장음표시 사용
91쪽
uuum vescam inflammatio exercet, deiectio supprimitur, quod ipse in tertio ilibro prognosticorum narrauit,ita 1nsammato ano Vrina difficulter redditur, Quum velica ut dictum est assiciatur. Cessat autem hic affectus plaerunque si Lmul cum ni orbo a quo prouenit, hoc est, cum recti Intestini inflammatione: Quod tamen perpetuum non est. solet enim interdum affectus,qui ob consortium partem aliquam detinet, ita eam processu temporis occupare, ut 1n illius morbum vertantur,& iam finito morbo alterius loci,Vnde orti sunt,etiam reta maneant,ac propriam curationem desideret. Quamobrem,si iam liberato intestino,urinae 3 1ficultas perseueret, ad ea confugere oportet, quae huius mali remedia sint. si vesica calefacta est aut refrigerata cotram prςsidia conuemul: iis humoribus crassis atque acribus repleta,1llos extenuare atque exhaurire decet. In septimo aute libro sententiarum, qui aphorismi vocatur, ad hunc morbum potionem vim & sanguinis detractionem scripsit. vinum quidem refri gerata vesica idoneum est,uenae sectio quum eadem ob succorum copiam aliaque acrimoniam inflammatur.Εst etiam interdum quum urina acris ipsa sibi
dissicultatem faciat, quod aliarum partium vitio accidit, quas sanare oportet, sed nunc aliud agitur. - Vod si anus procidat per mollem spongiam repellendus est, & cochlea - ci linendus,tum manibus alligatis homo paululum temporis suspedentadus & concutiendus est. Sed si amplius procidit,& intus manet, ilia cingan- D tur fascia ,quae ex zona a posteriori parte dependeat'. intestino introrsus com- ' ρ pulso spogia superdetur expressa ex aqua calida,in qua decocta fuerit loti sco' bes,& eadem aqua anus perfundatur tum ea fascia inter crura porrigatur, &- ad umbilicum relisetur . Vbi deijciendi cupiditas sit, sueer asseribus,quam maxime angustis desidat: si puer sit, foeminae pedibus msidat ad genua ad-
haerens. inter desidendum crura habeantur extenta: minimum enim hoc pa- cto anus delabitur.
Anus & ob pituitam,& ob inflammationem usqueadeo interdum i ditur, ut non modo procidere videatur quod supra posuerat sed etiam procidat ac delabatur.quod quum accidit, imperat,vi cochlea illitus per mollem spogiam 3 oreprimatur. Cochlea quidem, siue tota sumatur,sive muccus duntaxat,tantam
siccandi vim habet, ut Galeno auctorein glutinosum atque alte insidetem humorem discutiat, & quod maximum est, sine morsu suum effectum praestat, quod in medicament1s requirit,quq ad anum siccanduin adhibentur. Suspendi vero hominem iubet manibus alligatis,& ita concuti, ut intestinum ex ea succussione in suam sedem reuertatur. Caeterum,quum suspenditur,ita collo candum esse,ut pedes sursum spectent, &si ab Hippocrate praetereatur, ex se tamen manifestum est: nam si aliter sulpendatur, pedibus videlicet deorsum
conuersis, tantum aberit, Vt anus intro reuertatur, ut magis etiam procidat.
