장음표시 사용
241쪽
λotentiae in homine, a natura minus persectae existunt, ut superiorum cultui, & exercitiQ, relinqueretur locus. . Quae ad olfactus organum spectant in νερολογίφ offams regis. n6m satis fuse explicavimus; nempe ostendimus, quod num describi-
intra narium cavernas dentur membrana tubulata , quae
fibras sensiles densissime intertextas continent. In mem branas istas plurimi exiles nervi, ab utroque mamiliari processu per foramina ossis cribrosi trajecti, dimittuntur ι processus autem isti mamillares, cum plane nervi molles 1 erint, juxta corpora striata in caudice medullari originantur ue quare cum halitus odori membranas fibrosas,
valde sensiles percellunt, illico impressio sensibilis
nervorum ductu, in processus mamillares, indeque ad corpora striata defertur. Porro olim declaravimus, cur nervi olfactorii, . existra cranium divisi, ac duriores sint, intra ipsum uniti, non modo molliores, verum & tubulati, ac plerisque Brutis aqua lympida impleti existunt : non opus erit haec denuo repetere, nec etiam quod de nervis aliis a quinto pari adscitis. olfactus organo etiam insertis, ibi protulimus: quorum certe munus est interrefactum degust m, & aliquatenus in er visum sympathiam quandam ,& actionis consensum facere. ScIo nonnullos olfaciendi munus, processibus mammdenegatum omnino his nerυis a pari s Q oriuna Nervi A ici dis attribuere , atque hinc rationem reddunt non modo consensus istius intra nares 8c palatum , unde. fit ut ea- unt. dem fere objecta amplectantur, aut aversentur , Verum etiam, & quare accidit uno sensu amisso, saepe ut alter pereat; nempe hujus causam non aliam esse dicunt, quam quod utraque sensoria, nervorum suorum ramoS, ab eodem paris 3 in trunco mutuantur. Verum haec objectio I cile concidit, quia nervi duplicis originis non tantum
ψὶIst id , verum & gustus sensorio impenduntur. Exst Y a nim
242쪽
a maxillari paris quinti trunco accipit: nempe ut animalis, si nervi unius generi strvantur, per isto, qui alterius sunt, peragatur. Super his itaque dictaehri videtur, quod principales nerVi sti Da i organo inserui stes ab utroque processit mamillari derivantur, item q4M
nervi, quibus host gustiis potissimum dependet, a pati
nono mittuntur: nihilominus utrique sensorio uti etii:
oculo ) nervi quidam secundarii, & velut conductitii, ipari quinto asciti distribuuntur: nempe in hunc filleae ut inter gustum , & olfactum, ac inter utrosque , & visis affinitas , sive mutui respectus intercedant: hinc igitet Gustus nullum iere objectum admittit, nisi quod et Hai
prius comprobavit: caeterum utraeque facultates, ut sell.
