장음표시 사용
241쪽
subjechim mortis,nec domum cobustionis sed materiam ipsam, cui salvae adesse possunt i irae privationes : cum ergo materia , quia principium est, sempermaneat, salva certe & incolumis omne corruptionis damnum eludet. Inquies: Si homo non est subjectum mortis, cur ergo dicitur mortuus ZResp. I. Homo , qui vivit, non dicitur mortuus, sed qui vixit, id est,.m teria hominis , non quidem formaliter, sed bubae tiνὲ saltem. Resp. z. Mors est in homine, tanquam in subjecto Denominationis, noutanquam in subjecto Inhasiorum denomianat enim hominem mortuum, revera tamen inhaeret materiae primae.
Nota: Mors sumi potest materialiter dc formaliter : Materialiter sumpta ,
quatenus dicit alterationem viventiS COP- κ ruptionem praecedentem, accidenS ΠΟ-
minatur, quia potest adesse & abesse a
subjecto : formaliter Vero accepta pro . ..; corruptione Viventi S, qua mutatur de esse in non esis , non est accidens, sed
mutatio substanssalis. Ii Quaeres iterum: Si accidens abest a subjecto , qui sibi constare potest viil igatum illud; Accidens non est separabile i asubjecto Z r '. Resp. Ttitum illud i
242쪽
I. Verum est hoc sensis; Accidens proprie & ratione exilientia a subjecto separabile non est nullum enim accidens potest ita separari a subjecto , ut reman at& seorsim ab illo existat. Nihil qui
pe caeterorum praeter substantiam sep ratum esse potest: universa enim haec de subiecta dicuntur substantia, ut est r.
a. Falsum est, Accidens non posse eum sivi corruptione separari a subjecto: sic enim calor separatur ab aqua, ita scilicet ut pereat calor & desinat aqua esso calida. a. Falsum est, Accidens non posso animo,mente σ cogitatione inteluctus f parari a sublecto sine sui interitu: neque enim nix desinit esse candida, licet eam Anaxagoras ut atrum concipiat. Est er- , go & remanet albedo in nive, quamvis hanc sine illa quis intelligat. . Verum est, Accidens non posse vere & realiter, hoc est, reipsa a subiecto separari: frustra enim AEthiopem dealtare quis tentet. Dices: Proprium quoque mente s paratur a iubjecto . Nihil ergo interest inter proprium & Accidens praedicabile. Resp. Negandam esse consequentiam facile videt, qui Effatum I7.non oscitam ter legit.Ne tame & hic aqua tibi haeremo
243쪽
semabis r. Vtrumque quidems paratur abstractione simplici si privati-
, quia utrumque est extra essentia
sublecti, adeoque iis non intellinis subiectum intelligi, nihil impedit. At non separatur Proprium abstraritione composita seu positi a , quoniam ab essentia rςipendet, oritur & ut a sonte minat: n
que enim licet dicere, homo non est Umbilis: Accidens autem omne, etiam i separabile, potest positive separati a sutis lecto, quia plane est adventitium S e
traneum , nec essentiam res constituens,
nec a principiis ejus p fluens. . Observabis 2. Licet Proprium mente separetur, subjecto, non tamen potest intelligi subiectium cum proprietate Opposita, neque enim possum conciperi hominem cum hinnibilitate: quippeia, cum Proprium ex principiis essentialibus subjecti oriatur contradiistionem impliacae , ab essentia hominis hinnibilitatemcmanare: repugnabit ergo cum illa i telligi. At cum accidente contrario Vel opposita subjectum concipere Mail vetat: corvus enim potest concipi albus aut viridis. Observabis 3. Proprium estinseparam bile ab intrinseco, id est, ex natura atquQessentia suae cauis , a qua oritur a Me dens ab extrinseco tantum, sicut facile
244쪽
cui vis ex dictas est collisere. Observabis 4. Q mvis accidens non possit separari, ab omni subjecto, in quo esse potest, ab aliquo tamen separabile est, ut licet albedo nonpossit separari 1 cygno, a pariete tamen reipsa separatur. At proprium realiter a specie separari non potest, adeoque nec ab ullo ejus imdividuo. Ex his nullo negotio intelliges Eflatae sequentia. Omne accidens est extra substantiam. Accidens non est de essenti ubstantia. Nullum accidens constituitsubstantia. Accidens producit substantiam. Accidens praedicatur de subterito.
