Sancti Aureli Augustini Opera

341쪽

de nuptiis et concupiscentia II 22-23 275

pudeat dicere et, qu0d est grauius, pudeat h0minem alicuius 0peris, qu0d n0n h0m0, 8ed deus fecit in h0mine, cum 0mnes opifices quant0 p0ssunt lab0re et industria id agant, ne de Suis operibus erubescant 3 Sed pr0fect0 illud n08 pudet, qu0d5 puduit prim0s ill08 h0mines, quand0 pudenda texerunt. illa est p0ena peccati, illa plaga ue8tigiumque peccati, illa inlecebra Dinesque peccati, illa lex in membri S repugnans legimentis, illa ex n0bis ipsis aduersus n08 ip 80s in0b00dientia iustissim0 reeipr0eatu in0b0edientibus reddita. huius n08 pudet ' et merit0 pudet. nam Si h00 n0n esset, quid 110bis esset ingratius, quid inreligi08ius, si in membris n0stris I0n d0 uiti0 uel de p0ena n08tra, Sed de dei c0nfunderemur 0peribus γX. 23. Didit etiam iste multa frustra de Abraham et Sarra,

qu0m0d0 ex repr0mi 88i0ne acceperint filium, et tandem c0 neu Lb piscentiam n0minat, n0n tamen addit carnis, quia ipsa pudendae8t. in c0ncupiscentiae autem n0mine aliquand0 gl0riandum est, quia est et c0ncupiscentia Spiritus aduerSus carnem, est et c0neupiscentia sapientiae. ait erg0: 'certe hane e0ncupiscentiam, sine qua nulla secundita8 est, malam naturaliter definisti. o unde erg0 per d0num caelest0 in senibus excitatur 3 adstruo

c0nferre pr0 munere'. ita h00 dissit, quasi c0ncupiscentia carnis illis ante defuerit et hanc eis d0nauerit deu8, quae pr0 culdubi0 inerat in e0rp0r0 m0rtis huius; sed secunditas defuit, αβ cuius auct0r est deus, et ipsa d0nata est quand0 u0luit deus.7 cf. R0m. 7, 23 9 0p. imp. IV 3l huius-operibus) 17 es. Gal. 5, 17 18 Sap. 6, 2 li quid C 3 quantum CFP agunt CF 4 illud aliud N qua N 5 illos primos E pudenda illa A 6 illa-pec

342쪽

S. Aureli Augustini

absit autem, ut dicamu8, qu0d n08 putauit esse dictur0s, Isaae

sine e0ncubitus cal0re generatum.

XI. 24. Sed ipse iam dieat, quare interiret anima eius degenere Su0, Si circum ei Sus die n0n esset 0ctau0, quid ipse peceasset, quid 0ssendi 88 et deum, ut de aliena in se neglegentia 5 tam seuera sententia puniretur, si nullum esset 0riginale pedeatum. do circum eidendis enim deus sic mandauit infantibus: masculus qui n0n circumcidetur carnem praeputii sui

0 et au0 die, disperi et anima eius de genere SU0, quia testamentum meum dissipauit. dicat iste, si p0test, ioqu0m0d0 puer ille testamentum dei dissipauit oct0 dierum, quantum ad ipsum pr0prie adtinet, inn0dens infans, et tamen null0 m0d0 deus uel sancta scriptura id mendaciter diceret. tune erg0 dissipauit testamentum dei, n0n h0e de imperata circumei si0 0, sed illud de ligni pr0hibitione, quand0 per i

unum h0minem peceatum intrauit in mundum et per peccatum m0rs, et ita in 0mnes h0mines pertransiit, in qu0 0mnes peccauerunt. et h00 in ill0 significabatur expiari circumcisi0110 0ctaui diei, h0e est sacrament0 mediat0ris in carne uenturi, quia per eandem fidem uenturi in carne 20

Christi et m0rituri pr0 n0bis et terti0 die, qui p08t septimum

sabbati fuerat futurus 0etauus, resurrecturi etiam iusti Saluabantur antiqui. traditus e si enim pr0pter delicta n0stra et resurrexit pr0pter iustificati0nem n08tram. ex qu0 enim instituta est circumcisio in p0pul0 dei, qu0d erat tunc signaculum 2

