장음표시 사용
481쪽
ADDITI0. is Pauperius meum limen obsidet. Non obsidet , sed custodit. ultro illi ut oecurras consulo Venienti: minime sumptuosa et secura et lacilis hospes erit. Domum meam paupertas irrupit. Adversus lares et pejores laribus voluptates pervigil excubitrix, adversus vulsi morsus et insulsa iudicia atque avaritiae seu prodigalitatis infamiam, quae raro alibi quam locupletum sedet in limine - ab his malis nullo melius custodiri finJsenio domus lua poterit quam illam custodiet paupertas. se opes cunctas trux sortuna praeripuit. Non libi Deil iniuriam: suum tulit. Sed vetus et nota haec ingratitudo est:
dati immemores meministis ablati. itaque rarae atque tepentes gratiae, crebrae ae servidae sunt querelae. is Victum Vestilumque necessarium amara sors negavit.
Aliunde pelendum: virtus liberalior quam fortuna est. nihil negat nisi quod et promisSum noceat et negatum prosit. nihil eripit nisi quod habuisse damnosum, amisisse utile sit.
non dissert, non improperat, non retrahit manum, non rugat frontem, non attollit supercilium. nullum despicit, nullum destiluit, nullum sallit. non saevit, non iraScitur, non murmurat, non mutatur. una semper ei ubique est, nisi quod
magis magisque degustata dulcior in dies et propius conspe-ela sit pulchrior.
Ut sis fergoJ verus dives, ab hae poscet non te fastidiet
nec repellet, quamvis exerceat. difficiles habet aditus primos: celera prona, iucunda, lacilia. semel ubi ad illam pe Veneris , non senties pauperialem. si Spoliavit me omnibus bonis meis sortuna. Fallit te opinio , malum commune mortalium. nam profecto non bonis:
et ut bona permiserim, non tuis, sed quae tua forsitan vulgi more credideras, mirorque si non dum intelligis aliena. si Fortuna me nudum et inopem liquit. Virtus te vestiel, ni respuis, ac ditabit, nisi sorte pluris aurum et purpuram quam deeorum generosae mentis habitum facis. quod si seceris , tunc vere inopem nudumque te dicerem. Domo, familia, necessariis atque ornamentis omnibus spoliatus quid agam quo me veriam Ad eas opes, qui
482쪽
REMEDIIS F0RTUITORUM LIBER. 453
bus spoliari nequeas, quae undique comitatum, divilem et
o Pauper sum. In vitar eris laetior in morte. Nemo iam pauper vixit, ut non moriens Vellet vixisse pauperior. XI. is Pecuniam perdidi. Fortasse te illa perdi-1 disset.
is Pecuniam perdidi. Sed habuisti.
is Pecuniam perdidi. Habebis uno periculo minus. o Pecuniam perdidi. 0 te felicem, si cum illa avarillam 2 perdidisti. sed si manet illa apud te, es tamen ulcunque felicior,
quod tanto malo materia subducta est.