Falsum est ratione loci: GJm . enim Accidentis esse sit inesse, non potest concipi loco distare a substantia, in qua est.. a. Verum est ratione essentia , id est, accidens non constituit substantiamtum quiaspecies una non constituit alteram
sibi oppositam, tum quia substantia non et Ens per se, sed per accidens. Secundum I. Falsum est, prout substantia consideratur talis. Sic enim doctrina est de hominis docti, ut loquuntur Scholae,
245쪽
.prout substantia spe d catur a Mute Scisse: sic enim docinna non pertinet ad hominis substantiam n que est de ejus essentia, quia accidens non est causa Entitatis, sta talis entit tis: id est, non facit aliud, sed alio m do affectum. Dices: Accidens notificat substa tiam. Ergo est de ejus essentia. Resp. Distinguendo antecedens et
1. Falsum est de vitificatione aeniori rest enim accidens &n tura & persecta cognitione posterius ipsa substantia, sautem absolute considerata. a. Verum est de accidente proprio Scnotificatione aposteriori: illud enim sub sensum cadit, non qua proprium est, sed quatenus Operam i proprietate fluens. Atque hinc colliges, quomodo Accidentia in definienda substantia inui essep sint: non enirn ita intellis tur utilia, ut ex ipsis constituatur definitio essentiae, cum in diversis sint generibus & viti sum sit in definitionibus ea adhibere ,
quae eodem genere cum definito non continentur. Utilia ergo tantum ce sentur in hacrerum ignorantia, ad c gnoscendam aliquo modo naturam rei, Cum vere sub sensum cadant, & hac r
246쪽
siem substantiae , quatim ligentia Δ-- praehenditur. Hinc 1. de an. cap. I. ducuntur ad definitionem Conducere a ridentia non omnino , -- nam parte ac ad intelligendam ac inVestigandam, definitioiaem. Vnde Vides neganda esse .consequentiam argumenti silpra positi.
a. Verum est intrinsece accidens aenim semper mandi extra illud, cui a κidit, & non potest internum esse sit, sandae principium, tum qDiacausa non potest esse deteriorsuo efficitu, tum quia accidens posterius est substancia et ergo non potest illam componere. a. Falsum est, non posse accidens aconstituere substantiam, tanquam primcipium externum & instaimentum . Sic calor constituit pullos . non intrinsece, sed extrinsece tanquam itanimentum substantiar, quae per calorem pullas prinducit.
Atque hinc quartum H I. Falsum est originaliter: substantia enim primario dcper se non produci tmisi 1 substantia, tanquam 1 causa efficiente principali, quia nihil agit ultra , suas vires; re causamn est . toto genere Meterior suo emetu.
a. Verum est instrummialiter & esse ita ut ab inium accidenris pro
247쪽
cedat substantia: cum enim substantia accidentibus utatur pro instrumentis, cincidentia etiam producunt substantiam secundari' & per aliud seu instrume taliter. Hinc vulgatum illud ,3 Aceldens producit si stantiam in virtute substa tiae , idque. I. Praeparative dc dispositi , praeparando scilicet & disponendo materiam . 'ta. Determinatis . : substantia enim ignis non producitur per calorem, ut C Ior est, sea quia tantus est. Calor autem non est tantus, quia accidens est sic enim est indifferens ad quemlibet D dum ) sed quia substantia, in qua est, tot caloris gradus postulat, ut secundum naturam suam recte se habeat. Quintum tandem & ultimum I. Verum est de Accidete praedicabili, sive in concreto & de subjecto inhaesionis: recte namque dicitur, Camus est albus a. Falsum est de Accidente praedic mentali seu in abstracto & de se jecto imharentia : neque enim homo insapiemtia. Et ratio est, quia disparatae species non possunt de seinvicem praedicari, ut nec ea, quae generibus distant, qualia sunt homo & sapientia. Verum est de accidente praedic
mentali in abstra to & de subjecto pra dicationis: albedo enim est color.