8 Gen. 17, 14 15 R0m. o, 12 23 Rom. 4, 25 25 ib. cf. 4, 111 quand0 m. I C dicturus K ysaac EWA 1 2 concubitu. K squalere N 4 n0n esset die octauo p. octava C 5 offendisset ostendisset S 6 est 2 KV MSI A 8 circumciditur KRVP circumcidit N carne RVP 9 eius illa P 10 meum eae suum C dicat dierum om. m 1l ille iste in ras. E Octo dierum testamentum BMSIVA dei om. KRV MAp. 0cto dierum om. N

343쪽

de nuptiis et concupiscentia II 24-25 277

iustitiae fidei, ad significati0nem purgati0nis ualebat et

paruulis 0riginalis ueteri8que peccati, sicut et baptismus ex ill0 ualero e00pit ad inn0uali 0nem h0minis, ex qu0 08t in-Stitutus, n0n qu0d ante circumcisi0nem iustitia fidei nulla 5 erat - nam cum adhuc esset in praeputi0, ex fid0 iustificatus e8t ipse Abraham, pater gentium, quae fidem ipsius fuerant Sectaturae - Sed superi0ribus temp0ribus 0mni m0d0 latuit sacramentum iustifidati0nis ex fide. eadem tamen s des media-t0ris salu0s iust0s faciebat antiqu08, pu8ill08 cum magniS, B0n 10 uetus testamentum qu0d in Seruitutem generat, n0n lex quae n0n 8ic est data, quae p088 et uiuificare, sed gratia dei per Iesum Christum d 0minum n0strum, quia Sidui credimus n08 Christum in carne uenisse, sie illi uenturum, sicut n0s 1110rtuum, ita illi m0riturum. Sicut n08 resurrexi8Se,i5 ita illi resurrecturum, et 110s uer0 et illi ad iudicium ut 0rtu-0rum uiu0rumque uenturum. n0n erg0 iste humanam male

liberam Hr.

20 XII. 25. Ista', inquit, 'e0rporum c0mmixti0 cum cal0re, cum u0lilptate, cum semine a de0 laeta et pr0 su0 m0d0 laudabilis adpr0batur, quae aliquand0 etiam amplum efficitur munus pi0rum'. dixit 'cum cal0re', dixit 'cum u0luptate', dixit 'dum Semine', n0n tamen dicere ausus est 'dum libidine'. quare,25 nisi quia n0minare erubescit, quam laudare n0n erube Seit 3

tate T 24 tamen tantum si ausus est dicere C dicere om. N2b quam om. FE; quam- erubescit om. laudari m. I C

344쪽

S. Aureli Augustini

munus autem pi0rum pr0pagati0 est secunda sti0rum, n0nc0mm0tio pudenda membr0rum, quam n0n haberet in genstrandissilis natura sana, nune autem habet eam natura uitiata. ad

per h0e et qui inde naseitur indiget renasei, ut sit membrum Christi. et de qu0 nascitur, si iam renatus est, indig0t liberari sab ea qua0 in e0rp0re m0rtis huius est lege peceati. quae cum ita sint, qu0m0d0 adiungit et dicit: 'e0nfitearis erg0 n0008800st 0riginale qu0d finxeras interisse peccatum γ' n0n eg0 snxi 0riginale peccatum, qu0d cath0lica fides credit antiquitus; sod tu, qui h0c negas, Sine dubi0 es n0uus haereticus. sub diab0J0 1o aut0m sunt iudici0 dei 0mnes cum peccat0 generati, si n0nfvorint in Christ0 regenerati. XIII. 26. Sed quia d0 Abraham l0quebatur et Sarra, subiunxit atque ait: 'qu0dsi dixeris: usus in eis uigebat et latus

B0n erat, resp0ndeb0: quem c0ndit0r pr0misit, e0ndit0r dedit, ibn0n c0ndubitus, sed dei est opus qui nascitur. qui enim primum h0minem fecit ex puluere, 0mnes fabricatur ex Semine. sicut erg0 tunc limus qui adsumptus est materia non auctor h0 minis fuit, ita nunc uis illa u0luptatis. 00nfectrix c0mmi X- triXque seminum. non explet 0p0rati0nis uicem, sed de the- 20sauris naturae 01fert d00, unde ill0 h0minem dignetur operari'. haec 0mnia, quae dixit, except0 qu0d ait a u0luptate seminac0nfici atque miseeri, reete diceret, si in eis cath0licum sensum defendere niteretur; quia uer0 scimus quid ex his m0liatur efficere, pr0fect0 dicit etiam recta peruerse. illud itaque, qu0 25

