장음표시 사용
441쪽
Ethicar: Lib. I. XLVII. 4 31entiae, quia ab his aliena. Similiter, si quis
spectet histriones eleganter ludentes. & cmsu Praetereant tympana, aut funambulus artis suae specimina edat, cernas illum de sertis histrionibus moκ decurrere ad funambulum, eur. nisi quia illum magis assicit haec voluptas, quam capit eX funam-huli actionibus, quam altera illa , quam capiebat eli scenicis gesticulationibus, qua de re plura sequenti capite. 'unt sepibms: Malum non tantum bono sed etiam malo opponi contrarie : Quare & dolo. rem ut iic voluptati, hoc est, non tanquam malum bono , sed tanquam malum malo lNeque enim v. g. valet: Prodigalitas est Opposita avaritiae, ut rei malae, ergo bona lUt enim valeat haec consequentia in Contrariis , quae non habent medium, eo quod remoto uno ponatur alterum , & posito u
no removeatur alterum, ut non est sanum,
igitur aegrum , vel est sanum , igitur non aegrum, tamen non valsi in contrariis, quae habent medium, ut non est album , igitur nigrum . cum possit esse viride, fuscum, aut similis coloris : Gemino pacto in nostro argumento non valet, hoc opponitur malo, igitur bonum, cum possint esse duo
extrema mala contraria, mediumque bonum per negationem eXtremorum . in rerprodigalitatem v. g. & avaritiam liberalitas, & sic voluptatem inter & dolorem in- do.
442쪽
43α Institui : S Exercit. dolentia. Id quod videtur voluisse Speusippus . Platonis filius, qui sic arguebat:
Non, si voluptas & dolor sunt contraria, quorum alterum constat esse malum . Continuo alterum ut sit bonum necesse est. Nam utrumque malum esse potest, cum& malum malo sit contrarium , & utrum que bono, seu ambo ei, quod neutrum est, quemadmodum magus minori est contrarium , & utrumque aequali, vitium vitio,& utrumque virtuti, &sic voluptas dolini,& ambo τῆ ἀλυπta sive doloris vacuitati. Ut ita Speusippo voluptas constituat unum eXtremum malum,dolor alterum e tremum malum, medium autem bonum
vacuitas doloris. Sed & hi ηunt scilicet. Etenim, si dolor voluptati, ut malum ma lo , opponeretur, tum voluptas sua natura& simplicitet malum forer, non essectu Q-lo,omnesque adeo voluptates malae essent,& sub genere mali, sique competeret generi, ut esset malum ,. Competeret etiam speciebus illius generis. Adde, quod sic essi
Ceretur, voluptatem quoque fugiendam esse. Nam si utrumque est malum, dolor& voluptas, utrumque fugiendum: Atqui
dolorem omnes fugiunt, ut malum, Voluptatem vero eli petunt, ut bonum: Ergo non malum utrumque, neque ideo fugien
dum utrum que. Holuptas Mala sive Radipis est, quae nuit eκ vitiorum actionibus, sive
443쪽
sve vitiosis operationibus , quibus vir malus delectatur. Et ipsa homini propria , si, cui vitiorum actio, unde fluit. Non jucunda απλ absolute, verum xd relate,in ordine ad subgectum , hoc est, malos scili. cet, quibus arridet. Atque adeo saltem a. liquam voluptatem esse malam S turpem. id vero prabaturfidesequentium rationum. I. Quia . si omnis voluptas foret hona. nulla mala, aut omnis mala, nulla bona, siunullum amplius daretur discrimen inter voluptatem illam, quam assert adulator, &hanc, quam asseri amicus, cum tamen illa sit turpis, haec honesta. II. Quia non nullae voluptates sunt per se pravae, ut FO luptates carnales, quae consistunt in scomtatione, helluatione, inguine, inquam , &gula, & universe voluptates moraliter malae , quae percipiuntur ex vitiosis actioni. hus. LI I. Quia αδ delectabile secundum Thomam dicitur secundum appetitum. sicut το honestum atque utile secundum rationem : Atqui appetitus quandoque tendit in illud, quod non est conveniens
rationi, vel aestimatur ut conveniens, cum non sit: Ergo non omne delectabile est honum bonitate morali , quae attenditur secundum rationem: Quare quoddam malum. Sed & in hoc freto disti cultatum scopuli se promunt & produnt, qui e medio tollendi, ne quis cum Platonicis, qui volu-T ptatem
444쪽
ptatem in bonorum esse numero nega
hant, ad illos per inscitiam impingat. Munt
primo: Voluptatem omnem esse ortum Ieu generationem . quae nec finis . nec degenere finis, cum sit motio quaedam ad finem, ut aedificatio ad domum: Quare non magis esse bonum , quam aedificatio est domus, cujus est ortus: Ideoque omnem malam, nullam bonam eκ hoc capitet Sed uni, nixi falsa hypothesi cujus sulcra subruimus supra. Munt secundo : Virum Prudentem expetere ac persequi n indo. Iens sive indolentiam, id est, doloris vacu, talem ut cui satis sit abesse a doloribus. non etiam noucundum seu voluptatem : Quod autem vir prudens fugit, immo fugitat, id
haud dubie malum esse: Quare malam Omnem voluptatem, non aliquam tantum lSed ηunt. Etenim,quemadmodum homo virtuosus, nominatim vir temperanS , non fugit omnes voluptates,id quod facit α--M istos stupidus, verum immoderatas & inordinatas, quae toto genere malae: Sic vir Prudens, qui regula humanorum actuum, non fugit promiscud omnes voluptares, verum eκorbitantes atque eNtravagantestantum, quia hae malae, eaeque solae, non etiam reliquae. Ajunt tertio : Voluptatem menti ac sapientiae esse impedimento,quom forem, hoc majori, cum impediat & ' vis , & πρψν, & ποιμιν : Quod autem ta f
445쪽
Ethicar: Lib. I. Cap. XLVIL 4 3 s
le, id non esse bonum , cum bonum bono
non contrarietur , sed malum : Quare omnem voluptatem esse malam, non ali.
