Sancti Aureli Augustini Opera

81쪽

de perfectione iustitiae hominis

de se ips0 dixit: eg0 8um qui sum. Sic dictum est: nem0b0nus nisi unus deus, quemadm0dum de I0hann0 dictum est: Π0u erat ille lumen, cum d0minus eum dicat esse lucernam sicut discipul0s, quibus dixit: u0s ostis lumen 5 mundi; nem0 accendit lucernam et p0nit eam subm0di0; sed in c0mparati0ne luminis illius, qu0d est lumen uerum inluminans 0mnem h0minem uenientem in hunc mundum, n0n erat ille lumen - siue quia ipsi etiam filii

dei c0mparati sibi ipsis quales in illa perfecti0110 9010rna suturi 16 sunt ita b0ni sunt, ut adhuc et mali sint. qu0d de illis die oron0n auderem - quis enim audeat dicere mal08 0S80, qu0rum

pater est d0us 3 - nisi ipse d0minus diceret: Si erg0 1108, dum sitis mali; n0stis b0na data dare filiis uestris quanto magi S pater uester qui in caelis ost dabit 15 b0na petentibus Sel cum ait utique pater uester, sti0s dei iam esse m0ustrauit, qu08 tamen adhuc mal08 0880 n0utacuit. ille tamen n011 80luit, qu0m0d0 et isti b0 i sint otnemo sit b0nus nisi unus deus. unde est ille amm0nitus, qui interrogauerat quid b0ni saceret, ut illum quaereret, cuius 20 gratia b0nus e88 et, cui b0num e880 h00 68t ip8um e880, quia ine0mmutabiliter b0nus 11011 p0test 0mnin0 malus eSSe. XV. 33. 'Item dicunt', inquit, 'quis gl0riabitur castum se habere c0r γ' et ad h00 1 0sp0ndit multis testimoniis uolens 08tendere p0sse esse in h0mine castum c0r nec tamen dicit 25 qu0m0d0 accipiendum 8it, qu0d pr0p0suit c0ntra se dici: quis gl0riabitur castum se habere e0r 3 ne scriptura diuina

16 esse iam b iam om. m. I D n0n esse b 17 sint eae sunt C

XXXXII Aug. Soci. VIII pars II.

82쪽

S. Aureli Augustini

saria uideatur. 1408 autem huic resp0ndentes dicimus id0080cutum esse: quis gl0riabitur castum se habere c0r 3 qu0niam praece8Sit: cum rex iustus sederit in thr0 0.

qua talibet enim iustitia sit praeditus h0m0, c0gitare debet,no aliquid in ill0, qu0d ipse n0n uidet, inueniatur e880 culpandum, cum rex iustus sederit in thr0 0, cuius c0gitati0n0m fugere delicta n0n p088unt nec illa, de quibus dictum est: deli et a quis intellegit 3 eum erg0 rex iustus s0derit in thr0n0, quis gl0riabitur castum Se habere e0r, aut quis gl0riabitur mundum se esse a peccat 0, nisi Di te

isti, qui u0lunt in sua iustitia, n0n in ipsius iudicis miseri-00rdia gl0riuri 334. Tamen etiam illa uera sunt, quae resp0ndend0 Subiecit, qu0d saluat0r ait in euangeli0: beati mundi c0rdes, qu0niam ipsi deum uidebunt, et qu0d Dauid dieit: quis ascend 0t in m0ntem d0mini3 aut quis stabit in l0c0

sanct 0 eius 3 in 11000ns manibus et mundus c0rde; et alibi: b0n0sae d0mine, b0nis et rectis c0rde; item apud Sal0m0Π0m: b0na est substantia, cui n0n est pede a tum in c0nscientia; item illie: auserto te a delict0 et dirigomanus et ab 0mni delicto munda c0r tuum: itom in epistula I0hannis: si e0r nostrum n08 n0n reprehendat. fidue iam habemus ad deum et quaestumque petierimus