sibilia sua oculorum examini prius sistantur, exigunt. ne ratiope'. Quod vero unius ipsorum privatio, saepe alterias inducit, prout interdum observare est iaci. zmis pereunte , etiam Gustatum aboleri: hejei gustum, ratio est, quod utraque sensoria prope consita, simul ab ei dem materia serosa e sanguine suffusa obrui , ac dissili inserciti apta sunt: etenim & membranae tubulatae si 'rium, &ipsius linguae compages, textura admodum ii τῆ, & velut spongiosa constant: quare utriusque orgλὴν& meatus, a colluvie serosa inundari, atqae ibi y lplerti .e istasiles in utrisque pariter obstrui solent, cui accediti alter quod cum nares, & lingua humore continuo madeῖς nt, utraeque seri exundantis depluvium, ut gi yjογα plusquam aliae partes luunt, itae ambae eidem αλπ)ὶςViori quavis de causa, exae quo obnoxiae existunt
243쪽
mus , jam proxime dicendum erit de Auditu , qui senius prioribus, quoad usum, longe praestantior est , utpote cujus ope potissimum, scientiae ac disciplinae acquiruntur , cujus item instinctu pa nes excitari, quinimo& regi , ac compesci solent; porro quoad activitatem , hic senius multo efficacior est, qui scilicet sphaeram ampliorem nactus, objecta sua longe percipit, atque species 1ensibiles non nisi in tenuiori consistentia illatas admittit:
nam siquidem. animalium interest, res quasdam a contactu remotas. &non raro extra conspectum sitas inter-
nota e , proinde ut si hostiles,& incongruae fuerint, tempestive vitentur, sin benigniores aestimantur, adpelli, & apprehendi poterint, auditus utramque intentionem praestat, ejusque indicio corporum ingruentium quasi tesserae ,aut symbola, e longinquo accipiuntur. Quoniam semper ad distans peragitur, atque Ρηus cipe longius advenit, quam effuvia e corpore sonante transmitti queant, ideo haec sensio non secus ac visio fieri supponitur, propter activitatem quandam ipsus medii, sive a corpusculorum, quae in eo scatent, motu, ac velut undulatione quadam , ita quidam ut corpus senum edens vibratione sua commoveat particulas spa tio intermedio diffusas, illaeque successive commotae demum sensorium afficiant , caeterum juxta quod particulae primo agitatae, certam lationis suae figuram concipium,
eandem istae aliis, & proinde aliis propagant , seu velut musit visae promoveat, adeoque sonus adhuc primR
244쪽
impressionis characterem, sive typsim retinens, usque te
Hum ρ,χ, Licet omnium consensu, Aer perhibetur medium es trajiciens est quod senos trajicit, tamen hoc non de tota aeris, di hi In tota Hu, Atmosphaera intelligi debet; nec enim fluidisti compages. hujus corporis motitatione, Velut aquarum undulatione species audibilis diffunditur 3 quippe haec multo celera, transcurrit, quam corpus, sive consistentia totius aeris moveri, ac fluctuationem suam propagare solet, piddi ex ventilatis, &successive inclinatis arborum, segetumque comis plane cernitur: cui accedit, quod quilibet, sive magnus , sive parvus, sive cum Vento, sive adver. sus eum tendat, aequali semper tempore, ad certum loci spacium profertur , quod equidem secus eveniret, si totius aeris undulationi obsequeretur, ab eaque penderet: insuper haud integram aeris texturam , propter sedi transmissionem undulare, vel hinc constat, quoniam si lampas in campanili, dum plures campanae simul pulsatrsenum ingentem edunt , detineatur, flamma ejus vir nutare, multo minus, quasi ab aere commoto, huc illil phrtieulis impelli videbitus. sonoriscis Oi- Hinc sequitur, partisulas quasdam podentur ese corpus aereum diffundi, quae cum corpusculis aereis Rhgisiiubtiles, & motu rapidiori praeditae sint, a pecaljὴ tertextu. harum motu, & undulatione, seorsim a totius aeris ρ π facta, soni transmissionem sive propagationem depen)ς ς Alibi ostendimus in Atmoeidei aeris textura, parti ν fluminosas, sive nitrosas contineri, a quarum atque citissimis tum trajectione, tum reflecti0ῖς, ρistram apparentia, & rerum omnium simulachra pN 'cuntur. Atqui praeter haec tenuissima, & mobilissimὸς' 'puscula, quae naturae cujusdam isseae esse vid II aere InterteXta, & quorum undulatione privata, ς Σvisibilia organo inferuntur , verisimile est quase φ