Eiusmodi rationem suspendendi tradidit ad reponendu femur in interiorem partem prolapsurn, quam eorum esse ait, qui videri volunt egregium aliquid praesticisse. 1bi autem alligat manus ad latera, & deinde hominem suspendit capite deorsum spectante. At ubi euenit,ut amplius intestin1 excidat, quamuis
reponatur,& in naturali statu maneat,veretur tamen, ne iteru delabatur,& ob id vinculum admouet,de quo supra etia tractauimus: assuitur en1m fasciae me 'cliae alterius fasciae caput,Ita,ut ambς simul,T. lit6r ni referat: dein prior fascia cingitur, capitri, in priorem partem adducta, ir Sta umbilicum nodo inter se vinciuntur:
92쪽
1 vinciuntur: altera vero a dorso demittitur,& inter femora porrigitur,atque ad priore iuxta umbilicu deuincitur, qua fascia anus continetur ne procidat:prς- sertim quum inter anum & fascia spongia detur madefacta ex aqua calida,in qua inferbuerit loti scobes. habet enim siccadi vim & adstringed1 modice,ita, ut possit procidente anum coercere. quamobre no solum ex ea madest spongia,quae una cum vinculo ini jcitur, sed ante anus ipse. Cavendum autem, ut quum maXime,ne anus procidat,ubi homo desidi t: tunc enim ob deiiciendi cupiditatem nititur,& cum deiectione saepe intestinum expellit. quod malum euitabitur si homo tunc super asseribus angustissimis considat,ut sic utrinqueio anus introrsum compellatur,neq; prolabi possit quemadmodum in sedili late perso rato ac patente,ubi nulla re coercetur . si puer sit, pro asseribus utendum pedibus mulieris, quibus insidat, ita, ut dorso & ceruice, eius genibus inha: reat. Ob eandem causam ptaecipit, ut in deiiciendo crura habeantur extenta, quo habitu anus masis adstringitur,qui contra,si curvetur,relaxatur,quod si militer euenit,si nimiu inter se Iiducantur hoc Hippocrates silentio non preteriit,quum paulo infra iubeat femora inter se deuinciri. - Vbd si anus madeat,&saniem fundat, subluendus est vini fece combu-- ga & aqua cum myrto incocta : siccandumque adiantum est: & contri-- tum ac cribxo excussum inspergendum. Si sanguis profluat, ijsdem subluen-xo dus est, tum inspergenda chalcitis iuncta cum pari portione scobis contr1tae,' - cupressi, vel cedri, vel pinus,vel terebinthi: vi exteriores partes crassiori cera-- to inungenda . Saepe euenit,ut ob infamationem anus madeat,ac saniem sundat,& interdum etiam sanguinem,quum venarum ora salso humore aperiatur, cuius mali
nuc remedium proponit. Ergo quum anus humidus est & famem emittit,nihil aliud requirit quam siccantia & detergentia: utitur ergo fece vini usta, &aqua,in qua decocta myrtus fuerit.Fex quidem vini vehementer calefacit,ita, ut urere etiam possiti quamobrem si per se adhibeatur,ano aliena est, qui citra omnem acrimoniam siccantia exigit: sed fragii eius vim Hippocrates aquam 3 o ad ijciens, in qua myrtus inferbuerit, quae siccandi etiam atque adstringendi facultate habet. tuto igitur admoueri hoc pacto vini sex potest,praesertim quo tempore id ani,quod prouolutum est humidum est & sordidu: pars enim quς sordibus atq; humore tegitur, non ita offenditur acribus. Anus igitur ubi periculum sit ne putrescat, valentius detergentia exigit & siccantia. Adianti ve ro puluis quem inspergit, sine morsu siccat. Si anus saliguinem fundat,chalci tide utitur,quae adstringendi vim habet: & si validior fit,quam ut ano conueniat, inspergi tamen debet,ut fluentem sanguinem supprimat prae sextim admixta cum scobe adstringente quam mostrauit: sic enim innocenter adhibetur. Ceratum vero eadem causa extrinsecus inungitur, ut insammatio coer- o ceatur,quae solet sub ea curatione prouenire: crassum vero sumit,ut diutius inhaereat, ne si liquidum sit citius dissoluatur. redditur autem crassius, ubi plus cerae accipit vel emplastri. fit enim creatum, quum eiusmodi aliquid in oleo liquaturivbi magis diluitur,liquidu efficitur,quali utitur Hippocrates ad fracturas,ut a fascijs combibatur. Adijcitur interdum cerato pix arida, efficiturque ceratum,quod ut Galenus ait 'rivκρα κκρciri nominatur atque hoc fortasse
nunc intelligit Hippocrates. quidquid est,h1c constat crassiori cerato inflammationem externarum partium cohiberi.
