장음표시 사용
211쪽
quod est tale propter alia, ut cum substantia composita dicitur esse talis propter suas partes.
3. Verum estprincipaliter deskbsta
tia prima: haec enim revera subsistit. . Verum quoque est de substantia secunda, sed minus principaliter, tum , quia est in primis, non quidem accideu- taliter, ut supra dixi, quomodo nummus est in crumena, sed essentialiter Ectanquam pars, id est, non ut in Ablecto inhaesionis, Sed attributionis seupradicationis, tum quia ratione tantum subsistit. Loquor autem de substantia adituati: potentialis enim seu aptitudinalis primo competit substantiis secundis: definiti nes quippe, ut & ipsae proprietates, unia versalium sunt, non singularium. Substantiae autem secundae universalis sunt, sicut primae singulareS.
Vt aliquid dicatur esse in subjecto inhasionis, tria omnino int necessaria. 1. Vt insis: Hinc res, quae estarpore, non est in subjecto inhasionis
a. Ne sit pars aut compars ejuS, quo est , nec unum cum eo constituat , Hinc anima, quae est in homine non est
in subjecto inhaerentia, quia essentia pars est: quod autem in subjecto est, extra essentiam est, ut virtus in homiri με se hominis non est.
212쪽
Ne possit esse in ullo alio, quam in eo, in 'uo est, nec inde possit ulla ratione dimo eri, quin pereat. Hinc Virtus , qua V. g. Cato est praeditus, a C tone seiungi non potest, nec sine ipso in
rerum natura permanere : ignis autem,
quoniam a serro candenti separari & se orsim existere potest , non est in illo, tanquam in subjecto . Ex dictis colliges 1. Substantiam esse nobiliorem accidente, I. quia melius est per se existere & independenter, quam existere per aliud & dependenter. a. quia omnia accidentia in unum congesta non possiunt assurgere ad perscctionem substantiae, quemadmodum nec omnes h mines unius Angeli perfectionem attingunt .
Colliges r. Substantiam esse priorem accidente. Cum enim substantia sit funet damentum & causa efficiens omnis a cidentis , ita ut hoc ab illa depcndeat, quoad existere & operari; prior etiam quin sit, dubium esse non potest. Dices : Calor solis fuit antequam uulus in mundo esisset homo. Ergo aliquod accidens prius est aliqua substantia. Resp. Hoc argumentum nihil ad rem facere: licet enim aliqua substantia pose sit esse posterior aliquo alieno & exta
neo accidente, est iamin semper prio su
213쪽
suo , id est , ex se fluente accidem
I9. Deus non est substantia . Hoc scribere Christianus non aude-rem, nisi idem placeret gravissimis Philosophorum ac Theologorum , CQuorum placitis sequentes adhibere licet distinctiones. I. Verum est, Deum non esse substantiam proprie, perse, secundum rem depradicamentalem seu categoricam. Nam s. quae per se in praedicamentis collo- cantur, vel genera sunt, vel sub generubus. At Deus nec est genus, quia non 'est universale, nec sub genere , qui Plnon est compositus ex genere & differentia. a. Adde quM, quae in praedic mentis ponuntur, debeant esse entia per sese, finita, realia, tota. Deus autem infinitus est. Dices: Si infinita esset quantitas, s ret ejusdem rationis cum finita. Ergo substantia infinita est ejusdem rationis cum finita. Resp. Distinguendo antecedens : si infinita esset quantitas in imo tannim g nere Entis, illa ejusdem foret rationis cum quantitate finita, Concedo andecedens : at si infinita esset in omni genere
214쪽
Enus Nego. Iam autem. quantitRS , Puta linea , si daretur infinita, infinita foret L cundum solam longi rudinem. Deus autem omni modo, imo infinitis omnino modis infinitus eae Vnde vides nega iam esse consequentiam. a. Verum est, Deum non esse sub-
stantiam, fisubstantia dicatur a sub n-M: Deus enim nullis substat accident
Falsum est , Deum ab H non esse substantiam. . Falsum est, nomensumantia non competere Deo, si usus spectetur. F. Verum est, substantiae nomen non convenire Deo , si spectetur ratio oria
- α Falsum est , Deum non esse se . stantiam, sis standa dictam aperses -- Abienis. 7. Falsum est , Deum non esse su stantiam, si substantia sumatur prO-- , siae estisse, isse σperse. s. Verum est Deum non esse sub- , stantiam, sisubstantia sumatur pro re , quaest in se, νel in abo, uipars integralis seri non est isse. 9.. Falsum est , Deum participat ivbnon esse substantiam, participatur enim ab omnibus substantiis et nemo autem dat , quod n- habes ..
