장음표시 사용
201쪽
Debitor qui debet alternative duas res, ct solvit utrunque, eligere potest, quod repetat.
D mitor qui debet alternative Stichum, vel certam pecuniae quantitatem, habet electionem solvendi quod velit. Sed si per
errorem tavit utrunque, putans se utrunque debere conjunctiin , quaeritur, an sicut ab initio sisl vendi habuit electionem , nisi erranset, ita nunc habeat electionem condicendi, quod velit. Ulpianus. M arcelIus, Celsus denegant staventi electionem, & creditori arbitrium retinendi quod velit, concedunt. ca ea ratione, quod hic Creditor nunc debitor tacuis est. Itaque cum in alternati vis sit electio debitoris, merito ei retinendi arbitrium quod velit, permitti tur. ι.s an uortem. 26. g. pen.1. de cond. indeb. Contrarium statuit Imp. Justinia. in ι. pen. C. eod. ubi solventi electionem repetendi quod velit. concedit. ideo quod haec repetitio retavat de rescindat λlutionem. debet ergo restituere electionem debitori, quam habuit, dc sic qui selvendi habet eleetionem, habet repetendi. In hac distrepantia retinenda est imp. Justiniani sententia in d. Lρm. quod videlicci in mi ventis eleatione iit, quid condicat;. non accipientis. quid reddat, aut retineat. Igitur aperte L praetuli. corrigit 3. penula. d. l. si non sortam. quod
Ec Accurs licet timide. refert. Nam d. l. penult. est una ex sci coni titutionibus Juliiniani, quae in secunda editione codicis sunt insertae, quibus M pandectarum leges, di veteres constitutiones eidem coalci insertae emendantur Ec reformantur. l. unis. C. Memend. C. iussum in princ. Baro ad. S. praterea quod Eer alluvionem. inst. de rer. divis C ac. lib. ob S. c. H. .
Condictio furtiva in solidum dat ν contr4 heredes furis.
ΡRobatur hoc enunciatum in s. ult. inst. de oblig. qu4 ex Hire. s. ubi dicitur, condictionem dari contra furis heredem, licet non possideat rem furtivam. M apertius iv l. 9, 1. de condict.fura. ubi aperte stritae Ulpian. in condustione furtiva non pro eo dun, taxat, quod ad eos pervenit, sedin stlidum, teneri herede.. Ubi textus ta est aperius, ut Cujaciusdieati nisi textua ille extaret tam diserte scriptus, ipse statueret, condictionem furtivam contra heredem furis iu λlidum non dari, plane contra aperta legis verba,
unde dicit se ad tempus in hac quaestione subsistere, & judicium suum iuspensum tenere, lib. obser, p. cap. 3 7. Ratis etiam manileita
202쪽
id ipsum sindet: nam cum condictio furtiva non sit poenalis, sed rei
persecutoria actio. t. si pro fure. 7. f. i. f. eod. consequens est . ut sicut caeterae actiones, quae rem persequuntur, ita licet nihil ad
Contrarium affirmat Cujac. lib. obf. 7. c. 37. 8c lib. 33. c. 37. ubi defendit. condictionem furtivam non dari contra heredes insolidum, sed tantum in id quod ad eos pervenit.
Argumenta ejus haec sim t. Primo movetur per I. tutor. 9. g. ult.
cum t. seq. F. de tui ctrat, disi. Evc. ex qua colligit, condictionem
furtivam morte tutoris interire. Sed respondetur, ibi tantum proponi, quod hae tres actiones, furti scilicet, damni injuriae, Zc condictio furtiva nascantur quidem pupillo contra tutorem durante tutela, sed non exercentur. dum tutor administrat tutelam. Deinde quod subjicitur. morte tutoris has actiones interire, hoc accipiendum est de actione furti, di damni injuriae . non de condictione furtiva, quae non minus contra heredem, quam ipsum furem competit... ι incondiectione. 9. Secundo objicitur l. 3. f. pen. 1s de pecul. ubi dicitur, ex furto filii tam . non dari condictionem furtivam contra patrem in solidum, sed tantum, quatenus ejus peculium locupletius Dinim est. Ergo neque in solidum dabitur contra heredem, quia eadem conditio est patris & heredis. Sicut enim heres non tenetur ex delicto defuncti, ita nec pater ex delicto filii. I. ex poenalibus. ς8. 1. de R. 7. Re spondetur, non bonam esse consequentiam patris & heredis; nam condictio furtiva datur tantum contra furem &ejus heredem, non contra patrem ex filii Din. furto. l. s. sf. de eond. furi . sed tenetur tantum pater actione de peculio, quatenus est factus locupletior,
ne ex filii furto lucrum faciat. Idque tam diversimode procedit in Patre Sc herede filii. puta pater in vita filii, non succedit, sicut heres, nisi & ipse pater heres extiterit filio.
