
multas. 3. In mente primo anni centesimi & quinqua. gessimi secundi , applicuerunt ex citum ad Ierusalem: 4. & surrexerunt, &abierunt in Beream viginti millia virorum, & duo millia equitum. s. Et Iudas posuerat castra in Laisa, & tria millia viri electi eum eos es &viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt, & timuerunt valde : &multi subtraxerunt se de castris, & non remanserunt ex eis nisi octingenti viri. 7. Et vidit Iudas quod defluxit exercitus suus, & bellum perurgebat eum. & confractus est corde, quia non habebat tempus congregandi eos, & dissolutus est. 8. Et dixit his qui residui erant: Surgamus & eamus
ad adversarios nostros, si poterimus pugnare adversus e S . R. Et averte bant eum, dicentes.' Non poterimus, sed liberemus animas. nostras modo ,.& revertamur ad fratres nostros , & tunc pugnabimus adversus eos e nos
autem pauci sumus. ID. Et ait Iudas: Absit istam rem facere ut sugiamus ab eis: & si appropiavit tempus nostrum moriamur in virtute propter fratres nostros, & non inseramus crimen gloriae nostrae . II. Et movit eoxercitus de castris, & steterunt illis obviam. & divisi sunt equites in duas partes, & sundibularii & sagittarii praeibant exeret tum, & primi certaminis omnes potentes. I 2. Bacchides autem erat in dextro eornu, & proximmavit legio ex duabus partibus, & clamabant tubis.' I3. exclamaverunt autem & hi, qui erant ex parte Iudae, etiam ipsi, & commota est terra a voce exercituum.' & commissum est praelium a mane usque ad vesperam. I . Et vidit Iudas, quod firmior est pars exercitus Bacchidis in dextris,& convenerunt cum ipso omne. constantes corde : Isia & contrita est dextera pars ab eis, & persecutus est eos usque ad montem, AZoti . I 6. Et qui in sinistro cornu erant, viderunt quot contritum est dextrum cornu,& secuti sunt post Iudam, & eos qui cum ipso erant, a tergo ζ I7. &ingravaaum est praelium, & ceciderunt vulnerati multi ex his & ex illis.
408쪽
fg. Et Iudas eecidit, 3c ceteri fugerunt. Ist. Et Ionathas 3c Simon tute runt Iudam fratrem suum , 3c sepelierunt eum in sepulcro patrum suo. rum in civitate Modin. Eo. Et severunt eum omnis populus Israel planctu magno, & lugebant dies multos, a I. 3c dixerunt : Quomodo cecidit potens, qui salvum faciebat populum Israel l 22. Et cetera verba bellorum Iudae, & virtutum quas secit, & magnitudinis eius, non sunt descriptae
multa enim erant valde. 23. Et factum esse post obitum Iudae emerserunt
iniqui in omnibus finibus Israel . Sc exorti sunt omnes qui operabantur iniquitatem. 24. In diebus illis iacta est fames magna valde , & tradidit
se Bacchidi omnis regio eorum cum ipsis. 2s. Et elegit Bacchides viros impios, Sc constituit eos dominos regionis: 26. 8 exquirebant, Sc perscrutabantur amicos Iudae, & adducebant eos ad Bacchidem, dc vindicabat in illos, & illudebat. 27. Et facta est tribulatio magna in Israel, qualis non fuit ex die, qua non est visus propheta in Israel. 28. Et congregati sunt omnes amici Iudae , & dixerunt Ionathar : 29. Ex quo frater tuus Iudas defunctus est, vir similis ei non est, qui exeat contra inimicos nostros, Bacchidem, Sc eos qui inimici sunt gentis nostrae. 3o. Nunc itaque te hodie elegimus esse pro eo nobis in principem, & ducem ad bellandum bellum nostrum. 3I. Et suscepit Ionathas tempore illo principatum, & suris rexit loco Iudae fratris sui. 32. Et cognovit Bacchides, Sc quaerebat eum occidere. 33. Et cognovit Ionathas, Sc Simon frater eius, dc omnes qui cum eo erant: & sugerunt in desertum Thecuae, bc consederunt ad aquam lacus Asphar. 34. Et cognovit Bacchides, & die sabbatorum venit ipse ,
dc omnis exercitus eius, trans Iordanem . 3s. Et Ionathas misit fratrem suum ducem populi, Se rogavit Nabuthaeos amicos suos, ut commodarent
illis apparatum suum, qui erat copiosus. 36. Et exierunt filii Iambri ex Madaba, δc comprehenderunt Ioannem , Sc omnia quae habebat, dc abierunt habentes ea. 37. Post harae verba, renuntiatum est Ionathae, dc Simoni fratri eius, quia filii Iambri faciunt nuptias magnas , dc ducunt sponsam ex Madaba, filiam unius de magnis principibus Chanaan , cum ambi.
