장음표시 사용
351쪽
ignis , quae tamen bullulae vix simulacrum priae bent aeris de A qua exsilien ths. An hae ergo minii arae simi , quae adunatae simul, formabant illas bullas fulminati ices , non aerias , in Aqua ebulliente diu supra ignem , post quam aer ipse diuturnitate coctionis iam prius expulsus fuerat de illa es)ulliente Aqua Z Vid. Du Ham Clium Demonstr. p. 39S. Fallere autem potest nihil fere magis quam Aqua , si ejus investio aturabundantia in aere : Enim Vero , partes Aquae certa ratione dispositae inter se in aere , possimi densissimas facere nebulas , quae Opacitate sua inducunt ante oculos caliginem , & umbras , ubi tamen eadem Aqua multo copiosior, densior, collecta, sed disposita dantum alio modo, adeo pellucida habetur , ut nihil penitus ejusdem appareat. Halitus oris nostri vi magna expulsus per contracta labia, Vix apparet; quando autem ore hiante te niter ematus occurrit aura: frigidae, conspicuam fatis nebulam format. A stivo in calore humidior exspiratio neutiquam apparet Oculo , brumali tempore adeo specie nebulae conspicua. De hisce quidem amplius ad una,
in historia nebulae , nubiumque. Hic necesse modo est Chemicos monere , ut, quum Corum tantum intersiit, discant conficere Hygroscopia accura tulima, quorum certo indicio cognoscere studeant quantitatem aquae quo libet tempore in aere explorare. Sola necessitas cognoscendae tempestivi
tatis , qaa Oleum Sulphuris per campanam , aut oleum Tartari per deliquitura , parori optime posset, indicat utilitatem huJus cognitionis. Si placida ventis A qua stat, quae interim nullo quoque decursu exercetur , tum superficiem format in aere, quae parallele ad telluris supersiciem se accommodat, dum ita prorsus quiescit. Si tum in superficiem hanc Aquae desuper immittitur grave eorpus , magnum lacrit, aut parvum, celeriter , aut lente, illapsum , tum corpus hoc incidendo expellit cum impe tu Aquam moli filiae aequalem supra superficiem stagnantis Aquar. Haec leti trir Aquae expulsio successive durat tamdiu , donec corpus illud descendi rin Aquam sub altitudine Aquae elevatae. Tum porro corpus id aequabiliter
descendit, neque advertitur. Aqua vero Clevata a corpore statim recurrit
in locum a subsidente corpore relictum , unde sit circulus undosus in sti perficie Aquae . Hic vero a loco illapsus , ut centro , propagatur unda tina in undas ina ores , majoresque, assidue increscentes concentricis semper orbibus in magnam longitudinem. Undae illae constanti formantur lege hac,ut absolvant,extendendo se, diametrum duodecim pedum semper intra spatium temporis minutorum secundorum octo & dimidii : quum so nus in aere e' tempore percurrat centum de Octuaginta hexapedas. Sicque Unda aeris ad Undam Aquae , ut 63 ad I , respectu temporis. Quae ratio satis accedit propinque ad rationem ponderis Aquae ad acrem, ex proportione data a celeberrimo Delahirio. Undae illae, a diversis nata cavisis , si se mutuo secant, circulares , concentricae suo quaequC centro ma
nent , neque inde turbantur. Si progredientes incurrunt in obstaculum re sistens de reflectens , inde reflexae , eadem celeritate progrediuntur , ae si nulli prorsus obstaculo occurrissent. Et q d longe magis paradoxon in his, penitusque mirabile , rd est , quod ne Ventus ' idem advorsus, aut se-Lundus, hanc propagationis rationem immutare queat. Videantur omnino
Saepe mire ' tet, ubi abundata
352쪽
Dignum putabam hoc observatum , ut hic insereretur, quo posset servire Chemistis nostris , qui stupe tam multa estingunt in harmonia universi : ut haberent materiam, dum haec forte legent, speculationi super lusce. Si Aqua purissima, igne leni, en vitro mundissimo , destillat, ad perfectam Iaccitatem usque , relinquet in fundo vitri maculam levem impressam. Idque continget semper , quotiescunque repetitur cum eadem Aqua, de vase novo. Qiuin etiam si A la a destillata semper re affunditur in idem vas, tandem in unaquaque destillatione crustula illa paulo auctior evadens, satis notabilis evadit. lndefatigata effecit industria, ut experimentum hoc institueretur ad fastiditum usque, narratque inde eximius Robertus Boyleus in operosissimo tractatu de ortu Formarum , quod Aqua ducenties destillata cum cautelis ex vitro per alembi cum , tandem ex uncia una dederit drachmas sex terrae albae , levis , insipidae, fixae, ponderosae , indissolubilis in Aqua . Vid. Orig. forna. a pag. 119-273. Historia haec fecit, ut viri omnium prudentissimi, freti ea auctoritate, pro certo statuerint, Aquam ita vere in terram veram, absoluta transmutatione , converti posse , per meram modo destillationem repetitam. Hinc Illustrissimus Ne -- tonus , Aquam sic versam in terram igniri tandem posse, deducebat. Optic. Latin. pag. 3I9. Q iaest. 