345쪽

de nuptiis et c0ncupiscentia II 26-27 279u0luptas illa c0ncupiscentiae est alis n0n 00nscit semina, Sed ea quae iam sunt in c0rp0ribus a uer0 d00 c0ndita. a quo ipsa e0nduntur et c0rp0ra, n0n fiunt u0luptate, sed excitantur et emittuntur cum u0luptate. utrum autem utriuSqUe 8ΡXUS 5 semina in muliebri uter0 eum u0luptate miseeantur, uiderint feminae quid in secretis uisceribus sentiant; n0s 11011 decet inaniter usqu0 ad ista esse curi080s. libid0 tamen illa erube-8cenda - unde pudenda ipsa appellata sunt membra - 140nsuit in e0rp0re uitae illius, quae in paradis0 fuit ante peccatum,10 80d 000pit esse in c0rp0re m0rtis huius retributa in0b00dientia in0b0edientiae p0st pedeatum. sine qua libidine p0terat 0pu8 fieri e0niugum in generati0nu fili0rum, sicut multa 0pera sunt

ti0ne l0queretur, ait: insipiens, tu quod semina 8 n0nuiuificatur, et infra: deus autem dat illi c0rpus pr0 ut uult et unicuique seminum pr0prium c 0r pH S. Si erg0γ0 deus'. inquit, 'human0 semini, quod nem0 negat uel prudentium uel pi0rlim, pr0prium sicut 0mnibus rebus e0rpus adtribuit, unde quemquam reum natum pr0babis3 tandem 0r0 respicias, quibus laqueis pedeati naturalis sus cetur adserti0. uerum age', inquit, 'tecum pree0r, mitius. mihi crede, etiam te deus fecit, β sed, qu0d fatendum est. grauis err0r insedit. quid enim p0test pr0lanius diei. quam qu0d deus h0minsem aut 110n se gerit aut

18 ib. 15, 38

346쪽

S. Aureli Augustini

ut dicis diab0l0 fecerit aut certe diab0lus dei sit imaginem h0e est h0minem fabricatus, qu0d n0n minus stultum din0seitur esse quam inpium 3 erg0 tam in0ps', inquit, stam inuerecundus deus est, ut 110n habuerit qu0d in praemium sanctis h0minibus daret, nisi qu0d deceptis diab0lus infudit in uitio 3 uis automse ire, qu0d etiam in his, qui Sancti n0n Sunt, hane generati0num p0tentiam deus tribuisse pr0betur 3 e0 igitur temp0re, eum

Abraham metu percussus gentis barbarae Sarram, quae ux0rerat, 80r0rem suam dixit, refertur Abimelech rex illius pr0- uinciae adduxisse eam in n0etis usum. Sed deus, cui curaeerat h0n0r sanctae mulieris, in 80mnis Abimelech ueniens

regiam frenavit audaciam comminatus interitum, si pergeret ui0lare c0niugium. tunc Abimelech ait: numquid, d0mine, gentem ign0rantem et iustam perdes 3 nonne ipsi dixerunt se germanitate c0niunct083 surrexit erg0 mane Abimelech et aecepit mille didragma argenti et 0ues et uitul0set puer0s et ancillas et d0dit Abrahae atque a se mulierem remisit inlaetam. 0rauit uer0 deum Abraham pro Abimelech; sit sanauit d0us Abimelech et ux0rem et ancillas eius'. cur autem hae e tanta prolixitate narrauerit, accipe breuiter. in his enim quae Secutus adiunxit 'deus'. inquit, 0rante Abraham curauit p0tentia dispensati0nis secretae, quae n0ta est uerecundis

8 cf. Gen. 20, 2. 3 13 Gen. 20, 4 15 cf. Gen. 8. 14. 172 non om. T 3 inquio C om. B 4 inquit deus B 5 fudit KRBImmi,

8 percussus percitus KRN m. I T percinctus V pcinctus P perculsus PMd perterritus m. 2 P barbarae gentis N 9 abymelech prouintiae CK 10 abduxisse KV m. 2 usu IIS WAmp. cura CE12 c0nminatus P c0minatus P 13 nunquid sic semper) P Iέ perdes interficies ii ipse K 16 didraginas TVP didragmata NC m. 2 didrachinas u 17 et ancillas et puer0s N a om. P remisit mulierem F18 dlim CE 19 dtis F uxorem eius T N 20 breuiter enim in his Mex his enim J is P his FZUbd 21 abraham om. SIT 22 Se crete ΤKVPS quae om. I nota mota H in t tu; in my. nataὶ F amm0ta KRVP admota I uerendis Kia in uerecundis in ad i. m. 2) F

