Biblia sacra vulgatae editionis Sixti 5. pontificis maximi iussu recognita, & Clementis 8. auctoritate edita cum selectissimis litteralibus commentariis Ioannis Gagnaei, Ioannis Maldonati, Emmanuelis Sa, Guilielmi Estii, Ioannis Marianae, Petri Lanss

발행: 1755년

분량: 571페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

451쪽

ROMANAE CORRECTIONE s. lvers. 6. Natos quoque nostros . Non scribas pronomen secundae personae vescor , Pro primae uostro . Vers. II. Et eiectis his qui erant in sta r mansit istis ipse . Pronomen ea nequaquam

commutandum est cum nom ne ame.

Vers. II. Propter negoria quae habuit . Non sunt hic verba e textu auferenda iudicio correctorum. Vess. 46. Sed secundum misericordias mas. Non subiungas oe servi dis tibi. . so. Eι clamaverum ad Simonem in dex. tras are trent. Non muten pluralem numerum in singula' iii acciperer. Vers. 3I. Et etvris . umbalis . Seribe

dum est civνιι vel cinnFris vocali media 3 psilon , non Ripha. LECTIONUM UARIETAS.Vers s . md fortis praelii vir esseι .Laetinorum l:brorum quos vidi, quidam illud solum legunt quod viν esset, contentanee Grςzo quidam addunt , quod vir fortis sol ,'ou:dam, quod vir praelii esset.

Hie omnia copulantur.

Vers. 6. TA SANCTA , id est templum. I Ni Mici Ti AE GRATiA , id est hostiliter, se ilicet tamquam hostes. V. ri. IN EA, scilicet Ioppe . IpsE', stilicet Ionathas. V. t 3. CONTRA FAcIEM, id est in pro spectu. V. i5. Fucit AT , id est deficiat. V. 1 o. IBANT , scilicet hostes . Grare. ibat, scilicet Tryphon. V. 22. ILLA NOCTE , &e. Graec. ρο illa nocte fuit valde multa nix , o non se. nit propter niuem , sed abiit in Galaaditim. V. 24. CONvERTIT, id est revertit. V. 27. Uisu, id est aspectu, stitieet qui longe videri posset. V. 28. STATUIT . Graec. statuit super ea. SEPTEM , id est multas. V. χρ. QUAE , scilicet aedificia , nempe tota illa moles. V. 3o. Di EM, scilicet extans. V. 34. REGIONI , scilicet Iudaeae. V. 37. BAREM , id est torquem , vel balteum, vel smaragdum. V. 42. ANNO PRIMO ; quasi di eat , In-eepit numerare annos a principatu Simo. nis . V. 4 4. ET ERUPERANT QUI,&e. Graec. qui erant intra machm m, eruperant in ervitatem.

V. 48. IMMUNDITIA , scilicet idololatriae . Sint . Graec. sibi in ea . V. 3o. CONTAMi NATloNia Us , scilieet gentilicis. V. uel. INIMICUs, scilicet arx illa erat velut hostis insensissimus. V. sO UIRTUTUM , id est exercitus . GAEARis , id est Gaza.

Ο Ι 8. CUM DOLO LOQUERETUR ECUM , t UISIT TAMEN DARI ARGENTUM

ET PUERos. Quaeritur an in hoc facto Simon non peccarit, filios statris mittendo in tam certum discrimen P Cognovit eis nim, ut Seriptura loquitur , Tryphonem dolo agere; sciebat etiam omnes comites Ionathae fuisse interfectos; & proinde sal sum esse praetextum Tryphonis de Iona. tha detento, quod pro debitis in ratione regis detineretur. Respondeo Scripturam i

REA PERIIT . Itaque dehebat Simon ex duobus incommodis & malis eligere quod minus erat. Atqui minus erat pueros perire; quam tumultum populi tempore tam difficili expectare; & quando nihilominus futurum erat, ut pueri mitterentur. Id e-

452쪽

CAPUT XIII. 45 I

nim populus omnino volebat . Adde quod V M. ERAT AUTEM NIT MULTA VADnec omnino certum erat pueros perituros. DE, ET NON vΕΝi T, scilicet Tryphon in Potuisset enim Tryphon pueros detinere Vi- arcem eam . IN GALAADITIM , scilicet vos ad extorquendum plus argenti. Nec abiit. Graece, Nocte illa fuit nix multa: mittendo pueros cooperabatur Simon ho-loe non venis propter niυem , abiit inmieidio, quia illum actum non tenebaturlGalaaditim , id est in Galilaeam.

omittere, sed potius, ut iam diximus, face- V aa. CUM AppRopi NQUAssET BASCA-re causa publici boni, seu potius permittere .iNas. Iosephus Lib. XIII. cap. xl. Bais V 28. γ 29. ET STAT ut T SEPTEMlsea. Occi DIT IONATHAN ET FILIOS E PYRAMIDAS, UNAM CONTRA UNAM PA-itus. Graec. occissit Ionathan, oe sepultur TRI ET MATRI, ET QUATUOR FRATRI-ies ιbi: de filiis nihil. Bus; ET HIs CIRCUMP'IUIT COLUMNAS V. 28. STATUIT sEpTEM PYRAMIDAs ,

MAGNAs , &c. Sine dubio , scilicet Simon scilicet Simon. Extabant Hieronymi tem- septimam pyramidem sepulcralem sbi sta-lpore; extant nune , ut cap. II. diximus.

tuit. Verum qui sint fratres eius quatuor, PATRl ET MATRI , ET QUATUOR FRA conser ea quae sunt cap. II. huius libri ,1TRisus, unam sibi, ut sint septem , de eum iis quae annotavimus ad cap. v I. vers. qua siletur. 43. de Elearar. V. 34. ACTus o MNEI TRYPHONIS PER

DIREPTlo NEM . Graec. actus Trypianis erant

M A R I A N AE. rapina, id est tyrannice regnabat.