83쪽

de perfectione iustitiae h0 minis

aecipiemus ab e0. h00 enim agitur 110luntate, credend0, Sperand0, diligend0, 00rpus castigand0, elem0synas faciend0, iniurias ign0se0nd0, instanter 0rand0 et pr0sei0ndi uires precand0 ueraciterque dicend0: dimitte n0bis, si qui et n0st, dimittimus, et: 110 inferas n0s in temptati0nem, Sed libera n0s a mal0, h0c pr0rsus agitur, ut c0r mundetur et peccatum omne t0Jlatur set qu0d iud0x iustus, cum in thr0110 sederit, 00dultum iuuenerit minusque mundatum eius misseri-00rdia remittatur, ut d 00 uidendo t0tum Salium mundumque 10 reddatur; iudieium enim sine miseric0rdia, sed illi qui n0n faeit misericordiam; superexsultat autem miseric0rdia iudici0. qu0d si n0n esset, quae Spes e88 et 3 quand0 quidem cum rex iustus sederit in thron0, quis gl0riabitur castum se habere c0r 3 aut quis gl0ria 15 bitur mundum se esse a peceat 03Tune ergo per eius miseric0rdiam iusti plene perseeteque mundati fulgebunt in regn0 patris sui sic ut 80l . tunc plene atque perfecte erit ecclesia n0n habens maculam aut rugam aut aliquid huius m0di, quia tune 20 etiam erit uere gl0ri089. cum enim n0n tantum ait, ut exhi-b0r0t sibi ecclesiam n0n habentem maculam aut rugam, sed addidit gl0ri0sam, satis signifieauit, quand0 erit Sinem adula et ruga aut aliquid uius m0di: tune utique, quand0gl0riosa. n0n enim m0d0 in tantis malis, in tantis seandalis, 25 in tanta permixti0n0 h0minum pessim0rum; in tantis 0bpr0brii 84. 5 Matth. 6, 12. 13 7 Prou. 20, 8 10 Iac. 2, 13 13 Ρroia. 20 8. 9 16 Matth. 13, 43 18. 20 Eph. 5, 27

84쪽

S. Aureli Augustini

inpi0rum dicendum est eam esse gl0ri 08am, quia reges ei seruiunt, ubi est pericul08i0r mai0rque temptati0, sed tune p0tius gl0ri08a erit, quand0 set qu0d idem ait ap0st0lus: cum

Christus apparuerit, uita uestra, tunc et u0S cum ips0 apparebitis in gl0ria. cum enim d0minus ipse Seeundum f0rmam Serui, per quam se mediat0r 00niunxit ecdlesiae,n0n fuerit gl0rifieatus nisi resurrecti0nis gl0ria - unde dictum est: spiritus autem n0n erat datus, quia Iesus n0ndum fuerat gl0rificatus - qu0m0d0 dicenda est ante resurre0ti0nem suam ecclesia eius esse gl0ri08a 3 mundat erg0 eam nunc lauacro aquae in uerb0 abluens peccata praeterita et pellens ab ea d0minati0nem mal0rum angel0rum, deinde per fidiens eius sanitates faeit eam 0ecurrere in illam gl0ri0sam Sine macula et ruga; qu08 etiim praedestinauit, ill0s 0tu0 cauit; et qu08 u0 cauit, ip808 et iustificauit; qu0s autem iustificauit, ill0s et gl0rificauit. in h00 mysteri

36. Put0 autem interesse inter rectum c0rde et mundum c0rde. nam et rectus c0rde in ea quae ante sunt extenditur. ea quae retr0 Sunt 0bliuiscens, ut rect0 cursu, id est 3 Col. 3, 4. 6 cf. Phil. 2, 6 8 I0h. 7, 39 11 Eph. 5. 2014 R0m. 8. 30 17 Luc. 13, 32 23 Phil. 3, 14

85쪽

de perfectione iustitiae hominis

reeta fide atqu0 intenti0ne perueniat, ubi habitet mundus e0rde. sicut illa singula redd0nda sunt singulis, ubi di etiam est: quis ascendet in m0ntem d0mini γ aut quis stabit

in l000 sanct 0 eius 3 in 110cens manibus et mundus corde 5 - in110 cen8 manibus asstendet et mundus c0rde stabit: illud in