245쪽
steneris particulas, easque sorsan salinas, intra raram, &luidissimam aeris systasin diffundi, a quibus, dum pulsantur, celeriter commotis, & juxta sonorum ideas con faurari aptas, etiam oditui organum afficitur, & haelatione sensibilium impressiones suscipit. Videtur enim duod corpuscula sonorifica aeri innatantia, & continuitate quadam poris, & meatibus ejus densissime intertexta, eo ritu disponuntur, ut cum alicui eorum portioni propiet illisum ad corpus solidum motus imprimatur, lita admotus impressi characterem agitata, alia circum circa con sta & haec alia,quae proxima sunt. exagitent; cumque adeo idem motus, successiva ejusmodi particularum affectione quaquaversus in orbem propagatur , c veluti cum alapide aequori injecto, circuli plures se invicem excipientes , & primi ictus impressionem in omnem partem explicantes creantur, protot pst juxta coreus solidum bais,st,tο- excitato, & exinde propter symbolas particulas, suc- upus mox cessive commotas , quaquaversus undulato , sol minores fere innumeri succenturiantur , pari equidem ri- tu, ac cum radii lucis a corpore opaco reflectuntur , illi, siquidem a qualibet objecti parte comminus missi, densa conorum serie in omni loco coeunt, adeoque ejusdem rei infinitas imagines, ubique scilicet locorum visibiles creant: similiter etiam particulae sonorificae, dum e ςorpore solido resiliunt ,. juxta impulsum iis illic inflictum, in tota vibraxionis sphaera, simili particularum sym larum, sive contortione, sive gyratione, sive aliusmodi in motu conformatione , speciem audibium ubivis repraesentari faciunt. At vero licet corpuscula sonorifica luminosis quadan se tenus similia reperiuntur, quoad multa tamen ab iisdem Σι ὰ uoi- discriminantur . namque imprimis illorum motus, hQ- mmdiferum. Ium longe segnior existit, quod liquido constat, eX tor
M N huico ad distans exploso, aliquamdiu enim post
246쪽
ssamam visam ictus , sive frag0r aures adpellit. Catethi, particulae luminosae corpora diaphan solidiora licet si
cile permeant, minime autem opaca, licet eadem textu irariori constant, aut rimis dehiscunt; e contra aut
soni undulatio, vitrum non adeo facilς pertransit, istquibustisque eadem saepe intra cameram occlusam, di luci impetViiα feruntur. facile sentitur. Hinc conjicere licebit, quod lucis ras; ut ut tenuissimi, & valde subtiles, tantum radiis feruntur , nam sive primo emanent, sive in medio alterato refringuntur, sive a corpore objecto reflectuntur, ubicea. que vergunt, directionis ineam observant, nec sinuoso tranutu meatus obliquos, & tortuosos pervadunt , sed particula sonorae in motum concitatae, sese instar aqua. rum fluctuantium intra poras flexuoss, & caeca foramininsinuant , hujusmodi autem corpuscula, quae ρης vehicula sunt, ideo naturae salina esse suspicor, quoniam hujus elementi particular, post igneas, & nitro. sevire salinis sulphureas, maxim e activae, & mobiles existunt, cui tace. videntur. dit quod vitra, & corpora metallica, quae sale plerimum abundant , perculsa prae caeteris quibuscunque sonum edunt: huc etiam facit, quod vigente frigore brumali, cum aeris Atmosphaera particulis salinis plut mum scatet, senus clarior evadit, & longius provehi
Haec de particulis sonorificis, & quantum conjectgnassequi poterimus, de illarum natura, sub Reaitis, Riationum , sive undulationum modis. Super his quo initio propositum erat, circa ipsius auditus se/ψν huc explicandum restat, quo ritu, & ob quas hae particulae corpus aereum intertexentes, a corp0ῖς ' nante in actum concitentur, dein quomodo eaedem ςς motae fensorium assiciunt.