22. Interim decente reverentia licebit mihi enarrare , quod ipse rem utcunque examinavi debita cum prudentia. Aquam cepi pluviam , coelo stillantem , vasis apertis , mundissimis , in. specula Astronomica Academiae nostrae ita locatis, ut a resiliente de tecto pluvia nihil faecum insilire posset in vasa haec : hujus dein pluviae magnam copiam, ingenti de cycurbita, lenissimo igne, per athanor, ut fumum Vitarem, destillavi in excipulum purum , ad siccitatem usque perfectam. Macula maniit alba , in fundo vitri, sed incredibiliter tenuis, & pauca, respectu Aquae adhibitae. Verum interim perierat de A qua in hac destillatione satis multum, quamvis cura quam sollicitissima commisi liras luto de farina lini &Aqua clauseram. Unde intelligere nullo modo potui, quomodo egregii
illi viri ulla cara potuerint cavere, ne, ante ducentesimam vicem repetitae destillationis ejusdem Aquae , illa jam tum tota non perspirasset inter destillandum per vitrorum obturatas juncturas. Verum contigit mihi observare , quod , quum repetens illas destillationes viderem, Aquam decucurbita per alembi cum , in vapores resolutam , ire in excipulum tum alembicus & vacua pars cucurbitae, ut & excipulum totum , plena essent aere illo communi, qui eo tempore erat in ossicina mea chenaica , ubi experimenta instituebam. Atqui aer ille , semper in tali loco , refer tissimus est obvolitante pulvere copioso. Quem ignis, ignem sequens aer, homineS , Ventus , motus, excitant. Qui sane pulvis strato denso tegit, de obfuscat, superficiem vitrorum in editissima aedis hermeticae parte positorum. Ad haec intentus magis, magisque, tandem certo observavi, in sal
gulis destillationis actionibus repetitis novum iterum pollinem jam prius collecto superaddi. Si ergo ducenties illa A qua destillat in altum, semperque denuo reaffunditur in idem vas unde extverat, quadringenties colli getur Omnis pulvis , qui in vasis dictis fuerat in aere , in quo haec destili xio , & infusio, contigit. Qtiare inficias haud iverim , aliquid ita nati pul-Veris deberi ipsis foecalentis in Aqua corpusculis, ita tamen, lut maXimam
353쪽
partem pulveri aerio tribuerim. Et quando rite supputo , juxta experi
menta, quanta debeat esse copia utriusque pulveris, tam nati ex Aquariinpuritate , quam oriundi ex aere circumfuso, δί ingresso, nondum certo videre queo , in operationibus hisce, terram fit 1sse natam de ipso sincero Aquae elementalis corpore. Eritque tanto gravior semper dubitandi magisque urgens ratio, quo magis consideramus, Boyleum ipsum , tantum
ter repetivisse experimenta , caetera vCro accepisse fide narrantis Chemici, qui recitabat, vice ducentesima destillationis , Aqua unciam dedisse drachmas sex talis terraeo Non dubito , quin omnes harum rerum cupidi satis momenti agnituri sint in sententia: quam , pace summorum Varo rum, quam modestissime censurae publicae, emendationi subjeci. Aquar
concrescere posse cum aliis in corpus Vere solidum , ex hac adunatione Ortum , cogor credere ob rationes supra datas. Aquae vero elementa ope destillationis ita uniri inter se, sine tertio interposito , ut con Vertatur sic in meram terram , nullo hactenus experimento tuto satis clemonstra rhina ; vidi, didicique quotidianis laborum periculis , quam temere nimis
Depe negligantur in Chemicis illa, quae dolose se insinuant aliena inter
operandum. Atque iterum absolvi una illa omnia , quae secundum hodier nfra doctrinam intelligere vere potuimus de tertio Instiumentorum Chemicorum universali, Aqua. Unum illud definire haud datur hactenus,
bona fide , an illa nimirum Aqua , quam Alcaiiest , corpora resolvendo, producit de corporibus destructis , sit omni proprietate talis Aqua , qualem nos hucusque proposuimus Θ Sed de hac re soli vera dabunt beati talium mysteriorum possessbres , quorum una nobis admirationis gloria relicta est.