quam tantuml Sed ajunt. Neque enim Omnes voluptates hoc faciunt, sed quaeis
dam, neque voluptas considerata in se, verum considerata en eventu,quomodo Martem legimus , voluptatis vinculis irretitum a Vulcano, nihi spraeclari gerere potuisse. Venere obstante. Holuptas Mediasve Indisserens est, quae nec moraliter hona sive honesta, nec moraliter mala sive turpis, qualis corporis voluptas , quae in genere
nec bona, nec mala, ut acti*neS, unde ori.
tur. Quod si modum eNcedat . prava est, qualis phagonum ebriosorum &libidino. sorum sive libidinantium voluptas: Sincontineat se justis ac debitis terminis, media est, quoniam illa homines &recte uti
possunt, hoc est, eκ virtute,atque ad honos& laudabiles fines, & male, malo videlicet consilio, atque eπ vitio cum Calatina: Na , tuta interim sua si aestimetur, potius sane bona fuerit civili bonitate, quam mala , ' quoniam a rerum conditore est concessa , ut ea ad propriam conservationem , quae individui, & aliorum propagationem,quae speciei nomine venit, eκcitemur. Sed de
divisionibus voluptatis haec digito indice indicasse iussiciat.
446쪽
An oe eur 'luptates inter se eris diseserant λδ cluptates inter se specie ae erunt cum
ob anas rationes, tum ob has. I. Quia, quae specie disserunt, ab iis, quae speciecisserunt, perficiuntur, quoniam quales effectus, tales cauis: At actiones mentisti sensuum specie disserunt, sitiit mpQ-rum sensium operationes invicem, ut intelligere, ratiocinari, velle, appetere. videre,audire, haeque a voluptatibus perficiuntur : Igitur & voluptates specie differunt, ut quae sint persectiones operationum specie differentium t Patet ea res ad Oculum
exemplo rerum naturalium, atque arte factarum. Etenim animantes & arbores, res naturales.ideo,quia aliter atque aliter perficiuntur,animantes sensuum acumine & vigore. arbores fructuum foecunditate . specie disserunt, similiter tabulae pictae & si gna, vasa domus atque supellectilia, res ar. tificiosae, ideo, quia aliter atque aliter perficiuntur , harumque aliud atque aliud eth ἱλ . merito & ipsae inter se specie disse. runt. sicut operationes sensus ab operationibus mentis, operationes mentis ab operationibus sensus: Quare & voluptates. quae sunt perfectiones earum i II. Quia
447쪽
Ethicarri lib. L Cap. XLVIII. 43
operationum specie disserentium aliae aliarum suae sunt & propriae voluptates. Subjectis autem specie differentibus, disserunt& - τα, subjectorum , quae rerum subjectarum naturam sequuntur, secundum e arum disserentiam ac diversitatem: Eccur
Quia enim idem specie id dicitur, quod in eodem primo est subjecto , contra differre specie,quod in dissimili quomodo fustum& de colore & de voce dicitur semirauca , quae duo, quia dissimillima sunt subrecto . ideo fuscum vocis a susto coloris specie
differt. & sic voluptates operationum spe- .cie diversarum, quarum quaeque actiones suas amplificant atque augent, quae autem augent, ea sunt prOPria eorum, quae augent : Cum igitur voluptates augenteS Operationes sint illis consormes & propria operationes autem diversae sint specie, procul dubio & ipsae voluptates specie diver sae erunt. Quae enim cognata familiatia conjuncta ac propria sunt rebus specie disserentibus . illa ipsa quoque specie disce nuntur: At volup tates iis, quae specie disserunt, conjunctae sunt & propriae,quia a gent Operationes,faciuntque ut alacrius si scipiantur, faciliusque perficiantur, qu modo Geometras videmus evadere excet
lentes , qui studiis Geometricis delectantur , similitet Arithmeticos, Muscos . &c: Igitur ut specie disparatae sint, necesse est l
448쪽
III. Quia voluptates diversarum operationum effectus contrarios ac specie diversos producunt, quae autem sunt talia , & ipsa sunt diversa specie. Hoc evemplo al-χedo & nigredo, quae edunt effectus con trarios & diversos , quia albedo disgregat, nigredo congregat visum, sunt diversa speeie, similiterque voluptates suae atque alienae, quarum illis actiones aluvantur, Eis