V. 77. CORONAM AUREAM , ET BA

RU. s. ' TON ENIM MELiOR . Sic si με M. Graece, bainem . Quid hoc Qui -

1 mon: aut maior , potior ,ldam monile putat , alius palmam , nem-πρώσσεν, fratribus meis sum , maioris pretii .lpe ex auro , victoriae symbolum . ιν V. 6. NATos QUOQUE NosTRos vindi-lGraece ramtis paloeae est . sic insta vers. II. ea . Gotth. Iriosque vesros o sic Graece V 41. Co EpiT popuLUs IsRAEL SCRI- in Regiis . aERE . Ratio annorum est immutata , ne V. S. TU Es Dux Nos TER. Simon con-lque deinde annos Graecorum numerabant

stituitur princeps & pontifex. Gorion. Lib. in Actis. Simon obsidet Gaetam,

III. cap. I x. videtur eum facere primoge- κ. 44. ET ERUpERANT; seu eruperunt, ni tum inter fratres. ut est Graeee; hoe est , ingressi sunt in V. it. EIECTIs HIS , QUI ERANT INicivitatem. In Regiis, Et qui eruperant: EA. Sic etiam Gotth. & Graee. scilieetimate. Ioppe: remansit ibi Ionathas. Non legen- V. st. SEcuNDI MENsis, scilicet far, dum in arce, ut quidam. Aprilis. a Simone capta est arx Ierusa-V. I 3. SIMON AUTEM APPLICUIT, aut lem. Cl MYRIs, genus citharae , ut antea sera posuit, παρω βαλιν. IN ADDUs: cap. diximus: plectro an digitis pulsaretur, in-xit 38. vocatur Aiada . Iosephus Lib. certum . XIII. cap. xl. vocat Addida: hic Graece V. 33. MuNIUIT MONTEM TEMpLI, id est Miti . In Ptolomaeo est Adada in Pal- est montem Moria. . t ER A T sEC Us RR- rena, quae est in Phoenicia . Pal ratcEM , id est prope arcem. Olim arx erat est etiam prope Euphratem, alio nominetin monte Sion ex adversum templi , sed Thadamor, a Salomone aedificata , ubi Ode Gentes prope templum videntur extruxisse natus Zenobiae vir,de qua III. Reg.lx. 8. nos. arce me sed eap. xiv.ῖ6. suisse eam arcem Z χo. GYRAvERUNT, id est non recta ait in civitate David. iverunt , sed circulo facto . PER vi AM V. 34. DucEM vlRTUTUM Simon con- QUAE DUC T ADOR. Graece, Mors. Doristituit filium, id est exercituum Sc copiasve Dora Ptolomaeo urbs est in Phoenici altum omnium.

maritima prope Carmelum ex Iosepho II. contra Apionem . Duos suilla Carmelos , M E N O C H ll. dixi Isaiae xxix. i 8. Hic mons Carmelus in tribu Aser propter Ptolemaidam. Vers. a. ORUM GRATi A PER l ERUNT,

V. 21. AUTEM IN ARcE ERANT, In &e. per has angustias , dc scilicet Ador. praelia.

453쪽

V. q. ANIMAE MEAE , id est vitae meae. NON ENIM MELIOR sUM FRATRI BUS MEIsr etsi prae ceteris ut vir consilii celebratus suerat a patre suo supra cap. II.

U. 6. SANCTA, templum. INIMICm AE CRATlA; quasi dicat: Non quia offensi sunt a nobis, sed quia hostili nos odio prosequuntur, dc quia veram religionem ab lere . & idololatriam inducere nituntur.

LI , alacer factus est populus, & excitatus ad rei publicae defensonem.

quorum sortasse fides erat suspecta . REMANSIT ILLic ipsE, id est Ionathas. U. II. IN ADDUs CONTRA FACIEM CAMPI: iuxta oppidum Addida, inquit Io sephus, in monte situm , cui Iutaotum campi subiecti sunt; ita etiam Graeci codices vocant. Adtichom ius id opprobrium in tribu Eph aim collocat. Serarius eam dem putat eum Adiada cuius mentio M. periori cap. num. 38. seque eampi facies , quae hie dicitur, erit Sephela, quae eodem

loco memoratur. V. II. IN RATIONE REGIς,. &c. men.

titur Ionathan detineri tatuis per dum debitam regi pecuniam solvat. U. IS UT NON DIMissus FUGIAT RHOBIs: ne deficiat a nobis, & fiat inimicus, cum suerit dimissiis. In Graeco enim est , ν πως ναὸκ I8. . rL NON MisIT ARGENTNM,iae. Videbat se accusatum in avaritia , quod vitae fratris pecuniam praetuli fiet ; & ambitionis, quod, ut rerum ipse potiretur , batrem vinculis eximi noluisset.