Ut Philosophi, sic & Chemistae, vocabulum Terrae usurpaverunt, dum principia enarrabant rerum , vel Clementa , ex quibus composita corpora constarentur. Intelligebant quippe unum de his, quod cum concurrentibus caeteris constituit composita , quodque his facultatem talem praeberet praestandi quam plurimum ad exercenda opera naturae , artisque. Si autem
examinamus quam proxime, quid proprie hoc sub vocabulo intellexerint , hic sensus colligitur , quod Terra sit corpus fossile , simplex, durum, friabile, in igne fixum , in igne non fluens, in aqua, alcOhole, Oleo, aere, di sibi vi non potenS. Corporis ideam quis Terrae neget Z quum haec omnis massa sit in triplicem dimensionem extensa , impenetrabilis prorsus , suisque interim fgutis definita, suo denique, & quidem proprio , librata semper pondere.
Magis quidem ambiguum videbatur, an oporteret, Terram inscribere classi Fossilium ξ Sed si vacat excutere , quae prius retuli, de charactere trium Regnorum , ut loqui amant, naturalium , tum crediderim , ad fossilium classem inprimis referendam esse. Est nimirum omni fere fossili notato immista Terra , portione quidem majore, mira Org, semper aliqua, In metallis, fateor , dissicilius demonstratur, facilius autem deprehenditur int liquis , atque etiam copiositus , ut ViX inde, nec nisi summo labore, queat integro separari. Habet quoque pondus tam magnum , ux aquam, sales ,
354쪽
olea, spiritus vegetantium , & animalium , exsuperet. Hinc δc in intima telluris ubique se insinuat: unde in absconditis illius adytis constanter re peritur ubique , atque erui potest. Imo vero & pura Terra , in mole sua
non ostendit unquam , concursum aliorum elementorum , aut Varietatem
fere ullam. Adeo, ut omnia haec doceant, vix aptius ulli rerum generi Terram hanc adscribi posse , quam quidem Fossilium. Sed sane , si agnos cenda est Terra pro materie fossili, quanta , quaeso , in illa siimplicitas obtinet ξ tanta profecto , ut in tota natura rerum , vix aliud simplicius cor pus reperias. Terra enim sincera, quam Terram virginem appellitavere , adeo deprehenditur simplex , ut ne ipsa quidem metalla magis simplicia apparuerint. QCain etiam , quando habetur separatissima ab aliis , tum in tenuitate sua satis tamen habetur dura , consistensque : fateor, dari duri r 1 alia , sic tamen, ut de ea suum duritiei notabilem satis gradum obtineat. Verum materies terrae fragilis apparet , quamdiu observari sensibus
no stris potest : Patitur enim facili tritu in pollinem se redigi semper sub tiliorem , qua in re a veris metallis , gemmisque, quam plurimum differt. Sed in ea inprimis re maxime diversa est , quod in summo igne fixa , im mutabilis , persistat ita , ut ne quidem adigi queat, ut fluat ad ignem , sola si fuerit. Quando lapsam coelo pluviam ita quis capit, de cum cura destillare facit , in fundo relictas commemoravimus fisces jam antea, dum de A qua mox ultimo loco egimus. Illa materies fisculenta, silc collecta, siccata pror- scis, ignique expositia , Ut exuratur penitus, tandem cineres dabit , qui exquisite depurati ab omni omnino sale adhaerescente , tandem exhibent Terram, tentiem , puram, quam virginem vocant. Sive enim de aqua mutata nascitur , silve , ut probabile magis habetur , ex ipso fuerit aere collecta , dat subtilissimum hunc pulverem. Aer namque, ut statim vidimus, quietus licet, & loco contentus clauso , vel sic tamen scatet incredibili copia pulveris terrestris , dc quasi cineracet. Id supra in Historia aeris evictum per radios lucis in camera obscura oblique spectatos , ut δίper velum sericeum nigerrimum , ibi expansum , quod Ocyssime pulveru lenta obducitur crusta. Quae tamen crustula inprimis constat Tecia tenui obvolitante in ipso aere. Est itaque pulvis hic magnam partem quoque Terra , attenuatissima reddita per infinitas causas , quo motu agitata , apta evasit obvolitare per aera liquidum maxime , ubi ventus accesserit. Mis cet se quam abditissime cadenti rori, incumbenti nebulae, nubibus Vagis ,
aquae , pluviae , ni vi , grandini, gelicidio , nimbo , aliisque , quibus quidem Omnibus se apponit, unitque. Neque tamen obstat huic origini ill perdurans Terrae in destillanda pluvia genitae constantia in igne, qua Boyleus deprehendit, hanc in crucibulis summum ignis ardorem expertam , non mutatam perstitisse , neque aufugisse ab igne. Cogitaret enim quis , quomodo haec conVenirent volatili per aerem pulvisculo Θ Namque longe aliud quid in corporibus est, quiescere in igne undique sequabius lime applicato , licet violentissinio ; aliud vero abripi inaequabili motu aeris, sive