93쪽
is Uum anus procidit, & nequit suo loco cosidere, laserpitium quam Ορέ- i- dinum ac densissimum in minutas partes concisum ImponIto, & medicari mentum ad nares dato, quod sternutamentum moueat, atq; homine concuti ,, io, vel aqua calida abluens, in qua malicoriumincoctum fuerit,aut alumen exta vino albo conterito,& anum perfundito: dein pannum superimponito,&λ- A mora in tertium diem inter se deuincito : imperansque inediam vinum dulebis potui praestato. quὁd si ne sic quidem aluus respodeat,rubrica cum melle cru is do mixta inungenda est. Qua via reponere anum prolapsum oporteat, satis in prioribus indicauit nunc,quia interdum quum reponitur,non manet, sed iterum procidit,alia reta et omedia adijcit emcaciora,cuiusmodi laserpitium est,quod pituita & materiam inflammationis discutere atque exiccare potest. Quorsum vero sternutamentum excitet,incertu est, quum quatiat corpus,& succussit magis procidat anus& expellatur, non secus,quam quae utero continentur,quq sternutamento ex citato Hippocrates expelli voluit. An eo nunc utile est,ut id intestinum,quod procidit, magis delabatur, ut melius purgari & Queri medicamelis possit, atque ita repositum in sua sede contineri Medicameta autem,quq mouere sternutametum possint, Galenus complura nobis tradidit, ut piper album, album item veratrum,succia cucumeris agrestis,struthium. Post haec perfundit Hippocrates atque abluit anum humore adniodu siccate atque adstrigente,deinde per pannu efiicit,ut introrsum repellatur,neque amplius procidat.alligandum vero esse per vinculum clare in superioribus demostratum fuit. Iubet autem femora inter se deuinciri,quod ante omiserat.Imperat abstinentia, ne hu- oram copia redundet, & ad anum concurrat: indulget autem aegrotanti in potione vini dulcis,quod partim nutrit, partim soluit aluuin, que, si ne sic quidem liquatur, mel crudum inungit, quod acrius est,& deiectionem educit. miscet rubricam, quae siccando atque adstringendo plurimum ad rem pertinet, neque patitur anum cum deiectione procidere. - C Ianus procidat & sanguinem fundat, cortex radicis ari ex aqua inferueat, is O dein contritus cum farina iungatur, & cataplasina fiat, quod calidum im- 3o ponatur. Aliud ,Brioniae albae quam nonnulli ψιλωθριη, vocant radices quam tenerr1mae conciduntur,& in vino mero nigro austero incoctae contundutur, in & tepefactae illi nutur. Miscetur etiam farina, ex vino albo atque oleo subacta' ac tepida. Al 1ad, Cicutae semen contunditur, interim vinum album instilla-- tur,&tepefactum imponitur. Egit paulo supra de ano sanguinem fundete, nunc ad eundem subiicit alia praesidia,quae mitiora sunt,quod morbi conditio asperior sit, qtam quae ante proposita est quandoquidem extra sanguinis fluxum urget ictaminatio non mediocris ob quam anus prolabitur, atque idcirco n5 modὁ sanguinem supprimit sed simul inflammationem lenit exiccat,ac detergit. Farina quid ε mi- ΑΟxta cum detergentibus atque exiccantibus,quom propr1etatem habeat,quam Galenus emplasticam nucupat,non sol sim sanguinem sistit,sed inflammatio-n1s impetum ac dolorem leuat. Arum & brionia alba praestanter siccat & de tersunt: quod si ex his conficiatur cataplasina, quod farinam itidem accipiat,
et uin praestet c maxime idoneum esse necesse est. Cicuta: semen
similiter & sangu1nem sistet,& inflammat1onem repellet. Iubet aute ut haec tepida 1mponantur,veritus ne, si frigida dentur,quod inflammatio& sangui-
94쪽
nis prosiluium exigunt, materia inflammationis,quae crassa est, magis spisse iatur, reddatque morbum dissiciliorem. VBi inflammatio sit radix hederae in vino inserueat ac bene. cotrita inun gatur cum farina ex vino albo quam optimo subacta, & adiecto pingui aliquo illinatur. Aliud Mandraporae radix potissimum viridis vel certe arida: si viridis sit, abluatur concidaturque, & ex vino diluto incocta iniiciatur: sinarida, conteratur, & similiter detur. Aliud. imponitur cucumeris maturi pars interior diligenter contusa. Nunc pugnat tantum contra inflammationem ani absque sanguinis guxu: sed quum haec remedia refrigerent repellantq; , magis inter initia accommo dantur,quam ubi res iam tempus habet,& detergentia ac siccantia desiderat. Cucumis maturus praeter refrigerandi facultatem,aliquid etiam detergit. Vod si dolor sine infamatione sit, litrum rubru,alumen, & salem com N burens ac diligenter conperens pari pondere inter se misceto,& cum pice quam optima iungito,linteoque excipiens imponito atque alligato. Aliud, capparis folia contrita in sacculum coni j cito ac superdeligato, quunque vrere videbuntur,summoueto & iterum imponito. si folia capparis non sint radicis,, cortex contritus, & ex Vino temperatus eodem pacto vinciatur, quod valet ,, etiam ad dolorem splenis. Lo Quanquam non sit inflammatio in ano, potest tamen dolere, quod a materia pituitosa atque acri distentus mordeatur:proxime aute & pituitam causatur & bilem.hoc quum accidit, acriora adhibet medicamenta, quod non timeat inflammationis feruorem,quamobrem non lenientibus pugnat,sed his, quae doloris causam tollunt. haec aute valentem detergendi ac siccandi facultatem habent. qualia adhibentur a Galeno, ubi tormina infestent, & vires robustae sint. ea siquide est propria sanatio,cum morbi causa summouetur. Quae igitur primo ab Hippocrate traduntur, siccare valenter possunt, & pituitam liquare atque absumere. Capparis quidem folia & cortex detergunt, ad stringunt aliquantulum atq; etiam incidunt,ac si nascuntur in regione calida,pos-3 o sunt etiam urere,quod ipse cauet summoues, ubi urere videantur, atq; iterum imponens: corteX autem validior est,quam folia. Valet item capparis ad lienis dolorem,sive extrinsecus imponatur quod hic agit siue deuoretur,aut in potione sumatur. solent enim lienis assectus a crasso ac glutinoso humore proficisci, quem capparis incidit,discutit, atque extenuat, ita, ut Galeno auctore aptetur lieni, ut quiduis aliud.