se Pecuniam perdidi. Et illa squidemJ quam mullosi Eris 3
nunc in via expeditior, domi lutior: non habebis, sed non limebis heredem. Exoneravit te fortuna, si intelligis, et lutiore loco posuit: damnum putas 3 remedium est. Denique si amissas eum amissis taediis conseras, lucrum Voces.J Denes, gemis, miserum te clamitas, quod opibus excussus es 3 luo vilio ista libi laetura tam tristis est. non iam moleste serres, si tamquam perditurus habuisses.se Pecuniam perdidi. Nempe quam ut tu haberes, alius ante perdiderat. ADDITI0. si Pecuniam amisi. Et cum illa curas multas periculumque perpetuum. si Perdidi pecuniam. Et laborem custodiae et perdendi metum: sic perdendo pecuniam duo bona, unumquodque praestantius amissa, securitatem et requiem, invenisti. si Pecuniam perdidi. Bene, si te illa non perdidit, quod bmultis iam possessoribus secit. is Pecuniam amisi. Si te adeo non luae quoque erueiani iacturae tibique vel alienum demi doles, disce illa conquirere, quae lua sunt propria atque perpetua, quorum et adquisitio facilior et posscssio nobilior certiorquer virtutem si quaesieris, non amilles. si Perdidi pecuniam. Experrectus es: te divitem somnia- 6
is Pecuniam magnam amisi. Magnum pondus et durum et grave simul custodis officium. is Amisi pecuniam quam amabam. Turpi amore relaxatus 7 '
483쪽
es. nam amor pecuniae avaritia est: minus hanc amabis, hanc optabis minus. nam et illud satiricum experimento e0gnitum, quod minus hane optat, qui non habet. optanda aulem amissio est magni etiam boni, cui inseparabile malum maius adiunctum sit. Plures mullo propter opes quam propter inopiam periere. I XII. hoculos perdidi.' Habet ei nox suas voluptates. is oeulos perdidi. uuam mullis cupidi latibus via inessa osti quam multis hominibus carebis, quos ne videre vellem, vel eruendi eranti non intelligis partem innocentiae esse cae-2 eilalom 8 huic oculi adulterium monstrant, huic incestum, Mi edomum quam concupiscat, huic urbemr irritamenta sunt viliorum , duces scelerum, flamenta maliliaeJ.
dia perdidisti, quot foeda spectaculorum ludibria non videbis i Mullis viliis obstructum iter. is Oculis careo. Culpis careres plurimis, si his perpetuo
4 is Auditum perdidi. Adulanlium iam susurros atque obtrectantium iurgia evasisti. se Mulus inclus sum. Perdidisti mentiendi consuetudinem. Si muli suissent Cicero et Demosthenes, et diutius vixissent . et lenius obiissent.1 XIlI. ἡ Α m l s i liberos. Stultus es, qui desses mortem mortalium. quid istic aut novum aut mirum est y quam rara eslsine isto casu domus 8 9uid, si infelicem voces arborem, quod 2 flante ipsa cadunt pomay et hic tuus fructus est. Nemo eXira ictum vulneris positus esit ducuntur ex plebeia domo inmatura lanera, ducuntur et ex regia. Non est idem sali ordo, qui ei aetatis. non quomodo quisque venit, emittitur. quid hic tamen est, quod indigneris 3 quid contra exspectationem luam evenili periere perituri. 3 is Sed ego illos superstites optaveram. Sed hoc nemo tibi
Perierunt liberi mei. Habebant illi, cuius essent magii
484쪽
quam tui. Apud te precario morabanturi educandog tibi illos fortuna mandaverat: recepit illos, non abstulit. ADDIΤΙ0. se Amisi silium. Melius dici praemisi seculu- grus fess et to quidem, fortassis hodie, et quid scimus an hae
ipsa hora. Nulla vitae fides est. si Amisi filium. Amisisti simul et metus mullos infini- 5 tamque materiam curarum ei sollicitudinum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. securum patrem mors sola facit. si Filium amisi. Si pium, nihil est iam, quod illi metuast 6 in tuto est. si impium, tuorum numeratorem annorum, tuae stimulum senectutis extulisti. perdidisti forsitan, qui te perditum optabat. -- Filium perdidi. Si virtute praeditum, gaude, quod ha- 7bueris. at si vilio perditum, gaude saltem, quod amiseris rutrobique naturae beneficium agnosce, quod talem dedit seu abstulit. M Acerba morte filii deiectus sum. An non Anaxagoram 8 audieras y an oblitus eras te genuisse mortalem Non ami-gitur sapiens fdeJ liberorum