Vento. Quando tenuissimus Terrae pollen , intra catinum locatus, undique igne eodem , inferne , sursum , deorsum , a lateribus , a centi O , u
3etur , stagnat in liquido , si ita loqui licet, homogeneo, hinc quIescit. Si
355쪽
ver o aliquis statu follis intra tigillum adacto desuper pollinem attigerit, dissi abit statim , & disperget hunc ipsum. Certe, ut alibi vagantUr , aquae
conflatae nubes , ut undae ventis elevantur , propellunturque in mari , ita in AEgypto, & Lybia , volitant arenae, ut integrum Cambysis exercitum suis molibus oppresserint, in igne adeo fixae aliter. Auri bracteae tenuCS, aliorumve metallorum lamellae subtilissimae, catillo Chemico immissae omnem diu ignis potentiam intactae perferunt, at halitu oris , levique Ven 'do , statim in auras abripiuntur , inque acre volitabunt. Perpendere Opor tet pariter, corpora prorsus terrestria , quam diti penitus solitaria habentur , neque aliis ullis permista, tamdiu si sepe fixa manere, & immota in igne, quae tamen admistu aliorum evadunt tam facile mobilia, ut leni igne sursum se pelli in aera patiantur. Auro ad ignem fixius nihil, sincerum si exploraveritis. Idem vero si regulo miscueritis antimoniali, dein contriveritis diu, prudenterque , cum optimo mercurio sublimato , redde iis ita mutatum , ut ab igne mediocri avolet in auras. Manet pura Terra,
si sola separata ab omni alia re, immota, fixa , in vasculo fusorio ad violentissimos ignes. Postquam tamen hanc aliis corporibus permiscuisti, in ultima disperges. Id sola nos doceat ligni in foco , alto sub camino , cre pilantibus flammis , facta combustio. Nonne fumus ejus ad fastigium culminis camini nigram applicat fuliginem ξ haec vero igne explorata Chemico Terram dat copiosam , ope admisti olei & salis ram alte evectam. At , ubi solam hanc Terram , jam prorsus puram , igne summo urseris ;fixam deprehendes , inque mediis flammis constantissimam. Intellexistis igitur , ubi, qua arte , parari queat Terra sincerissima ξ destillatione aquae purissimae. Attamen seculae ita genitae, continebunt etiam in se omne ii lud , quod in aere volitabat cum hac Terra , quodque interim adeo leve non erat, ut possit illo gradu caloris elevari sursum , quo gradu destillatio aquae perficitur. Vegetantia igne aperto exusta collabuntur in cineres albos , fixos, te ghnues , ad minimum morum facillime dimabiles in pulveres volatiles , qui '' ivento inde ad loca dissitissima dispergi facile possunt. Neque ulla inter notas fuit inventa hactenus , quin exustione hos dederit cineres , planta. Si deinde natam sic favillam , prorsus bibulam , purissima laveritis pluvias epe, & accurate , elicietis inde omnem adhaerescentem salem , quum vero ignis inde jam prius consumserat omne oleo sum & volatile salsum , restabit sola Terra in aqua tandem. Igitur oportet tum aquam hanc, nullo modo amplius salsam , fortiter conquassare cum aqua purissima , hanc' que ita turbidam factam effundere in aliud vas mundissimum , hocque, affusa super residuum nova , pura , aqua, ita continuare tamdiu , donec omnis cinis in illa aqua turbida sit ablutus a saxis, arenis , lapillis , vitreis, aliis partibus solidis & ponderosis , quae in aqua dilui non possunt. Om nes autem aquae illae turbidae debent simul relinqui quietae in uno vase tamdiu , donec cineres omnes in fundum demiserint. Emundatur tum aqua supernatans leniter , relicto ad fundum limo tenui. Quod si bene facta fuerit haec separatici salis , poterit igne leni superstes Terra exsiccari, erit que elementum terrestre de vegetabilibus arte Chemica eductum. Haec
spperitur penitinime inodora ; insipida prorsus ; alba colore ; mollis ad-
356쪽
modum ; allisu vix sonora ; in aere , aqua , igne , alcono e , Oleo vix ullo modo dissolvenda; in igne fixa : enim vero igne, sola si fuerit, vix con vertenda in Vitrum ; cum aqua, instar farinae, in pastae speciem subigi po test ductilem adeo, ut inde cum prudentia formari queat Vas, quod extremam ferme ignis torturam illaesum sustinet, neque vitrescit ullo gradu
ignis vulgaris, verum immutatum in eo persistit, omniaque metalla fusa retinet. Haec est certe illa Terra, ex qua D Ocimastae metallorum, testas formant exploratrices , in quibus metalla examinant ad discendam illam copiam auri, aut argenti, quae caeteris intermista habetur fossilibus cor