Tertio adversatur, quod condictio furtiva actioni rerum amotarum aequiparatur, cum utraque contineat rei persecutionem, de detur in heredes. l. contra. 6. S.sipost. 3 .l si mulier. 21. g. pen .ss. re r. amol. sed actio renim amotarum non datur in mi idum contraheredes, sed in quantum ad eos pervenit. I. uti. C. rer. amot. Ergo neque condictio furtiva in solidum dabitur contra heredes furis. Res p. Condictio quidem furtiva comparatur actioni rerum amota tum in quibusdam casibus. sed non in omnibus: est enim in multis lenius& mitius judicium rerum amotarum, condictione furti v : unde nec contra heredes uxoris vel mariti datur in solidum. Actio enim rerum amotarum non ulterius ligat heredes conjugum
quam in id quod ad eos pervenit . idque in honorem matrimonii transacti est receptum. Uide hanc decisionem pulchre confirmatam
apud Anton. Fabrum. lib. 4. conjeci. Iur. e. I. ubi erudite Omnia
203쪽
cium JCtum doctissimum in re tam aperta caecuti isse, & halluci
Mulier certiorata de jure suo, renuntiare potest SC. Hel
le ano , etiam extra judicium , juxta communem DD. opinionem , contra BAR TOLUM, GOMEsa UM, ct D NELLUM. Q Uaeritur an mulier possit renunciare beneficio SC. Vellejani.
ita ut essicaciter ex intercessione conveniatur. Bariolus inquit. contra hanc consuetudinem renuntiandi SCto Uellejano est Veritas, quia jure civili non potest renuntiaret pugnat Baldus, qui inquit, pro consuetudine respondendum esse, quae optima est legum interpres.
Connani arsumenta, quod mulier renuntiare non possit beneficio suo, tria sunt: Primum est Barioli, Qua levitate & facilitato mulier ad intercendum inducitur, eadem renuntiat. I. interdum. 9- suo minor. arg. l. doli. rv. f. diversum.1. de novat. Luit. C. da parit. pign. l. si qua mulier. 23. C. ad SC. Veli. Sed respondeo. pertinaciam esse mulieris, non fragilitatem censendam, cum instructa
di edocta de jure, suo privilegio sibi competenti renuntiat. Secundo obstat l. se mulier. 12. C. ad SC. Veli. ubi dicitur . si mulier iterato fidejussit pro alio intra biennium, nihilominus illi competit beneficium SCti Uellejani. Ergo etsi mulier renuntiavit SC to, Vellejano, adhuc utetur beneficio Uel triani. Nam idem est,
rive mulier dicat nova cautione se omnino teneri velle, nec a priori bugatione recedere, an vero juri suo renuntiando idem se velle Ditendat. Resip. Aliud obtinet in renuntiatione, quam in secunda Cautione: nam 8c secunda promissio intercessio est, & eadem fragi -itate fieri potest, qua prima. l. doli. iv. q. diversum. U. de που r. At renuntiatio aperta est remissio seu abdicatio sui beneficii, di fit ex certa scientia. Adde quod nulli invito tribuitur beneficium. Tertium est. Pares sunt exceptiones SC. Vellejani de Maced mani: atqui filius renuntiare non potest Macedoniano. Resp. Dissimilia sunt haec, quia S C. Macedonianum introductum est in odium faeneratorum filiolam. mutuo dantium. l. qui exceptionem. ψo. f. de condidi. indeb. At Uellianum non in odium mulierum, sed in favorem earum receptum est: quilibet autem favori pro se intro. ducto potest renunciare. l. pen C. depact. Renuntiare autem muneres extra judicium SCto Vellejano posse, liquido patet ex ι. ult. ad SC. Veli. qui de renunciatione judiciaria non loquitur, sed de ea quae fit ante constitutum judicium, cum extra jusqRRIitur, utram pure, an cum exceptione mulier judicium sita