impediuntur interrumpuntur ac corrumpuntur. R. d. Quae diversas actiones comitantur . sibique invicem impedimento sunt, illa non sunt eaedem species, verum
distinctae, quoniam sicut similia similibus
augentur, ita contraria contrariis perimuntur : Atqui voluptates suae & alienae . si vepropriae & peregrinae, diversas actiones comitantur, sibique invicem sunt impedimento Ergo sunt diverse specie t Quodsi enim voluptates specie disserentes habent effectus , igitur & ipsae species disserunt. Ita , v. g, qui cantu tibia & musicis delectantur, illi colloquia sermones histo rias fabellas magni non faciunt , nec iis au res praebent, siquidem tibias audire liceat,& universe, si duae occurrant actiones,duobusque agendis occupemur, id , quod u- Cundius, Obsciscat alterum, quod minus habet voluptatis , quin immo , si una actio longe plus, quam altera , afferat voluptatia , unam fere persequimur, alteram con
449쪽
tra omittimus , atque adeo, quae leviter saltem & modice nos delectant, ea non nisi
obiter & perfunctorie agimus, alioque in terim subinde propendemus, sicuti neri assolet in theatris. Quod si enim hist riones. gladiatores, & his similes homines, imperi
ii sim, minusque placeant, tum vero spectatores bellaria edunt, aut aliquid alterius rei faciunt, parum ad ea , quae geruntur . attendentes. Quorsum haec Ut ostenda. tur . non tantum in genere voluptates inter se disserte specie, sed nominatim pro prias ab alienis, alienas a propriix Est autem voluptas propria , quae eX ea ipSa re . quae agitur, eX Uus, inquam, actione Capitur, sicut voluptas aliena, quae capitur aliunde. Inter quas hoc intergetini discriminis , quod voluptas propria per se comita,
tur operationes suas . illisque cohaeret, e asque perficit. & diuturniores ac meliores reddit, voluptas vero aliena per accidens comitatur actiones, ad aliasque transsertur, easque impedit, neque tamen eodem,
quo proprius dolor, mocio, qui &ipse acti. onibus est impedimento, velum dissimili. ter. Voluptas namque aliena hoc facit blan. diendo Molor vero proprius offendendo illa avocando animum suaviter ab aliis functionibus, & ad suas pelliciendo hic vi lenter eum abstrahendo, illa suaviter, non violenter, quia contraria dolori,Eic violen-
450쪽
ter eum abstrahendo, illa suaviter non vi lenter, quia contraria dolori, hic violenter, non suaviter, ciuia contrarius voluptati. Uri de porro conlequitur, dolore magis nescio quomodo impedire actiones, quam aliena si ve peregrinam voluptate,quia haec minuit tantum Operationes dolor vero vel destru-
it productas,vel impedit producendas. IV. Quia, cum voluptatum aliae sint bonae atq; honestae. aliae malae atque inhonestae, aliae mediae si ve indisseretes sicut actiones,quas consequuntur,his specie differentibus,non possunt non etiam specie disserre illae. V.
Quia& cupiditates actionum specie disse-τunt,quare & voluptatest Qua de res Quia
enim voluptates conjunctiores sunt actionibus tempore & natura, ut quae eode tempore sint cu actionibus, tanqua assiduae atq; accubuae comites earum, qu Me quin cum ipsis fere naturae, adeo ut viκ ullum discrimen inter eas sit reperire cum contra cupi
ditates ab actionibus tepore sint disjunctae, illae priores,hae posteriores,cum prius quid
Cupiamus operari. quam Operemur,lepore Butem immo natura.quia actio actus persecti,non ite cu'iditas. VI. Quia voluptatum se ORecta inter se pecie disserunt. Alia quippe est voluptas liberalis, alia temperantiS, alia fortis,quia eN alio objecto VII. uia earun dem quoq; etiam sub)ecta.hoC est,it,in qui bus sunt voluptates. specie disserunt. Alia quip-