ami)sione, non amicorum: eodem animo fert illorum mortem, quo suam eXSpectat. is Exstinctum neo filium unicum. Si fleturus eras morien- 9iem, et nascentem flessest nunc mori desiit, tune coeperat. Illi vixerast vive iam tibi. se Insaniis filii easum miserabilem fleo. Humanum nihil I0nendum. praemeditata esse debent, si non sunt. Non casum filii, inscitiam luam dono et conditionis oblivionem. XIV. , Naufragium se ei. Cogita non quid perdide-1ris sed quod evaseris. A Nudus exii. Sed existi. - 0mnia perdidi. Sed cum omnibus perire potuisti. si In latronos incidi. Sed alius in aecusatores, alius 2 in Iures, alius in fraudatorcsr plena insidiis via est. Noli queri, quod incideris: gaule, quod evaseris. XV. - Ιnimicos graves habeo. seuomodo adver-1sus seras munimenta conquireres, quomodo adversus serpentes, Sic advorsus inimicos auxilia circumspice, quibus illos aut arceas aut compescas aut, quod optimum est, Places. Diuitiam by Cooste
485쪽
, Inimicos habeo. Illud est peius, quod amicos non habes. 2 o Ani i cum perdidi. Iam enim habuisse te certum est is Amicum perdidi. Alium quaere, et ibi eum quaeras, ubi
invenias: quaere inter liberales artes, inter honesta et recta ODficia. quaere in laboribus. ad mensam res ista non quaeritur. quaere aliquem frugi. si Perdidi amicum. Fortem animum habo, si unum: erubesce , si unicum. quid, tu in lania tempestate ad unam ancoram flabas I XVI. is Uxorem bonam amisi. Utrum inveneras bonam an seceras si inveneras, adhue habere lo posse ex hoe intelligas, licet, quod habuisti: si laceras, bene sperat res pe-- riit, salvus est artifex.2 sisSine uxore sum. El sine adversario. iam iui rerumque dominus tuarum esse incipis.
is Uxorem bonam ae decoram perdidi. Slulti est compedes
suas quamvis aureas amare.J3 se Amisi uxorem bonam. Puid in illa probabas pudiei liam 8 quam mullae diu custodi iam perdiderunti decus 3 quam
multae inter probra matronalis ordinis esse coeperunt inter exempla nominataruml delectabat te fides olus ' quam multas ex optimis coniugibus pessimas videmus t ex diligentissimis so- tulissimas, ex liberalissimis rapacissimast omnium quidem imperitorum animus, maxime lamen in lubrico muliebris est. etiamsi bonam uxorem habuisti, non potes affirmaro in illo eamJ permansuram fuisse proposito. nihil est tam mobile quam
5 seminarum voluntas, nihil tam vagum. Velerum matrimoniorum repudia cognovimus et foediores divortio male cohaere lium rixas. quam multae quos in adolescentia amaverunt, in senectute communi reliquerunti quotiens anile divortium risimus i quam multarum nolus amor odio notiore mutatus eSllis Sed haec et suit bona et suisset si vixisseq. Mors esse-cit, ut affirmare sine periculo posSis. 6 o Bonam uXorem amisi. Inventos similemJ, si nihil quaeris nisi bonam uxorem: tu modo ne imagines proavoSque re-Spexeris nee patrimonium, cui iam ipsa nobilitas primo loco cessit. ista diu cum forma repugnabunt: sacilius reges animum nulla vanitate frerum lumentem. non multum abest a con
486쪽
temptu viri, quae se nimis Suspicit. Duo bene institutam noe 7 maternis inquinatam vitiis, non cuius auriculis utrimque patrimonia bina dependeant, non quam margaritae Sumeent, non eui minus sit in dole quam in veste, non quam finJpalente sellaeircu milalam per urbem populus ab omni parte aeque quam maritus inspexerit, cuius sarcinis domus non sit angusta. Hanc sacile ad mores tuos rQdiges, quam nondum corruperunt pu
is Uxorem bonam amisi. Non erubesces sere et intolera- 8bilem vocare iacturam 8 Hoc unum deest, utrum illam lugeas an non. cum maritum te cogitaveris, et virum cogita. si Amisi uxorom bonam. Soror recuperari bona non pot- 9 est nec materi uxor adVenticium bonum est. non est inter illa, quae semel unicuique contingunt. mullos tibi numerare possum, quibus bonam uxorem lugentibus melior conligit. Mors, exilium, luctus, dolor non sunt supplicia sed tribula Iovi vendi. neminem illaesum sata transmittunt. Felix est non qui
aliis videtur, sed qui sibi: Vides autem, quam rara domi sit ista felicitas.