Quoad prius infiniti sunt modi, quibus praedict*taculae in actam cientur, seu quibussonus produci
247쪽
dualiscunque cor rii selidi percusio, imo & quaelibet
ine vehemens aeris csimpulsio, quae cum resistentia sit, sonum edit. Utriusque horum plurimae sunt varietates, attamen univeris, aut saltem praecipuae sonorum cauis, non improprie ad binas efficiendi rationes reduci possint, nempe juxta haec duo, quod Vel corpus solidum percussum, ideo e vibratione assectum, aerem, cumque eo particulas sonorificas compellit, ictuque celerrime repetito vibrissa te, sive undulare facit; Vel 20 aer, cumque eo particulae sonorificae in spatium angustius compulis, dum a coni pressione evadunt, corpori solido alliduntur , ab eoque in vibrationem adiguntur. Ob priorem rationem corpora quaevis solida a solidis percussa , quinimo & concava metallica, Tympanum, Citharae fides, aliaque instrumenta musica chordis instructa, cum pulsantur, sonum edunt , in quibus omnibus, Vibratio a corpore percusso, &vibristante excitata, & particulis sonorificis impressa, sonicujusq; producti,ejusdemque vel minutulum durantis, sive resonantiae, omnis causa existit. Nam & metalla, etiam lapides , & ligna, aliaque solida percussa, aliquatenus uti &citharae fides & tympani area trepidant, ac Vibrationes edunt: quare cum digito, aut corpore molli imposito, ista vibratio sistitur, illico sonus intercipitur. In posteriori censu, ubi nimirum aer compulsus, & angustatus, dum in libertatem vindicatur, corpori solido allisus sonum producit, collocari debent soni, qui per loquelam, instrumenta pneumatica, bombardarum explosiones, & ventorum per loca angustiora transitus eXcitantur.
Cum ita constet quo ritu particulae sonorificae in actum cientur, non minor difficultas restat, circa modum quo illae auditus organum afficiunt, ut exinde sensio producatur. Prius ostendimus, soni impressionem ob praedictas Particulas serie continuata aeri intertexas, & successive LQmmQtas, quaquaversus in orbem distandi, insuper an-Z notamus uibus modis particulae fa
248쪽
notamus,quod si illarum undulosa promptio obici cuiplici
occurrat , eadem exinde resteXa, aut alio c0mpulsa, pit. ticulas alias ubivis obvias pariter afficit, adeoque in holadhuc plures frangitur, qui huc jlluc in omnem parte: feruntur ; quae ratio est, quod seni tecta superscandunt eminus emissi a tergo redeunt, rimas, & seramina qua. vis subeunt, sese in loca secreta , & recessiis luci impet. vios facile propagant: interea soni omnes, scilicet directi,& reflexi, quique ad latus divertuntur, quique ex sellis majoribus refractis, & divi sis, minores, & numerosi eva.dunt , ac varie resultant, ipsius soni prototypi characterea exacte gerunt: hinc fit quod auditus ubique locorum caestus, eundem specie sonum, ac Lepenumero articulatuae excipit. Auditus orga- At vero , quod erat et o propositum , ut de fiendi no do, quo peragitur, conjectare pergamus, ast te omnia ipsius organi structura considerari debet ; istquo, illud quod extimum primos soni appulsus excipit, auricula : Haec pars late expansa sensim angustate , Iricula, θ' donec foramen contractius factum ad auris antrum iri ' -- ἄμ-' rius ducit. Aurisula usus est, particulas sonorificat l- ς,& sparsim adventantes colligere, adeoque plure , Mimpressio sensibilior fiat, intus versus sensorium disjός re. Ad imitationem instrumenti hujus naturalis, artis parari solet, quod Tubae sive Buccinae sis it Particulas sonorificas plures introducendo, auditioni sectui succurit. Auriculae in bestiis plerisque sunt mobi: bnempe ut ad strepitum quemvis quaquaversus conVςix tur, & de sono alias incerto nuncium certiorem quinetiam probabile est quod auriculae humanae δmobiles existunt, quia scilicet musculos appenso at 3 Verum quod diuturno fascium usu, quibus M 'tum capita colligari solent, haec facultas iis adimixM
249쪽
pin auriculas succedit auris aηνην , sive specus, ver- AurisAntrurisus interiora oblique ducens. Dum particulae sonorae tor tuosos hujus anfractus pertranseunt, eaedem ob crebros ad latera allisus, & refractiones, speciem sensibilem augent. pari ritu ac cernitur in cornetis, & instrumentis tortuo sis a quibus sonus plurimum intenditur. Item hoc amaplius constat, eo quod antra sive murerum claustra quaeadam artificialiter ita fabricari solent, ut vocum tenues susirri per eadem transmissi , ad magnam distantiam exau diantur. Porro praedictus auris specus obliquus, &tortilosus esse debuit, ut penetralia ejus adeo contra faciles
injuriarum occursus muniantur Α, atque ob hanc rationem cerumina amara arteriolis exudantia, ibidem copiose dea
ponuntur , nimirum ut animalcula, si qua forsan in aurem perreptant, iisdem inviscari possint, aut saltem amarore tanquam vermes a felle denuo abigantur. Haec flava amurca ejusdem proculdubio indolis est, ac ea quae in vesicam felleam destinatur.
