장음표시 사용
191쪽
CENTURIA II. 113C A P. III. DE PROPRI ΡΤρprium tribus praecipuὸ modis su
1. Opponitur Methaphorico: sic homo proprie, pratum ridet improprie α
a. Oppontitur Alieno sic propriis Marte ali quid fecisse dicimur.3. Opponitur Communi: sic risibiliatas dicitur esse proprietas hominis . Hoc modo sumpturi Proprium est Generi cum uel Specificum . Geneticum est vel generis generalici simi, ut divisibilitas quantitatis, vel f baltemi, ut animalis posse dormire . Specificum, quod est solius specier specialissimae Et hujus quatuor modos assignat Porphyrius: nam I. Proprium convenit seli alicui speciei sed non omni individuo aut sing lati sub illa specie contento P Ratio est , quia non proficiscitur necessari sed co
tingenter a principiis speciei, mediante intellectit & voluntate . Ita mederi ex arte certisque praeceptis convenit l, mini, id est, soli speciei humanae, quan μ' vis non omnibus nominutibus Singular,
192쪽
bus conveniat, ut per se patet. Dixi ex arte cerusique praeceptis, quoniam & Archangelus Raphael Vocatur Medicus per habitum insusum seu coi Creatum, non autem per habitum Media cinae studio acquismim Et belluae qua dam solo naturae ductu medicinam sibi faciunt: lic enim lupus aegrotus gramen
rapistrum & alia decerpit, quibus sibi
vomitum provocat, medelam procurat.
Dices: Quod convenit speciei, comvenit omni eius individuo: superius enim pertinet ad essentiam inseriorum. At proprium primo modo convenit propriae speciei & non aliis a specie. Ergo proprium primo modo convenit omni india viduo rub specie contento.
Resp.Distinguendo Majorem: Quod convenit speciei necessaria, conventinii ter cressentialiter, id omni quoque ejus
individuo convenit , concedo: at quod contingenter, accidentaliter, σ nou reciproce convenit speciei, convenit omnielus individuo, Nego Majorem. Hinc . Distinguo Minorem: Proprium eriamo modo convenit species necessario , eonvertibiliter σ essentialiter , Nem, quia primum Individuo , non Speciei Menit, ut, quia Aristoteles est Phialosophus, ideo homo est Philosophus Convenit contingenter, accia taliter σ
193쪽
non reciproce , Concedo Minorem , quoniam a principiis Speciei non necessario, sed contingenter & libere proficiscitur. Vnde patet, negandam esse consequentiam. Intellige autem primum hunc modum de actu, non de aptitudine: sic e enim omni competeret. 1. Proprium convenit omni, sed non
soli, id est, omnibus individuis aliculus speciei, quamvis isti speciei soli non comveniat . Sic esse bipedem, intellectivum,
aeternae beatitudinis capacem M. homini convenit & omnibus ejus indis duis , non tamen homini soli, ut patet- in avibus, Angelis&c. Hoc proprium convenit omni, quia principia species consequitur: non comvenit soli, quoniam ista principia no sunt adaequata soli speciei, sed multis
Hic autem secundus modus aptitudianem potissimum denotat, esse enim bia pedem non significat habere duos pedes . qui sunt partes integrales, sed aptitud, nem habendi duos pedes a natissa. 3. Proprium convenit omni India viduo, soli speciei & aliquandoseu non
sequitur principia speciei, quatenus stant
194쪽
sub aliqua determinata dispositione. Convenit soli, quia solius speciei prii eipia consequitur. Non convenit semper, quia illa prim cipia semper no sunt vibita determin ta dispositione. Sic omni & soli homini
convenit in senectute tantum canesceret, canities enim oritur ex frigiditate cerebri, quae cum temperetur a calore cordis in juvenibus,fit certe,ut juVenesno canescat in senibus aute, deficiente calore, stigia ditas illa non temperatur, unde caput c nescit, quia frigus albedinis mater est. Dices: Quod convenit omni, convenit pluribus & non soli. At proprium tertio modo conVenit omni. Ergo non convenit soli.