0pere est, illud in fine - et illic magis intellegendum qu0ddictum ost: b0na est Substantia, cui n0n e Si peccatum in e0nsetentia. tunc enim erit uere b0na substantia, id est uerae diuitiae; cum transierit t0ta paupertas, id est consum- 10 mata fuerit omnis infrinitas. nunc uer0 auertat se h01110 ad 0liet0, cum pr0fiei0nd0 inde disesedit et ren0uatur de die in diem, et dirigat manus in opere misericordiae et ab 0mni delict0 mundet 00r suum, misereatur, ut qu0d restat per ueniam dimittatur. h00 enim salubriter et sine uanais inanique laetantia bene intellegitur in 00 qu0d dixit sanetus J0hannes: si c0r n08trum n08 110n reprehendat, fiduciam habemus ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab 00. h0c enim uidetur i8t0 l000 amm0nuisse, ne c01 110strum 1108 in ipsa 0ratione et petiti0ne reprehendat, h00 est 20 ne f0rte cum c0eperimus distere: dimitte 110bis, sicut et 110s dimittimus, c0mpungamur n0n facere qu0d dicimus aut etiam n0n audeamus dicere qu0d n0n facimus et fiduciam p tendi amittamuS. XVI. 37. Item sibi 0pp0suit testim0nium Scripturarum, qu0d3 Ps. 23, 3. 4 7 Eceli. 13, 21 10. 12 cf. Eccli. 38, 10 11 cf. II C0r. 4, 16 16 I I0h. 3, 21. 22 20 Matth. 6, 121 perueniet m. I K ubi ubi B 2 illas in regula s. l. m. 2 singula) B 3 ascendit Ire tabit V 4 eius om. m. I C mundo O , m. IV 6 1ide m. I PD, b 9 id est cum NKbd. m. 2 D

conSumata m. I L consummata V consuta m. I D consumpta mod

86쪽

S. Aureli Augustini

eis diei s0let: quia Π0n est h0m0 tu Stus in terra, qui faciat b0num et n0n p0ecet, et quasi resp0ndit aliis testi-m0niis, quia d0minus de sanct0 I0b ait: numquid c0nsiderasti seruum meum I 0b3 n0n enim est ei similis quisquam in terris, h0m0 Sine querella, uerus, dei 5cult 0r, abstinens se ab 0mni mal0. unde iam Superius disseruimus. nec tamen iste ostendit 110bis qu0m0d0 et I0b, si ha00 uerba ita intellegenda sunt, sine ull0 peccat0 fuerit in terra et uerum sit qu0d scriptum esse dixit: n0n est h01110 iustus in terra, qui faciat b0num et n0n peccet. 10XVII. 38. 'Item dicunt', inquit quia n0n iustificabitur in conspeetu tu0 omnis uiuens', et huid testim0ni0 quasi resp0ndit ad nihil aliud, nisi ut scriptura0 sanctae s0 litigare

uideantur, quarum c01100rdiam n0s debemus 0stendere. ait enim: 'quibus resp0ndendum est, qu0d de sanct0 Zacharia 15

euangelista testatur distens: erant autem Z ac li ari as et Elisabeth ux0r eius iusti umb0 in c0nspectu d0 miniet incedentes in 0mnibus mandatis ot iustificati0nibus d0mini sine querella'. qui iusti amb0 utique legerant inter

ip8a mandata, quemadm0dum Sua pestenta mundar0nt. nam 20Zacharias, qu0d de 0mni sacerd0te ex h0minibus aeq0pt0 in epistula ad H0bra00s dieitur, etiam pr0 Suis peccatis utiqHeli 08tias 0sserebat. qu01110d0 autem intellegendum sit qu0ddiditur sine querella, iam supra Sati8, quantum 0pin0r,0stendimus. et beatus', inquit, 'ap08t0lus ait: ut simus saneti 251. 9 Eeele. 7, 21 3 I0b 1, 8 6 es. p. 29 11 Ps. 142, 216 Luc. 1, 6 21 cf. Hebr. 5, 1. 3 24 es. XI, 23 sqq. p. 24 sqq. 25 Eph. I, 41 ei N 2 respondet BO 4 ei om. N similis illi N 6 opere