poribus. Hi catini sunt, in quibus plumbo fuso mistae glebae fossiles, evanescentibus omnibus aliis, aurum δύ argentum , fusa in globulum, relin fluunt. De hac ipsa terra etiam conficiuntur fornicatae testudines, quibus
supponuntur catilli isti modo descripti, ne sordes incidant , & per quas
ignis purus quidem , at violentas , transit. Haec Terra illa est , c se diutissime cum plumbo fuso detenta in igne violento , nunquam ab ullo plum bo funditur, nunquam cum illo vitrescit. Haec tandem Terra est, ex qua fit mystica illa Vulcani , non Jacchi , vannus , per cujus scilicet foraminia laminima, cruda , imperfecta , atque crina plumbo vitrescentia , eorpora cribrantur, transfluuntque , dum solum aurum dc argentum , nulla parte ,
transmittuntur per hosce meatus, sed nexu in dissolubili se colligunt , Massociant, in globosam massulam , quae tota quasi consistit in centro vasis hujus. Quamvis tota cava superficies , de corpus , hujus catilli porosa sintubique, dc aequabiliter. Est igitur haec Terra , in tale Vas formata, Verum
cribrum metallorum cum plumbo fusorum. Per Omnes hasce notas veret cognoscitur natura Terrae purissimae, quae comparatur arte Chemica de ci
neribus usti vegetabilis. Sed dc similis plane Terra acquiritur ex illa Vegetantium parte, quae , inter comburendum , ab igne sursum avolat, sub specie flammae, scintillae , fumi, fuliginis ; neque refert, quodnam vegetabile ita combusseritis, recen S, VCtusve, acre , vel mite. Enim vero fumus ille altissimus , frigidiscamini supremi parietibus applicatus , ibique in floccos concretus fuligi nosos , si colligitur , atque igni violento in sartagine pura ferrea exponitur , fumat, ignitur , flammam capit, in cineres tandem albos dilabitur ,
qui a qua iterum liberati ab omni, si quid adsit, salino, Terram relinquunt omni dote simillimam priori, neque inde distinguendam ullo signo. Unde
discimus quam volatilis reddi queat ipsa Terra, dum per rapidas agitatur flammas volatilibus aliis permista , δc ad quantam volatilitatem ita assurgere queat , ad quantam altitudinem evehi, perque aera dissipari, illi se immiscere : adeoque , dum atri de accensis Vegetantibus fumi in nubes se diffundunt, ipsa ibidem , volatilis facta , Terra divagatur etiam nubium specie. Denique , quando collecta fuligo ex retorta pura , vitrea, ignis Videstillat, vario ignis gradu, diverso destillationis tempore, dabit Iahlegma, spiritus , salem volatilem , salem ultima tantum vi ignis eleVandum, olea diversa ; restabit in fundo foex nigra , quae postea , igne exusta aperto , cineres dabit, qui aquae ope depurati ab omni salino, eandem accurate Terram praebent , quae in praemissis experimentis comparata fuerat prius,
Cerce postrema haec experimenta docent, vim ardentis ignis in Liblime
357쪽
rapere, atque agitare cum aqua, oleo , sale, ipsam quoque Terram simul, hancque ejusdem prorsus naturae , ut quidem est illa Terra, quae in fixis cineribus a combustione supererat. Q iod ut incredibile primo , atque mirabile admodum , verissimum tamen demonstratur , atque incognitam sane indolem Terrae nobis exhibet. Terra autem in comburendo ita volatilis infuligine , & in ipso antea fumo , postquam destillando , aut exurendo , separata omnino est a caeteris aquosis , Oleosiis, salinis , ut sola pura supersit, tum est semper aeqhie fixa , quam illa Terra ejusdem vegetabilis , quae post combustionem in fixis cineribus aderat: hinc ergo Terra , sola dum seorsum existit, in igne fixissima est semper l, ubi vero oleis intime est
mista salibusque, tum horum ope facile volatilis redditur. am plenus igitur terrestri vera materie est aer i potissimum iis in locis, ubi quotidiana
Vegetantium combustio fit. Qtiaecunque iterum vegetantia hominibus fuere comperta hactenus, ea vero omnia , si, ut a natura exhibentur, intra Vasta Vitrea , pura , retorta reconduntur, atque statim subministrato caute igne ita tractantur , ut a
lenissimo ignis calore, per ordinatos , sensimque successive increscentes, gradus, in extremum usque provecto , semper distincte expellatur in excipulum id , quod tali gradu ignis attolli potest , tum illa vegetantia divi
duntur semper in duas diversas partes. Quarum una per vim ignis elevari,
atque specie destillantium corporum in excipulum se pelli patitur dum