Resp. Distinguendo Majorem: Quod convenit omni individuo, convenit pluribus individuis & singularibus ejusdem speciei, Concedo : convenit pluribus speciebus &non uni tantum species, Nego Majorem . At proprium tertio modo convenit omni individuo alicujus speciei. Ergo proprium illud uni soli species convenit. το ergo omni ad india vidua, το fui ad speciem refertur. Dices: Canes & lupi canescunt,pl res homines insenectute non canescunt, ct aliqui canescunt adhuc juvenes. Ergo male assignatur hic proprii modus.
195쪽
Resp. i. Canities proprie hominibus convenit & non aliis animantibus, ut alisbi fusius explicamus. Resp. 1. Quod aliqui homines nacan scut id fit ex peculiari complexione,quae praestantior eoortior & rouustior: unde fit, ut humidum corruptum, calor. nat ratis valentior facile consumat in qui Sautem humidum est pinguius & subtilitis modico calore ad id consumendum est
Resp. 3. Qtiod autem aliqui cata scunt in iuventute , id fit vel ex nimia cura rerum gerendarum, vel ex laesione capitis propter desectum caloris, Vel ob proam complexionem : phlegmatici cnim & melancholici clitus musto san scunt, quam alii. q. Propriam convenit omni, soli &sempor, quia adaequale fluit ex principiis speciei intrinsecis, id que totam cpeciem consequitur,& aequat iter est ita omnibus individuis: &cumi psa specie reciprocat. n. Sic lacu ltas fidendi, cou - venit omni homini , quia principiasse- ciet humanae leseparabilitenconsequit
convenit soli, quia habet homo princi- pia adaequata, e quibus fuit risibilii nVeruisemper, quia principia, e q-
bus manat risibilitas , non consistunt sub ,..cata aliqua & determinata distositionς l
196쪽
er enim homo est aptus adrisum etiam tum, cum prae nimia thaeua ridere non potest. Dices: Risibilitas nec omni, nec soli, nec semper homini convenit. Ergo non est proprium quarti modi: Antecedens
Probatur: non enim comenit omni, quia Heraclitus numquam risit, unde
colligi videtur , caruisse risibilitate seu potentia ridendi: Non soli, quia&psi
racus ridet: non semper, quia homo non raro flet: cum fletu autem non Via detur posse consistere risibilitas, quia contraria non possunt simul esse in e
Resp. Negando antecedens. Quod vero de Heraclito dicitur, aut falsum est, quod numquam riserit, aut hoc dato, non ideo sequitur, caruisse eum potentia ridendi: potest enim inhiberi actas, vel propter μι- eotio Vel propter Causas externas, Risus autem psittaci verus msus non est, sicut nec ejus loquela verus est sermo: ad Verum enim iniim requia ritur objectam ridiculum risum movens movendo phantasiam ridentis: sed psi tacus ex sola consuetudine ridet, Vel potius risiim imitatur. Tandem dico , elum ridendi cuin actu flendi non posse consistere: potentiam tamen ridendi ' cum potentia flendi consistere posse , - quia
197쪽
quia actas isti sitnt contrarii, potentiae t men ad actus illos contrarios contraria non iunt. EFFATUM. I
r. ΠΑlsum etan qualibet re unam tam v tum esse proprietatem ignis enim V. g. incalidus, levis, siccus &α Homo fletus, risus, disciplinae capax M. iti Verum ergo est hoc sensu s unum non potest esse promum duorum specie σ natura differentium. Nemo enim proprium appellat id, quod potest aliis inesse , ait Philosophus in Topicis. Et Psane, cum ple que differentiae nos i teant , proprietatibus res a seinvicem distinguere solemus : quod autem dissimctionis causa est, confusionis princ pium non esse, apud Philo hos cer- itum est. ' ἡ
3. Falsum est, unum non posse dum ui rum esse proprium, si unum istorum sitsiibjecturn denominationis , alterum Invhasonis: unum ut, primum simpliciter, alterum , ut sicundum quid primum τunum, cui primo Sc adaquate insit: a terum , cui tuadaequale & secundario item si non sint imum simpliciter oe per
198쪽
se sed unum numero. Sic cerebrum est primumsubject .somni animal secundum : somnus enim primo & immediat. inest cerebro, secundario autem oc me aiau inest animali.