215쪽
1o Falsum est, Deum analogice σeomparatise non esse stib stantiam : reis elius enim sub nomine substantiae com- praehenditur , quam accidentis , quia huius nouo plane naturae Dei adveis
II. Falsum est, Deum non esse substantiam, si nomen 'distantia sumatur pro lentia:nam essentia convenit etiam rebus extra Categotiari 'I2. Falsum est, Deum non esse su standam ratione nostrorum conceptuum
menti enim humanae impossibile est ad spiritualium intelligentiam conscendere, nisi mortalium rerum similitudinibusλμmisque ducatur. Nam quemadmodum animalia, ut inquit ille, si pingere pose sent, pingerent hominem sibi similem quia animal animali nihil seperius intelligere potest: sic homo ultra hominem nihil sapit de omnia sua conditione &
I 3. Falsum est, Deumpermissive turloquuntur nobilissimi e Metaphysicis
non esse substantiam. I . Falsum est, Deum eminenter non esse iubstantiam : propter eminenuam enim persectionis atque sit am simplicitatem, quae in Deo est, potius diacendus est υπερουσία. Quasi dicas iupem
216쪽
& Principes nobiles non sunt, sed supra aut plus quam nobiles. Hinc recte Scalia ge Res Omnis,praeter Deum,est aut iu stantia,aut in substatia, aut a substatia, aut ad substantiam: nam Deus neque su stantia est, neque accidens, sed Ipse .
Ex dictis facile solves illud; Deus subsistit per se: hoc enim est Dei proprium, quia reliqua Entia noli subsistunt nisi vi tute & opera Dei sustinentis , Ergo Deus est substantia.
Re . Enim per se subsistore non signu
ficare hic subsistere sua uirtute dc inde-Iendenter a causa emciente: nam sic staus Deus per se subsistit. Substantia a tem dicitur subsistere per se, quia non est inhalive in alio, nec in eo habet esse, i, cet ab illo dependeat. Quaeres, An Deus reduci e possit in categoria substantiae collocari λRespondeo non posse, quia omnis reductio fit ad persectius, ut patet in iis
omnibus, quae reducuntur ad categorias, qualia sunt non-Entia, Entia per accidens , Entia rationis. At Deo nihil est persectius . Deus ergo ad substantiam reduci nequit, nec tam angustis constringi categoriar cancellis , praesertin
cum supereminenti quadam ratione uminem Omnino perscctionem rerum .
217쪽
io. Substantia non sibi ,sed in se ha-
ΡRimum membrum. Falsum est de substantia securium
qualitates spectata, sive ut qualitatibus est subjecta : secundario enim , per acci dens, precario & propter pugnantes qua litates una substantia alteri dicitur esse contraria. Sic pseudonardus propinquis herbis suo calore noxam affert & raph nus ob acrimoniam vicina quaeque pe utit . Taxi umbra usque adeo virulentae est, ut discumbentibus vel dormientibus sub ea noxam & saepe mortem afferre,
Credatur, maxime quo tempore ad n vos flores turget. Et usis ruta non potuit nocere cicuta.