347쪽

de nuptiis et concupiscentia II 28

uilium feminarum, quia clauserat deus af0ri 8 0mnem uuluam in d0m0 Abimelech. uide erg0', inquit, 'utrum naturaliter malum diei debet, qu0d interdum aufert exasperatus deus redditque placatus. ipse', inquit, 'facit et pi0rum fili0s et in-5 pi0rum, qu0niam qu0d sunt parente S, ad naturam pertinet quae de0 gaudet auct0re, qu0d autem inpii sunt, ad studi 0rum prauitatem, quae unicuique de libera Π0luntate c0ntingit'. XIIII. 28. His 0mnibus, quae tam multa dixit, re8p0ndemus nihil diuinis testim0niis, quae interp0suit, esse dictum de

10 pudenda libidine, quam dicimus 110n fuisse in c0rp0re beat0rum quand0 nudi erant et 110mc0nfundebantur. nam primum illud ap0st0li do seminibus dictum est frum0nt0rum, quae prius m0riuntur, ut uiuifidentur. quam Sententiam scilicet ap0st0li eamqu0 c0nsili0 11080i0 110luit iste c0nplere; nam eam huc uSque 15 c0mmem0rauit: insipiens, tu qu0d seminas n0n uiuificatur. ap08t0lus autem addit: nisi ut 0riatur. Sed iste, quantum existim0, qu0d de frumentis dictum est, de human0 semine aecipi u0luit ab eis, qui haec legunt et seripturas sanctas uel nesciunt uel n0n rec0rdantur. denique n0n S0lum 20 istam sententiam decurtauit, ut n0n adderet: nisi m0riatur, uerum etiam sequentia praetermisit, ubi aperuit ap0st0lus de quibus seminibus l0queretur. ait enim ap08t0lus: et qu0d semina S, B 0n 00rpus qu0d futurum est semina 8, Sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceter0rum.

25 his praetermissis ist0 00ntexuit qu0d deinde dicit ap0st0lus: deus autem illi dat c0rpus pr0 ut uult et unicuique

348쪽

S. Aureli Augustini

h0mine dixerit ap0st0lus: insipiens, tu qu0d seminas n0nuiuificatur, ut intellegeremus n0n ab h0 min0 00ndubitu filios seminante, sed a d 00 uiuificari semen humanum. sic enim fuerat prael0eutus, quia 'Π0luptas illa n0n explet 0perati0nis uicem, sed de thesauris naturae 01fert d00, unde ille h0minem dignetur 0perari'. et subiunxit testim0nium, quasi h 00 dixerit ap08t0lus: insipiens, tu qu0d seminas n0n uiuificatur,h00 est n0n a te uiuificatur, sed h0minem de tu0 semine deus 0peratur, tamquam ab ap08t0l0 media illa, quae praete misit iste, n0n dicta sint atqu0 ita se habeat eius sententia uelut de human0 semine l0queretur: insipiens, tu qu0d seminas n0n uiuificatur; deus autem illi dat c0rpus pr0 ut uult et unicuique Seminum pr0prium c 0rpUS. denique p0st hae e ap08t0li uerba sic infert sua: 'si 0rg0 deus', inquit, 'human0 semini, qH0d nem0 negat uel prudentium uel piorHm, pr0prium Sicut 0mnibus rebus c0rpus adtribuit . quasi ap0st0lus de human0 semine in ill0 testim0ni 0 sit l0eutus. 29. De qua fraude quid adiuuaretur eius intenti0, cum aliquant0 adtentius e0gitarem, nihil p0tui reperire, nisi quia testem u0luit adhibere ap08t0lum, qu0 pr0baret deum, qu0dot n0s dissimus, de humanis seminibus h0minem 0perari. et cum ei testim0nium nullum occurreret, ist0 abusus est fraudulenter. timens utique, ne Drte si adpareret ap08t0lumn0n de humanis seminibus, sed de frum0ntis illa dixisse, hine

adm0neremur. unde refutaretur 110n religi0sae u0luntatis, sed libidin0sae u0luptatis pudens n0minat0r et inpudens praedicat0r. 12 I Cor. 15, 36. 38 26 0p. imp. V 15 refutaretur 283, 7 libidine)1 euneum bente K 3 1ilio C 4 uiuificari uiuifieare K uiuiseantes eri N 5 plocutus fuerat P suerat om. R erat W 0perationes K6 thensauris T Osrer W dignetur h0minem P T subiungit KRPN subiunexit Τ 9 a te non C 10 ab om. m. I T 17 attribuit corpus B 22 et om. S hominem om. ΤΟ - 23 0ccuret P 24 apparet P apostolus KRN 26 relateretur R