tione magna. 38. Et recordati sunt sanguinis Ioannis fratris late 8c ascenderunt, dc absconderunt se sub tegumento montis. 39. Et et averunt o v. los suos, δc viderunt: dc ecce tumultus, 3c apparatus multus : Sc sponsus processit, Jc amici eius, Si fratres eius , obviam illis cum tympanis 3c musicis, Sc armis multis. 4o. Et surrexerunt ad eos ex insidiis , 3c occiderunt eos, δι ceciderunt vulnerati multi, Sc residui superunt in montes: dc acceperunt omnia spolia eorum : Al. 3c conversae sunt nuptiae in i ctum, Sc vox musicorum ipsorum in lamentum. 42. Et vindicaverunt vinis
dictam sanguinis fratris sui: Sc reversi sunt ad ripam Iordanis. q. Et audivit Bacchides, Si venit die sabbatorum usque ad oram Iordanis in virtute masna. 4. Et dixit ad suos Ionathas : Surgamus , Sc pugnemus contra inimicos nostros: non est enim hodie sicut heri Sc nudiustertius: 4s. ecce enim bellum ex adverso, aqua vero Iordanis hinc Sc inde, dc ripae, & paludes, Scsaltus : dc non est locus divertendi. 46. a J Nunc ergo clamate in ca luna, ut liberemini de manu inimicorum vestrorum . Et commissum est
409쪽
hellum. 4 . Et extendit Ionathas manum suam percutere Bacchidem . At divertit ab eo retro: 48.& dissiliit Ionathas,& qui cum eo erant, in Ioris danem, & transnataverunt ad eos Iordanem. 49. & ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri. Et reversi sunt in Ierusalem , so. & aedificaverunt civitates munitas in Iudaea, munitionem , quae erat in Iericho ,& in Ammaum, & in Bethoron, & in Bethel, & Thamnata , & Phara, 8t Thopo muris excelsis, & portis, & seris. s I. Et posuit custodiam in eis, ut inimicitias exercerent in Israel: sa. di munivit civitatem Bethsu ram, & Gazaram, & arcem, & potuit in eis auxilia, & apparatum esca. rum: s 3. & accepit filios principum regionis obsides, & posuit eos in arisce in Ierusalem in custodiam. s . Et anno centesimo quinquagesimo tertio, mense secundo, praecepit Alcimus destrui muros domus sanctae interioris ,& destrui opera prophetarum : & coepit destruere . 5s. In tempore illo percussus est Alcimus: & impedita sunt opera illius, & occlusum est os eius, & dissolutus est paralysi, nec ultra potuit loqui verbum , & mandare de domo sua. s6. Et mortuus est Alcimus in tempore illo cum tommento magno. 37. Et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alcimus o &reversus est ad regem, ' & siluit terra annis duobus .s8. Et cogitaverunt omnes iniqui dicentes: Ecce Ionathas, & qui cum eo sunt , in silentio habitant confidenter: nunc ergo adducamus Bacchidem , & comprehendet eos omnes una nocte. sq. Et abierunt, & consilium ei dederunt. 6o. Et surrexit ut veniret cum exercitu multo: & misit occulte epistolas sociis suis, qui erant in Iudaea , ut comprehenderent Ionathan, & eos qui cum eo erant: sed non potuerunt, quia innotuit eis consilium eorum. 6 I.