204쪽
plura. Item exemplum renuntiationis SC. Vel fani, habes in ι. h. oc auth. matri oe avia. item in l. ult. C. quand. mul. tui. O .fung. pol. item nνυ. 8. S. . ubi dicitur, quod mater possit esse tutrix filiorum, si auxilio SCti Vellejani renuntiet. Comprobat hanc assertionem, quod scilicet mulier possit beneficio SCti vel- Iriani renuntiare, dummodo in specie sit de tenore di sententia hujus S ti certioratae Gail. lib. 1. obf. c. 77. ubi dicit totum mundum
servare hanc opinionem. Approbant Fachis. centur. 1. controv. fur. g. v. Dc' lib. 2o. obse . cap. 3ψ.ZU lG. 2. g. respon. c. 38. Disi sentit Gomoa.. tomst h. r. resiol t. c. 13, da fido uisor. num. I7. dc I 8. Diversiam sententiam quoque sequituria defendit eleganter Edu-ardus Caldera m error. pragmat, lib. I. c. 8. dc s. ubi tamen in fiu. cap. concludit, quod contraria sententia. Quod mulier certiorata
de jure suo, renuntiare pollit SCti Uelle ani beneficio, consuetudine forensi sit recepta ει usu fori approbata.
AssERTIO XLI. Compensatio sit ipso jure, citra factum hon inis.
Controvertitur inter interpretes, an compensatio fiat ipso jure. an vero fasto hominis operante ' Et verior est sententia fieri ipso jure, de debitorem alterum ab altero liberari ipso jure, quia compensatio vicem solutionis obtinet. t. Φ. II 'us pol. m pig. ι. IM da lib. caus. Sicut autem solutione tollitur ipso iure obligatio. . insi. quis. mod. tol. ita etiam compensatione, sine ulla senten-
autem esse in delictis. in quibus ipso jure fit compensatio, sin facto hominis. l. si duo. 36.r de dolo. Sed & quantum ad si1stendum
cursum usurarum ttinet, eam ipso jure fieri putat. l. cum alter. x r. L. δε compens Sed contrarium verius videtur, cum leges quas AZo pro coninfirmatione adducit, parum ad propositum faciant. Diversum ita. que passim JCti. ω Impp. in ι. se ambo. Io. & ι. posteaquam. ar. m. da eompa . M l. ult. C. eod. aperte decidunt, ubI Compensiationem ipso jure fieri adfirmant. Quod etiam apertissime conv1neitur ex l. 4. C. de compens ubi. Iisp. Alexander rescribit: tuo iura compensationem pro soluto haberi oportet ex eo tempore. ex quo ab uiraqua parte debetur. Hujus rei hic est effectius, ut non videatur debitor in mora solvendi , qui potest vice mutua debitum Compensare. Item ut neque poena, neque usura quantitatis CJus . quae compensari potest , debeatur. l. 4. & C. 3. da compens Qua cIecausa cum alter gratuitam, alter sub usuris pecuniam debet, cori.
205쪽
currentis ut in que quantitatis usurae non praestantur. d. l. eum alter.