487쪽
2,5 Honesta, inquit Epicurus, res est paupertas laeta. illa vero iam paupertas non est, si laeta est. Cui cum pauperiale bene convenit, dives est. Non qui parum habet, sed qui plura cupit, pauper est. quid enim reseri, quantum illi in area, quantum inhorreis lateat, quantum pascat, aut seneret, si alieno imminet, si non aequisita, sed aequirenda concupiscit luis sit divitiarum modus, quaeris Primo habere quod necesse est: secundo , quod satis est. 4 4 Nulli potest secura vita contingere, qui de producenda nimis cogitat. 4.6 Nullum bonum iuvat habentem, nisi ad cuius amissionem
praeparatus est animus. 4. 10 Magnae divitiae sunt lege naturae composita paupertas. lex autem naturae, scis quos terminos nobis statuit 3 non esurire, non sitire, non algere. Uli famem sitimque depellas, non est necesse maria tentare, nec castra sequi. Parabile est, quod natura desiderat, et cito apponitur: ad supervacua suda turr illa sunt, quae togam terunt, quae nos Senescere cogunt,
quae in aliena littora impingunt. Ad manum est, quod salis est. 9.20 Si cui sua non videntur amplissima, licet lotius mundi dominus sit, miser est. Miser est, qui se beatissimum non iudicat, licet toti mundo imperet. Non est beatus, qui se id non putat esse.
14 9 Nihil habeamus, quod cum magno emolumento insidiantis eripi possit. quam minimum in corpore tuo sit spoliorum. Nemo ad humanum sanguinem venit propter ipsum, vel admodum pauci. Nudum latro transmittiti etiam in obsessa via pauperi pax est. I 17 Is maxime divitiis fruitur, qui minime indiget.
488쪽
L. ANNAEUS SENECA DE PAUPERTATE. 459
Si ad naturam vives, numquam eris pauperi si ad opinio-16,7nem, numquam dives. Exiguum natura desiderat, immensum opinio. Si congeratur in te quidquid multi locupletes possederunt, si ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura Vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscondas, non tantum liceat habere, sed calcare divitiast accedent statuas et pieturae, et quidquid ars ulla luxuriae auro et argento elaboravit: majora cupere ab his disces. Desideria naturalia finita sunt: ex salsa opinione nascentia ubi desinant, non habent. nullus enim terminus salso est. Veritali aliquid extremum est: error immensus est. Retrahe te ergo a vanis r et cum voles scire, an na turalem, an Vanam habeas cupiditatem, considera, num ali cubi consistat: si longe progresso semper aliquid longius re stat, festo id naturale non esse. Pauperias expedita, Secura eSl. 17,3Cum classicum cecinit, scit non se petit cum aliquo conclamatum est, quomodo exeat, non quid esserat, quaerit. At cum navigandum est, non Strepitu portus, non unius comitatu inquieta sunt litiora. Non circumstat illum turba hominum, ad quos paseendos transmarinarum regionum optanda est sertilitas. Facile est pascere paucos ventres et bene institulos et nihil aliud desiderantes quam impleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas conlenia est desideriis instantibus salis sacere. - Sanus dives est, qui licet habeat divitias, eas tamen ut fugientes habet. - Quid ergo est, quare recuses eam coniu 17, bernalem, cuius mores sanus dives imitatur Si vis vacare animo, aut pauper sis oportet, aut pauperi similis. Non pot-ost studium salutare fieri sine frugalitatis cura. Frugalitas paupertas Voluntaria est. Perpessi sunt multotiens exercitus inopiam omnium re-17,7rum, vixerunt herbarum radicibus et dictu foedam tulerunt famem. et haec omnia perpessi sunt pro regno, quo magis