Et apprehendit de viris regionis, ' qui principes erant malitiae, quinquaginta viros, & occidit eos.' 62. & 1 ecenit Ionathas, & Simon , & qui cum eo erant, in Bethbessen, quae est in deserto: & extruxit diruta eius,& firmaverunt eam. 63. Et cognovit Bacchides, & congresavit universam multitudinem suam: & his , qui de Iudaea erant , denuntiavit . 64. Et venit, & castra posuit desuper Bethbessen : & oppugnavit eam dies multos, & feeit machinas. 6s. Et reliquit Ionathas Simonem fratrem suum in civitate, & exiit in regionem, & venit cum numero, 66. & percussit Odaren, & fratres eius, & filios Phaseron in tabernaculis ipsorum ; &ccepit caedere, & crescere in virtutibus. 67. Simon vero, & qui cum ipso erant , exierunt de civitate , & succenderunt machinas , 58. & pugnaverunt contra Bacchidem , & contritus est ab eis r & affixerunt eum valis de , quoniam consilium eius, & congressus eius erat inanis . D. Et iratus contra viros iniquos, qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum, inultos ex eis occidit: ipse autem cogitavit cum reliquis abire in regionem suam. 7o. Et cognovit Ionathas, & misit ad eum legatos componere pacem cum ipso, & reddere ei captivitatem. 7 I. Et libenter accepit, & fecit secundum verba eius, & iuravit se nihil facturum ei mali omnibus diebus vitae eius. 72. Et re id idit ei captivitatem, quam prius erat praedatus de terra Iuda: & conversus abiit in terram suam , &non apposuit simplius venire in fines eius. 73. Et cessavit gladius ex Israel. & ha-
410쪽
& habitavit Ionathas in Machmas , & ecepit Ionathas ibi iudicare popu lum, & exterminavit impios ex Israel.
ROMANAE CORRECTIONE a. amsi Graece addat . . 'rL. 61. Qui prme ea mam maluia . Lege . Uers. I. apposuis Baeetidem . Non interpo. dum est malitia quod est insidiarum , noanas oe . milisia quod est exereitus, id est legendam's 37. D Auit terea annis duistis. Non est a prima vocalis nou i tertia. iacile addas voci ιerra nomen Iuda , alia
s Α. U. 38. SANGuiNis, id est caedis . TEGua MEMTO, id est latebra. Ref. I. 'UM rxxis , id est illis com. V. 3ρ. Pstoc si Τὴ pro, Procedebat.
missum. R. 4et. VINDICAvERUNT; pro, secerunt. V. a. ANIMAs HOMINUM; pro , homi- V 43. IN HRTUTE, id est cum exercitu . nes, Vel animas, pro, vitas. V. 43. Ex AuvEMO . Graec. a front , V. 7. DissoLUTus, id est consteta at loe a tergo. . . i.
nim. - Not. hic, post foedus initum eum V. 46. IN CAELUM, id est ad Deum. Romanis res eis infeliciter successiile. Item- V. 4 . DivERT T, scilice; Bacchides. νque pollea Ionathae & Simoni. Uide insta V 48. ET TRANsNLTAVERUNT. Graec. eap. Xri. dc xlv. ut videatur factum noninem transerunt, scilicet hostes. placuisse Deo, cui fuerat magis fidendum. p. 49 REv RsI suNT . Graec. r ersus V. 8. SI POTERIMus; pro, si forte pos- est, scilicet Bacchides cum suis. smus. V si . UT iNiMiciTras , &c. id est ut V. Io. AfisIT. Mihi eerte probatur il-lbello infestarent Israelem. lorum consilium. TE Myos, scilicet mo. V. s Do Mus sANCTAE INτERIORIS .riendi. IN via ura, id est sortiter. Cai'Gtaee. atrii interioris, scilicet sacerdotum, MEN. Graec. ἀνιμ, id est arausationem ,lPκopusTARuM , scilicet Aggaei & Za- seu restrehensionem ; quasi dieat i Nequid chariae , quorum exhortatione aedificatum
minuamus gloriam nostram , eoque repre templum.
hendamur. Equidem non video quid glo V. sue. MANDAR g, id est disponere, utriae deperibat, si sibi tum lociisque consu-lsolet a morientibus. h asser, seque servasset ad tempora melio. V. 3 . SiLUIT, quievit a bellis. ra . Scio D Amhrosium laudare factum V 38. Si LEMTio, id est quiete. hoc, sed ego rudior sum quam ut eapiam: V. 6 i. ΑμνRERENDiT . Graec. appreMη laudarem, si suorum suisset consilium se a tiruna, scilicet hostes e quidam tamen Ra
V 3. COMMOTA, id est eoaeulsa. Hy- Iutae; quasi dicat, Qui dederant Bacchidi Perbole. illud consilium. V. 21. UpRRA, id est gesta .. g. 63. DE IonAEA ; pro , in Iudaea , V. 33. Exostri su&T, id est prodie scilicet sociis, vel militibus. Tunt. V. 63. NUMERO, scilicet militum, V. 3 . SURRExiY, id est exhibuit. V. 66. Ut TuTigus, id est viribus, seu V. 36. MADAB A. Urbs est in tribu Ru-lsortiter gestis. heri . V. 68 QUONIAM; pro, itaque, vel con V. 77. VεRBA, id est gesta. iunge cum sequenti versu.