O ieitur huic sententiae g. in bona fidei 3o. Sc S. compensationes. 39. ix'. de adit. & ι . . C. de compens quae ajunt opponendam esse compensationem in judicio. item ι. quos Labeo. 33. U. de eod. ubi dicitur . specialiter opponendam esse compensat ionem certae alicui Petitioni. Resp. Oportet quidem compensationem in judicio ου- Poni, saltem eatenus, ut de ea innotescat judici, quia judex non potest divinarer verum postquam est opposita. tunc statim ipso itare tolli debitum, non ex quo reus eam opposuit, vel judex eam admisit, sed ex quo tempore invicem aliquid empit deberi. Sic in
simili ca1u dicitur, quod testamentum, in quo tiliustam . praeteratus est, ipso jure nullum est. S. altu ι tamen. -υ s. attamen P
quiritur, ut petatur hoc declarari milium. agendo vel excipiendo. filio praterito. r 7. F. injust. rvt. irrat .fact. res. DRohatur in tutionem commodati non probabiliter recusari. Utputa si debeam tibi x. aureos, Si commodaverim tibi librum meum. pra texta debiti non potes retinere codicem meum. Ratio est . quia compenis tio tantum locum habet in quantitatibus, quae inter se mutuam unctionem & permutationem recipiunt, non vero in speciebus vel surporibus. l. si eanυoepit. I 8. 1. de pign. My. l. si nou sortem. 26. , δε ceutum. 4. F. de con ι. indeo. Idque propter inaequalem & incertam corporum aestimationem receptum est et in corporibus enim taspeciebus variat valor di aestimatio. Ideoque ne creditor invitus auud pro alio recipere cogatur. hic cessat compensatio. I. a. . l. st. de rει. cνεβ. δObjicitur primo I. uir. C. Geompeusti. g. in bona fidei. 3 o. inst. δεμία. ubi dicitur, in omnibus actionious eompensationi locum esse, excepta sola depositi actione; crgo dc in actione commodati. Resip. Hoc verum est, si quantitas petatur, sive res, quae in suo genere recipit functionem. In corporibus vero seu speciebus non admittitur compens uo, quia incerta est harum rerum aestimatio, non recipiunt hae res mutuam inter se netionem. Itaque quia in Commodato species quae petitur, Draecise restituenda est. non potest commodatarius per compensationem rem commodatam
CORIequi poteri impensas quas incit in re commori. Resis. Hoc intemgeneam est, quando commodator non
206쪽
agit ad speciem commodatam restituendam, sed ad aestimationem: utputa si commodatarius rem commodatam deterioravit. vel res Commodato data aestimata est, di aestimationem se praestiturum recepit. t.si ut certo loco. s. f. a. vers commodatum. 1. commod. Tunc enim cum non despecie, sed aestimatione agatur, & in pecuniam fiat condemnatio, recte opponitur compensatio. d. t. in rebus. S. uitia Pacius cent. 4. concit. quas . 4r. Illud notandum quod De. in LL BD. C. commo.. text. emendat, & pro commodari putat esse legendum eommendati, id est, depositi. Ita notat sec. lib. obf. s. s. 39. Sed Contius add. l. ult. in Omnibus manuscriptis constanter tradit legi eommodati. N a correctione legum imprimis debemus abstinere, quiaJCti. interpretes debent esse legum, non novi conditoris juris. Dicendum itaque potius cum Accursio, quod in d. l. mo.C. de compens Uel potius quod in L ι. ult C. decommos. Commodata erat species vel quantitas tanquam species, quo casu de jure communi locum non fabet compensatio, per d. l. uir. C. de compens ι. plane. 34. g. 2. I. sed si certos. χι. II de leg. s. Tertio opponitur l. ereditoris. I s. g. I. dominus. 8c I. ii quirem. x9- ff. do fur t. ubi dicitur, quod commodatarius possit retinere Tem commodatam ob impensas, quas fecit in re commodata. Resp. Potest quidem commodatarius pignoris loco ob impensas retinere commodatum, sed illa retentio longe differt a compensatione; nam qui pignoris loco rem retinet, reddit, ubi debitor selvere paratus est. l. o. f. l. ff. quib. mod.pign. 'λ. Qui autem compenissat, creditorem suum eundemque petitorem submovet, ut rem suam non possit actione consequi. l. 2.ff. de compens Pulchre. yoau. Merterus. lib. I. opis. c. I . Gita. Regius lib. I. ἐναντιοφανων , cap. 8. Boreholt. ad. tit. d. oblig. ct actio. c. a. m. 78.6c. 9. Eo ueri lib. a. selection. e. I . ubi probat, etiam in actione commodati , sicut in actione depositi, locum non habere compensationem. Vide praeterea miom. lib. I. respons amicab. c. I. dcub. 2. observ. e. χo. Nicolaum Gemam in conciliationibus legum in jura civili eonistrariarum, in eontiliations antinomia inter ι. ula. C. commod. Sel. ult. C. de eompens Dissentit Donet. in s. in bona fidei. inst. doact. Paetus cent. Φ. enantioph. - . Vide Fachis. lib. I. controv.jur. cap. 6.