BANT; scilicet hostes: in Graeco est , ibat,

scilicet, Tryphon. IM ARCE: urbis Ador. V. 22. ILLA N CTE , &c. In Graeco est: Et illa nocte fuit valde multa vix, craeon venit propter nivem, sed abiit in Ga

& Ionathae, & filiorum. Quod dicit Offa,

non autem corpora, significat non ita istatim poli illorum vae cim adducta fuisse. V. 28. VNLM CONTRA UNAM O singulas singulis adversa - vel alteram e regione alterius, recto vidclicet inuine, ut praeternavigantibus a fronte singulae appararcat. V. 29. ET SUPER COLUMNAI ARMA φ&e. Haec arma videntur sculpta fuisse, licui & naves , eo genere sculpturae quod voeant semitoreuma , & Italice dicimus , Memo risie , vel, MFr ritiem. V. Io. UsQUE IN HANC MEM ; scillera,

V. 32. PLAGAM MAGNAM IN TERRA ,

id est magna clade , & perturbatione Syriam asse tit . V. Iq. FACERET REMIssIONEM REGI -

ut , id est vacationem daret ab oneribus& tributis. PER Di REPTIONEM FUERANTO Eret, id est suerant rapinae , & direptio

nes m

ficari palma, vel aliquid ad palmam spectans, quia βαι'ς, δε βαι' , ramus est palmae arboris , Ioan. xii. LI. tartari sui taureus palmae ramus missus eum corona . PACEM MAGNAM; firmam,& perennem.

In Graeco est: m scribere eis, qui praesunt negotiis, remittere nobis remissionas , id est ut vobis vocationes , & immunitates eo cedant, nihil a vobis eligendo. V. 38M Vos is coNsTANT , id est rata

esse volo . V. y9. REMITTIMUs QUOQUE IGN RANTIAS, &c. quaecumque contra me peccastis condono .. Tribuit ignorantiae, ut culpam extenuare videatur . V. M. ComCRrBI INTER NOsTROS: a licos , vel domesticos. V. 42. SCRIBERE IN TABULIs, ET GESTIS PUBLICIs, &c. In Graeco est, is ναι σεν γραφαῖς, κε συαμ μασι , in syngraghis ,& eontractibus, coemtuno scribere, stilicet initium, ut sequitur; hoc est, Anno priamo, &c. vide cap. sequemi num. 27. V. 44. ET ERUPERANT, &e. In Gra eo est o in qui exana intra machinam Neruperunt in civitatem. V. IA DET TRAI sIRI DARI: pacem sibi dari V. 47. MUNnANT ARDEs d eiecta id lorum immunditia, ut dicitur num. seq. V. 49. PROHa BEDANTuR EGREDI , &e.

vide superiori cap. vers. 36. & ibi dicta. t V uel. Ci Nunis , &c. vide dicta cap.

liv. 34. NAstis. Quid sint dixi I. pataI.

xv. 6. ubi etiam explicavi quid sit cymbalum . INi Micus M AGNus: inici igit mi

litem Diuiti a L COO c

454쪽

Iitem praesidiarium urbi , ct civibus inse

num. V. 34. FORTIS PRAELII VIR EssET . UOx

fortis, non est in Graeco. UIRTUTUM, id est exercitus. IN GAZARis, id est in Gaza; patet autem ita interpretandum esse, quia cap. sequenti num. 3 . dicitur . Qua

V in Anibus Azoti.

Uerf. IMON dux & pontifex Iudaeo-o rum anno Graecorum IN. finiente a loco Ionathae delectus vers. 8. inchoatos cap. praeced. vers. 3ώ. muros Ierosolymis V. Io Accelerat co sUMMARE , seu Perficere: nempe ne quid adversi, eo absente, civibus accideret ab iis qui erant in

arce. Mox U. I 3. Adversum Tryphonem movet , applicans exercitum sum iN ADDUS , quam urbem cap. xli. 38. ipsemet communierat.

Sed ibi voeatur Adiada; Graece., Adida ;Ptolemaeo. Adadae in Palmyrena est Phoeniciae regione . Est & mentio Palmyrae

III. Reg. ix. 38. iuxta Euphraten, a Salomone exaedificatae.' unde menatus Zenobiae malitus, de quo ibi Mariana. Hicca. fra metat uriSimon CONTRA FACIEM CR M-

vi , id est in prospectu , vel iuxta campum latissimum , iri tatas hoc modo Try. Plionem ad praelium. Sed is V. 14. Diffisus suis viribus , dolum excogitat, quo di impetum Simonis elusit.& eapti Ionathae filios ambos obtinuit,&insuper grandem pecuniae summam Iudaeis extorsit. Fingit paratum se liberare Ionatha , quasi non hostili animo captum, sed solum

V. II. PRO ARGENTO, quo in rationi- has regiis compertum fuerat Ionathan debere regi, detentum penes se in custodia. Exsolvat ergo V. 16. Simon hoc fratris sui debitum Nempe CENTUM TALENT A auri e quae si Attica fuerint, sae iunt sexcenta millia aureorum in auro : sin Hebraea , duplam summa in . Mittantur insuper mihi in ossi DEsambo Eius filii, quibus quasi compedibus

patrem mihi ad vinctum teneam , UT DI- Missu et Jc libertati suae redditus, ad ulciscendam hanc captivitatem, NON FUGl Tia abalienet se a Noctis , atque ad ho-

T XIII. 633

stes nostros transfugiat, illis adversum nos adhaerens & studens. V. I . ET COGNovi T quidam sat probe Si Moes , Triphonem non sincere , sed fraudulenter sECUM agere . Ne tamen Pompulo ansam daret queritandi, quasi ex avaritia neglexisset fratri succurrere , ut ipse principatu frueretur: & quia pietas in fratrem omnia , ut in vivis conservaretur , tentare surdebat: neque certus omnino erat, Tryphonem eonsilia tam petiida &crudelia capturum , inquit S. Thom. V. I9. Mis T Lmon petitam pecuniam, ET PUERos ; sed, heu i ad lanienam , ut dicitur vers. 23. Aecepta enim pecunia &obsidibus, non abiit retrorsum, ut conre. nerat , sed porro perrexit