altera, in fundo retortae manens, omnem ignis violentiam sustinet, ne que adscendens tamen , carbo niger , fixus , est , manetque quam diutissi me , ut Helmontius olim vere seripsit, HOOΚiUS VCro experimento confirmavit. Ajunt vulgo quidem Chemici, aquam , spiritus , olea, sales volatiles , specie liquorum adscendere in excipulum, ut partes volatiles, terram vero , salemque fixum , cum pauxillo olei fixi manere in fundo. Sed Omnino oportet iterum videre, quid in hisce veri sit. Igitur volatilis prior pars in hac operatione semper multiplex habetur ; aqua nimirum , spiritus , sal acidus, sal alcalicus , olea diversa. Quae sane omnia permista si mul, & unita , materiem praebent, quae fere simillima fumo est & fuliginide fumo natae. Ea tamen differentia, quod quando igne aperto haec ele Vantur, tum longe plura, & crassiora , evehantur sursum, quam ubi eadem materies intra vasa clausa igne applicato agitatur. Unde eadem quantitas ejusdem materiae vegetabilis multo minus cinerum in combustione igne aperto facta dabit , quum multo plus carbonum, cinerumque inde restet
in fundo vasis destillatorii , postquam ignis in illam egit. Verum , si materiem omnem , quae ita per destillationem parata transivit in excipulum , iterum de puris vasis destissae cogis ita , ut sicca prorsus materies in fundo vasis restet, expulso rite omni fluido , tum remanebit semper in fundo vasis iterum carbo nigur, fixusque : quamvis enim tum ignem maximum diutissime vasi applicueris , nunquam tamen hunc volatilem reddere pOreris fumum quid ita semper expelles, attamen manebit fixus in vase , &es aterrimus, carbo. Itaque frustra tamdiu tentatus in vase carbo, eximatur , levis erit & fungosus, ponatur tum in vase puro, aperto, ad ignem apertum, ardebit, & flammam concipiet, qua consumetur omne id ni grum , quod erat in hoc carbone ; eoque penitus consumto , Terra relin-
358쪽
quetur alba ; hanc postquam depiliavit quis modo supra adhibito in
omni sale, deprehendet nasci terram eandem Virginem , quam in pri vibus acquirebamus. Quare rursum inde liquet , terram illam sursum
adscendere cum aqua , sale , spiritibus , oleo , in ipsa destillatione vegetabilium. Si jam oleum sumitur, tali destillatione paratum , idque ex
mundissimo vase , igne successive , per gradus , ad Qxtremum usque, urgemus , oleum habebimus in excipulo purius priori, atque multo penetrantius. Sicque repetitis operationibus hisce, tandem oleum obtinemus
adeo tenue, ut evadat subtilitate Alcoholi compar, sed tum pars illius magna in singulis destillationibus, evanescit in auras, atque spiritus ille proprius , qui in illo oleo odorem dabat, saporemque , diffugit totus. Atque in singulis hisce repetitis destillationibus, manet semper in fundo genitus ater carbo , qui nunc ana volatilis redditur , neque salem exhibet: quando autem iterum aperto igne exuritur , cineres dabit at bos, & Terrae notabilem satis copiam , ejusdem semper naturae. Neque
finis in his, quotiescunque geminetur illa destillatio olei, tanta enim tandem Terrae quantitas sic colligitur , ut praecipua pars totius olei hac arte convertatur in Terram puram, simplicemque. Ut apud Illustrem Boyleum de Mutabilitate Principiorum patuit, Quare certissimum , eandem Terram produci ex quacunque demum vegetabilium parte , neque ullum omnino sensibus apparens discrimen ii, ter omnes illas species Terrae inveniri posse. Qitin & novimus , Omnem illam Terram , pura absolute si fuerit, in igne adeo fiXam esse, ut ab ejus vi summa nihil fere mutationis unquam patiatur. Attamen , quoties aliis vegetabilis partibus volatilibus permista est, tum cum iis una agitux sursum per ignem fitque , eo respectri, tamdiu volatilis. Idque tam de flagrando in igne aperto , parata fuligine , quam in ipsa destillatione va sis clausis peracta. Rursum cernimus , nullam dari partem volatilem iuvegetabili, quae plus Terrae volatile reddat, & facilius quam oleum. Sed
iterum inter varias species Oleorum, quae naturae , Vel arte, producuntur de vegetantibus, non est, quod plus Terrae in destillatione evehat secum in sublime , quam illud crassum , piceum , ultimum , Oleum , qUOdextrema tandem ignis tortura erprimit. Unde etiam olea haec tam ponderosa videntur evadere inde , quod Terrae illius tanto majus pondus intra se recondant, quae pondus addit ; imo & inde quoque horum tenacissima spissitudo. Quod & adeo confirmatur inprimis , quia rursum lata per destillationem hac Terra , olea haec statim quam tenuissima evadunt, magisque levia, quin & maxime etiam Volatilia.