Speciei ad speciem, sive speciei ad quantitatem non
Corporis certi ad aliud certum corp9s non admittitur comperi satio. Ratio est, ne creditor invitus aliud pro alio accipere cogatur. l. a. S. I. V. de reb. cr L cum enim compensatio vicem
207쪽
solutionis obtineat, i. si debitor. 4. Υ qui pol. in pign. & in speciebus
seu corporibus variet aestimatio. cadatque in eis affectio, cum funisdus meus mihi forte longe carior sit, quam tibi tuus, non potest creditori, cui eertus fundus debetur, ob;ici compensatio, quod invicem fundum alteri debeat, cum una species propter inaequalitatem valoris di aestimationis non fungatur vice alterius Quinimo nec si ex altera parte debeatur species, & ex altera quantitas, d quantitate ad speciem admittitur compensatio, per ι. si convenerit. 18. f. de tign. acy. text. elegans in l. quod dicitur. I 8.s de impens in res dot. sact. ubi dicitur, absurdum esse diminutionem corporis Propter pecuniam fieri. Objicitur ι.fructus. 7 . g. Ob donationes. s.f sol. mair. ubi maritus potest fructus dotis cum corporibus a viro uxori donatis, & re
bus per eam amotis compensare. Resp- Compensationis verbum generale est, ut aliquando retentionem quoque contineat. Sic quae dicitur compensatio in I. in rebus. I S. 6. ult. U. commod. appellavtur retentio in I. ereditoris. I s. S. I. l.si is qui. sv. F. desuN. Item
in I. I. C. rre .am t. ob res amotas compensatio fit. sicut ind. g. obdonationes. quae tamen vocatur retentio in I. unic. f. tace t. s. C.
de rei ux. ac . Caeterum compensatio longe differt a retentione, quia Compensatio extinguit obligationem ipso jure, & usque ad Concurrentes quantitates solutionem continet. Retentio vero pia gnoris loco est, ut tamdiu res apud creditorem maneat, donec
illi satisfiat. d. l. quod dicitur. & ι. in his. 66. g. I .sssol. mair. ubi respondetur, tum demum in actione de dote veram compensati nem fieri, si quantitas utrinque debeatur. Ergo compensationis nomine retentio intelligitur in d. g. Ob donationes. ut licet corporis ad quantitatem non fiat compensatio, retentio tamen fieri pos, sit. Utputa si mihi centum debeas, ego tibi fundum dare obligatus sim . si fundum petas, possum eum pignoris loco retinere, do nec mihi solvas centum. t. si non sortem. 26. g. si centum. 4. F. da cond.