κ .2o. Intrare REGIONEM Iudaeorum ,

non quidem recto itinere pergens sc enim incurrisset in Simonem sed Drans PER UlAM QUAE DUCIT in ADOR : Ptolomaeo Dor, seu Dorat urbs est in Phoenicia maritima non ita procul a Ptolemaide ; Iosephus h urbem Idumaeae esse dicit . Igitur semicirculo facto ei reum fines Iudaeae, ductabat exercitum suum Tryphon; Simone vestigiis eius ubique insidiante, nequa irrumperet . Interim muris altissimis

obsepti, & fame prelli praesidiarii Gentiles

V. 2I. QUI ERANT lN ARCE Ierosolymitana , rogant per LEGAT S. TRYPHONEM, festinet Ahi Moesi As submittere , &viam qua inserri postitit, suggerunt, nempe PER DEsERTUM. Sed submissos equites , utique eum sacculis frumento vel alia annona plenis V. 22. Praepedivit nimia Nix nocte illa delapsa. Unde non pervenit ad arcem Ierosolymitanam 43 sed ut in Graeco est ,&apud Iosephum abiit m venit in Galaa.ditim; ubi cum non posset alia ratione Iudaeis nocere , ut saltem aliquo aegre illis

saceret sU. 13. occlDIT quem captivum hucusque secum traxerat, IONATHAN, ET Elus FiLIos, cum pontificatum & principatum Iudaeorum is administrasset annis omninor 9. Occisorum cadavera , post Tryphonis in Asiam recessum, V. 23. SEPEL vlT SIMON IN patria sua

Monis , conitructis illic pro mausolaeis septem altissimis nubili isimisque e ter o , inciso, potitoque lapide Dramidibus, una con

455쪽

tra unam, id est sibi mutuo e regione apte oppositis, una patri suo Mathathiae , altera matri, quatuor aliis quatuor fratribus suis, Iudae, Ionathae, Ioanni, Eleazaro e , septima sibi: pyramidibus

V. 29. His CIRCUMPosu IT alias Co-LUMNAS MAGNAs, ET SUPER COLUMNAS alfixit ARMA tuorum bellica, ET sCULPTAS e marmore NAvEs, quibus designabat partas terra marique victorias per Machabaeos.

De hoe mausolaeo aliquid dixi in fine ea.

pitis II. V. 3 i. θ 32. TRYPHON AUTEM capta opportunitate, CUM ITER quoddam per A-.λm FACERET CUM novo REGE ANTIO.cuo a 4 huc ADOLEsCENTE , forsan ut variis in provinciis solemni ritu novus rex inauguraretur , clam & DoLo occIDIT EUM , seu veneno , seu laqueo , seu alio genere mortis: & assumpto, immo rapto ,sIgr diademate Ast AE, REGNA v IT LOCO EIUS .ET FECIT pLAGAM, seu afflictionem, MAGNAM IN omni TERRA sua , & persequens& exscindens quotquot sibi adversari com pererat. Hic a tempore Alexandrii Magni primus est qui extra ordinem & stirpem Seleucidarum vi se ingessit in regnum Syriae & Asar, tenuitque triennior quo evoluto occisus ab Antiocho Sedete filio Demetrii Nicanoris . sceptrum Seleucidis restituit. Adversus hune tyrannum ut magis

te communiat, V. 34. SIMON, amicitiam aeceptat De. metrii Nicanoris, nuper a Tryphone d regno pulsi. & a Ionatha semel e iterumque seae si vel fugati, & nune Iudaeorum auxilia solicitantiς Sed inter amicitiae &soederis leget hane unam a rege Demetrio deposcit, UT REGIONI Iudaeorum faciat RE- Missio MEM ab exactionibus, a tributis, a iugo Gentilium QUIA AcTυς TRYPHo-NIs , quibus Iudaeam de novo gravarat , MNEs PER DIREPTIONEM , subreptionem& tyrannidem GEsTI FUERANT, ac proinde rescindi iure merito debebant ia Rescidit omnia Demetrius , V. 37. Accepta a Iudaeis in benevoli animi signum corona aurea , qua regnum illi postliminio stibilitum seu gratulabantur, seu vovebant: miserant item Iudaei Demetrio

RAHEM ; Graece, βαι - , id est ramuin palmarem, utique aureum, victoriae de tyran

no symbolum vel omen. Baii enim & M. lon ramum palmae significat , ut etiam No-

L B AE ORUM

ster hic vers. 3 i. vertit. Neque solam remissionem onerum quam Simon postularat ,

indulsit rex Iudaeis, sed & alia omnia, inquit ,

V. 38. QUAECUMQUE UOBIS CONSTITUIis Mus iam olim capite xl. 34. consare iam& firma ac rata esse volumus. V. 39. REMITTIM Us QUOQUE IGNORAN

Tlas ET PECCATA , id est quidquid adversum nos, seu per imprudentiam , seu alio modo peccastis. Nam post iniurias a Demetrio acceptas cap. xl. 33. hostes illi se temper exhibuerant Iudaei : ibid. vers. 63& eap. xl I. vers. 24. Ex illo itaque tempore liberati sunt Iudaei V. 4r. AT omni iugo GENTIUM, nempe

Graecorum iam finiente. Interim occasione horum inter novos reges & Iudaeos tumul- tuum , Gazenses nuper g a Ionatha subacti , iugum rursus exeuiserant . Sed a Simone vi ad officium reducti , vers. 63.& alio migrare iussi , suffectis illorum loco viris qui legem Dei facerent, id est I l melitis h vel proselytis diuinae legis studios s.