Iuxta intimum hujus antri recessum, membrana te is cum circulo Qeo eidem adaptato apponitur, quae auris cavitatem penitus occludit , ejusque claustrum interius
ab exteriori distinguit , adeo ut soni impulsus hanc
membranam velut 0mpanum verberans, impressionem particulis sonorificis ultra consitis tradat, illaeque demum commotaefibras cum nerῬo auditorio assiciant.
Circa hanc membranam tria officula cum musculo, & D 'ligamento , ac quibusdam aliis partibus disponuntur ueqvibus perlustratis, & rite pensitatis, Umpani, ejusque sculo, violius appendicis usus, & ossicia satis clare eruuntur. Ex hii primo inculum teres interiori 'mpani parti incumbens, Mallςμ eique adhaerens occurrit, hoc vulgo malleus appellatur, sive ob figuram ejus, sive potius quia tympanum ferire, &creditur 3 cum revera os illud membranae umboni-rixum eam minime pulsat, sed introrsum nectit, di s
250쪽
cum adducit. Praeterea etiam hoc 0ssiculum multis illi, corporibus unitur 3 nam pr0cessui ejda acuto , mas si qui ipsum attollit, ac interius flectit, teηδε inseritur, atque
altera obtusior mallei extremitas, cum incude inarticuli. tur , ita ut is super incudem Versatilis libere moVeiiDω. possit. Incus autem est os rotundum fere, quod in caVi. late propria recumbens duo habet crura , quorum uallaeartilagini assigum, per eam assigitur ,3 alterunsoles. lycudis per cartilaginem in tertio staρ diebcto jungitur, ita ut Incus stapedi per cartilaginem junctas, sit etiam mobilis , atque duo stapedis crura ligamento assiguntur, &per ipsum ossi petroso cohaerent. Qildai μμ'M musculum qua malleum attollit licet primo intuitu seles
ejus tendo appareat) ulterius tamen si eruatur, magnes satis, & rotundus in cavitate propria consitus. videbitur, cujus tendo in processum mallei; acutum inseritur, ed&que attollens interius tiahens, Umpanum rata estis ac distendit , ne tamen musculus iste si eum convelixe φς φ' contingeret tympanum nimis adduceret, ligamentum it res, & transversum, ante processum acutum m illei c0nsi' tum est, quod malleo arcte incumbit, & stringit, eumqρ ne supra modum a musculo introrsum contrahatur , uadebito situ continet.
Tampasi usur. Ex his facile erit intelligere, quis partium hactepyi descriptarum sit usus: videtur enim quod umpaηum a. i tionis instrumentum praeliminare , & quasi praepὸ λ q rium fuerit, quod soni impressionem, sive species stin biles primo suscipiens, eas ita debita proportiod dita conformitate , Versus sensorium, cisaod adhoc consitum est, dirigat: simili ossicio fungitur respς 'τἀitus, ac tunicae oculi pupillam constituentes res Muis se, utraeque membranae species sensibiles refring μ& quasi emolliunt, easque senserio non nisi prop0 xjψ' M. tradunt, cui nudo si adveniant, teneriorem ςjyΤ