indeb. ι. yulianus. 33.f. offerri.8. F. de a P. empl. Sicuti is qui captum ab hostibus redemit, jure pignoris eum retinere potest, donec pre lium redemtionis solvat. l. Senatus. S. . f. de leg. l. t. a. C. de ea . O postl. revers. Pet. Belujus in tractat. de compens Vel brevius hoc modo respondendum ; quod in d. f. ob donationes. dicitur . comis pensari fructus rerum dotalium a marito perceptos, cum rebus a
muliere ipsi marito debitis, vel ab ipsa amotis . hoc intelligendum
est in eo casu, cum maritus non debet fructus, sed eorum aestima. tionem, proinde pecuniam. Secundo objicitur I. xli. C. de compens. ubi dicitur , compensactionem admitti etiam in actionibus in rem . atqui certissimum est corpora & species certas vindicari. Resp. Tum demum locus est compensationi in corporibus, cum corpora sunt ad aestimationem
xedacta, hoc est, cum propter moram debitoris, speciebus extin, Oiss
208쪽
ctis, vel deterioratis, praestatur aestimatio, ita ut aestimationis concurrentes quantitates compensentur. gl. in d. l. ult. Tertio adversatur A. t ult. ult. C. de compιns ubi compensatio non opponitur ab eo , qui alienam possessionem perperam occupa.vit. Atqui possessio significat praedium. l. 78. 1. de HS. Ergo cum prohibetur praedium eo speciali casu. quo est perperam occupa. sum, compensari, sequitur in aliis casibus.venire in compensatio. nem. Resip. Ibi ait Imp. praedonem praedium temere Occupantem, conventumque interdicto unde τι ad restitutionem praedii, non compensere. Atqui constat violentum occupatorem non tantum teneri ad restitutionem praedii. sed etiam ad praestationes persona. Ies, sive praedium deterioraverit. sive res in praedio constitutas per violentam occupationem perdiderit. Statuit ergo Iustinian, cum qui temere alienam possiectionem invasit, non habere compens tionem in eo quod alias in compensationem cadit, puta in praestationibus personalibus, hoc est, in fructibus ablatis, di aliis mobilibus in praedio existentibus, per vim corruptis ta praeditis. Quarto objicitur, quod in actione depositi cessat compensatio. I. ult. C. de compos Atqui species Sc corpora plar que deponuntur. Ergo lac. Resip. Non tantum species & corpora , sed etiam pecuniae deponuntur. ut non restitui debeat idem corpus, sed eadem quantitas. l. Lucius. 24. F. depos. Hoc igitur casu res deposita est compensabilis; proinde speciale eit in actione depositi non habere locum compensationem. Cujus specialis juris ratio est exuberantia bonae fidei, quae in deposito requiritur, quia ilico resine mora reddendum est depositum, non admissa ulla compensitione. retentione, vel deductione. l. peuult. C. depos. Postremo opponitur l.sidebeas. 12.1. d. compens ubi dicitur, si debeas decem, aut hominem, admitti compensationem facta eleiactione. Resp. Homo est genus, non species; generum autem adis mittitur compensatio, cum idem genus hinc inde debetur. Aliter
Etiam litigiose m debitum venit in compensationem.
A Dmittitur etiam compensatio debiti, super quo lis contestata LR est, utputa si quis debitum in judicium deduxit per modum agendi, etiam lite pendente potest in alio judicio idem debitum deis
ducere per modum excipiendi ad compensandum. text. est eVr . susin I. in compensationem. S. F. de compans Ratio decidendi depromitur ex. l. non solet. 86. & l. seq. Τ. de R. I. ubi pro regula tradi- tur. quod non debet deterior conditio eorum esse, qui litem conte in
stati iunt, quam qui non sunt, sed plerumque melior. Nemo enim
209쪽
diligenter causam suam in judicio persequendo, conditionem suam
Sed opponitur I. ubi eoeptum. 3o. F. dejudie. ubs dicitur, si quis id quod in uno judicio deduxit, opponat in alio, potest per exceptionem litis pendentiae repelli. Resp. Hoc est verum, si actor quod uno judicio petiit, vellet deducere in aliud judicium per modum agendi. de sic ad eundum finem scilicet ad impugnandum, hoe facere non potest. At vero potest illud, quod per modum agendi
propositum est , in modum Gefensionis & exceptionis allegari. Secundo opponitur l. ult. C. de compens ubi dicitur, de debito non liquido non recte posse opponi compensationem. Atqui illi quidum videtur esse debitum', de quo adhuc sub judice lis est. Resp. Licet lis sit contestata, tamen intelligitur, quod debitum erat liquidum, vel intra breve tempus liquid indum: alioqui non posset opponi compensatio.