V. 49. QUI ERANT IN ARCE IER Us A. LEM , cincti & eone lusi muris i altissimi t& fame iam enecti, deditionem tandem sa-ciunt Simoni amo tentesimo septuagesimo primo mensis fecundi Isar die vigesima tertia ,

cum gentiles totis 26. annis , nempe ab anno I 41. k usque ad III. eam tenuissent.

Addit Iosephus I, eam a Simone landitus.

eversam esse, utpote

V. Si. Inimicum magnum Israeli, & templo , totique Iudaeae infestissimum . De CrisHYRIs m & NAB Lis n alibi dixi . Ex opposito dirutae areis Gentilium V. 33. 34. Communit alteram Iudaeorum

arcem in monte TEMPLI nuper a Iuda ex

structam, sed ab Alcimo p destructam, rursumque a Ionatha ρ instauratam , nunc novi&munitionibus auctam & persectam . Et hic sedem fixit Simon domicilio Gazara ν Ierosolymam translato, & filio suo Ioanne Hyrcano , iam duce vlRTUTUM UNIvERSARUM ,

id est praefecto copiis omnibus militaribus , loco suo Gaetari collocato.

456쪽

V. 28. SEPTEM PT AMIDAI . Exuiane

G Ο R D O N I. aetate Hieronymi.

V. II. CINYRIs: genus citharae. Tors. 1o. A Dost, vel Dora. , urbs est C DUCEM NI TU Tu M: exerci- 1 Phoeniciae maritim . tuum.

CAPUT XIV.

Sem ereio a duce Arsacis devicto O rapto , Simon cum suo populo magna pace finitar, ad quem missa sunt littera renovati foederis a Spartim ris O Romanis cum maxima laude Simonis , qui Romanis Hyleum aureum mnarem mille miserat.

Nno centesmo septuagesimo secundo congregavit rex Demetri exercitum suum, & abiit in Mediam ad contrahenda sibi amxilia, ut expugnaret Tryphonem. a. Et audivit Arsaces rex Persidis & Mediae, quia intravit Demetrius confines suos , 3c misit unum de principibus suis ut comprehenderet eum vivum , & adduceret eum ad se . 3. Et abiit, & percussit castra Demetrii: & comprchendit eum, & duxit eum ad Arsacen,& posuit eum in custodiam . q. Et siluit omnis terra Iuda omnibus diebus Simonis, & quaesivit bona genti suae: & placuit illis potestas eius,& gloria eius, omnibus diebus. s. Et cum omni gloria sua accepit Ioppen in pomtum, Ac secit introitum in insulis maris. 6. Et dilatavit fines gentis suae , de obtunuit regionem. 7. Et congregavit captivitatem multam, & dominatus est Gazarae, Ze Bethsurae, & arei: de abstulit immunditias ex ea, & non erat qui resisterct ei. 8. Et unusquisque colebat terram suam Cum pace: Sc terra Iuda dabat fructus suos re ligna camporum fructum suurn. v. Seniores in plateis sedebant omnes, & de bonis term tractabant, & iuvenes induebant se gloriam & stolas belli . Io. Et cibvitatibus tribuebat alimonias, Se constituebat eas ut essent vasa munitionis, quoadusque nominatum est nomen gloriae eius usque ad extremum ae . II. Fecit pa

cem super terram, Ec Iaetatus est Istaei laetitia magna. Ia. Et sedit unusquisque sub vite sua, & sub ficulnea sua: & non erat qui eos terreret. I 3. Desecit impugnans COs super terram: reges contriti sunt in diebus illis. I . Et confirmavit omnes hin miles populi sui de legem exquisivit, & abstulit omnem iniquum & malum di I . sancta glorificavit, & multiplicavit vasa sanctorum. I 6. Et auditum est Romae quia defunctus esset Ionathas, & usque in Spartiatas: & contristati sunt valde. I7. Ut audierunt autem quod Simon frater eius factus esici summus sacerdos loco eius, de ipse obtineret omnem regionem, & civitates in ea; IS. scripserunt ad eum in tabulis aereis, ut renovarcnt amicitias de societatem , quam secerant cum Iuda , de Cum Ionatha statribus eius. 19. Et lectae sunt in conspcctu ecclesiae in Icrusalem. D hoc exemplum epistolarum, quas Spartiatae miserunt: ao. SPARMANORUM in

cipes, & civitates, Simoni Sacerdoti magno, de senioribus , de sacerdotibus , reliquo populo Iudaeorum, statribus, salutem. a I. Lcgati, qui missi sunt ad populum nostram, nuntiaucrunt nobis de vestra gloria, & honore, ac laetitiae & gavisi s mus in introitu eorum. aa. Et seripsimus quae ab eis crant dicta in conciliis p puli, sic: Numenius Antiochi, 3e Antipater Iasonis filius, legati ludaeorum , ven

runt ad nos, rc novantes nobiscum amicitiam pristinam. 23. Et placuit populo craci re viros gloriose, de ponere exemplum serimnum eorum .in segregatis populis brinsi