Sed , ut rite assequamur iterum Terrae purae mirificum ortum , agite , consideremus jam attenti illam alteram partem cinerum per conablistio'nem vegetabilis paratorum , scilicet salem illum alcatinium fixum , qui in aqua fuerat ablutus de illa Terra quam modo examinavimus. Nonne unusquisque putaret , nihil Terrae in hoc sale superesse ξ nam Terram
suam reliquit indissolutam, dum sal in aqua solvebatur, & in forma lixi-Vii per densissima transibat purus filio. Ergo sumatur hoc ipsum lixi Vium ; longa primo quiete subsidant in fundum omnes illius foeces terre stre . Erit illud depura luna sic instar aquae limpidum. Sed tum sitretur
359쪽
lege artis, tamdiu reamus tam in manicam Hippocratis, donec electro eva dat purius. Tum sane liquor hic vel micros copiis conspeci us , ne imaginem quidem ullam materiae terrestris exhibebit. Quin imo si per annos Vase asservattur perfecte clauso , nihil unquam materiae terrestris deponet. Si igitur purillimum hoc lixivium, vitro purissimo infusum, loco quieto , ab omni pulvere quam immunissimo reduxeritis in olei crassi spissitatem; deinde vero liquorem hunc crassiim purissimae ollae ferreae in ditum , prudenter reduxeritis ad siccam salem assiduo spatula ferrea mo vendo ; habebitis salem Alca linum , fixistimum , puri stimum. Hunc tamen ipsum includite in crucibatum optimum , sincerissimum , tigillo im posito quam accuratissime occludendum , sicque committite igni quam
fortissimo , donec fluat ; ef mdatur tum in mortarium aeneum calefactum , statimque agitetur pistillo calido in pulverem, alcatinum , fixum , salinum. Qui mox excipiatur patina larga , patula, vitrea , in qua exponatur acri in loco , ubi nullus pulvis inquinat, deliquescet Ocyllime omnis sal in liquorem penitus fluidum, supernatantem , in fundo autem imo albus pulvis erit terrestris , qui ab omni sale adhaerescente ablutus , meram modo terram exhibet, qualis fuerat illa prior in cineribus restitans. Quando autem illud oleum per deliquium denuo siccas , calcinas, aeri exponis , in eo solvis, habebis iterum oleum per deliquium , & sem per superstitem Terram ; sique illud repetitur labore taedioso , tandem longe maxima pars esca lini salis ibit in meram , simplicem terram, quae in combustione unita fuerat alteri principio, quod , huic Tertae coniunctum , formam dabat salis Alcatini ; jam vero tot calcinationibus , & solutionibus in aere factis inde separatum , dc liberatum avolavit in auras , solam Terram relinquens. Si tamen omnis haec Terra sollicite collecta , deinde ponderatur, longe minus pondus exhibebit, quam sal prior habuerat 1, docens ita partem magnam salis volatilem factam inde aufugisse.