248쪽
26. Accidentium non es scientia.
r. A bsolute falsum est: n ulla enim re IN peritur scientia, que accident hus conflata non sit. 2. Verum est de accidenti communi. . Falsum est de accidente proprio quod per suam causam efficientem & mnalem scitur & demonstranir de subjecto inscientis. Hinc. I. Metaph. c. 7. Sciem tiae non modo substantiae, sed & aliorum
. Verum est, si per accidentia inte, ligas ea, quae nec semper, nec plerum que Vera sunt, sed incerta & indefinita ut quod Volcatius nascatur sed itus, quod diebus canicularibus frigus , sub aequinoctium aestus sit. Huc pertinet illud Aristotelis, Arti non sunt curae, qua per accidens eveniunt. F. De entibus per accidens distinguo:
I. Verum est, si sint Entia per accidens ratione causa, id est, si tali causa posita raro ponatur effectus. Sic festinanti in so rum occurrere servum fugitivum est lEui per accidens, quia nullam habet lCertam & determinatam ac definitania linusam, nobis saltem cognitam. . la. Falsum est, si sint Entia per accladem
249쪽
dens ratione Fublecti tantum, ratione at tem causae sint Entia per se, id est, haheant causam certam & determin alam , qua posita necessario ponantur. Sic clipsis λlis est Ens per accidens ratione solis: raro enim & per accidens Sol o scuratur, at non est per accidens ratione Causae, ita ut raro ad positionem causae
illius intelligatur sequi eclipsis λlis: qu tiescunque enim est interpositio Lunae inter solem Ac aspectum nostrum M. est eclipsis λlis . . 'Huic astine est illud, Contingentium non enscientia: quod. i. Falsum est, ii per contingentiai telligasea , quae plerumque fieri solentre ita sere semper fiunt, ut hominem na sci nono mense. 2. Verum est, si per contingentia imtelligas casualia, Breuita, incerta, inde. terminata Sc quae raro fiunt, ut ludentem fieri doctium, pergraecantem aut lupanaria sequentem corradere divitias. Ex dictis inseres, quomodo verum sit, Accidentia demonstrari non posunt τ
I. verum est de accidentibus conmmunibus , ut in equo esse album : ea enim nec necessario insunt, nec certam
de perpetuam agnoscunt causam. a. Verum est de iis accidentibus in
250쪽
separabilibus , quae non fluunt a natura aut forma subjecti & quorum certa causa non potest assignari, ut esse album in cygno. 3. Falsum est de iis accidentibus,quorum certa & proxima causa reddi potest,& quae promanant a natura subjecti, ut; Luna patitur eclipsin: stellae fixae scimulant: lineae parallelae numquam concurrunt .
27. Accidens non merat desubjecta in sublectum. r. v TErum est, Accidens non migrare V de subjecto p oximo Er primario .. in franis, hoc est, cui proprie & per se
inhaeret: omne enim accidens fluit a certa substantia, a qua est inseparabile: quamdiu enim ponitur substantia, ponutur ejus effectius per emanationem, scit,cerproprium accideUS. a. Falsum est, Accidens non migrare de subjecto denominationis. Sic enim figura , cicatrix & alia accidentia, quae erant in homine , migrant in cadaver: homo autem denominabatur figuratus 6c aliis accidentibus vestitus , Materiaia itaque sive corpus est subjectum , cui proxime inlimet figura, licet ab eadem