- Nier haec cataplasmata,quae refrigerant fluxum prohibent: quae c lefaciut' I & molliunt, digerendo 1 doneasunt: quae proprietate habent ad se trahen- di, siccant atque extenuant. oritur autem hic morbus, quum bilis & pituita' eam sedem occupant. Vbi anus inflametur,inungatur mixtura, quae resinam, O oleum,ceram, plumbi recrementum atque adipem accipiat, quae calefacta li- quentur atque illinantur.
Quod inquit inter haec cataplasmata non tantum ad ea refertur,quae pro 'xime sed communiter ad ea quae hactenus ad anum habita sunt, ex quoru Vi ribus essectum recenset,quod illis consentaneum est quae a Galeno in primis libris de simplicium medicamentoru facultate proponuntur. si quis autem in
telligere velit,quae nam ea sint, quae repellere ait, tum digerere,aut extenuare,
legat, quae ante declarata sunt,quum uniuscuiusq; vires sigillatim exposuimus.
95쪽
Atqui vitium hoc, quod supra fieri demonstrauit a pituita salsa, nunc nasci ait ia bile & pituita simul. quoniam idem sequitur,siue pituita cum bile iungatur,
siue putrescens salsa sat: incenditur enim, quum propositum ani morbum in fert. Quod in fine adiicit ad inflamationem ant,accipere debemus,quum do lor accedat: nam alioquin,si citra dolorem sit,per ea sanatur, quae in prioribu, tradidit, quum cataplasmata ex hedera & ex farina superinduxit. Ergo, si in flammatio sit cum dolore, grauiori scilicet, quum nuquam dolore penitus vatacet haec mixtura utiliter inungitur. mollit enim ac leuat inflammationem sine morsu: quod Galenus seruari voluit,quantum fieri potest, ubi pars aliqua dotaleat simul & infameturi iubet enim in septimo deqompositione medicamen- iotorum generatim ad morbos attinentium, Ut mitiora dentur,siquide quae vatalida sunt, inflammationis feruorem intendunt, quamobrem incipi edum ait a modice calidis & valde humidis: dein paulatim transeundum ad ea, quae crassiora sunt & sicciora: postremo relaxantibus ac mollientibus pugnandu . Pro posita igitur mixtura maxime ad rem facit, scilicet ad inflamatione cum dolo tare praesertim in ano,ad quem aptantur mitiora praesidia,& quae nullu inserant mordentium sensum. Accipit haec compositio plumbi recrementia, quod sine ullo morsu siccandi vim habet, re quod expeditissimu est, cum aliis liquatur, quare ex omnibus fit medicamelum maxime idoneum. Galenus ad huc usum emplastrum iiiij cit diachalciteos ex rosa vel alio liquatum. Lo
96쪽
' Hippocrates de VulneribUS Capitis
V IDO VIDIO FLORENTINO INTERPRETE, CUM EIUSDEM VIDII COMMENTARIO.