87쪽

de perfectione institiae h0 minis

et inmaeulati in e0uspeetu eius'. h00 agitur, ut h00 Simus si inmaeulati int0llegendi sunt qui 0mnin0 Sine pede at0 8unt; si aut0m inmaculati sunt qui sunt sinu erimine, etiam in hac

uita fuisse atque es Se negare n0n p08Sumu8, quia n0n ide05 sine ull0 peceat0 est aliquis, qu0niam n0n habet maculam criminis. unde et ap08t0lus cum ministr0s eligeret 0rdinand08,n0n ait: si quis sine peceat0 - qu0d inuenire n011 90880t sed ait: si quis sine crimine, qu0d utique p088et. Bed tamen iste ostendit, quemadm0dum Secundum suam enu Sam10 debeamus accipere qu0d Scriptum est: qu0niam n0n iustifidabitur in c0 speetu tu0 0mnis uiuen8. aperta quippe sententia est de superi0re uersu inlustrius destiarata. ne intres, inquit, in iudiei iam cum Seruo tu 0, qu0niam Π0Πiustificabitur in e0nspectu tu0 0mnis uiuens. iudicium 15 timet, quia miseric0rdiam desiderat, quae super ex Sultat iudiei 0. h0e est enim n0 intres in iudicium cum seru0tu0: 'n0li m0 iudicare se eundum te, qui es sine peccat0', qu0nium n0u iustificabitur in c0nspectu tu0 0mni Suiuens, qu0d d0 hac uita dictum sine diffiditi quaesti0ne ad intell0gitur. et qu0d ait: Π0n iustificabitur, ad illam perlaeti0nem iustitiae retulit, quae in hac uita n0n eSt. XVIII. 39. Item didunt', inquit, 'si dixerimus quia peccatum n0n habemus, ipsi nos seducimus et ueritas in 110bi 811011 est'. et huid euid0ntissim0 testim0ni 0 quasi e0ntrariis

1 igitur O 2 omnino sunt sine erimine in hac uita b sine ψ . Sunt Sunt fact. m. 2 possunt et 8. l. add. peccat0 ee) L 3 inmaculati in

88쪽

S. Aureli Augustini

testim0niis resp0ndere c0natus est, qu0d idem sanctus I0hannes in eadem sepistula dicat: h0c autem die0 fratres, ut n0n peccetis. 0mnis qui natus est e X de0 peccatum n0 facit, quia Semen ip8ius in 00 manet, et n0n potest peccare; item illic: qui natus est ex de0, B0n peccat quia generati0 dei c0nseruat eum, et malignus n0n tangit oum. item ilite', inquit, 'ubi de saluat0re ait: qu0niam ille apparuit, ut peccata t0lleret. 0mnis qui in e0 manet n0n peceat; 0mnis qui peceat n0n uidit eum nec c0gn0uit eum. item illic: carissimi, nunc filii dei Sumus, et n0ndum apparuit quid erimus. scimus qu0niam cum apparuerit, similes ei erimus, qu0niam uidebimus eum sie uti est. 0t omnis qui habet spem hanc in eum sanctificat se, sicuti et ipso sanctus est et tamen cum ha00 0mnia testim0nia uera sint, uerum est et

peccatum n0n habemus, 1108 ip 808 8 educimu8, et ueritas in n0bis n0n est . ac per h00 8ecundum id, qu0dex de0 nati sumus, in 00 qui apparuit, ut peccata t0lleret, id

est in Christ0 manemus et 110n peccamus - h00 08t autem, qu0d in tori 0r ren0uatur de die in diem - secundum autem qu0d de h0mine ill0 nati sumus, per quem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omn08 h0mines pertransiit, Sine peccat0 n0n Sum HS, qHi asino illius infirmitate n0ndum sumus, d inest illa ren0uali 0 ne, quae sit de die in diem; qu0 iam secundum ipsam ex de0 nati sumus, infirmitas t0ta sanetur, in qua ex prim0 h0mine

transit j 26 ipsa N

89쪽

de perfectione iustiti a e hominis

iu h0mine interi0re manentibus, quamuis de die in diρmminuantur in pr0ficientibus, Si dixerimus quia peccatum