siue naturaliter tantum debentur, veniunt is compensationem. HIe est eisectus naturalis debiti, ut licet non possit peti, tamen
si quis conventus sit super aliquo debito. cui vicissim actor aliquid debeat, fallem naturaliter, noc debitum reus cum debito a se petito compensare possit..t. etiam. 6.1. de compens Sed objicitur l. a. C. de compens ubi dicitur. quod si quis indebite quid solvit ex causia judicati, cum scilicet esset injuste condemnatus. quo casu is qui indebitum accepit. Obligatur naturaliter. quia cum inique condemnatus luerit natura indebitum, is cui s lutum est, natura debitor manet: de tamen si hic qui injuste con .demnatus solvit, conveniatur ex alia causa, non potest deducere in compensationem, quod ex injusta sententia solvit, ec sic quod sibi naturaliter debetur, non compensat. Resp. Quod dicitur, naturalia bita venirc in compensationem, Cum tali restrictione accipiendum est, nici ista debita possint aliqua exceptione elidi vel perimi. qualis est exceptio rei judicatae, praescriptionis, vel similis. l. quatuo. que. ψ.Τ. de compens sic cum quis injuste condemnatus solvit, licet is cui solutum est, videatur hoc natura debere, eo quod quae indebitae sunt naturaliter ex parte set ventis, fiant ex parte accipientis
natura debita; tamen ideo non compensatur hoc debitum, quia obstat solventi exceptio rei judicatae. Castren. add. l. etiam. Sc d. l. 2. secundo adversatur l. creditores. Io. 1. de C. S. ubi dicitur. creditores non esse eos. quibus datura debetur; unde nec debitores sunt. qui natura tantum debent, ex natura correlativorum, & per consequens naturalia debita non Gunpenstntur. Resp. Debitores non sunt
210쪽
sunt qui natura debent, nec creditores quibus natura debetur, quod ad potestatem dc exigendi facultatem attinet. Naturalia enim debita propter defectum civilis actionis peti non possunt. Alias etiam naturalia debita dicuntur abusive di minus proprie debita, habentisque certos in jure effectus. ut scilicet novari ec compensari portini: item ut pro naturali debito pignus lx fidejusior recte intercedat. de
efficaciter obligetur. l. fide jussor. 16. 3 Adsussor. 3.1, desi ejus oman mor. I. r. V. de novat. l. naturaliter. I 3. s. de cond. indeb. Tertio opponitur hoc argumentum: Naturalia debita non recte solvuntur. l. qui exceptionem. ψo. I. interuum. 29.1f. de cond. indeb. Ergo nec compensantur , quia compensatio loco solutionis cedit. I. 4. C. de compens Resp. d. t. qui exceptionem. loquitur de naturali debito, quod per exceptionem perimitur, ut si mulier . pro alio intercessit, di solvit, solutum repetere potest, propter exceptionem Uellejani, qua naturalis & civilis obligatio, qua mulier tenebatur, perimitur. In d. l. interdum. agitur de pupillo. qui non est factus locupletior. Hic non obligatur naturaliter. N propterea etiam non recte solvit; dc si solvat, solutum repetere potest.
Tam morte mandantis, quam mandatarii solvitin maκ-
datum, si adhuc res sit integra.
HAEc assertio expresse ponitur in I. inter causas. 26. M prisc. I. si quis alicui. 27. g. morte. tus mandat. g. itemsiaraue. Io. sns. eod. Ratio est, quia voluntas hominis morte finitur, & homo mortuus velle desinit. l. 4. 1. Iotat. Si tamen mandatarius ignorans mortem mandatoris, implevit mandatum . utilitatis causa competit ei actio mandati, ne justa & probabilis ignorantia illi damnum adserat. d. l. ter. in princ. Objicitur l. si vero. 11. g. . cum lseq. g. mandat. ubi cum mandatum esset alicui, ut post mortem mandantis extrueret ei monumentum, vel fundum emeret post ejus mortem, hoc manda. tum non finitur morte mandantis. Resp. Haec assertio locum lia. bet , quando mandatum & ejus effectus conferuntur ad vitam mania dantist sin autem utrunque post mortem confertur, mandatum morte non finitur.
Verum graviter cum hac solutione pugnat i ult. in . . de fo- Iut . ubi traditur, quod si creditor mandavit debitori suo, ut post mortem creditoris Titio solveret & is post mortem mandanti Titio solvat, non liberatur. Resp. Ille text. accipiendus est, quod debitor cui mandatum erat . ut solveret Titio post mortem manis dantis, non possit ei solvere post ejus mortem, invito scilicet manis