Omposuit Hipho crates librum unum de articulis, alteru defracturis,ubi late indicauit quaecunq; ad offa,tum fracta,tum prolapsa pertinerent,illis exceptis, quae capiti accidunt: haec, quia vinciῆndi rationem & totam fere curationem diuersam' exigunt, separatim in hunc librum contulit: quem inscripsit
a ἐγ τκ-πωματων. nos Vertimus de Vulneribus capi
tis. πωμα enim,siue t tape Galenus testatur vulnus significat: quod in capite, vel in sola carne est & cute, vel usque ad os penetrat, hoc autem interdum laeditur, interdum inuiolatum seruatur, si in sola carne est & cute, ad librum Hippocratis de ulceribus pertinet, si usque ad os penetrat, tractatur in hoc opere. Nec est quod dubites,sit ne germanum Hippocratis, quando in eo traditur,quod in alijs libris, qui de articulis & de fracturis sunt, restabat scribendum,& tam sententiae, si stilus ab Hippocrate ipso non abhorrent. Quam L o rem comprobat etia Galenus, qui in sexto de ratione curadi doctrina hanc,&eam,quae est in libro de fracturis, perfectam fuisse ab Hippocrate testatur, &huius operis explanationem, qua pollicetur,se fecisse autumat,eiusq; meminit pluribus locis, qui a nobis adducetur, ubicunq; aptari ad exponenda mentem Hippocratis videbutur. Voluimus autem non solum interpretis officio fungie graeco in latinum vertentes,sed commentaria quoque de nostro adiicere, ut multa aperiamus,quae obscure ab Hippocrate traduntur : & siqua desint aliunde a Galeno & idoneis auctoribus petamus. quod minime opus e Tet, si eXtaret, quam Galenus exarauit,explanatio: nunc quoniam tanto hominu detrimento nulla extat,satius duximus has nostras annotationes quaecunq; illae 3 o fuerint) edere, quam pati ut, quae nos multis vigilijs multoque labore anim aduertimus, ab altero & labore & vigilijs itidem comparetur. Spero equidenon ingratas fore, praesertim cum curationem, quam scribit Hippocrates ad Vulnera capitis, sigillatim cum ea conferamus, quae a nostri seculi chirurgis frequentaturiquae dij boni quantum distat id quanquam explanationis fines excedit, operaeprecium visum est,ne tanta nostra pernicie perpetuo versari in ijsdem erroribus cogamur,qua in re Galenum illium sequimur, qui, quamuis explanationis legem ferat,interdum tamen ipsam transgreditur Sed iam iam Hippocratem audiamus. - Ominum capita nihil sunt inter se similia. o I I Capitis naturam proponit, antequa eius vitia & curationem doceat, quod in aliis quoque corporis partibus facere consueuit,qui quum de manu,
pede,cubito,genu, tractat,prius eorum naturam exequitur,deinde aὰ affectus dc curationem transit. Ignota enim natura partis, qui fieri potest, ut vel vitiu,
vel curandi ratio intelli gatur Quare perspicuum est nonnulla quae in quodaexemplari ante proposita verba a principio leguntur, aduentitia esse,& nullo modo Hippocratis. alioquin prius traderet praecepta ad curada, & dignosce da vulnera capitis, deinde eius naturam 1ndicaret, quod maxime absurdum
97쪽
est praecipue cum eadε magna ex parte in sequentibus scribantur. adde quod i
illa propositis minime connetiuntur. Atque idcirco eam nos probau1mus lectionem, quam & ratio co firmat, & exemp'aria vetustissima habent, ut Hippocrates ita ordiatur 'ominum capita nihil sunt inter se similia.JVarietatem capitu in hominibus maxima es Ie indicat Aristoteles 1n primo de historia animaJ1u. Hanc aute intelligut omnes,quum passim ea rotuda co-spiciant oblonga a priori,Vel a posteriori parte,vel Vtrinq; prominetia,& pluude minus,adeo, ut dissicile sit homines similis capitis reperire. sicq; accipienda est sentetia Hippocratis, ut capita hominum nihil sint inter se similia, hoe est ut valde inter se distent quod planum erit, si ad brutoru capita comparentur, loquae fere consimilia intuemur. Neque credendu est Hippocratem voluisse n1
hil prorsus simile in hominu capitibus inueniri, sed,quemadmodu in illis sentalenti js, quas aphori simos Vocauit, quae plaerunq; accidunt,quasi perpetua scribit, ita nunc,quq valde solent inter se discrepare,nihil habere similitudinis ait. Datur itaque caput,figura & modo vere medium,quod pilam ceream utrinq; compressam refert atque hic habitus capitis optimus est, qui ab eo recedit,vitiosus: recedit aute casu aliquo,quemadmodu illis, quos dixit in libro de aere
loco & aqua capite oblongo esse,quod statim natis coprimeretur reced1t item vitio potentiae corpora nostra componentis,tum materiae,quae modo superat,