349쪽

de nuptiis et concupiscentia II 29-30 283

de ipsis quippe 80minibus quae in agris agric0lae semin3nt,p0test iste redargui. cur enim n0n credamus deum p0tuisse in paradiso e0nesedere h0mini beat0 de su0 semine. qu0d c0m cessum videmus agricolis de triti ei semin0, ut e0 m0d0 illud 5 serer0tur sine ulla pudenda libidine ad u0luntatis nutum membris 0bsequentibus genitalibus. sicut h00 80ritur sin0 ulla pudenda libidine ad u0luntatis nutum agric0larum 0bsequentibus manibus, h0ne8ti 0re in parentibus gignend0rum desideri0 fili 0rum, quam e St inplend0rum in arantibus h0rr00rum, ac d0inde 10 creat0r 0mnip0tens inc0ntaminabili ubique praesentia et grea trice p0tentia de seminibus h0minum pr0nt uellet, qu0d et nunc Deit 0peraretur in femina, siqui de seminibus frumen-t0rum pr0ut uult 0peratur in terra, beatis matribus sine libidin0sa u0luptate e0neipientibus, sine aerumno 80 gemitu i5 parientibus, quand0 quidem in illa selieitate et in c0rp0re n0ndum ut 0rtis huius, sed uitae illius n0n esset feminis in exei

25 eius, ne mulieres eiu8 parerent atque aperta rur8us ut parerent. 2 Op. imp. V 15 eur 5 libidine)1 agriculae K 2 p0testi peste ipse bd redarguit W n0n

rent om. P

350쪽

S. Aureli Augustini

quid ad rem pertinet 3 quid habet de illa pudenda libidine, dρ

qua nunc quaestio est 3 numquid ipsam deus detraxit illis feminis reddiditque eum u0luit 3 sed p0ena fuit, ut parere n0np088ent, beneficium uer0, ut parere p08Sent m0re huiuS 00rruptibilis carnis. Π0n enim tale beneficium deus c0nferret c0rp0rim0rtis huius, quale n0n haberet nisi e0rpus uitae illius in paradi80 ante peccatum, ut et c0nceptus pr0ueniret sine libidine pruriente et partus sine d0l0re cruciante. cur autem n0n intellegamus, qu0niam quidem dicit scriptura alaris 0mnem uuluam fuisse c0nelusam, aliqu0 d0l0re factum esse, ut n0np08sent feminae e0ncubitum perpeti, qui d0l0r de0 suscitante suisset inflictus, miserante detractus 3 nam si ad inpedimentum serendae pr0lis esset libid0 detrahenda, uiris esset detrahenda, n0n feminis. semina enim p08set u0luntate c0neumbere etiam desistente libidine, qua stimularetur, si uir0 110n dee88 et, qua excitaretur. nisi Drte, quia scriptum est, et ipsum Abimelech fuisse sanatum, uirilem dicturus est ei libidinem redditam. quam profecto Si ami8eiat, quid 0pus fuit eum diuinitus adm0neri, ut Abrahae n0n misceretur ux0ri 3 sed sanatum dicit, quia d0mus eius ab illa peste Sanata est. XVI. 31. Iam nunc illa tria uideamus, qu0rum trium qu0dlibet dixerimus, nihil ait dici p0sse pr0sanius: qu0d h0minem deus aut n0n fecerit aut diab0l0 Deerit aut certe diab0lus dei sit imaginem, h00 est h0minem fabristatus. h0rum trium primum et n0uissimum n0n dici a n0bis etiam ipSe, Si Π0n sit exc0rs aut nimium pervicax, e0nfitetur. de ill0

reddidit S 5 carnisi corporis T V c0rporis P c0rpore A6 quale P haberet et T habet N 7 et om. S pueniret P pr0- ueniret et T 8 dolo B 9 quand0quidem bd aflaris m 10 clausam B 11 suscitante CTFE irascente KRV succensente bd 12 suisse W 14 ali. semino RN possent m. 2 15 dissistente Pstimularentur N 18 ammoneri diuinitus S 19 abi alia T ammisce