Si ergo experimentum hocce, semper eodem modo ita contingens ac curate perpenditur , colligere debemus, Terram hanc , ita apparentem ,
jam antea exstitisse in illo sale Alcatino , fixo, unde hoc modo educta fuit, & quidem tam latenti sub forma, ut passa fuerit, se disibi vi penitus in aqua ; quod aliter adeo repugnat ingenio Terrae. Simul hinc quo que patet, Terram purissimam alii principio unitam prorsus posse dissolvi in aqua , solam autem nullo modo in eadem dilui posse. Nisi jam forte cogitatis, ipsum salem prius non Terrestrem , his calcinationibus, solutionibusque , transmutatum esse Vera tranSformatione ex non Terra in Terram. Verum sententia haec , quanetum scio , nullo argumento , nullo exporimento , firmatur i, adeoque precario fingitur : quinimo mihi visa fuit semper repugnare illi constantiae naturae quae semper eodem modo , per eadem , agere deprehenditur , jam a tot seculis : quum
nunquam constiterit , unum elementorum praevalere alteri, Omnia vero
aequilibrata eandem asti luo proportionem inter se mutua observare . Prior
autem opinio, quod Terra unita principiis aliis filinis reddatur apta , quae in aqua dissolvatur in liquorem in quo nihil qiuidquam apparet Ter
restris , tota ubique Chemia palam clamat. Nonne in vitro Terra Alca
lino sali concrescit intime in massam pellucidissimam Θ quae tamen do-
360쪽
cente Hel montio, in Alcali, & Terram inde praecipitatam denuo resolvitur 3 Nunquid omnia metalla , acido suo singulari solventi unita, in aqua forma salis pellucidi dimi apparent ξ quae tamen non mutata , Opaca , integra , inde iterum obtineri queunt ξ Quid dicam de creta , lapidibus , ostracodermatis , Terris , aliisque y quae omnia adjunctu salis adunati videntur abire in sales purissimos : quum tamen variis modis iterum in liquores suos solventes, & Terram redditam inde, resolvi de Duo queant. Quam manifesto id docet praecipitatio Chemica Igitur de
experimentis memoratis constat. I. Salia Alcalina , fixa , cremando parata ex vegetabilibus , Vulgaria, nasci pro parte magna satis, ex vera elementali , simplici, Terra , quae concurrit ad sales hosce constituen dos, dum hi componuntur. a. Terram hanc ita absconditam , mistam, solutamque haerere in his salibus, quamdiu alca lini , fixi, forma existunt, ut nullo omnino signo se prodat , adeoque ibi ne cognosci quidem queat : quum in Aqua, atque aeris humido , tam liquido distblvatur, ut in liquorem limpidissimum simplicissimumque , dissblvi queat. 3. Terram hanc vegetabilium usque adeo attenuari tantum posse vi extrema ignis cremantis. i idem Ignis exurens plantas, simul hanc ita attenua tissimam Terram , in solo aere aperto , conjungit intime cum illo altero principio Salino , Alcatino , ut ex ambobus, sic igne adunatis , exoriatur, 1gnis vera soboles, Alcali. Nam profecto carbo ligni viridis, intra pyxidem ferream clausius, ita summo igni commissus, per horas plures, mansit ater carbo , Salem Alca linum fixum non exhibens ; postquam vero , idem postea igni aperto expositus , exustus, in cineres versus erat , jam in cineribus suis salem fixum dedit : certo argumento , salem hunc, non prae existentem in vegetantibus, tum demum in rerum natura produci, quando ignis ita adunavit illam Terram alteri illi parti concurrenti in aere aperto , non in vase clauso . Rursumque quam evidentissime apparet, quod in solo ap erto aere, Vi ignis una, hic stat Alcatinus, fixus , gignatur : quia vegetabile quodcunque , eo usque exustum , vase clauso , aut & in aere aperto , ut conversum sit in carbonem nigerrimum , sed non ultra ; tum carbo hic ater in pollinem tritus, cum Aqua coctus , non dabit in lixi-vio hoc salem Alcatinum fixum. Postquam vero carbo hic, aut pollen ejus dem aperto igne dein actus est in cineres albos, tum demum hi cineres, in aqua decocti, dabunt verum salem Alca linum, fixum. Igitur Terra vegetantium attenuatissima per vim extremam ignis aperti, unita alteri parti intime , consumto Oleo , dat Alcati fixum. Neque ullus alius hujus ortus
unquam , quod scimus , inventus est. . Igitur Alcatini, fixi sales, non sunt corpora simplicia , sed composita ex duobus distinctissimis , intime adunatis principiis. s. Etiam, quam maxime probabile redditur , quod
combustio vegetantium combinet hancce Terram attenuatam primo cum
illo sale nativo , qui in plantis sponte naturae adest, quique ibidem eXistere solet saponacea , ex oleo , & sale , forma , ita hanc primo misce iam efficiens. Sed quod dein praecipuam partem olei contumat Vi sua , tumque salem hunc , Terram illam , & oleum tenacius nigrum Vertat in Carbonem atrum , in quo salina pars ita tecta sub hoc oleo , & hac Terra, ut sal aqua solubilis non appareat in hoc carbone, sed ab actione aquae