mireris, alieno. Dubilabit aliquis ferre paupertatem, ut animum a furoribus liberet Multis divitias parasso non finis miseriarum fuit, sed muta-17,11llo. nee hoe miror: non in rebus vilium, sed in animo ipso est. Illud quod paupertalem gravem nobis secerat, et divitias graves laciet. luemadmodum nihil refert, utrum aegrum in
489쪽
lecto ligneo an in aureo colloces: quocumque illum transtuleris, morbum suum secum transferetr sic nihil refert, uirum aeger animus in divitiis an in paupertale siti malum suum illum sequitur. 18 7 Ad securitalem non est opus fortuna. quod enim nece
sitati sat est, dabit, licet irata. 18,8 Ne imparatos nos fortuna deprehendat, fiat nobis paupertas familiaris. Securius divites erimus, si sciemus, quam non sit grave pauperes eSSE.18, 12 Incipe cum paupertate habere contubernium. de hospes contemnere opes, et te quoque dignum Finge deo. Nemo alius dignus deo est, nisi qui opes contempsit. 9uar possessiones tibi non interdico, sed efficere volo, ut illas intrepide possideas. quod uno consequeris modo, si te etiam sine illis bene victurum speraveris, et si illas tamquam exituras adspeXeris.
20,7 Discedat quisquis non te, sed aliud in te sequebatur. ob hoe unum est amanda paupertas, quod a quibus ameris, ostendit. 20,10 Mullum est, non corrumpi divitiarum contubernio. Magnus ille est, qui in divitiis pauper est. 20. 13 Nemo nascitur dives. 0uisquis exit in lucem, iussus est pano et lacte esse contentus e ab his initiis regna nos non capiunt. 25, Panem et aquam natura desiderat. nemo ad haec pauperest. intra quae si quis desiderium suum clusit, eum ipso Iove do solicitate contendat. 36,1 Res inquieta selicitas est, ipsa se exagitat, movet cerebrum non in uno generer alios in cultum irritat, alios in potentiam, alios instat, alios mollit. 80,6 Si vis scire, quam nihil mali sit in paupertato, compara inter se vultum pauperis et divitis: saepius pauper et fidelius ridoti nulla sollicitudino concutitur, in alto est. cura velut nubes levis transiti horum, qui selices vocantur, hilaritas fieta est: huic gravis et suprema superbia, licet non palam, tri- Slilia est, eo quidem gravior, quod interdum non licet palam
esse miseros, sed inter aerumnas cor ipsum eXedentes ne-eesse est agere felicem. Diuitiam by Cooste
490쪽
Abstrahunt a recto divitiae, honores, polentiae, et celera, 8I 26 quae opinione hominum cara sunt, pretio suo vilia. Nescimus aestimare res, de quibus non cum fama, sed cum rerum natura deliberandum est. Nihil habent ista magnificum, quod mentes nostras in se trahat, praeter hoc, quod mirari illa consuevimus. non enim quia concupiscenda sunt, laudantur , sed quia concupiscuntur. Hanc praecedentem caussam habent divitiae: mulant ani-87,31mos, superbiam et arrogantiam pariunt, invidiam trahunt, eo usque mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nocitura delectet. Bona omni culpa carere decetr pura Sunt, non corrumpunt animos, non solliciunt: extollunt quidem animos et delectant, sed sine tumore. 9uae bona sunt, fiduciam saei unt: divitiae audaciam. quae bona sunt, magni ludinem animi danti divitiae insolentiam.