457쪽

Iibris, ut si ad inemoriam popuIO Spartiatarum . Exemplum autem Iiorum seri pomus Simoni magno sacerdoti . a . Post liaec autem misit Simon Numenium Romam , habentem clypeum aureum magnum, pondo innarum mille , ad statuendam cum eis societatem. Cum autem audisset populus Romanus 21. sermones istos, dixerunt: Quam gratiarum actionem reddemus Simoni, Se filiis eius 3 16. Restituit enim ipse fratres suos, Se cxpugnavit inimicos Israel ab eis: & statuerunt ei liberis ratem, de descripserunt in tabulis aereis , de posuerunt in titulis in monte Sion. an Et hoc est exemplum scriptum et OCTAVA decima die mensis Elul, annocentesimo septuagesimo secundo, anno tertio sub Simone sacerdote magno in As ramel, 28. in convcnra magno sacerdotum , de populi, & principum gcnus, Beseniorum regionis, nota facta sunt laaec: Quoniam friquentur facta sunt praeli a in regione noIira. 29. Simon autum Mathathiae filius cx filiis Iarib , & fratres eius dederunt se periculo, de restiterunt ad vin sariis gentis suae , ut starent sancta ipsorum, & lex: & gloria magna glorificaVcrunt gentem suam. 3o. Et congregavit Ionathas gentem suam, Ze factus cst illis saccidos magnus, & appositus est ad populum suum. 3r. Et voluerunt inimici eorum calcare, dc Maerere regionem ipsorum ἡ& extendere manus in sancta eorum. 32. Tunc restitit Simon , & pugnavit progente ilia, & erogavit pecunias multas , & armavit viros virtutis gentis suae, de dedit illis stipendia: 33. & munivit civitates Iudaeae , & Bethsuram , quae crat in finibus Iudaeae, ubi erant arma hostium antea r de posuit illic praesidium viro; Iudaeos. 3 . Et Ioppen munivit, quae erat ad mare; dc Gazaram, quae est in finibus Azoti, in qua hostes antea habitabant, & collocavit illic Iudaeos r dc quaecumque apta crant ad correptionem eoruna, possiit in cis. 33. Et vidit populus actum Stimonis , de gloriam quam cogitabat sacere genti suae , dc posucrunt eum ducem suum, & principem sicerdotum, eo quod ipse secerat laaec omnia, de iustitiam, de fidum, quam conservavit genti suae, & exquisivit omni modo exaltare populum suum. 36. Et in diebus eius prosperatum. est in manibus citas , ut tolletcntur gentes de regione ipsorum, & qui in civitate David erant in Ierusalem, in arce .. de qua procedcbant, de contaminabant omnia quae in circuitu sanctorum sunt , & inferebant plagam magnam castitati: 37. SI collocavit in ca viros Iudaeos ad tutamentum regionis, & civitatis, dc exaltavit muros Ierusalem. 38. Et rex Demetri statuit illi summum sacerdotium. 39. Secundum haec secit eum amicum suum , glorificavit eum gloria magna. o. Audivit enim quod appellati sunt Iudaei a R inanis amici, & Lcii, de fratres, de quia susceperunt lagatos Simonis gloriose r I. Sc quia Iudaei , & sacerdotes corum consenserunt eum csse ducem suum, de summum sacerdotem in aetern um, donec surgat propheta fidelis : a. & ut sit suis per eos dux, M ut cura esset illi pro sanctis , & ut constitueret praepositos supercipera corum, & super regionem, & super arma, & super praesidia: 3. & curast illi de sanctis: de ut audiatur ab Omnibus, & scribantur in nomine eius ora, ncs conscriptiones in regione: re ut opcriatur purpura, & auro r & ne liceat ulli ex populo, de ex sacerdotibus, irritum facere aliquid horum , & contradicere his quae ab eo dicunt , aut convocare conventum in regione sine ipso r Se vestiari purpura, Se uti fibula aurea: ψ3. qui autem secerit extra haec, aut irritum sec rit aliquidi horum, reus crit. 6. Et complacuit omni populo statuere Simonem,& facere secundum verba ista. 7. Et suscepit Simon, Se placuit ei ut summo fi cerdotio fungeretur, de essen dux & princeps gentis Iudaeorum, Se sacerdotium , Se praeesset omnibus. 8. Et scripturam istaria dixerunt ponere in tabulis aercis , de ponere eas in peribolo sanctorum, in loco cescbri: q9. exemplum autem eorum p

458쪽

Rou kMAE CORRECTIONE . U. a. Et addueerer eam aci se . Correctores haec F rba ex veteribus manuscriptis addideruat. Vers. 27. . . Nebam

quaquam omittenda sunt haec veru

COMMENTARIA

movendo statu bono.

V. I. ET CUM OMNI , &c. quasi dicat: Accessitque eius gloriae, quod Ioppe portuusus est ad navigandum ad insulas . V. 6. Os Tisu IT, id est pacifice posse. dit, vel gubernavit. V. 7. CapIIvITATEM . Uel Iudaeos e captivitate liberatos intelligit , vel hostes captivos factos. V. 8. LiGNA , id est arbores. V. 9. Bouis , id est utilitate, seu commodis. GLORiAM, id est splendide . BEL. xi, id est bello partall. V. io. UAsA, id est receptacula ς quasi dicat, Ut asservarent instrumenta bellica. Quo ADusQUE pro, adeo quod . V. I . HUMILEs, id est afflictos . LEGEM EXQUIsivi T, id est legi studuit , seu

curavit ut observaretur.

V. Ps. SANCTA GLORIFICAvIT , id est templum decoravit. V. 26. TlTULIs, id est columnis.

V. 17. ELUL, id est Ausust i , vel Septembris . ΑsARAMEL. Quidam legunt Ierusalem. V. 28. NOTA FACTA suNT, id est ac-eiderunt .