modo deficit, modo minus idonea est. pergit autem a dissimilitudine fisurae Load suturas,quae plaerunque pro huius varietate mutantur plurimum vero co- ferunt,ad cognoscenda & curanda vulnera capitis.. NJ Ec futui te caluariae omnibus eodem loco. l Suturarum caluariae,nec certus est numerus, nec certa sedes, qua rem Hippocrates proxime indicat earum perseques varietate. videmus interdum,
sed raro caput solidu sine suturis.non quo non ibi sint suturae,quia esse necesse est,ut & cerebri vapores,& illi, qui in toto corpore sursum serutur,exitum habeant, transireque possint tam ligamela, quibus membrana,quq sub cute caluariam tegit, & ea, lus sub caluaria cerebru complectitur, inter se connectuntur, quam venae,per quas alimentu subministratur, ad haec, ut membrana,quae su- 3 oper caluariam est, producatur: sed,quo sint adeo compressae, ut caput solidum prorsus appareat. Contra nonnunquam futurae complures sunt, atque ita ma nifestae, ut caluariae ossa dehiscere magis, quam comitti inter se videatur, aliae his interiectae sunt,& tanquam mediae,quae duntaxat recte se habent,neq; caput ita obnoxium reddunt aut morbis,qui ab interioribus causis ociutur,sicut priores,aut exterioribus noxis, sicut posteriores. Similiter tamen se habent su-turq in viris,atque in foeminis multu enim discrimen,aut oculis ipsis videmus, aut ab Hippocrate vel Galeno notatu legimus. quaquam Aristoteles in primo de natura animaliu futuram foeminc unam in orbem ponit: viri autem tres si- 'mul cbeuntes cui non subscribimus,sed sensum magis sequimur, quem quum oipse docuerit rationi anteponendum, quanto magis auctoritati praeferemus Ergo quod ad suturarum numerum x positionem pertinet, ubi caput optimi habitus sit, ut quoad modu diximus) a priori & a posteriori parte promineat,
tres habet suturas, ut Hippocrates etia mostrabit,quaru una procedit a priori parte transuersa,qua coronae collocabaturialtera in occipitio similiter trasuer sa ad figuram graecs literae . A, tertia per mediu caput in longitudinem fertur,& ad utranque trasuersam terminatur. quo fit, ut tres simul. Ulteram referant.
98쪽
1 nonnunquam etiam sutura, quae in longitudinem tendit, non terminatur ad eam, quae transuersa a priori parte progreditur, sessulterius porrecta inter supercilia desinit. Praeter has ternas sunt etiam aliae capitis suturae ut in malis Min illis ossibus,quae a lapidis similitudine λιθοε K nuncupantur hae modo dici
debeant suturae quaru non meminit Hippocrates, de tantum enim illis loquitur, quae caluaria continentur. Quod si caput utrinque non promineat,sed vel alterutra,vel utraque prominentia dest,quo pacto seruetur,& sedes & numerus suturarum,nunc explanat,inquit igitur.
- C Ed qui in priori capitis parte prominentiam habet est autem prominetiato id ossis quod praeter aliud rotundu extat huic suturae caluariae. T. literamis repr sentat quum breuior linea sita sit super prominetia transuersa, altera per mediam caluariam perpetua in longitudinem ad ceruices proceilat. Cui pro is minet pars capitis posterior, suturae contraria ratione,atque in priori conspiis ciuntur: nam breuior linea transuersa super prominentiam fertur: longior per ., mediam caluariam ad frontem perpetua. At si caput utrinque: & a priori dc a M posteriori parte promineat, suturς. H. literae similitudinem habent, & ex lineis is longiores transuersae super utranque prominentiam progrediuntur, breuioris per mediam caluariam in longitudinem ducta ad utranque longiore lineam terminatur. Caput,quod neutra parte prominet, suturas habet ad imaginemio literae. altera linea transuersa ad tempus tendente, per mediam caluariam in - longitudinem altera. Proposita verba clariora sunt,quam ut enodatione requirant, illud tantum
adiiciam, non 'mirum esse,si, ubi una prominentia desit, suturae mutentur: haesiquidem & alijs de causis factae sunt,& ea potissimum,ut vapores exitum habeant:quamobrem,ubi capitis atq; idcirco cerebri modus & figura mutetur,
necesse est,numerus quoque suturarum,& sedes moueatur. vapores enim,quia cerebro excitantur . pro amplitudine eius atque exiguitate, proq; situ in hae parte magis quam in illa,& pluribus, & paucioribus suturis egent,& alio atque alio loco collocatis:hisq; interdum non serrae,sed unguis vel cunei specie va-3 Q rie referentibus. Hic autem est unus ex locis,qui cogut nos fateri librum hunc esse,quem Hippocrates composuit de vulneribus capitis,cum proxima verba nono libro de usu partium a Galeno omnia laudentur,ubi praeter quatuor capitis figuras,quas Hippocrates narrauit, indicat quintam posse animo cocipi,