ρt 00gniti0nem quae erit in specie nem0 eum in hae uita uideat atque c0g1108 dat 3 secundiam uisi0nem autem et e0gniti0nem quae est in fide multi sunt, qui peccent, certe ip8i ap08tatae, qui tamen in eum aliquando crediderunt, ut de null0 00rum 10 diei p0ssit: secundum uisi0nem et c0gniti0nem, quae adhuc in fide est, non uidit eum neque c0gn0uit eum. sed intellegendum arbitr0r, quia ren0uati0 perscienda uidet et 00gn0scit, infirmitas uer0 absumenda nec uidet nec c0gn0scit eum, in cuiu8 quantiscumque reliquiis interius e0nstitutis si15 dixerimus quia peccatum n0n habemu8, 1108 ip 80880dugimus, set ueritas in nobis n0n est. eum erg0 per gratiam ren0uati0nis filii d0i simus, tum0n pr0pter reliquia Sinfirmitatis n0ndum apparuit qu0d erimus. Scim HS qu0niam cum apparuerit, similes ei erimus, qu0niam uide-20 bimus eum sicuti est. tune peceatum nullum erit, quia infirmitas nec interi0r nec exteri0r ulla remanebit. et omni Squi hab0t hane spem in eum; sanetificat se, sicut et ipse sanctus est; sanctificat enim se n0n per se ipsum, Sed eredon d0 in illum et inu0 eand0 illum qui sanetifidat sanet0s25 Su0S. cuius Sanctificati0nis persecti0 quae nunc pr0ficit eterescit de die in diem; 0mnes infirmitatis reliquias abla

1 manentibus interi0re b diem om. m. I V 2 in om. N 4 quomo

90쪽

S. Aureli Augustini

XVIIII. 40. 'Item didunt', inquit, 'n0n u0 lentis neque currentis, S sed miserentis est dei'. quibus resp0ndendum essu dicit, qu0d idem ap08t0lus alibi de qu0dam ait: quod uult faciat. fitem', inquit, 'ad Philem0nem de Onesim0: quem eg0 110 lueram apud me detinere, ut pr0 te mihi ministraret; sed sine c0nsili 0 tu0 nihil u0lui fae ere, ut

110n quasi ex necessitate b0num tuum esset, sed u0luntarium . it0m in Deuter0Π0mi0: uitam et m0rtem dedit ante faciem tuam, b0num et malum. elige uitam, ut uiuas. item apud Sal01110nem: deus ab initi0 c0nstituith 0minem et reliquit eum in manu e0nsilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: Si U0le S praecepta, Seruabunt te et in p0sterum fidem placitam facere. app0suit tibi aquam et ignem; ad qu0d uis p 0rrige manum

tuam. ante h0minem b0num et malum, uita et m0rs.

paupertas et h0nestas a d 0 min0 deo sunt. it0m apud Esaiam: et si u0lueritis et audieritis me, quae b0na sunt terrae manducabitis; si autem n0lueritis nec 0baudieritis me, gladius u0s cum edet; 08 enim d0mini l0cutum est haec'. hic uer0, quantumlibet isti 0btegant, aperiuntur. declarant enim se e0ntra dei gratiam uel miseri-00rdiam disputare, quam u0lumus impetrare cum dicimus: fiat u0luntas tua sicut in cael0 ita et in terra. uel:

n0. 08 inferas in temptati0nem, sed libera n 08 a mal0. 1 Rom. 9, 16 3 I Cor. 7, 36 4 Philem. 13. 14 8 Deus. 30 15. 19 10 Eeeli. 15, 14 17 17 Εs. 1, 19. 20 23. 24 Matth. 6, l0. 132 miserantis BN 3 est UOC' dieit et dicendum I, ea 's. in OCite N quid in. I V 4 slemonem LI PRO CD stimonem V U