V. 32. UiRTU Tis, id est sortes. V. 34. CORREPTto NEM, id est directio

V. 33. ACTUM. Graec. fidem. F. 36. CAsTITA Ti, id est loci sanctitati, ιδ 39. SECUNDUM HAEC pro , ad haec , id est praeterea . Graec. per omniat

ut iungatur superioribus quasi dicat, Cum

summa potestate. V. 4 . DONEC. Not. .eternum cum donee

surgat , &c. quasi dicat o Eousque dum BG. Sae. Tom. XXI l. Christus veniret, voluerunt illum eiusque similiam populum regere , etsi essent de tribu Levi ; principatus enim ad Iudam spectabat, euius partem administrabat Sin. hedrim , scilicet Iudicum coetus. R. 48. DIxERUNT, id est constituerunt. PERi Eo Lo , id est ambitu seu porticu . V. 49. HABEAT, scilicet unde possitis.

mere

Me. Scien eum est hune Simonem , cuius hoc capite heneficia in populum suum, &laudes recensentur , diversum esse ab illo Simone, cuius decantat Ecclesiasicus cap. L. Hic enim Simon suit frater Iudae M .eh. baei, & filius Malathiae, ille autem filius Oniae; ut ex dicto loco est mani se. stum , cuius Pater cognominatus fuit Priscus, quod cognomen & ipse accepit. Ceoterum sub filio huius Simonis Prisci, nomine Eleazaro, putantur Biblia sacra rogatu Ptolemaei Philadelphi a Septuaginta interpretibus Iudaeis in linguam graecam

conversa : inter quos interpretes putant

nonnulli unum etiam filisse Iesum filium Sirach, aut orem , vel collectorem libri Ecclesiastici. Itaque Simon ille Oniae filius antiquior fuit hoe Simone fratre Iudae Machabaei annis plus minus centum quinquaginta . Sane nisi auctor libri Ecelesia,sti ei antiquior esset Machabaeis, numquam i laudes Machabaeorum tantas & tam multas tacuillet.

459쪽

458 I. MACHAB AEORUM

DONEC suRGAT PROPHETA' FIDE Llς . Qui-ιPONDO MNARUM Mi LLE , misit Sἰm ondam hunc prophetam Christum intelli-lRomam. De his mnis seu minis quo ponis gunt, de quo Deut. xvIII. Prophetam Iu-ldere essent, diximus libro de Pond.& mens. festabis vilis Deus &c. dicumque filios cap. H. Simonis tenuisse principatumi, & sacerdo- V. 26. REsTITUIT EMi M t PsE FRATREStium usque ad Herodem Ascalonitam , cu- sucis . Graece , fimavit ipse ferires eius, ius tempore natus est Chri lius . Verum inloe domus patris eius, pro firmatus es, aut Graeco non est articulus; ut proinde non firmaυιt suos . PosUERUNT IN TITULis . Grae. videatur excellens ille propheta intelligi ,sce, in eorumnis. Sed titulus pro columna. sed propheta quicumque fidelis & doctus,lGen.xxv m. verL i 8. Erexit eum in titulum. ad eum modum, quo dicitur Nehemiae vi I. V. 27. MENfis E Lux , sextus mensis , donee surgeret sacerdos doctus o eruditus. Augustus. IN AS RAMEL. G raece , Sara- Ubi serimo est de iis , qui non potuerunt mei: loci nomen, aut oppidi, ubi ille conreperire genealogiam suam , cum tamen ventus fuit. dicerent, se stirpis esse Leviticae . Et simi- V. 34. AD CORREPTIONEM AGRUM , quae liter I. Esdrae ii. Uide ea loca. Sic igiturlapta erant, collocavit: dicerem , ut proin& hie, cum non satis liqueret , ad quemlspere seu hene agerent, ἰκαν- ωσιν. iure pertineret summum sacerdotium , pro- V. 33. VIDIT POPULUs ACTUM SIMopter gravem M longam reip. Iudaicae per-ixis, id est acta. Graece, sevi Simonis. turbationem, cumque Iudaea tunc tempo- V. 39. SECUNDUM HAEC . Graeca Reris non haberet prophetas, qui missent su-lgia, nam πανα, fecundum omnia . Roma- per hac difficultate Deum consulere , pia .ina, ram ταῖ , fecundum Me., id est post euit, ut hie scribitur & consenseruntihaec , praeterea Demetrius Simonem ami- Iudaei & sacerdotes eorum, ut Simon esset cum iacit. dux & sacerdos in aeternum , donec sur- V. 4 l. DONEC suRGAT p RopRETA FI-geret propheta aliquis qui de hoc possetiDELis. Cotth. donee surgas Chripus . Via per os Domini respondere . Et sic haecique ad ea tempora Simon & eius posteriaecipienda esse, innuunt illa verba , con-stenuere sacerdotium & principatum gentis. senserunt Iudaei o Deerdotes. Nam si ali- V. 46. STATUERE SIMONEM , ET FA- quando iure id ei competiisset, nequaquam CERE . Graeca Regia, Statuere Simonem Dis suffragiis sacerdotum & populi opus tasset .atere, id est ut decreta in eo conventu ipse

confirmaret.

M A R I A N AE. R. 48. IN pERIBOLO fANCTORUM . E. rat peribolus & quasi lorica circum atria Pers. r. ' ONGREGA UT REx DEME- templi, & intervallum m ter peribolum Se TRIUI EXERCITUM SUUM .aatria. In ea platea volunt hoc decretum Gotth. & Graec. exercitus suos. affigi. De peribolo & templi partibus plura V. 1. ET AUD v I T. Gotth. ut audi. ad cap. Lx. Eetecta telis. vit. ARςACEs REx PER si Dis. Parthorum

etiam, quod nomen Arsaces declarat, Par M E N O C H I I.