sed revera non inueniri,ut scilicet utrinque a temporibus promineat.., Orro caluaria media duplex est ossaque eius,& a summa parte, qua carne . I contegitur,& ab ima,qua cerebri membrana contegit, durissima sunt ma-- xime desa & leuia, sed quum a summa & ab ima discedis,ex durissimis & ma-- Time densis,minus densa,mollia magis, & caua inuenies usque ad interiorem
- partem,qua inter se connectuntur:haec autem maxime caua est, mollissima &
A suturis caluariae ad ossis naturam transit: & primo mollitudinem & duritiem deinde crassitudinem & tenuitatem exequitur, ut inde prognostica signa & morbum colligat. os igitur medium duplex esse demostrat, sic,ut tam summa pars, quae membrana proxime cingitur,deinde vero carne: i ima,quae crassi rem cerebri membranam comolei 1tur durissima sit maxime densacrassiorem cerebri membranam complect1tur durissima sit maxime dleuis: interior vero,caua, mollis, & spongue similis, quod necesse fuit propter Vapores cerebri tenuiores,qui,quauis per futuras ct w-m crassioribus digerantur,
99쪽
non tamen adeδ,quin opus fuerit in tota caluaria alijs soraminibus,non recti, issicut in cribro quod nonnulli affirmarunt sed ,quemadmodu in spongia tot
tuosis ne sine ulla mora aer protinus ad cerebrum atararet. C terum leue ensumma partec & imam oportuit, ne si foraminibus aspera & inaequalis fuisset membrana exasperasset. Caluaria ergo media duplex est, neque aliter esse potatuit: nam crassa & densa caput nimium oneraret, densa ac tenuis breu1tate itineris, per quod telu transeundum esset, fractura periclitaretur .Reliquum ergo
fuit, ut crassa effet, & minime densa,ac propterea duplex, ut ab interioribu partibus rara spongiam referret,ium propter iocu, quem facit cerebri expira tionibus,tum, ne podere ipso laederet ac no fracturς obnoxia esset ab exterio- roribus densa. Addit Hippocrates fleui quam rem exprimit vocabulo quod apud ipsum leuitatem significat,& aequalitate corporis, non similitud1 nem coloris,ut quibusdam placuit χροας nomine deceptis,id vel ex eo coprobatur quod apud eunde Hippocratem in libro de fracturis legitur,vbr eos reta prehendit, qui braclitum pronum alligabant: mouebantur aute eo, quod bra chio ita figurato, partes aequalitate seruarent, quam ibi nominat. dicis enim non tantum coloremGed corpus etiam significat,quemadmodii & a quo deducitur,ut apertὸ colligitur ex Theocriti pharmaceutria,quum ait.
Vin& uniuersa caluaria a summo & ab imo, parte exigua admodu ex-- epta,spongiam repr sentat,plenaque est carunculae similis madentis'; , ,, quaeue, si digitis teratur,in sensui ne vertitur. Discurrunt etiam in ossie venulet tenues sanguinis plenae. Quod igitur ad duritiem mollitudinem & cauitatem
,, attinet, caluaria sic habet.
Caluaria non sollim media, quam duplicem posuit, summa & ima parte
excepta,rara est,&spongiae similis: sed uniuersa etiam, quanquam id magis perspicuum est in medio. Igitur caluariae os, praeter tenuissimam partem a summo,hoc est,ab exteriori parte, & ab imo, hoc est, versus cerebrum instar spongiae totum cauis & foraminibus distinguitur: causam supra narrauimus. 3o continentur aute huiusmodi cauis humidet carunculae spongrit similes, molles
nimirum & rarae,quae digitis attritae resoluuntur in sanguine:praestant autem id quod c teris ossibus medulla,nempe alimetui ossa enim quae medulla carent,rara sunt & plena foraminum, quibus materia quaedam includitur, medullae no dissimilis, unde ali possint. Hic quidem est praecipuus carucularumvsus: cui addere id possumus, quod sicut architecti fornices inanibus testis re-
ferciunt, ne pondere ipso ruant, sic natura carunculis raris ac mollibus caua ossisium compleuit,ut citra oneris violentiam plena sint. Materiam vero carucu
lis impertiunt venae illae tenues,quas ait in osse discurrere. Hactenus de mollitie cauitate dc duritie ossis. o Vod ad crassitudinem & tenuitate,ex uniuerso caluariae osse id tenuissi inum est,& infirmissimum, quod inter frontem & verticem est, idemq;,, paucissima & tenuissiima carne contegitur. hac ite parte plurimsi cerebri sub G est. Quamobrem ubi Vulnus ac telum aequale sit,uel etiam minus ictus similisis aut leuior, os hac parte magis colliditur,finditur ac desidit,in quo casu res ma-- gis ad interitu praecipitat, maiori negocio curatur & vitatur mors,quam cumri 1d 1nc1dit qualibet alia capitis parte. Expari item vulnere, pari ictu, ubi alio
100쪽
DE VULNERIBUS CAP. si M quin plaga lethalis sit, homo celerius moritur, cu hac parte caluariae percussiis
ri est,si cum alia quavis, quonia cerebru inter frontem & verticem celerrime ac si maxime sentit id malu quod accepit os & caro: tegitur enim hac parte osse te-- nuissimo, carne ite pauca plurimuq; cerebri inter frotem & vertice cotinetur.