XI. Proprium primo inest Speciei.
I. v TErum est , inesse primo speciei, V tanquamsubjecto monoenientia, quia Propuum proxime emanat ab eia entia speciei. Sichomo est primam sub jectum risibilitatis: homini siquider primo convenit risibilitas: per aeutem &propter hominem Socrati, Platoni, Al xandro, Aristoteli & aliisindiriduis. a. Falsum dest , inesse primo speciei, tanquam sublecto Exintentia : ita enim primo inest, id est, inexistit individuis,
quae proprie existere dicuntur . . . Notabis hic obiter discrimen inter Proprium & Accidens sommune: nam. I. Propinim siVepropria passio oritur ex principiis essentiae specificae: accide iis autem princisum est individuum vel Certe came externae . Itaque proprium immediate convenit naturae univeriali, accidens vero singulari. Sie risibilitasPrmo convenit homini & secundario Socrati, sed fimum esse, quod est accidens, primario convenit Socrati, secundario homini. Et ratio est: Quaelibet
199쪽
CENTURIA II. Isrenim res prius dicitur de eo, in quo cat fam habet necessaria, quam in quo cauSahabet contingentem. ProprietateS autem causam habet necessariam in specie, accidentia vero, quia sequuntur existentiam, quam individuorum esse dicimus,individuum comitantur & non speciem,nisi ii terventu & beneficio individui.
1. Subjectum proprii sine proprio necesse potest, nec intelligi sub opposito:
quis enim hominem ad risum ineptum umquam intellexit aut mente informavit λ at subjectum accidentis sub opposito intelligi, nihil vetat: nam & corvum sine nigredine , imo cum viriditate somtean albedine reperire liceat: intelligi
quid impediat 3 i3. Proprium reciproce dicitur de mculus est proprium, hoc est, reciprocatur cum suo subiecto: accidens autem cum subjecto converti aut retro comm are non potest: nam non sequitur, quod si omnis corvus est niger, omne statim niagrum sit corvus. Ree te autem sequitur,
Omnis homo est risibilis. Ergo omn risibile est homo. q. Hinc proprium necessario subjecto suo inest, & de illo in secundo modo per
se praedicatur : accidenS autem contiu-
genter inest, ac per accidens & in quarto modo dicendi per se praedicaxur. QuodH 1 adeo
200쪽
adeo verum est, ut haec Ogenera*ω-
dicationum Proprium & Accidens a se- invicem proprie distinguant. In demonstrativo syllogisino propria passio obtinet locum praedicati: in conelusione enim propria passio praed catur de subjecto, accidens vero a d
monstratione excludi, nemo nescit.
6. Proprium intendi nequit aut re μέ, magis aut minus suscipere: accidens autem & intendi & remitti potest. Quod vero unus homo sit pronior adridedum altero, id provenit non ex majori ad ridendum aptitudine is sed ex organorum
dispositione M. An vero haec omnia sine sale accipienda sint, disputamus in logicis & Met p sicis. λ16. Propri3 esciens est formi. π Alsum est de esciente remota: r haec enim est agens, quae pro duxit illam naturam, a qua emanat prinprietas, ut equus, a quo haec singularis natura eroducta est & procreata, est camsa hinnibilitatis in hac natura: Qui enim dat esse, dat quoque consequentia ad 2. De causa proxima distinguo, nam I. Falsum est de causa adaquaita: haec enim proprie est totum compositum, id