thorum Regibus familiare . ET MisIT . Gotth. mssit. Vers. 4. ILut Te quIevit a bellis. QuAΕ- V. 7. CONGREGAvIT CAPTtv ITATEM, O si vir nova; quasi dieat, Di- scilicet ex host ibus multos in servos cepit. ligens suit in promovendo statu bono rei-V. 8. TERRA IUDA , &c. Gotth. & publicae. POTEsTAs Elus e guberoationis ra Graee. terra dabat frutius suos. Itio, qua usus est . GLORIA Eius r vel i- p. 9. I UvENEs INDUEBANT fE GLORI idem est quod potesat eius, vel fgnificavit AM, id est vestem pretiosam , ornatum. gentem Iudaeorum delectatam esse ducis sui V. Io. UT EssENT v As A MUNITIO Nis, i gloriosis gestis, & fama sapientiae, & po- civitates, id est eas munivit & annonam tentiae. eis tribuit. Quo AD UsQUE; pro, sc factum V. q. ET CUM OMNI GLORIA sUΑ , ut nomen eius Simonis extenderetur 'gloriosum enim erat Iudaeis potiri celeberis usque ad fines terrae. trimo portu, ex quo in mare, & insulas, V. 14. CLYPEUM AUREUM MAGNUM , sive ad auxilia petenda , sive ad celebran.

460쪽

ta commercia liceret' excurrere . Hoc enim est quod dicitur, FECiT INTRO TUM,&e. sic Italici portus uocant , Scale dimare, per quos Hilicet ad insulas , & longe dillitas regiones gradum sacere licet. V. o. os It Nui T, id est pacifice possedit, vel gulaernavit. V. 7. CApTiv ITATEM : vel Iudaeos e captivitate liberatos intelligit ; vel hostes captivos factos e prior sensus verior videtur. ET DOMINAT Us EsT GAZARAE , &c. Haec tria loca tamquam omnium muniti Lma commemorat , quorum possessio praehebat securum urbis ierusalem dominatum Iudaeae,& Palaestinae. IMMUNDiTIAs: idola. V. 8. LIGNA , id est arbores.

V. 9. SENIORES IN PLRTEIs SEDEBANT,

dic. Seniores consultabant de utilitate rei publicae, & iuvenes armati, si opus esset, deliberata exequebantur. GLo RiAM, id est splendide. m. Io. UASA MUNI Tio Nis, id est receptacula ; quasi dicat , Ut asservarent instrumenta bellica . Vel instruebat urbes armis , & commeatu in omnem belli eventum. QUOAD UsQUE , &c. quasi dicat: Ita

ut sit consecutus ut nomen eius esset ubi.

que inclytum. Respicis ad ea quae paulo post de Romanis, & Spartanis dicet : &rursus cap. sequenti de litteris Roma seriptis ad plurimas gentes in gratiam Simo nis, & Iudaeorum.

V. II. FECIT PACEM SUPER TERRAM;

scilicet Iudaeam. V. I. HuMILEs, id est amictos . Lς GEM Ex Isivi T, id est legi studuit, seu

euravit, ut lex servaretur. V. I 3. SANCTA GLORIFICAvIT, &e. Ornavit templum, & sacram eius suppellectilem auxit. V. I9. ECCLEsIAE : coetus Seniorum

di populi.

adventu ad n .

manath, id est numeravit. Salianus tamen tomo 6. anno mundi 39r . num. I 2. lo cum hunc explieans, minam putat uni sere librae respondere, totiusque Hypei pretium suilla existimat cimiter centum mil

lium eoronatorum

V. 1 F. PopuLUs ROMA Nus . Vox Romanus abest a Graecis omnibus, & Latinis codicibus , putantque Serarius & Salianus ex margine, ubi ab aliqua explicationis causa est et adscripta , in textum irrepsisse . Voluntque hi auctores verba haec populi Iudaici esse, non Romanorum s nam re sponso populi Romani habetur eapite se

Nam ipse cum fratr/bus μιr , domoque paterna sua con tibias Is artem, O hinibustb Ilo propulsatis libertatem eidem peperit. IN

Ti Tu Lis: in columnis. V. 27. MENfls ELUL r qui est sextus , & respondet ex parte Augusto. ANNO CENTESIMO sEPTUAGESIMO SECUNDO e regni Graecorum . ANNO TERTIO sun S MONE,&c. Confirmatur, & revocatur ad praxim, quod dictum est superiori capire vers. ΑΣ. observatum iri a populo, in tabulis publicis, privatisque armos Simonis . IM AsARA MEL Q ves, ut habent Graeca, Saram I. Uat abbas vocem eorruptam putat, & legendum Ierusalem. Serarius ait retentam vocem Hebraeam, quae significat, In prin-eipe Deo, ut Simoa dicatur sacerdost m gnus in Domino Deo, sive Domini Dei. g. 28- IN CONvENTU MAGNO,&c. Hoc est exordium ad recolendam expositionem rerum hactenus bene gestarum, quibusl populus excitatus est ad gratias Simoni rese.

rendas. Tantus porro perlonarum appara tus ostendit hanc non esse promulsationem

V. 22. Sc Ripsi Mus: sci l icet in annali-i Romani decreti , sed proprii. Adde quod bus, & monumentis nostris ad rei memo-l decretum hoc lex quaedam est: at legem aeriam . . . . . cipere a Romanix non esset eos habere

V. 24. Muno MMARUM Mittis. Minat amicos, & Moica, sedi di isto . Nora Hebraea ex Cornel- a Lapide iii ovuleuto' F Ac TasgUNT M C . In aliquibus Graecis de mensuris, δι ponderibus, continetiae se-l codicibus est, innotuit notis, ita alias , No xaginta siclos, id ei l drachmas unmt tum furimus viam, P et M trigitua, duas ni inuum libras, eum l U. 29. SANCTA Ipsos Uine rem plumeo diu idia . Dicitur Mina, vel Mna a nat iram, & lacrae. legis ceremoniae.

SEARCH

MENU NAVIGATION