Natura,quq nihil agit frustra,quaue Hippocrates iustissima appellauit,os,qd in vertice,& quod inter huc & fronte est,no immerito tenuissimu fecit,atque infirmissimu: hqc enim inter alias partes ictibus minime est opportuna, atque idcirco muniri no debuit crasso & robusto osse qd frustra oneri fuisset. Qua- uis aute Hippocrates inter fronte & vertice esse istiusmodi os dixerit, nihilo to minus in vertice etia tale reperitur, qd no latum a Galeno didicimus, sed ipsi quoque oculis intuemur. Tantu id,quod subdit 'ac ite parte plurimu cerebri subest resertur ad ea regione d utaxat quae est inter fronte & vertice. At cum partis natura,vbi cognita es , no modo curatione indicet, sed multu quoq; ad noxς cognitione, iq; ad prognosticatione coferat, Hippocrates ex tenuitate atq; infirmitate ossis inter Dotem & vertice atq; ex eo, ad ibi plurimu cerebri subest,cuius momenti plaga sit eius loci demostrat,quq res etia ad expriinen dam partis natura coducit. inquit ergo, a simili plaga, telo, ictu aut etia leuiorios hac parte collidi findi magis & desidere, tum malum perniciosus esse, atque aegrius curatione admittere,& ubi vulnus alioquin lethale sit, homine ce xo terius decedere , si ubi alia quavis percutiatur. causa, qua brem hoc accidit Mper se nota est,& ab ipso declaratur. Quod aut ait os hac parte magis colliditur,finditur & desidit fortasse obscurii videbitur,cum no ita costet, quae vitia his vocabulis sign1ficentur: cuinq; non ulla alia vitioru genera sub ictu ossibus incidat,quae hic omittit. Nos in sequentibus cu quinque modos exponemus, quibus Hippocrates voluit os caluariet violari, quid haec sibi velint aperiemus. nuc tantu indicasse sussiciat ex modis, quibus percussa caluaria lςditur,ternis,
quos nuc proposuit.masis patere os,quod a priori parte est, minus qd a posteriori. Sed os verticis, quia tenuissimu est,facilius finditur x colliditur, siquiae eiusmodi ictus sub graui telo incidit: hoc aut magis isdit,qd tenue, siqd cras-3o su est. Restat alij duo ictus, his quq ossa magis pateat ii sequentibus apparebit. - Π X c teris os temporu infirmi simu est, s maxilla in tepore quum caluaria in C comittatur & sursum ac deorsum moueatur articuli modo, quod iuxta sit - iter per quod facultas audi edi est. quod vena caua x valida per lepus intedat. Inter caluarit ossa infirmissimu ponit id, qa est inter stote & vertice, quod tenuissimu quoq; esse ia narrauit anter alia deinde id qd est in teporibus. Nos
ante cuiusmodi sit hoc os explanabimus, deindo sentetia Hippocratis aggrediemur. A posteriori parte capitis ad ea satura, quς grqca.λ. litera reseri, termi natur quodda os durist mu ac lapidi simile, qd duos exigiti cessus, altem stilo,aheru extremae mamills no dissumite uxta quos situ est foramε auris iidem εο os,cum versiis priore parte intendit tertiu processum exigit, qui cu genae osse iunctus iugale os pducit: cum vero ad superiora porrigitur,in tepore cu superiori capitis osse comittitur,ita,ut utrunq; tenuetur ad modu 'uAme,& inferius superiori insidat, Hoc itaq; os variti est,in teporibus aute infirmissimu,no
solum si ad alias sui partes sed etia si illo excepto,quod inter frote & verticem
est,ad caetera caluariae ossa coparetur. Hippocraxςs huius rei tria causatur, c5- missuram cum motu inlixillae, foramen auris, & grandiorem Venam, quae per
xempus isextumhac vim cum ossis infirmitate ipsum quoq; locu infirmissimum