2. Verum est de substantia perse &pr mo , respectu sui , considerata absolute 'simpliciter dc sine accidentibus: Verbs, . Verum est de substantia, ut substantia est: est enim contrarietas qualitatum pliagna. Et, Contraria omnia sunt in alio, ut in subjecto, quod patet ex illorum d finitione : substantiae autem subsistunt per se nec in ullo stantsubjecto. 'Dices: Aeri terra & aqua igni contraria est 2. de Mn. c. 8. Ergo substantia, substantiae contrari est per st. Resp.
218쪽
Resp. Distinguendo antecedens: a solute dc respectat sui , Nego: per accia
dentia , Concedo. Sequitur enim in eodem contextus Quantum substantiam substantiae comtrariam esse contingit, id est, quatenus tales sunt substantiae & qualitatibus quia busdam praeditae, sunt inter se contrariaemon ergo per se di. absolute: neque enim ignis, qua substantia est, contrarius est aquae, sed quatenus ignis est talis su stantia , nempe calida, sicca &c. item dc aqua talis est substantia, nempe frigida, humida&α quae qualitates sunt & accia dentia istarum substantiarum. Calor e go & frigus per se sibi connariantur, de per haec substantiae his affecta. Illa per se dc absolute contraria sunt, quae ex propria natura sibi invicem com
tranantur, ut calor & frigus. Illa per accidens dicuntur Contrariata, quae tantum respectit operationum &. qualitatum, quas habent,contrariarur
sibi mutuo adversantur Sic ignis Sc aqua per accidens contraria dicuntur , qu niam in se habent qualitates contrarias,
calorem & stigus, numiditatem dc si citatem. Sic quoque duo homines comarariis opinionibus imbuti per accidens
219쪽
contrarietate: haec enim reperitur tantum
inter quali tates, quae per mutuam acti nem se excludunt ex eodem subjecto de cujus possis ssione dimicant: quod in se stantia, ut pote ultimo sublecto locum non habet. . Falsum est de contrarietate impropria dc methaphsea sive toxica, quae diacitur maxima oppositio differentiarum sub eodem genere: ita namque differentie idem genusdividentes sent contrariς, si vocem contrarietatis late sumas pro Tempugnanua & quatenus illae dimerentiae sub eodem genere positae maxime diastant. Hanc s. Falsum quoque est de substantia , simplici incompleta. I. 6. Verum est de substanua perfecta completa & omnibus numeris absolutae: neque enim Petrus est Paulo contrarius. Atque ex his facile est respondere ad argumentum, quod tanto conatu urget Ramus schol. Plin. l. I. c. 6. Vna est in omni genere uno contrarietas. Atiu stantia cit unum genus. Ergo in substa tia est contrarietas. Facile, inquam, ex dictis est, hoc ar mentum solvere distinguencis Majorum: nam late de improprie, vel stricte &proprie sumptacon trarietas. , Concedo et limine dc proprie sumpta contrinietas una est in quolibet
220쪽
genere, Nogo Majorem. Paulo aliter respondet Ueblerus r. PhycHinc admissa Minore distinguo com sequens: Contrarietas Bridie sumptata, Nego consequentiam: late sumpta prorepugnantia & quidem prima, qualis est inter habitum & privationem, Concedo consequentiam: βubstantia enim his, tus est, nonsutinantia privatio est istius habitus. Nam cum duae species unius re ejusdem generis ita se habent, ut una sit persectior altera. impersectior & det rior habet rationem privationis: imperstinctum enim est veluti privatio persecti, docente Phylosopho in Metaphysicis.
Dices: Contrarietas effectuum arguit Contrarietatem causarum . Atqui multae substantiae cotrarios producunt effectus. Ergo ipsae substantiae sunt contrariae.
Reip. Distinguendo Majorem: effe6 e, id est, quod possint cauta ejusmodi effecta contraria producere, O cedo : Essentialiter, id est, quod ipsae
causae sint contrariae, Nego majorem&, concessa Minore, nego conseque tiam.
Secundi membri hic est sensus is Su stantia sarta tecta manens subsectum est pugnantium qualitatum, id est, recipit